Google This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online. It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you. Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. We also ask that you: - Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes. - Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help. * Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. - Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. About Google Book Search Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web athttp://books.google.com/ o PATROLOGUL/RE CURSUS COMPLETUS, SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM, SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM, 8IVE LATINORUM, SIVE GRACORUM, QUI AB /£VO APOSTOLICO AD .ETATEM INNOCENTII [IL (ANN. 1916) PHO LATINIS. ET AD. CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 1439; PRO GR.ECIN FLORUERUNT : RECUSIO CHRONOLOGICA OMNIUM QU/E EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC/E TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA ECCLESLE S/ECULA, 4UXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRHIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGRN- TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLI3SIMAS EDITIONES QU/A& TRIBUS NOVISSIMIS SACULIS DEBENTUR ABSOLUTA8, DKTECTIS, AUCTA ; INDICIBU8 OHDI INARIIS VEL ETIAM AMALYTICIS, SINGULOS $81VE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM HITE DISPOSITIS, NECNON £T TITULIS $INGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATKRIAM SIGNIFI« CANTIBUR, ADORNATA; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ; DUCENTIS ET QUADEAGINTA INDICIBUS SUR. OMNI RESPECTU, SCILICET, ALPHABETICO, &HHONOLOGICO. ANALYTICO, ANALOGICO, S1ATISTIÍCO, SYNTHETICO, ETC., OPERA, ΠΕ rr AUCTORES EXHIBENTIBUS, ITA UT NON SOLUM S1LDIOSO, SED NEGOTIIS IMPLICATO, ET 81 FORTE SINT, PIGRIS ETIAM ET IMPERITIS PATEANT OMNES Ss. PATRES, LOCUPLETATA; SED PRAESERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIRUS INDICIBUS, ALTERO sciLicgeT RERUM, QUO CONSULTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNCSQUISQUE PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPIIONE, IN QUODLIDET THEMA SCRIPSELlT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO SCHIPTUH/E SACIUE., rx QUO LECTORI CcoM- PERIRE SIT OBVIUXM QUINAM PATRES ET ΙΝ QUIBUS OPERUM SUORUM LOCià SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VERSUS, A PHIMO GRNESKOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI! SINT : EDIIIG ACCURATISSIMA, C/AETERISQUE OMXMNIBU8 FACILR ANTEPONENDA, SI. PERPENDANIUCR. CHARACTERUM. NITIDITAS, CHART QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, O0PERUM RECUSORUM TUM "VARIETAS TUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGIA DECURSU CONSTANTER SIMILIS, PRETIL EXIGUITAS, PRAESERTIMQUE ISTA COLLECTIO UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA, SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE tIACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM, VEL ETIAM INEDITORUM, PRIMUM AUTKM IN NOSTRA HIBLIOTHRCA, EX OPERIRUS Ef M88. AD OMNES AETATES, LOCOS, LINGUAR FORMASQUK PERTINENTIBUR, COADUNATORUM, ET EX INNUMERIS OPETIBLS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM MIRABILITEHR KFFICIENTIUM. SERIES GR/ECA POSTERIOR, IN QUA PRODEKUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESIE GIUEC.E AB ;EVO PHOTIANO AD CONCILII USQUE FLORENTINI TEMPORA, ET AMPLIUS, NEMPE MORTEM CARDINALIS BESSARIONIS. ACCURANTE J.-P. MIGNE, BBiblietheese Cleri universe, SIYE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTIJE ECCLESIASTICAE RAMOS EDITORE. PATROLOGIA, AD INSTAH IPSIUS ECCLESIA, IN DUAS PAKTES DIVIDITUR, ALIA NEMPE LA?'INAM, ALIAM GH/ECO-LATINAM, AMBJ£ PARTES JAM INTEGRE EXARATAE SUNT, LATINA, 239 voLUMINIBUS MOLE «LA STANS, 1110 FnANCIS VENIT ; GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GR/ECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA. LATERALI COMPLE- cCTITCR, ET 104 VOLUMINA IN 409 TOMIS, PRO PRIMA SERIE, NON EXCEDIT. POSTELRIOK VERSIONEM. LATINAM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA 90 VOLUMINA RETINKTUR. SECUNDA SERIES GEAECO-LATINA. AD ὧδ VOLUMINA TANTUM ATTIN- GIT ;: DU€ HUJUS VERSIO MERE LATINA 99 vOLUMINIBUS EST ABNOLUTA, UNUMQUODQUE. VOLUMINA GR.ECO-L ATINUM 8, UNUMQUODQUE. MERE LATINUM D PHANCIS SOLUMMODO EMITUR: UTHROBIQUE VERO, !T PHRKTII. HL4US BENEFICIO FRUATUR EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE LATINAM, SIVE GRAECAM COMPARET NECkKssSU ERIT; SECUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA AQUABUNT. IDEO, 51 QUIS TANTUM EMAT LICET INTEGRE, SED SEORSIM, COLLECTIONEM GR.ECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GR.ECO LATINE VE:HRSAM, TUM QUODQUE vOLUMEN PRO 9 vEeL PRO Ó FRANCI8 SOLUM ODTINEBIT. ISTA CONDITIONES POSTERIORI PATROLOGIA LATINAR SERIEI, PATRES AB INNOCENTIO 1I] AD CONCILIUM TRIDENTINUN EXHIBENTI, APPLICABUNTUE. PATROLGOG'A QUAE MANUSCRIPTIS IN BIBLIOTHECIS ORBI8 UNIVERSI QUIESCENTIBUS. CONSTABIT, NECNOX PATHOLOGIA. OL NTALIS, CONDITIONIBUB ΒΡΕ- CKALIRUS SUBJICIENTUR, ET 1* TEMPORK SUO ANNUNTIABUNTCR, 581 TEMPUS EAS TYPIS MANDANDI NOBIS. NON DEFUKRITe PATHOLOGIE GELEC/E TOMUS CXLY. NICEPHORUS CALLISTUS, THEODULOS MONACHUS, MATTH/EUS BLASTARES. PARISIIS APUD J.-P. MIGNE ET GARNIER FRATRES EDITORES, SUCCESSORES IN VIA DICTA: AVENUE DU MAINE, 208 1904 Ἔν, “ TRADITIO CATHOLICA. SAECULUM XIV. ANNI 1333-1335. NIKHOOPOY KAAAIXTO SZANGOTIOY AOY EKKAHPXIAXTIKHX IXZTOPIAX NICEPHORI CALLISTI XANTHOPULI ECCLESIASTICJE HISTORLE T LIBRI XVIII. PRLEMITTUNTUR SYNTAGMATIS. MATTH,£I BLASTARIS CONTINUATIO, ET THEODULI MONACHI, ALIAS THOMJE | MAGISTRI, ORATIONES ET EPISTOLE. ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE, a BIBLIOTHECJE CLERI UNIVERSE : Ü SIVE CURSUUM CONMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTIAE ECCLESJASTICEE RAMOS. EDITORK UU : προς amma Án 000: UU d TOMUS PRIOR. — — 0——U»o99-4H áF- vENIT 15 FR. GALLICIS. Donne and PARISIIS APUD J.-P. MIGNE ET GARNIER FRATRES EDITORES, SUCCESSORES IN V1A DICTA : AVENUE DU MAINE, 208. 4904 . TRADITIO €ATHOLICA. SAECULUM XIV. ANNI 1339-1335. ΠῚ 05** -ELENCHUS. AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CXLV CONTINENTUR MATTH/EUS BLASTARES HIEROMONACHUS. Syntagma Canonum (Continuatio). 9 Carmina de officiis Eeclesie et aula Cpolitane. 311 THEODULUS MoNACHUS, ALIAS THOMAS MAGISTER. lNolitie hislorica, e( litteraria, ex Csve De scrigt. eccles. . : -913 Laudatio S. Grégorii Theologi, ex ed. Laur. Normanni, Upsal. 1603. | 915 Oratio pro Chandreno :de quo vide Boivinum ad Gregoram, p. 339), ex cod. Reg. 20699, cum interpretatione nostra. 393 Oratio gratulatoria ad Angelum Stratopedarcham, ed. Laur. Norm. 313 Oratio gratulatoria ad magnum logothetam Metochitam, ex ejusdem editione. 381 Oratio gratulatoria ad Niphonem patriarcham, ex eedem. Eoo 5. a JEN 389 Laudatio regis Cypri, ex eodem. ] " 397 Epistola. “ 408 Oratio de regis officiis, ad Andronicum 1l Palicologum, « ex edit. Rom., cum interpre- tatione nostra. 441 Oratio de subditorum officiis. . 495 Tituli orationum Theoduli. mE 547 1 NICEPHORUS CALLISTUS XANTHOPLLUS. Notitia historico litteraria ex Bibliotheca Fabricii. | 549 Ecclesiastice Historim libri I-VIL.— ' ΝΗῚ EN A . . oí E δ᾽. e à $^ ess. ? * d : t5 015 Zub 296451 δ. Clichy. — Ex typis PAUL DUPONT, 19, via dicta Bac-d'Asaiéres. — 806.8.490ὲ CONTINUATUR, MATTHJEI BLASTA. SYNTAGMA CANONUM: APXH TOY M ZTOIXEIOY. KE4AA. Α΄. Περὶ μάγων, μαθηματιχῶν, xai » ^ « μάντεων, ἔτι δὲ καὶ ἀστρολόγων, ἐπαοιδῶν * * * Δ. * -— -— ἀλλὰ δὴ xal γοητειῶν, φαρμαχειῶν, xat περιάπτων. Ὁ ξα΄ τῆς ς΄ συνόδου κανὼν τοὺς μάντεσιν ἕαυ- * 3, αι X . -- i τοὺς ἐπιδεδωχότας, ἢ γόησιν, ἢ τοῖς λεγομένοις ἕχα- τοντάρχοις, ἢ τοῖς τὰς ἄοχτους ἐπισυρομένοις, ἢ ἕτερα θηρία πρὸς παίγνιον καὶ βλάόην τῶν ἁπλου- στέρων, ἢ τοῖς νεφοδιώχταις, ἢ τοῖς γόησιν, ἢ τοῖς παρέχουσι τὰ φυλαχτήρια, ἢ τοῖς τύχην, χαὶ εἷμαρ- μέντν, xxi γενεθλιαλογίαν, xat τοιούτιυν ῥημάτων τῆς πλάνης λήρους, oi γεννηθῆναι xaxomotóv, , ^3 T * * [ 4 4 7 τὸν ὃ᾽ αὖ εἰς ἀστέρα ἀγαθὸν, τοὺς οὖν προσανέοντας τούτοις ἐπὶ ἐξαετίαν χαταδιχάζει ἐπιμένοντας δὲ τῷ xxx, τελέως ἐχχηρύττει τῆς ἐχχλησίας, λαϊκοὺς » PA λ Ti "n ? H δὲ , 4v ( , ὄντας δηλαδή ἱερωμένοις δὲ οὐδεμία παραίτησις, τὸ μὴ υὐ καθαιρεθῆναι" ὡς γὰρ τῷ ᾿Αποστόλῳ εἴρηται, « Τίς συγκατάθεσις νχῷ Θεοῦ μετ᾽ εἰδώλων ;» xal τὰ ἑξῆς. Μάντεις μὲν οὖν λέ" i τοῖς δαί Enc. τεις μὲν οὖν λέγονται oi τοῖς δαί- μοσιν ἕχυτοὺς ἐχδόντες χαὶ προσαναθέμενοι, καὶ ταῖς αὐτῶν ὑποθήχαις διχ τινων σημείων πειρώμε- vot. βλέπειν τὰ μέλλοντα, ᾿Εχατόντχοχοι δὲ, οἱ περὶ τὰ τοιαῦτα σοφώτερόν τι νοοῦντες, xai ταύτῃ δο- ἐπίπροσθεν τῶν πολλῶν εἶναι. ΟἹ δὲ τὰς ἐπισυρόμενο'!, βάμματα ἐξχαρτῶντες αὐτῶν, χαὶ τῶν τριχῶν χείροντες, ταῖς γυναιξὶν ἀμφότερα ᾿ « , , ἐπορέγουτιν, ὡς νόσους ἐλαύνειν χαὶ βασχανίαν . » * , ἔχοντα φύσεως" ἄλλοι δὲ ὄφεις περιφέρουσιν ἐγχολ- ^ , “« φ ^ πίους, γοητείαν δ' αὐτῶν μετιόντες. Νεφοδιῶχται * ^ - * - 9, οἱ διὰ τῶν ἐν τοῖς νέφεσι σχημάτων τινὰ προφοι- δάζοντες. Γόητες δὲ, οἱ Δαυϊτιχοὺς δῆθυν ψαλμοὺς ἄϑοντες, xai ὀνομάτιυον μαρτυριχῶν μεμνημένοι, καὶ αὐτῆς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόχοὺ, χαὶ τούτοις τὴν ἐκ τῶν δαιμόνων παρενείροντες γοητείαν. “Ἑτερο: δὲ τοῖς τραχήλοις τῶν παίδων συνεπτυγμένους χαρτᾶας ἀξαιωροῦτι, ταῖς παρατυχούσχ'ς ἐκῳδαῖς γιγρχυ- μἴνους, ἐρυθροῖς δφάσμασιν αὐτοὺτ ἐνειλίσσοντες, * ? - - ^ * εἰς ἀποτρυπὴν δῆθεν παντὸς ἀνιαρόῦ, ἃ καὶ φυλα- χτήριχ λέγουσι zai περίαπτα. Καθήρηνται ὁὲ πολ Aaxt; X21 ἱερεῖς ἐπὶ τῆς συνόδου, ἄρτον τῆς με ά- λης πέμπτης τισὶ φαγεῖν ἐπορέξαντες, ἐφ᾽ ᾧ τὰ συλνθέντα εὑρεθῆναι, ἐκ τοῦ μὴ ῥᾳδίως τοῦτον χα- ταπιεῖν. ἴλλλος δέ τις ἱερεὺς μετὰ Εὐαγγελίου ξύλῳ ^ . - συνδεδεμένου, xal κὐχλιχῶς περιστρεφομένου, ἐρω- € - 4 A OyÀ'» φωνοῦσι, κατὰ τοὺς « . * , * τὸν μὲν εἰς ἡμέραν casi χοῦντες ἄρχτους LY B C ST; MAIS 1473 INITIUM LITTER/E M. CAP. I De magis, mathematicis, et valibus, ut εἰ asirologis, incantatoribus, proxsligiis, veneficiis et amuletis. Sexagesimus primus sexte synodi canon eos qui vatibus sese dediderunt, vel prestigiatoribus, vel iis qui centuriones dicuntur, vel iis qui ursas circumducunt, vel id genus animalia ad imperito- rum oblectamentum et noxam, vel nubium per- secutoribus, vel incantatoribus, vel iig qui pre- bent &amuleta, vel qui fortunam, ac fatum, ac genealogiam, et ejusmodi verborum farraginem proferunt ex imposture nugis, qui dicunt hunc quidem die maligno, illum vero felici sidere na- tum esse ; eos igitur, qui bis confidunt, sexennio segregat; perseverantes autem in malo ab Ecolesia omnino ejicit, si sint scilicet laici; nam quominus sacerdotes deponantur, nulla est excusalio. Ut enim inquit Apostolus : « Quenam templo Dei cum idolis consensio? et cetera. Vates equidem dicuntur qui demonibus sese addicunt, et ex illorum sugges- tionibus per quaedam signa res se futuras scire profi- tentur. Centuriones vero, qui de his aliquantutum sapientiores sunt, et ideo existimantes se aliis anteferri. Qui vero ursas cireumducunt, tinoturas illis appendentes, et pilos tondeutes, mulieribus ambo prebent, tanquam: que morbos οἱ fascina- tionem propellere vim habeant. Alii vero serpentes ἴῃ βίη gestant, prestigias per eos perficientes. Nubium persecutores vero sunt, qui ex figufis in nubibus aliqua vaticinantur. Incantatores vero, qui Davidicos psalmos subinde canunt, δὲ nomi- num martyrum meminerunt, etiam igslus sancte Virginis Deipare: et horum quidam pteestigias ex d:monibus somniantes. Alii vero puerorum collis chartas cornplica!as suependunt, incantamentis qui busdam inscriptas, rubris texturis illas involventes, ad avertendum scilicet omne perniciosum, que etiam amuleta dicuntur et περίαπτα. A synodo etiams:epe depositi fuerunt sacerdotes, quod magn:e quinte feria panem quibusdam comedendum de- derunt, ut surrepta invenirentur, eo quod illum non facile deglutiunt. Aliusetiam quidam sacerdos, cum Evangelio ligno ligato, et in orbem circuma- cto, interrogationes de quibusdam rebus per psal- τήσεις περί τινων ποιούμενος ὑποθέσεων διὰ ψαλμῶν D mos Davidis faciens statim depositus fuit. Tales PaTRoL. Gn. CXLV. ἁ 11 MATTHJEI BLASTARIS 12 etiam sunt et mulieres, que ecclesiis vel snerig À Λαυϊδικῶν, εὐθέως χαθήρηται. Τοιαῦταί εἶσι xa: αἱ imaginibus assident οἱ ex his so futura ,cpgno- scere eque ac praedicere affirmaut, noq. ,eepug ac que olim Pythonis spiritum habuerudt, Dv His'om- nipus dicit divinus Chrysostozade; elitinsi sanclo Trinitatis nomen ejusmpdi:&btid&jDus admisceatur, etsi sancti etiam inyócegtui; "οἱ |signum crucis in- super interponitur; [gere tamen ea nos debere et aversmi: vet in 21 homilia, libri De simulacris, utet to -&-eónira Judeos homilia, non obiter de his ταῖς ἐχχλησίαις ἢ vx ἁγίαις εἰχότ' ποοτεδοτύου- χὰχ τούτων ὥ- σαι γυναῖχες, ἰσχυριζόμεναι Y1VO A21 δῆθεν τὰ μέλλοντα xai ποολέγειν, πνεῦμα Πύθωνος ἐχούσας. Mp! τούτων φησὶν ὁ θεῖος Χρυσόστομος, ὅτ', χἂν Τριάδος ὄνομά ἐπιλέγηται τοῖς τοιοὐτοιῖς, χὰ) ἀγίων χατὰ τὰς πᾶλαι πάντων τῆς ἁνίας γίνωνται ἐπικλήσεις, x3) τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ἐπάγηται, φεύγειν δεῖ τὰ τοιαῦτα xa! ἀποτρέπεσθα! " 4 Mj ind -» ^- - ἀλλὰ xal ἐν τῷ εἰχοστῷ πρώτῳ λόγῳ τοῦ βιύλίου τῶν ἀνδριάντων, ἔτι δὲ καὶ ἐν τῷ ε΄ τῶν πρὺς 'lov- δχίους λόγων, οὐ παρέργως θριαμύεύει τὰ τούτων. :Arisibghum agit. Vicesimusg quartus Ancyrane synodi quinquen- nii pone subjicit eos qui gentium consuetudines sine 13744 ratione sequentes, in suas edes va- tes ad magicas artes et medicamenta invenienda introducunt, a tali abominatione domum se ex- piaturos promittendo : quia egrotos ex his se fieri Buspicantur, et morbo diuturno subjici, vel amia- 88 quadam indicare posse. lisdem panis subji- ciuntur qui incantatricibus fidem adhibent, et iis qui ex hordeo divinant. Hunc cans verbatim recitat etiam 83 magni Ba- silii canon ; hic autem ad sexennium usque tali ma- lo deprehensos extendit ; quia qui semel errarunt, postea vero 8 malo desistunt, minus punientur. Tricesimus sextus Laodic. syn. sacerdotes, qui sunt magi, et incantatores, aut mathematici, aut astrologi, aut quse dicuntur phylacteria faciunt, omnino ex ecclesia ejici decernit. Et magi quidem sunt, qui demones, beneflcos scilicet, invocant ad boni alicujus operationem, cum omnes sint ho- micide et mali suasores. Incantatores autem sunt prestigiatores, qui per incantationes demones ad guam voluntatem trahunt; ac feras etiam et rep- tilia devinciunt, adeo ut jumento foris pernoctanti perniciem afferre non possint. Porro et alii ser- pentes incan!ant, quos etiam manibus tractan- tes sine morsu ab illis et malis impatibiles reima- nenti mathematici deinde, qui opinantur corpora oclestia habere universi dominationem, omniaque nostra db eorum motu administrari. Mathematica scientia iti bxc duo dividitur, astronomiam scili- Be εἰσάγουσιν ἐπὶ 'O δὲ χδ' τῆς ἐν ᾿Αγχύρᾳ συνόδου ἐπὶ πενταε- τίαν ἐπιτιμᾷ, οἱ δὴ ταῖς τῶν ἐθνῶν συννθεία'ς ἀλο- γίστως ἀχολουθοῦντες, εἰς τοὺς ἔχυτῶν οἴχους μᾶν- ἀναιρέσει φαρμαχειῶν, ὡς à) τοῦ τοιούτου μύσους ἐχχαθάραι ^a - b OrÜ:v μαγειῶν xai τὸν olxow ὑπιτχνουμένους olx χλινοπετεῖς ἑαυτοὺς ἐκ τούτων ὑποπτεύοντες γεγονέναι, χαὶ νόσῳ χρο- viz χατεργασθήναι, ἢ χα' τινα τῶν ἀπωλομένων δυ- γχμένους xaxa pavet, Τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις ὑπό- χεινται χαὶ ol γοητε ευτρίαις πετοσεργόμενοι, καὶ ταῖς μετὰ χοιθῶν μαντευομέναις, ^ Τοῦτον χατὰ ῥῆμα τὸν χανύνα οἰέξειτι Wai ὁ τοῦ μεγάλου Βασιλείου πγ΄ * μέχρις ἐξαε- τίας τοὺς χαταχρησαμένους τῷ τοιούτῳ καχῷ παρα- τείνει, ὥστε οἱ ἅπαξ πλανηθέντες, ἐἶτα τοῦ χαχοῦ ἀποστάντες, ἐλαττόνως ἐπιτιμηθήσονται. LE ξ» E. M [4 πλὴν οὗτος «ai 'O δὲ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Aq χληριχοὺς, μάγους ὄντας, xxi ἐπαοιδοὺς, ἢ μαθνημάτιχους, ἢ ἀστρολό- γους, ἢ τὰ λεγόμενα ποιοῦντας φυλαχτήρια, παντά- πασι τῆς ἐχχλησίας ἀποῤὝῥίπτεσθα: διορίζεται καὶ μάγοι μέν εἶσιν οἱ δαίμονας ἀγαθοποιοὺς ὅζθεν ἐπι- χαλούμένοι πρὸς ἀγαθοῦ τινος σύστατιν, χαίτοι μιαιφόνους πάντας χαὶ ἀλάστορας ὄντας τῇ mpoau:- ρέσει. ᾿Επαοιδοὶ δὲ, οἱ γόητες, οἱ OO ἐπῳδῶν τοὺς δαίμονας ἐφελχόμενοι πρὸς τὰ οἱκεῖχ θελήματα, «x θηρία καταδεσμοῦντες χαὶ ἑρπετὰ πρὸς τὸ μὴ loud νασθαι τὸ χτῆνος τυχὸν, ἔξω που νυχτὸς αὐλιζόμε- νον" ἀλλὰ xal ὄφεις ἕτεροι χαταγοητεύουτσιν, περ δὴ xal μεταχειριζόμενο', ἄδηχτοι ἐξ αὐτῶν χαὶ ἀπαθεῖς χαχῶν διαμένουσι, Μαθηματιχοὶ δὲ, οἱ τὰ οὐραν:ά σώματα δοξάζοντες ἔχειν τὴν τοῦ παντὸς χυριότητα, χαὶ κατὰ τὴν χίνησιν τούτων διοικεῖσθαι τὰ καθ᾽ ἡμᾶς. Τὰ δὲ τῆς μαθηματιχῆς ἐπιστήμης εἰς e? 6' 04 cet et astrolokiam. Et illa quidem sanctis quoque [) δύο ταῦτα διήρηται, ἀστρονομίαν xal ἀστρολογίαν " concessa est, quz cosdlestium omnium positionem et motum docet, ut etiam ordinatum corum contex- tum et distantiam. Astrologia autem, hoc est, exin- de predictio, celi mansiones percurrit, et futurum cognoscens, nequaquam sanctis Patribus concedi- tur, quia simpliciores maxime errare facit, et zenesi et fato confidereillos compellit. Astrolozi autem di- cuntur qui demonum auxilio adjuti ex astris ut diis divinant. Quatuor autem sunt libri mathematici nuncupati, arithmetica, musica, geometria, ot astronomia. Non illos igitur legere vetat canon, sed nimium in iis studium adhibere ; et cum celestium xa! ἡ μὲν xal τοῖς ἁγίοις αὐτοῖς συγχεχώρηται, ἅτε τὴν τῶν οὐρανίων ἁπάντων διδάσχουσα θέσιν τε χαὶ χίνησιν, καὶ τὴν εὔταχτον αὖθις αὐτῶν συμπλοχὴν xai διάστασιν * ἡ δὲ ἀστρολογία, τουτέστιν d) ἐκεῖθεν προ- μάντευσις, xal χαθ᾽ slppóv δῆθεν τῶν οὐρανίων ἐχύαίνουτα, καὶ τὸ μέλλον γνωρίζουσα, οὐδαμοῦ τοῖς Πατράτιν ἐχδέδοται, ἅτε τοὺς ἁπλουστέσους xai εἱμαρμένῃ προσέχειν χαταναγχά- Louca * xal ἀστρολόγοι, οἱ συνεργείᾳ μαντευόμενοι δι᾿ ἀστέρων, xai ola θεοῖς τούτο!ς προσέχοντες. Τέσσαρα δὲ εἰσι τὰ λεγόμενα μαθη- ματιχὰ βιύλία - ἀριθμητικὴ, μουσικὴ, γεωμετρία. γενέσει cz δχιμόνων 18 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 44 xxi ἀστρονομία. Οὐ ταῦτα τοίνυν ὃ χανὼν ἄνχγι- Α motibus nostra quoque circumagi credere, et fatu- νώσχειν ἀπείργει, ἀλλὰ τὸ περιέργως αὐτοῖς χεχρῆ- σθαι, χαὶ ταῖς τῶν οὐρανίων χινήσεσι πιστεύειν ra quedam precognoscore existimare, quod ne- cessario futura sint ex illo astrorum motu. συμπεριφέρεσθαι τὰ ἡμέτερα, xal τινα τῶν ἐσομένων οἴεσθαι προγινώσχειν, ὡς ἐξ ἀνάγκης συμδησομένων παρὰ τὴν τοιάνδε χίνησιν τῶν ἀστέρων. Νόμος. Ταύτῃ tot xal ὁ νόμος φησίν * 'H μὲν γεωμετρία δημοσίᾳ διδάσκεται * dj δὲ μαθηματικὴ χαταχρίνεται ὡς GT, γορευμένη. 'O δὲ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ ζ΄ xavóvt φαρμακοὺς, 4 ᾿ - Δ, ,ἢ χαὶ εἰδωλολάτρας, xai φονεῖς εἰς εἵχοσιν ἔτη καταδιχά- ζε: * μοιχοὺς δὲ, καὶ ἀῤῥενοφθόρους, καὶ ζωοφθόρους 9 , ,** , λέ , * ^ λ 4 6 - εἰς ιε΄, εἰδωλολάτρας λέγων οὐ τοὺς προδήλως ἀσεθεῖι, ἀλλὰ τοὺς μετὰ τὸ βάπτισμα γοητείας μετιόντας χαὶ μαντείας. Tpómov γάρ τινα εἰδωλολατροῦσι καὶ οὖ- ποι, ἐπικλήσεσι χρώμενο! δαιμονίων, καὶ τὴν ἐκεί- Β ^ . b] 4 8 4 - νων ζητοῦντες ἐπικουρίαν. Ol μὲν γὰρ ἀπ᾽ ἀρχῆς ' ^ 4 ?, εἰδωλολάτραι, μετανοοῦντες καὶ βαπτιζόμενοι, εὐ- ͵ - ? . bM * θέως τῇ θείᾳ κοινωνίᾳ προσίασιν΄. ol δὲ μετὰ τὸ , , $^ * “ « "Nx. [ A βάπτισμα τεθυχότες εἰδώλοις, σύνοιχον Otà βίου τὴν ω * ^ J μετάνοιαν χἔέχτηνται, χαὶ περὶ τὰς τούτου δυσμὰς ^ [] ef -᾿ 4 θεῖον δῶρον λαμδάνουσιν. “Ὥσπερ ἄρα xal iv ἐξχγορεύοντα, ὑπάγεται χρίματι, τὸ , . , ^ MEM p ξε τὸν γοητείαν Ἢ φαρμάχειαν € εὶ τῷ τοῦ ἑἕχουσίως φονεύσαντος | εἰς χα αὐτοὺς ἔτη chi χοινωνίας ἀπείργων, val μᾶλα εἰκότως. ΑἹ μὲν γὰρ γοητεῖχι δαιμόνων ἔχου - σιν ἐπιχλήσεις χαχοποιῶν, περὶ τοὺς τάφους ἐπα- δομένας, ὦττε τινὰ παρεθῆναι τὰ μέλη τυχὸν, καὶ διὰ βίου χατακλιθῆνα', χαὶ ἀδίωτον αὐτῷ τὸν βίον ενέσθαι ^. ταύτῃ τοι xal γοητεῖαι παρωνομάπθη σαν ἀπὸ τῶν περὶ τοὺς τάφους γόων χαὶ θρήνων. Ai δὲ φαρμαχεῖαι ἢ ἀναιροῦσιν, ἢ τῶν ὡρενῶν ἐξιστώτι, xai εὐχταῖον τὸν θάνατον ποιοῦσι τῷ πάτποντι, εἴ ποτε ἀνανήψειεν, fj τοῖς γε προσήχουσ' τῷ ἀνθρώπῳ, ἢ φίλτρου χάριν ἐνίοτε γινόμεναι, πα- ραπαίειν zal οὕτω παρασχευάζουσιν. Ἐν δὲ τῷ of καὶ τὸν μάντετιν ἔχυτὸν xil τὰ ἐχτίνων φρονεῖν 2 ἐπιδεδω- χότα, d, τισι τοιούτοις, προαιρούμενον, τῷ τῶν φονέων οἰχονομεῖσθαι χοόνῳ κελεύει, Et γὰῤ καὶ τὰ χρηστήρια μετὰ τὴν τοῦ Κυρίου σάρχωτιν ἐχλελοίπασι, xal αἱ τῶν ψευδω- νύμων προῤῥήσεις θεῶν, ἀλλὰ γε καὶ ἐρῳδῶν καὶ ἐνεργείας δαιμόνων ἔσθ᾽ ὅτε συμόδαί- νουσι γίνεσθαι, εἰ καὶ ψευδεῖς αἱ πλείους ἐλέγχον- ται. ᾿Αλλ᾽ οἱ μὲν τοὺς δαίμονας ἀνέδην ἐπιχαλοῦμε- νοι, οὐχ ἀπειχότως τῷ τῶν φονέων ὑποῤάλλονται χρίματι " oi δὲ ἁγιασμὸν xai ἀρετὴν ὑποχρινόμενοι χέρδους ἕνεκα, μέτριώτερον, οἶμαι, xai οὐ za ἐχξίνους, τὰς εὐθύνας ὑφέξουσιν. Ὃ δὲ μέγας Γρηγόριος ὁ Νύσσης, ἐν τῷ β' κανόνι, τῶῦτα δίεισι κατὰ ῥῆμα" Οἱ πρὸς γόητας ἀπιόντες $ μάντεις; ὃ τοὺς διὰ δαιμόνων χαθαρσιά τινα καὶ ἀποτροπιασμοὺς ἐνεργεῖν ὑπισχνουμένους, ἐρωτῶν- ται δι᾽ ἀχοιδείχς χαὶ ἀναχρίνονταιϊ, πότερον, ἐπι- μένοντες τῇ εἰς Χριστὸν πίστει, ὁπ᾽ ἀνάγκης τινὸς συνηνέχθησαν ἔχείνῃ τῇ ἁμαρτίᾳ, καχώσεώς τινος $ ἀφορήτου ζημίας ταύτην αὐτοῖς τὴν ὁρμὴν ἐμ- ποιησάσης, ἢ κχαθόλου χαταφρονήσαντες τοῦ πεπί- τευμένου παρ᾽ ἡμῶν μαρτυρίου, τῇ τῶν δαιμόνων πήμεζον δι᾽ D : Lex. Quapropter lex dicit : Geometria quidem publi- ce docelur ; mathematica vero condemnatur ut pro- hibita. Magnus Basilius etiam in 7 canone veneficos et idololalras, et homicidasin viginti annos condem- n&t; adulteros vero et masculorum et animalium initores in quindecitn ; idololatras vocans non ma- nifesto impios, sed eos, qui post baptismum praestigias exercent et vaticinia. Nam aliquo modo idola colunt illi, demonum invocationibus utentes, et eorum auxilium querentes. Qui quidem ab ini- tio fuerunt idololatre, et poenitentia ducuntur et ba- ptizantur, statim ad sanctam communionem ac- cedant : qui autem post baptismum idolis sacrifi- carunt, per totam vitam poenitentiam agant, et in ejus extremo divinum donum accipiant. Quemad- modum et in 605, illum qui prestigias vel venefi- cium profitetur, voluntarii homicide judicio subjicit 133155 per 20annoseos a communione arcens ; et non immerito,cum prasstigieinvocationes demonum ma- leficorum contineant, circa tumulos incantatas, ut alicujus membra forsan dissolvantur, et dum luce fruitur egrotet, et inops sit illi vita. Quapropter et incantationes denominate sunt a gemitibus et la- mentationibus circa tumulos. Veneficia vero aut interficiunt, aut de mentis sede dejiciunt, mortemque illi, qui hec patitur, optabilem faciunt, si quando resipiscat ; vel homi- nis cognatis saltem, aut amoris gratia quandoque facia, in delirium inducunt. In 72, eum qui se valibus vel aliis ejusmodi tradidit, eorumque errores sectatur, homicidarum tempore puniri jubet. Quamvis oracula post assume ptam a Domino carnem defecerint, et a falsis deís predictiones : his tamen temporibus per incapta- tiones et demonum ministeria aliquando flegicon- tingunt, elsi mendacii pleraque convineéantur. Qui tamen impudenter demones invocant, non immerito homicidarum judicio subjiciuntur. Qui vero sanctimoniam οἱ virtutem sipaulantes lucri gratia, mitiorem, credo, penam δὲ non easdem correctiones subibunt. Magnus vero Gregorius Nyssenus in 2 canone hec verbatim profert : Qui ad prestigiatores νοὶ vates, vel eos qui per demones se piacula quedam et aversiones operaturos esse pollicentur, accedunt exacte interrogantur et examinantur, utrum in fide in Christum permanentes, ἃ necessitate aliqua ad illud peccatum impulsi sunt, cum afflictio aliqua vel intolerabilis jactura huncilli animum indidisset, an omnino neglecto quod a nobis creditum eat te- stimonio, ad demonum societatem se contulerunt. 15 MATTH/EI BLASTARIS 16 Si enim ad fidem infirmandam, et quod Deum ἃ συμμαχίᾳ προσέδρχαμον. Εἰ μὲν γὰρ ἐπ’ ἀθετήσει qui a Christianis creditur, esse non crederent, illud fecerunt, erunt omnino voluntario negantium ju- dicio obnoxii. Quale vero sit horum supplicium, in primo ejus canone hic sanctius decernit; quem quaeras in 1 cap. litt. A. Sinautem, inquit, non fe- renda necessitas aliqua pusillum eorum animum superans, eo deduxit, menguram eorum qui in for- nicatione pecearunt, ipsi etiam observabunt, quod in novem annos extendit. Quaere 3 cap. littere E. Leges. Qui per sacrificia vaticinatur, gladio puniatur : qui vero illum vel suasione vel premio ad id hor- tatur, exsilio, οἱ bonorum publicationi subjiciatur. Veneflci, si in dignitate positi sint, exsilio mul- ctantur ; reliqui vero capite plectuntur. Qui praeparat magicam ad venerem trahontem pudicos mores, vel contra hominum salutem mala molitur, bonorum publicatione et exsilio punitur. Ne quis divinatorem consulat : magi enim capi- tali pena puniuntur. Qui in necem hominum demones gladio puniantur. 1316 Idem est docere οἱ discere lege prohibita. invocant, Maritus uxorem suam veneficam expertus, ma- trimonium repudio solvit; similiter et mulier vi- rum. Qui venenum pro medicamento servo dedit, cidem pene subjicitur ut qui mortis causam pre- buit ; similiter et qui inconsiderate dat venenum. Qui insanire aliquem veneno faciunt, lege do injuria tenentur. Lege de homicidis tenetur, qui hominis necandi causa venenum preparat, vel vendit, vel habet. Ri quis non malo animo mulieri paraverit medi- camentum ad conceptionem, et si ipsum accipiens decesserit, relegatur qui paravit. Si quis liber aut servus quocunque pretextu potionem dederit, sive viro, sivi mulieri, sive an- cille, sive domine, et ex hoc infirmi facti morian- turqui acceperunt, qui paravit gladio puniatur. J Qui, qui φυλαχτὰ dicantur, faciunt, et amatoria ad capiendos homines ,publicatis bonis deportentur. Sexagesima novella imperatoris Leonis, Si. quis, inquit, omnino has raagicas arles adhibere inve- niatur, sive corporis medele pretextu, sive ad averlendum a fructibus damnum, is aposlatarum ponam subiens, ultimo af(iciatur supplicio. CAP. II. De mollitie. Coneulas 28 cap. littere K. CAP. III. De ebriis. Queras 35 cap. littere K. τῆς πίστεως, xai πρὸς τὸ μὴ πιστεύειν εἶνχι Θεὸν τὸν παρὰ τῶν Χριστιανῶν πιστευόμενον, ἐχεῖνο πε- ποιήχασι, τῷ χρίμχτι τῶν ἑχουσίως ἀρνησαμένων ὑπαχθήσονται. Ὅποϊον δὲ τὸ τούτων χρῖμα, ἐν τῷ α’ αὐτοῦ xzvóvt ὁ ἅγιος οὗτος διαλχμθάνει, ὃν xa! ζήτει ἐν τῷ α΄ χεφ. τοῦ A στοιχείου. Εἰ δέ τις, φησὶν, ἀδάσταχτος ἀνάγχη κχαταχρατήσασχ τῆς μιχροψυ- χίας αὐτῶν, εἰς τοῦτο προήγαγε, τὸ μέτρον τῶν ἐν πορνείς πλημμελησάντων xal αὐτοὶ φυλάξουσιν, ὅπερ χαὶ εἰς ἔτη παρατείνει ἐννέα, Ζήτει τὸ γ᾽ χεφά- Àztov τοῦ E στοιχείου. Νόμοι. Ὁ διὰ θυσιῶν μαντευόμενος ξίφει τιμωρείσθω ^. ὁ δὲ τοῦτον προτρεψάμενος παραχλήσει ἢ μισθῷ, ἐξο- pia καὶ δημεύσει ὑποκείσθω. Οἱ φαρμαχοὶ, ἀξιωματιχοὶ ὄντες, δεπορτατεύον- tat * οἱ δὲ λοιποὶ εἰς χεφαλὴν τιμωροῦνται. 'O ἐπιτηδευσάμενης γοητείαν ἕλχουσαν εἰς ἔρωτα σώφρονας λογισμοὺς, ἢ κατὰ σωτηρίας ἀνῆοώ- πων μηχανησάμενος, δημεύσει καὶ ἑξοοίᾳ τιμω- ρεῖται. Μηδεὶς ἐπερωτάτω τινὰ μαντιχὴν ἐπαγγελλόμενον * οἱ Υὰγ μάγοι χεφαλιχῶς τιμωροῦνται. Οἱ εἰς βλάδην ἀνθρώπων δαίμονας ἐπικαλούμενοι ξιφει τιμωρείσθωσαν. Ἴσον ἐστὶ τὸ ἀπηγορευμένα μαθεῖν, χαὶ τὸ διδά- σχειν. Εὐλόγως ὃ ἀνὴρ, εὑρίσκων τὴν αὐτοῦ γαμετὴν φαρμαχὸν, ῥεπουδίῳ λύει τὸν γάμον ὡσαύτως χαὶ 3j γυνὴ τὸν ἀνδρα. 'O φάρμακον ἀντὶ ἱατρείας δοόλῳ δεδωχὼς ὑπό- χεῖται τῇ αὐτῇ ποινῇ, ὡς [αἰτίαν θανάτου παρασχών " ὡσαύτως χαὶ ὁ προπετῶς διδοὺς φάρμαχον. Οἱ παραφρονῆσαί τινα φαρμάκῳ ποιοῦντες χονταί τῷ περὶ ὕδρεως νόμῳ. Τῷ περὶ φονέων νόμῳ ὑπόχειται ὁ διὰ τὸ φονεῦ- σαι ἄνθρωπον ποιῶν φάρμαχον, ἢ πιπράσκων, ἢ ἔχων. Εἰ xai μὴ xaxi τις λογισμῷ παράσχοι γυνα!χὲ συλληπτικὸν, xal τελευτήσει ἡ λαδοῦσα, ἐξοοίζεται ὁ παρασχών. Et τις ἐλεύθερος, fj δοῦλος, ἐπὶ οἱᾳδύήποτι προφά- σει δοίη πόμα εἴτε ἀνδοὶ, εἴτε γυναικὶ, εἴτε δούλῃ, εἴτε δεσποίνῃ, χαὶ ἐκ τούτου ἀσθενήσαντες ἀποθά- ξίφει ὁ παρχιχὼν ttute- , t Evz- 4 ^ t 3 γνοῖεν οἱ — OzEQ4EVOL, D ρείτθω. ΟἹ τὰ λεγόμενα ποιοῦντες φυλαχτὰ, ἐπὶ iig τὸ δοχεῖν ἀνθρώπων, δη μευόμευοι ἐξοριζέσθωσαν, Ἢ δὲ £' ν:χρὰ τοῦ βασιλέως Λέοντος, E? τις, φησὶν, ὅλως τὰ τοιαῦτα φωραθείη μαγγανευόμεινος εἴτε προφάσει σωμάτων θεραπείάς, εἴτε ἀποτροπῆς τῆς τῶν χαρπίμων βλαύης, τὴν ἐσχάτην εἰσπρατ- τέτθω ποινὴν, τὴν τῶν ἀποστατῶν χόλατιν ὑφιστά- μένος. , ΚΕΦΑΛ, Β΄. Περὶ μαλαχίας, Ζήτε: τὸ κη΄ χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ μεθυόντων. Ζήτει τὸ λε΄ κεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. 11 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 18 ΚΕΦΑΛ, A. Περὶ μεταθέσεως xal μεταδιδά- À CAP. IV. De transpositione. el (ranslatione eviscopo- σεως ἐπισχόπων ἢ χληριχῶν. Ζήτει τὸ θ΄ χεφάλχιον τοῦ Α στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Ὅτι τοὺς μετανοοῦντας οὐ δεῖ ἀποδάλλεσθαι. Ὃ νβ΄ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανὼν, Et τις ἐπί- σχοπος, φησὶν, ἢ πρεσδύτερος, τὸν ἀπὸ - ἁμαρτίας ἐπιστρέφοντα οὐ προσίεται, ἀλλὰ μυσχττόμενος ἀποδάλλεται, κατὰ τὸν παλαιὸν ἐχεῖνον δήπου Ναθά- τον, καθαιρείσθω, οἷα λυπῶν τὸν Χριστὸν εἰρηκότα, Χαρὰ γίνεται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπὶ tvi ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι * ὃς διὰ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν σωτηρίαν χλίνας τοὺς οὐρανοὺς γαταδέθηχεν * ὃς ἔφη, μὴ ἐλθεῖν καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς με- πάνοιαν * οὗ τῆς φιλανθρωπίας οὐδεμία τῶν ἧμε- τέρων χρείττων ὥφθη ἁμαρτιῶν * ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ προφήτου βοᾷ * Λέγε σὺ πρῶτος τὰς ἁμαρτίας σου, ἵνα διχχιωθῇς. » Ζήτει ἐν τῷ ἑξῆς ζ΄ χεφαλαίῳ xa- νόνα μς' τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου. Ὁ δὲ τῆς ἐν Λαοδιχείᾳ συνόδου B' κανὼν τοὺς ἐν διχφόροις ἐξετασθέντας πταίσμασι, xai δι’ ἐξομολο- γήσεως xai μετανοίας τοῖς χαχοῖς ἀντιζύγου, xai, 6 φασιν, ἐκ διαμέτρου τὸν εἰσέπειτα βίον πρὸς τὸν πρότερον ἐπιδειξαμένους, τῆς θείας ἀξιοὶ μεταλή- ψεως, ἀξιοῦσθαι, οὐ παρὰ τὴν αὐτῶν σπουδὴν, παρὰ μέντοι τοὺς οἰχτιρμοὺς τοῦ Θεοῦ, xal τὴν ἄφατον ἀγαθότητα. ΚΕΦΑΛ. G. Περὶ τῶν τῆς μετανοίας τόπων. Εἰς τέσσαρας δὲ τάξεις οἱ μετανοοῦντες διήρηνται * εἰς τοὺς προσχλαίοντας, τοὺς ἀχροωμένους, τοὺς ὑπνπίπτοντας, xai τοὺς συνισταμένους * xal προσ- κλαίοντες μέν εἶσιν οἱ ἔξω τῆς θύρας τοῦ εὐχτηρίου ἱστάμενοι, xxi πρὸς τῶν εἰσιόντων τε xal ἐξιόντων πιστῶν εὐχήν τε αἰτούμενοι, χαὶ τὴν τῆς ἁμαρτίας συγχώρησιν * ἀκροώμενοι δὲ, οἱ ἔνδον τῆς θύρας ἱστάμενοι ἐν τῷ λεγομένῳ Νάρθηχι, χαὶ τῶν θείων Γραφῶν, καὶ τῆς χοινῆς ἐπαχούοντες διδασχαλίας, εἴθ᾽ οὕτω μετὰ χατηχουμένων ἐξερχόμενοι. Ὑπο- πίπτοντες δέ εἶσιν οἱ ἔνδον τῆς ἐχχλησίας ἱστά- μενοι, xatómtv δὲ τοῦ ἁμύωνος, xai μετὰ τῶν xa- τῃχουμένων xai οὗτοι ἐξιόντες, ἠνίχα τὸ, Ὅσοι κατ χούμενοι, ἐχφωνηθείη παρὰ τοῦ διχχόνου - συν- ἰστάμενοι Ot, οἱ τοῖς πιστοῖς μὲν συνευχόμενοι καὶ συμψάλλοντες, τῆς δὲ τῶν αγιασμάτων ἀπεχόμενο μεταλήψεως, μέχρις ἂν, ἐξήχοντος τοῦ νενομισμένου χρόνου, τὸ τέλειον αὐτοὺς τῆς θείας ἐχδέξηται χοι- ; νωνίας. ΚΈΦΑΛ. Ζ΄. Ὅτι κατὰ τὴ Ἢ ) διάθεσιν ἔξεστι τῷ κι σκόπῳ ἢ ἀνιέναι, ἢ ἐπιτεῖναι τούτοις τὰ ἐπινέμια, Ὁ ιβ' τῆς a συνόδου χανὼν χριτὴν ἐφίστησιν ἀξαραλόγιστον τὸν ἐπίσχοπον, ἢ μειοῦν τὰ ἐπιτίμια, κα! ψιλανθρωπότερόν τι βουλεύεσθαι, τοῖς ἐξ εἰλι- χρινοῦς διανοίας μετανοοῦσι, xal τῷ τοῦ Θεοῦ φόδῳ καλῶς στοιχειουμένοις, xal δάκρυσιν αὐτὸν ἱλεου- μένοις, xai τὴν Ex τῶν ἐπιτιμίων χάχωσιν εὐχαρί- στως ὑπομένουσι, καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἔργων ἄσχη- σιν περὶ παντὸς ποιουμένοις, χοινωνοῦσι δὲ τῶν ὄντων τοῖς δεομένοις, καὶ ἔργῳ καὶ σχήματι τὴν rum elc rum, Queras 9 cap. littere A. CAP. V. Quod paenitentes non debent rejicit. Quinquagesimus secundus sanctorum apostolo- rum canon, Si quis episcopus, inquit, vel presby- ter, eum, qui 8 peccatis convertitur, non recipit, sed abhorrens ejicit veteris instar Navati illius, deponatur, quia Christum molestia afficit dicentem, « Gaudium est in colo propter unum peccatorem 1731 poenitentiam agentem, » qui propter peccato- rum salutem inclinavit colos et descendit; qui dixit, se non venisse vocare justos, sed peccatores ad penitentiam ; cujus misericordia omnibus nostris B ignoscit pecoatis ; qui etiam per prophetam dixit : « Dic tu primus peccata tua, ut justiflceris. » Quaras in sequenti 7 cap. 46 canonem synodi Carthaginensis. Secundus syn. Laodic. canon in diversis depre- hensos delictis, et per confessionem ac poenitentiam malis oppositam, vitam futuram priori ex diametro, ut aiunt, contrariam ostendentes, sancla commu- nione dignos haberi judicat, non propter eorum virtutis studium, sed propter Doi miserationes et inenarrabilem bonitatem. CAP. VI. De penitentiz locis. Penitentes in quator ordines distribuuntur : in deflentes, audientes, substratos, et consistentes. Et deflentes quidem sunt, qui extra saerarii ostium stant, δὲ ingredientium et egredientium fidelium supplicationes rogant, et peccati remissionem. Au- dientes vero, qui intra ostium stantes in loco Narthece dicto, sacras Scripturas et communem disciplinam audiunt, deinde cum catechumenis egrediuntur. Substrati autem sunt, qui intra eocle- siam stant, verum post ambonem, et cum cate- chumenis et ipsi egrediuntur, quando a diaconé pronuntiatur, « Quotcunque catechumeni. » Con- eistentes vero, qui cum fidelibus simul precawtur et canunt, sed a sanctorum communione absifhent, donec, definito tempore adimpleto, ad sánctam communionem tandem plene admittantur. : CAP. VII. Quod juxta ponitenlium dispositionem episcopo panas illis. vel remittere vel extendere liceat. Duodecimus prima syn, canon arbitrum infalli- bilem episcopum constituit, vel peenas diminuere, et humanius aliquid statuere de iis qui sinceris conditionibus penitentiam agunt, et in timore Dei reote incedunt, et lacrymis eum propit.uin faeiunt, et penarum alflictionem patienter su- beunt, et bonorum operum exsecutioni ante omnia operam dant, de bonis aulem indigentibus communicant, et conversionem tam re quam specie 19 MATTHJEI BLASTARIS 20 oslendunt: vel de rigore rursug non omnino re- A ἐπιστροφὴν ἐπιδειχνυμένοις " ἢ τῆς ἀχριδείας αὖθις mittere, si castigatum indifferenter et remisse per correclionem dispositum eese animadverterit : cum enim pro forma ecclesiam ingreditur, salulis ex- pers atque ita dignus est qui a fidelibus quidem separetur, cum cateohumenis vero et stationem, et e templo egressionem communem habeat. Eadem etiam 2 Ancyr. syu. canon decernit, potestatem episcopis concedens, juxta afflictionem, et humilitatem, et mansuetudinem penitentiam agentis, vel ponis addere vel auferre. Porro et quintus ut et septimus episcopis potestalem con- cedit, penitentibus supplicia vel remittere ve] extendere, ardentiorem videlicet, 1878 vel remis- siorem ponitentiam ostendentibus; anteactam quoque eorum, et qua postea consecuta esl, vi- vendi rationem inspicere ; num caste, vel remisse et laxe vitam egerint, et sic clementiam erga illos adhibere jubet. Centesimus secundus sexte syn. canon, Eum, inquit, qui solvendi et ligandi potestatem ἃ Deo accepit, peccati qualitatem considerare oportet, et ejus qui peccavit ad conversionem studium, sive vergat ad sanitatem, sive contra propriis moribus in se provocet morbum, et sic vulneri convenien- tem aíferre medicinam ; ne si in utroque im- moderatione utatur, ab ejus qui loberat salute excidat: varius enim et multiformis est peccati morbus. Omnem enim rationem init Deus, isque cui pastoralis traditus est principatus, ut errantem ovem reducat, et ei que est a serpente vulnerata, medeatur, et neque per desperationis precipitia impellat, neo ad vite dissolutionem et contemptum frena relaxet, sed uno modo, sive per acriora et astringentia, sive per molliora et leniora medica- menta affectioni resistat, et ad ulceris obductio- nem adnitatur, fructus ponitentie examinans, et gapienter dispensans et gubernans hominem, qui ad superiorem illuminationem vocatur. Utraque igitur scire oportet, et qua sunt summi juris, et que sunt consuetudinis vel affectionis; et in lis, que extrema non admittunt, affectionis mo- do uti, sicut sanctus et magnus docet Basilius. Jn tertio enim ejus canone, In summa, inquit, verior est lapsus medela a peccato recessus et per temperantiam et afflictionem carnem in servitutem redigere et spiritui subjicere ; ita enim qui poni- tentiam agit, perfectum curationis sue documen- tum nobis exhibebit. Debent vero animarum cura- lores utraque nosse, et que sunt summi juris, et que sunt consuetudinis. Et si quidem, que sunt summi juris, admittant illi qui confessi sunt, ex ejus prescripto cum ipsis agere: sin autem oblu- ctentur, sequi demissionis consueludinem debebunt. ἐξομολογούμενοι, xat' ἐχείνην οἰχονομεῖν αὐτοὺς * χαταδᾶσεως. In 74 vero can. ejus: Qui ligandi et solvendi potestatem a Deo acceperunt, eis non est vitio ver- B μηδόλως ὑφίεσθαι, εἰ ἀδιαφόρως ὀρῴη καὶ ἀνειμέ- νως τὸν ἐπιτιμηθέντα πρὸς τὴν ἐπιτίμησιν διαχεί- μενον, χαὶ τῷ σχήματι μόνῳ τῆς εἰς τὸν νεὼν παρόδου ἀρκούμενον, xal οὐχ ἀνιώμενον xal dvattoe παθοῦντα, ὅτι τῶν μὲν πιστῶν ἀποδιαστέλλεται, τοῖς O& χατηχουμένοις, τῆς τε στασεως χοινωνεῖ, xai τῆς £X τοῦ νεὼ ἀποφοιτήσεως. Ταῦτα xal ὁ τῆς ἐν 'Aq«9pq β΄ διορίζεται, τὴν ἐξουσίαν toig ἐπισκόποις ἀνχτιθεὶς, κατά qe τὸν χάματον, καὶ τὸ ταπεινὸν τοῦ μετανοοῦντος xal πρᾶον, ἣ προστιθένχι, ἢ ἀφαιρεῖν τῶν ἐπιτιμίων. ῬΑλλὰ xil & ἔτι xal ὁ C τοῖς ἐπισχόποις ἐπιτρέ- mtt τὴν ἐξουσίαν, ἢ ἀνεῖναι ἢ ἐπιτεῖναι τοῖς μετα- νοοῦσι τὰ ἐπιτίμια, θερμότερον δηλαδὴ ἢ ἐᾳθυμό- τερον τὴν μετάνοιαν ἐπιδειχνυμένοις " δὲ εἰσέπειτα, εἴτε σωφρόνως, εἴτε ἀνειμένως ζῶτι καὶ χαύνως, xa οὕτω τὴν φιλανθρωπίαν ἐπιμετρεῖν. σχοπεῖν Α 4 - , , M μ Xzi τὸν προτοῦ βίον τούτων, XX! τὸν Ὃ δὲ p8' τῆς ς΄ συνόδου χανὼν, Τὸν ἐξουσίαν, φησὶν, εἰληφότα παρὰ Θεοῦ λύειν τε χαὶ δεσμεῖν, σχοπεῖν τε τὴν τῆς ἁμαρτίας ποιότητα χοὴ, xxi τὴν τοῦ ἡμαρτηχότος πρὸς τὴν ἐπιστροφὴν διάθεσιν, εἴτε πρὸς τὴν ὑγίειαν νεύσει, ἢ τοὐναντίον διὰ τῶν οἰχείων τρόπων προσχαλεῖται χαθ᾽ ἑαυτοῦ τὸ ἀῤῥώ- στημα, καὶ οὕτω κατάλληλον ἐπάγειν τὴν θεραπείαν τῷ τραύματι, ἵνα μὴ, τῇ ἀμετρίᾳ καθ᾽ ἕχάτερον χρώμενος, ἀποσφαλείη πρὸς τὴν σωτηρίαν τοῦ χάμνοντος * πολυειδὴς γὰρ xal ποικίλη τῆς ἅμαρ- τίας ἡ νόσος. Πᾶς μέντοι λόγος Θεῷ xal τῷ τὴν κοιμαντικῖν ἡγεμονίαν ἐγχειρισθέντι, τὸ πλανώμε- νον πρόθατον ἐπαναγαγεῖν, xxi τὸ τρωθὲν ὑπὸ τοῦ ὄφεως ἐξιάσασθαι, xal μήτε χατὰ χρημνοῦ ὠθῆσαι τῆς ἀπογνώσεως, ute τὰ χαλινὰ ἐπιδοῦναι πρὸς τὴν τοῦ βίου ἔχλυσίν τε xal χαταφρόνησιν ^ ἀλλ᾽ Evi γε τῷ τρόπῳ, εἴτε διὰ τῶν αὐστηροτέρων καὶ στυ- φόντων, εἴτε διὰ τῶν ἁπαλωτέρων τε χαὶ πραοτξέρων φαρμάχων, χατὰ τοῦ πάθους στῆναι, xai πρὸς τὴν συνούλωσιν τοῦ ἕλχους ἀνταγωνίσασθαι, τοὺς τῆς μετανοίας χαρποὺς δοχιμάζοντι, xal οἰχονομοῦντι χαλῶς τὸν πρὸς τὴν ἄνω λαμπρότητα καλούμενον ἄνθρωπον, ᾿Αμφότερα τοίνυν εἰδέναι χρὴ, xai τὰ τῆς ἀχριδείας, καὶ τὰ τῆς συνηθείας, Tj συμπαθείας, xai ἐπὶ τῶν μὴ καταδεχομένων τὴν ἀχρότητα, τῷ τῆς συμπαθείας τύπῳ κεχρῆσθαι, ὡς ὁ ἱερὸς xai μέγας D διδάσχει Βασίλειος, Ἔν γὰρ τῷ Y' αὐτοῦ χανόν:, Καθόλου, φησὶ, ἀληθέστερον ἴαμα τοῦ σφάλματος, ἡ τῆς ἁμαρτίας ἀναχώρησις, xxi τὸ δι᾽ ἐγχρατεΐας xal χαχοπαθείας τὴν σάρχα δουλαγωγῆσα!, καὶ ὑπο- τάξαι τῷ πνεύματι " οὕτω γὰρ τελείαν ἡαῖν ὁ με- - «Ὁ * ^ 4 bj τανοῶν παρέξει τῆς ἰατρεύσεως αὐτοῦ τὴν ἀπόδε:- ξιν. Δεῖ δὲ τοὺς τῶν ψυχῶν οἰχονόμους ἀμφότεροι εἰδέναι, xai tà τῆς ἀχριδείας, καὶ τὰ τῆς συνη- θείας * xai εἰ μὲν χκαταδέχονται τὴν ἀχρίδειαν o! εἰ ὃξ σχληρόνοιντο, ἕπεσθαι τῇ συνηθείᾳ τῆς συγ- Ἔν δὲ τῷ οδ΄, Οἱ δεσμεῖν καὶ λύειν ἐξουσίαν εἰ- ληφότες παρὰ Θεοῦ, μεμπτέοι οὐχ ἂν εἶεν, εἰ, τῶν 21 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 22 ἐξομολογουμένων σπουδαίαν xai θεομοτέραν τὴν A lendum siconfitentibusseriam etardentiorem poni. μετάνοιαν ἐπιδειχνυμένων, αὐτοῖς ἀρέσειεν ἐλατ- τῶσαι τοὺς ὁρ'σθέντας τῶν ἐπιτιμίων χρόνους, τῆς ἐν ταῖς Γραφαῖς ἱστορίας ἔγγυωμένης ἡμῖν, τοὺς μετὰ μείζονος ἐξομολογούμένους πόνου, θᾶττον τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν χαταλαμθανειν. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Λουχᾶ στρα- τιώτῃ τινὶ φόνον ἑχούσιον δράσαντι, ἐπίσχοπός τις ἐπὶ μετρίῳ πάνυ καιρῷ ἐγγράφως αὐτῷ τὴν ἀθώωσιν δέδωχε, xal ἐγκαλούμενος παρὰ τῆς συνόδου, τὸν παρόντα χανόνα προέτεινεν * ἀλλ᾽ ἤχουνεν, ὅτι τὸϊς ἀρχιερεῦσιν ἐδόθη μὲν αὔξειν τε καὶ μειοῦν τὰ ἐχ τῶν χανόνων ἐπιτίμια, οὐ μὴν ἀνεξετάστῳ xal ὑπερ- Ὀαλλούσῃ χρῆσθαι συγχαταδάσει. “Ὅθεν τὸν μὲν στρατιώτην τόϊς Ex τῶν χανόνων ἐπιτιμίοις ἢ σύν- tentiam ostendentibus, illis placet definitum pone lempus minuere; Scripture siquidem historia nobis manifestum faciente, quod qui majori labore confitentur, eos Dei misericordiam citius apprehen- dere. Tempore porro sanctissimi palriarche Luce, milite quodam cedem voluntariam committente, episcopus quidam post valde modicum tempus datis scriptis absolutionem illi concessit, et ἃ synodo condemnatus, presentem canonem in medium altulit: sed responsum accepit, quod antistitibus concessum fuit caponum ponas vel augere vel minuere, non autem inexplorata et arrogante demissione uti; uude militem quidem ponis, odo; χαθυπέδαλε * τὸν δὲ ἀρχιερέα δίκας ἀπῴτησε, Β duas canones exigunt, synodus subjecit, ab antistite τὴν ἐν ὡρισμένῳ καιρῷ τῆς λειτουργίας ἐπίσχεσιν. Ὁ δὲ Νύσσης μέγας Γρηγόριος, ἐν τῳ y' κανόνι, Ἐπὶ τῶν σπουδαιοτέρᾳ χεχρημένων, φησὶ, τῇ ἐπι- στροφῇ, xai τῷ βίῳ δεικνύντων τὴν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἐπάνοδον, ἔξεστι τῷ οἰχονομοῦντι πρὸς τὸ συμφέρον συντεμεῖν τὸν χρόνον͵ χαὶ τάχιον ἀποδοῦναι τούτοις τὴν χοινωνίαν, ὅπως ἂν τὴν τοῦ θεραπευομένου χα- τάστασιν δοχιμάσειεν. Ὥσπερ γὰρ τὸ τοῖς χοίροις ῥίπτειν τοὺς μαργαρίτας ἀπείρηται, οὕτω τὸ ἀπο- στερεῖν τοῦ τιμίου μαργαρίτου τὸν ἤδη ἄνθρωπον διὰ τῆς χκαθαρότυητός τε xal τῆς ἀπαθείχς γενομε- νον, τῶν ἀτόπων ἐστι. Πανταχοῦ γὰρ ἐν πλημμε- λήματος εἴδει τοῦτο χαθορᾷν προσέχει πρὸ πάντων, οἵα ἐστὶν d τοῦ θεραπευομένου διάθεσις, xal μὴ τὸν χρύνον οἴεσθαι πρὸς θεραπείαν ἀρχεῖν, (τίς γὰρ ἂν àx τοῦ χρόνου ἴασις γένοιτο ;) ἀλλὰ τὴν προαί-- βεσιν τοῦ ἑχυτὸν δι’ ἐπιστροφῆς θεραπεύοντος. Ἔστι δὲ, φησί, διαφορά τις ἐν τῷ λόγῳ τῆς μετανοίας τοιχύτη ὃ μὲν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ πρὸς τὴν ἐξαγόρευσιν -ἧς ἀμχρτίας ὁρμήσας, αὐτὸ τὸ χαταδέξασθαι δι’ οἰκείας ὁρμῆς γενέσθαι τῶν κρυφίων χατήγορος, ὡς ἤδη τὴς θεραπείας ἀρξάμενος, ἐν φιλανθρωποτέροις γίνετα! τοῖς ἐπιτιμίοις. Ὁ δὲ φωραθεὶς ἐπὶ τῷ χαχῷ, ἢ διά τινος ὑποψίας fj χατηγορίας ἀπελεγχθεὶς dxou- σίως, ἐν ἐπιτεταμένῃ γίνεται τῇ ἐπιστροφῇ, ὥστε χαθαρισθέντα δι᾽ ἀχριδείας αὐτὸν, οὕτως ἐπὶ τὴν τῶν ἀγιχασμάτων ἐλθεῖν χοινωνίαν. Ζύήτει xal ἐν τῷ λβ΄ κεφ. τοῦ E στοιχείου χανόνα τοῦ μεγάλου Βα- σιλείου πβ΄, xai ἐν τῷ xy' κεφ. τοῦ K στοιχείου χα- vóva τοῦ αὐτοῦ ξα΄, xal ἐν τῷ ἡ χεφ. τοῦ X στοι- χείου xavóva τοῦ αὕτοῦ ο΄, xal ἐν τῷ χγ΄ χεφ. τοῦ K στοιχείου κανόνα Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ ιχ΄. Ὃ δὲ θεῖος Χρυσόστομος, ἐν τῷ β΄ τῶν περὶ ἱε- βωσύνης λόγψ, Οὐχ ἁπλῶς, φησὶ, πρὸς τὸ τῶν ἁμαρτημάτων μέτρον δεῖ τὴν ἐπιτιμίαν ἐπάγειν, ἀλλὰ xai τῆς τῶν ἁμαρτανόντων στοχάζετται προ- αιρέπεως, μή ποτε ῥάψαι τὸ διεῤῥωγὸς βουλόμενος, χεῖρον τὸ σχίσμα ποιήσῃς, xal ἀνορθῶσαι τὸ xata- πεπτωχὸς σκουδάζων, μείζονα ἐργάσῃ τὴν πτῶσιν. Oi γὰρ ἀσθενεῖς xai διχχεχυμένοι, καὶ τὸ πλέον τῇ τοῦ κόσμου δεδεμένοι τρυφῇ, ἔτι xal ἐπὶ γένει xal δοναστείᾳ μέγα φρονεῖν ἔχοντες, ἡρέμα μὲν καὶ autem jus exigebat, nempe ad statutum tempus ab administratione suspensionem. | Magnus Gregorius Nyssenus in tertio canone, lis, qui diligentiori conversione usi fuerint, inquit, et vita ad id quod bonum est reditum ostenderint, licet ei, qui dispensat, pro utilitate tempus contra- here, et celerius illis communionem reddere, prout ejus, cui medela adhibetur, constitutionetn appro- barit. Quemadmodum enim porcis margaritas pro- jicere vetitum est, ita et pretiosa margarita privare eum, qui jam per purgationem et alienationem ἃ vitio factus est homo, absurdum est. Ubique enim in peccati specie hoc perspicere ante omnia convenit, qualis est illius, cui medela adhibetur, dispositio, et non ad :nedelam sufficere tempus C existimare, (nam quenam medela a 179 tempore fit?) sed illius affectionem, qui per conversionem Sibi medetur. Est vero, inquit, quedam differentia in penitentie ratione, ejusmodi; qui enim ex seipso ad suorum peccatorum confessionem impul- gus est, eo quod sua sponte occultorum accusator esse voluerit, ut qui jam medicinam adhibere coeperit, mitioribus penis mulctatur. Qui autem in malo deprehensus est, vel propter aliquam suspicionem vel accusalionem ingratiisconvictus oat, longius illi conversionis tempus datur, ut dein&eps perfecte purgatus, sic ad sacramentorum commu- nionem admittatur. Queras in 32 cap. liftere E canonem 82 magui Basilii, et in 23 cap littere K ejusdem sancti canonem 61, et in 8 cap. littere Σ ἢ ejusdem canonem 70, et in 23 cap. littere K Gregorii Thaumaturgi can. 11. Divus etiam Chrysostomus in 2 de sacerdotio sermone, Non simpliciter, inquit, ad delictorum gradum mulctam oportet statuere ; sed exploranda est peccantium dispositio: ne dum oconsuere vis quod ruptum est, scissuram deteriorem facias ; ac dum, quod lapsum es!, erigere ac emendare studes, casum ipsum majorem reddas. Nam qui infirmi sunt ac remissi, et magna ex parte mundi deliciis illaqueati , quique ἃ generis claritate et potentia, unde animos magnopere tollant, habent: sensim 23 MATTH/EI BLASTARIS 24 et paulatim a peccatis, quibus laborant, pedem refe- À χατὰ μιχρὸν iv οἷς ἁμαρτάνουσιν ἐπιστρεφόμενοι, rentes, licet non penitus, attamen parte aliqua se a malis liberare possunt. Si vero repentinam ani- madversionem adhibeat aliquis vel correctionem, etiam minori correctione et animadversione illos af- ficiet. Humanus enim animus, postquam verecundia limites transilire coactus est, in desperationem dilabitur; et neque blandis verbis paret, neque minis flectitur, neque beneficiis movetur : sed ista civitate multo pejor fit, cui exprobrans propheta dixit: « Facta est tibi imeretricia facies, depuduit te adversus omnes. » Quocirca multa pastori opus est prudentia, et mille oculis, ut anime habitum undique cireumspiciat. Quemadmodum enim ani- mum despondent multi, el in sue salutis dispera- tionem proruunt, eo quod non possunt acerba medicamenta sustinere; ita sunt nonnulli, qui» quod poenas peccatis pares non luerint,in contemptum dilabuntur et multo deteriores fiunt, et majo- rem peccandi licentiam sibi vindicant. Itaque nihil horum sine examine praetereundum est, quin omnia studiose perserutatum ; tum enim demum oportet sua ipsius remedia peccatori afferre, ne fru- Btranea sit ejus opera. Magnue vero Basilius in 8& canone, Hec autem omni, iuquit, scribimus, ut ponitentie fructus probentur. Non enim temporis circa hec, sed penitentie rationem habemus. Quod si a pro. priis moribus non facile avellantur, et carnis vo- luptatibus potius quam Domino servire voluerint, vitamque ex Evangelio institutam non admittant, nulla est nobis cum iis communis ratio. Nos enim in inobediente et contradicente populo audire docti sumus, « Servans serva animam tuam. » In 85 vero antistites et omnes, qui habent ligandi et solvendi potestatem, hortatur, no pec- cantibus consentiant, et communionem sustinendo oum iis qui in peccatis perseverant, simul cum illis pereant; imo noctu et interdiu, et publice et privatim ipsis testificari, cum eorum autem im- probitatibus non consentire; imo 608 quidein luorifacere optare, et a mali laqueo eripere. Sin autem, inquit, hoc facere non possumus, nostras galtem animas ^ab eterna condemnatione servare studeamus. 180 Quadragesimus sextus Carthaginensis synodi mimos et scenicos et omnes qui incomposite vivunt, et aliis dissolute vivendi causam prebent, prestie'atores et saltatores, quin et apostatas, quj Christianismum scilicet abnegarunt, per poniten- tiam «ead Deum convertentes, non esse amandandos jubet, sed iis potius dandam esse gratiam seu peceatorum remissionem (quemadmodum divus Paulus ait, « Gratia salvi facti 6818; » ) et conci- liationem sive absolutionem a poena. D δύναιντ᾽ ἂν, εἰ xal μὴ τέλεον, ἀλλ᾽ οὖν ἐχ μέρους τῶν χατεχόντων αὐτοὺς ἀπαλλαγῆναι xxxiv ᾿Βὰν δὲ ἀθρόον τις ἔπαγάγῃ τὴν παίδευσιν, xal τῆς ἐλάτο τονὴὺς αὐτοὺς ἀποστερήσει παιδεύσεώς τε xxi διορ- θώσεως * Ψυχὴ γὰρ, ἐπειδὰν ἀπερυθριάσαι βιασθῇ, εἰς ἀνελπιστίαν ἐμπίπτει, χαὶ οὔτε προσηνέσι λό- γοῖς εἴχει λοιπὸν, οὔτε ἀπειλαῖς λάμπτεται, οὔτε εὐεργεσίαις προτρέπεται, ἀλλὰ γίνεται πολὺ χεί- ρων τῆς πόλεως ἔχείνης, ἣν ὁ πρόφήτης χακίζων ἔλεγεν. Ὄψις πόρνης ἐγένετό σοι, ἀπγναισχύντησας πρὸς πᾶντας. Διὰ τοῦτο πολλῆς δεῖ συνέσεως τῷ ποιμένι, xai μυρίων ὀφθαλμῶν, πρὸς τὸ περισχο- πεῖν πάντοθεν τὴν τῆς ψυχῆς ἕξιν. “Ὥσπερ γὰρ εἰς ἀπόνοιαν αἵρονται πολλοὶ, χαὶ εἰς ἀπόγνωσιν τῆς αὐ- τῶν χαταπίπτουσι σωτηρίας, ἀπὸ τοῦ μὴ δυνηθῆναι πιχρῶν ἀνασχέσθαι φαρμάκων, οὕτως εἰσί τινες, oi, διὰ τὸ μὴ δοῦναι τιμωρίαν τῶν ἁμαοτη μάτων ἀντίῤῥοπον, εἰς ὀλιγωρίαν ἐχτρέπονται, xxi πολλῷ γίνονται χείπους, χαὶ πρὸς τὸ μεῖζον ἁμαρτάνειν προΐγονται. Χρὴ τοίνυν μηδὲν τούτων ἀνεξέταστον ἀφεῖνα!, ἀλλὰ πάντα διερευνησάμενον ἀχριθῶς, χκατ- αλλήλως τὰ παρ᾽ ἑχυτοῦ προσάγειν τῷ προσεργο- μένῳ, ἵνα μὴ μάταιος αὐτῷ γένηται dj σπουδή, Ὃ δὲ μέγας Βασίλειος, ἐν πδ' χανόνι͵ Πάντα δὲ ταῦτα γράφομεν, φησὶν, ὥστε τοὺς χαρποὺς δοχιμά- ζεσθαι τῆς μετανοίας. Οὐ Ὑὰρ πάντως τῷ χρόνῳ χρίνομεν τὰ τοιαῦτα, ἀλλὰ τῷ τρόπῳ τῆς μετανοίας προσέχομεν. Ἐὰν δὲ δυσαποσπάστως ἔχωσι τῶν ἰδίων ἐθῶν, xal ταῖς ἡδοναῖς τῆς σχρχὸς μᾶλλον C δουλ:ύειν ἐθέλωσιν, ἢ τῷ Κυρίῳ, xal τὴν χατὰ τὸ Εὐχγγέλιον ζωὴν μὴ παραδέχωνται, οὐδεὶς ἡμῖν χοινὸς πρὸς αὐτοὺς λόγος. Ἡμεῖς γὰρ ἐν λαῷ ἀπει- θεῖ χαὶ ἀντιλέγοντι δεδιδάγμεθα ἀχούειν, ὅτι « Ὁ σώ- ζων σῶζε τὴν σεαυτοῦ ψυχήν. » Ἐν δὲ τῷ πε παραινεῖ τοῖς τοῖς δεσμεῖν xxi λύειν ἔχουσιν ἐξουσίαν, μὴ συναι-- νεῖν τοῖς ἁμαρτάνουσιν, ἐν τῷ τῆς χοινωνίας ἀνέ- χεσθαι τῶν ἐπιμενόντων ταῖς ἁμαρτίαις, χἀντεῦθεν τούτοις συναπόλλυσθαι * ἀλλὰ διαμχρτύρασθαι μὲν αὐτοῖς νυχτὸς xai ἑμέρας, xai ἰδίᾳ xai δημοσίᾳ, μὴ συνχπάγεσθαι δὲ τούτων τῇ πονηρίᾳ, xai εὔχε- σθαι μὲν τούτους χερδᾶναι, xat τῆς παγίδος ἐβξελέ- aa: τοῦ πονηροῦ. Εἰ δὲ μὴ otol τε, φησὶ, γενοίμεθα, τὰς γοῦν ξχυτῶν ψυχὰς τῆς αἰωνίου χαταχρίσεως σπουδάσωμεν περισώσασθαι. ἀρχιερεῦσι χαὶ πᾶσι Ὁ 6& τῆς ἐν Καρθαγένῃ μς΄ μίμους, καὶ σχη- νιχοὺς, xal πάντας τοὺς πλημμελῶς βιοῦντας, καὶ τοῖς ἄλλοις αἰτίους τῆς διαχεχυμένης ζωῆς, τερατο- ποιούς τε χαὶ ὀρχηστὰς, ἔτι Y€ μὴν ἀποστατάς, τοὺς τὰ Χριστιανῶν ἐξομοσαμένους δηλαδὴ, διὰ μετανοίας πρὸς Θεὸν ἐπιστρέφοντας, μὴ ἀποπέμπεσθαι χε- λεύει, ἀλλὰ μᾶλλον διδόναι τούτοις χάριν, ἔτοι ἄφε- σιν τῶν ἑιαρτημένων (ὥς που τῷ μαχαρίῳ εἴρη- τα! Παύλῳ, Χαριτί ἐστε σεσωσμένοι), καὶ χαταλλαγὴν, ἤτοι λύσιν τῶν ἐπιτιμίων, 25 SYNTAGMA ALPHABETICUM. —- M. 26 KESAA. H. Ὅτι δεῖ τοὺς ἔτι μετανοοῦντας, τῆς Α τελευτῆς ἐφισταμένης, τῆς θείας, ἀξιοῦσ- θαι χοινωνίας ᾿ εἰ δὲ ἀναχληθεῖεν, ταύτης πάλιν ἀπέχεσθαι. Ὧ t' τῆς α’ συνόδου χανὼν τοὺς ἔτι τοῖς τῆς μετανοίας ἐπιτιμίοις ἐνεχομένους, xai νόσῳ δεινῇ περιπεπτωχόται, ὅσον εἰχάσχι, τὴν ἐχόημίαν ἐπα- πειλούσῃ, τοῦ τελείου χαὶ ἀναγχαιοτάτου ἐφοδίου, τῆς τῶν ἀγίων μυστηρίων φημὶ μεταλήψεως, χε- λεύει μὴ στέρεσθαι, ἀλλὰ μετὰ δοχιμασίας τοῦ ἐπι- σχόπου ἐν ταὶς τελευταίαις [ἀναπνοαῖς τοότων ἀξιοῦ- σθαι - τῇς νόσου δὲ, εἰ οὕτω συμθαίη, ῥαίσαντας, xai πρὸς τὴν ὑγίειαν ἐπανιόντας, τῆς μὲν θείας εἴργεσθαι χοινωνίας, ἐν τῇ χώρᾳ δὲ αὖθις στῆναι τῶν προτέρων ἐπιτιμίων, ἕως ἂν ὁ νενομισμένος αὐτῶν χρόνος ἐχμετρηθῇ. Ταῦτα xai ὁ (ζ΄ τῆς ἐν ᾿Αγχύρᾳ διορίζεται, τῷ ἔτι μετανοηῦντι, εἰ χίνδυνός ἐπισυμδαίη, xai προσ- δοχία θανάτου ἔχ νόσου, ἢ ἀλλης οἱασοῦν προφά- σεως, τοῦτον εἰς χοινωνίαν μὲν, ἀλλ᾽ ἐπὶ ὅρῳ δεχθῆ- vat* τὸν θάνατον γὰρ ἐχφυγόντι χοινωνεῖν οὐχ ἐξέ- σται, τοῦ ὡσ'σμένου μὴ ἐξήχοντος χαιροῦ τῶν ἐπιτιμίων. 'O δὲ € τοῦ μεγάλου Γρηγορίου Νύσσης. E! δέ τις, φησὶ, μὴ πληρώσας τὸν χρόνον, τὸν ix τῶν χα- νόνων ἀφωρισμένον, ἐξοδεύει τοῦ βίου, χελεύει ἡ τῶν Πατέρων φιλανθρωπία, μετασχόντα τῶν ἁγιασμά- των, μὴ χενὸν τοῦ ἐφοδίου πρὸς τὴν ἐσχάτην bul. νὴν xal μαχρὰν ἀποδημίαν ἐχπεμφθῆναι - εἰ δὲ μετασχὼν τοῦ ἁγιάσματος πάλιν εἷς τὴν ζωὴν ἐπα- νέλθοι, ἀναμένειν τὸν τεταγμένον χρόνον, ix ἐχείνῳ (. τῷ βαθμῳ γενόμενον, ᾧ ἦν πρὸ τῆς xav' ἀνάγχην δοθείσης αὐτῷ χοινωνίας. Ταῦτα dj τῶν Πατέρων φιλάνθρωπος βούλεται γνώμη, εἰ προσπελάσειε τὸ ἐχρεὼν τῷ ἔτι καθαιρο- μένῳ τοῖς φαρμάχοις τῆς μετανοίας, xai ἡ χυρία παρεῖναι δοκεῖ, ἐφεῖσθαι τοῖς πρεσόυτέροις, χοινω- vtzv αὐτῷ μεταδοῦναι, ὡς μὴ ἀποδιῶναι μηδένα παρ᾽ αὐτοῖς δεδεμένον * ἀναῤῥωσθένϊα δὲ πάλιν τὸν μήπω τὸ τοῦ χαιροῦ πεπληρωχότα διάστημα, τοῖς προτέροις ὑπόδιχον εἶναι xai παρὰ τῶν πρετόυτέ- ρὼν περιμένειν τῆς συγγνώμης τὸ σύνθημα, τοῦ χρόνου δηλαδὴ τῆς μετανοίας, μετὰ τοῦ ῥύπου τῆς ἁμαρτίας δαπανηθέντος. ΚΕΦΑΛ. Θ΄. "Ott τῶν μετανοούντων τοὺς λογι- σμοὺς δέχεσθαι, χαὶ λύειν χαὶ δεσμεῖν τὰ ἡμαρτημένα, τοῖς ἐπισχόποις ἐδόθη, xac ἐπιτροπὴν δὲτούτων καὶτοῖς πρεσδυτέροις. Ὁ G" τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου χανὼν τὴν τοῦ χρίσματος ποίησιν, τὴν τοῦ ἁγίου μύρομ δηλᾳδὴ τε- Àmi», xal τὴν τῶν χορῶν ἀφιέρωσιν, κατά τι πα- λαιὸν Ὑινομένην ἔθος, καὶ τὴν τῶν μεταννοούντων χεταλλαγῆν, ὅπερ ἐστὶν dà τῶν λογισμῶν ἐξαγγε- λία, κα! 4 τῶν ψυχιχῶν ἰατρεία τραυμάτων, διὰ τῶν τῆς μετανοίας ἐπιτιμίων, xai τῆς πρὸ τὸ χρεῖτ- τὸν ἐπιστρορῆς (οὕτω γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῷ Θεῷ χα- ταλλάττεται), ταῦτα πάντα mop3 προεσθυτέξοις ἀπεί- ρηχε γίνεσθαι - τοῖς γὰρ ἀρχ'ερεῦσιν ἧ τούτων ἀνεῖται διοίκησις, ἅτε δεσμεῖν xal λύειν ὀεδυνημέ- CA P. VIII. Quod oportet paenitentiam adhuc agentes. inslante morte, sancla communione participare : si convaluerint, illa rursum abstinere. Prime syn. canon 13, qui pomnnitentie ponis adhuc obnoxii sunt, et in gravem morbum incide- runt, qui e vita excessum minitari videatur, ut ultimo et maxime necessario viatico, sacrorum mysteriorum dico parlicipatione, non priventur, jubet; sed in extremo spiritu cum espiscopi con- sensu illis digni judicentur. Morbum autem, si ita contingit, solventes, et ad salutem revertentes, divina quidem communione arceri, in loco vero iterum constitui priorum penarum, donec pre- stitutum illis tempus impletum fuerit. Eadem etiam 6 in Ancyra synodi canon decer- nit : Si jam poenitentiam agenti vel periculum, vel mortis exspectatio ex morbo vel aliqua alia occa- sione evenerit, is ad communionem quidem, sed sub definitione recipiatur : ei autem, qui mortem evaserit, communicare non licebit, prestituto po- narum tempore non peracto. Quintus etiam magni Gregorii Nysseni. Si quis, inquit, tempus a canonibus statutum non peragens, e vita excesserit, jubet Patrum humanitas illum sa- crorum mysteriorum participem factum, viatici ad ultimum illum et longum discessum vacuum non emitti : si vero postquam sacrorum illorum parti- ceps fuit ad vitam revertatur,ordinatum tempus ma- neat, in eodem gradu constitutus, in quo erat an- tequam, ei ex necessitate data fuit communicatio. IIlgc Patrum humana vult sententia, si mors ap- propinquaverit illi, qui ponitentie medicamentis adhuc purgatur, et supremus dies instare videatur, presbyteris concedi communionem illi dare, ut nullus ab eis ligatus discedat : si vero rursus con- valuerit, temporis spatio nondum peracto, prioribus ponis obnoxium es8e; a presbyteris vero remis. sionis promissum exspectare, temporis scilicet, po nitentie, cum peccati sordes dissipatur. κ“- 181. CAP. IX. Quod paenilentium | confessiones accipere, et solvere, et ligare peccatores episcopis conceditur : illorum vero consensu etiam pre- sbyteris. Sextus Carthaginensis synodi canon chrismatis confectionem, nempe sancti unguenti administra- tionem, et puellarut consecrationem, juxta morem antiquum factam, et poenitentiam reconciliationem ; que est confessionum denuntiatio, et anime vul- nerum, per ponitentie ponas, et ad id quod melius est conversionem medela (ita enim Deo reconciliatur homo), omnia heo a presbyteris fieri prohibuit. Horum etenim administratio antistitibus conceditur, quippe qui ligandi et solvendi potesta- tem habentes, apostolorum typum ferunt, quibus 27 MATTH.EI BLASTARIS 28 talem potestatem concessit Christus. Quare qui Α votc, τύπον φέρουσι τῶν ἀποστόλων, oi; τὴν ἐξου- sine episcopi concensu confessiones hominum ex- cipiunt sacradi monachi, male faciunt et valde periculose; neque enim solvendi, neque ligandi facultatem habent ; multo magis vero profani mo- nachi ; illis enim omnino permittere, ut confessio- nes hominuim 'excipiant et judicent, nequaquam licitum est. Sed et septimus ponitentium reconci- liationem, si de vita periclitentur, sine episcopi permissu presbyteros facere oportere non exi- stimat. Eadem etiam 46 decernens : Si vero absit, inquit, episcopus, et is qui penitentiam agit in periculum adductus sit, illum reconciliet presbyter. Quaere et 8 cap. littere K, et in 31 cap. lit. E can. 40 syn. Neocesariernsis. Quod civilibus postea legibus humanioribus visum suppliciis uti. Quin etiam vetustiores leges in humanius, et non quale prius habuerunt, judicium, in dicta legum repetita recensione commutantur; ipsa enim abrogat morem statim interficiendi eos qui in ma- gnis criminihus deprehensi sunt. Imperator enim, qui istam repetitam correctionem fecit, nullum eorum, que sunt in digestis vel institutis cru- dele supplicium probavit; neque enim capite ple- clere deorevit, neque lapidibus obruere, vel com- burere, vel laqueos intendere ; prohibuit etiam in maris profunditate suffocationem. Licel autem quasdam capitales dare ponas aliquando jubet, non tamen, inquit, morliferas, sed solum relegari, vel in carcerem includi, oculorum effossionem, manus abscissionem, et aliam corporis injuriam pati, que conversionis opportunitatem illi, qui puniendus est, temporis extensione prebeat, et illis qui lapsi sunt resipiscoeutiam. Omnibus enim novellaruimn legibus humanius videtur precedentes leges interpretari, et sic sententias ferri. Si vero leges civiles humanitatem adeo exorceant, mulio magis ecclesiastice. Docemur enim 8 Christiano- rum oOgrpore exscindere hereticos, ul et eos qui absurdis tenentur criminibus , punire vero non di- dicimus, sed incurabiles legi civili tradere, ut 8 magistratibüg illate adversus eos sententie exsecu- tioni mandenthr. 182 CAP. X. De iis qui impuris cibis vescuntur, Sanctus Gregorius Thaumaturgus in primo suo canone, Non gave, inquit, affert damnum, si prohibitos in barbaris cibos, vel etiam quee idolis sacrificantur, degustarent captivi, propter neces. Bilatem et vim corporalem natura cibum necessario exigente. Ipse enim inquit Servator, « Non que in ventrem intrant coinquinant hominem, sed que egrediuntur. » Igitur qui cibos impuros come- derint minus puniuntur, si servitutis jugo labo- tantes et legitimi alimenti inopia vetitos cibos te- σίαν ταύτην ὁ Χριστὸς üveyslptatv* ὥστε οἱ χωρὶς ἐπιτροπῆς ἐπισχόπου δεχόμενει λογισγοὺς ἀνθρώπων ἱερωμένοι μοναχοὶ xaxic ποιοῦσι, καὶ λίαν ἐπιχινδύ- νως * οὔτε γὰρ λύειν, οὔτε δεσμεῖν ἔχουσιν ἐξουσίαν, πολλῷ δὲ μᾶλλον οἱ ἀνίεροι μοναχοί " τούτοις γὰρ χαὶ τὸ ἐπιτρέψαι ὅλως λογισμοὺς ἀνθρώπων ἀναδέ- χεσθαι xal χρίνειν ἥχιστα θεμιτόν. ᾿Αλλὰ χαὶ ὁ ἕόδομος τὴν καταλλαγὴν τῶν μετανοούντων, εἰ περὶ τὴν ζωὴν κινδυνεύουσιν, οὐκ οἴεται δεῖν τοὺς πρεσθυτέρους ποιεῖν, ἐπισροπῆς ἄνευ τοῦ ἐπισχόπου. Ταῦτα xai ὁ μγ΄ διοριζόμενος, Εἰ δὲ ἄπεστι, φη- civ, ὁ ἐπίσχοπος, καὶ ὁ ἐν μετανοίᾳ ὦν ἐν χρόνῳ κινδύνου γεγένηται, καταλλαττέτω τοῦτον χαὶ ὁ πρεσθύτερος. Ζήτει x30 τὸ η΄ xe. τοῦ K στοιχείου, xai ἐν τῷ λα΄ χερ. τοῦ E. στοιχείου κανόνα p! τῆς ἐν Νεοχαισαρείᾳ συνόδου. "Ott καὶτοῖς πολιτιχοῖς ὕστερον νόμοις φι- λανθρωπότερον ἔδοξε ταῖς τιμωρίαις κεχ- ρῆσθαι. ᾿Αλλὰ καὶ οἱ πρεσδύτεροι τῶν νόμων ἐπὶ τὸ φι- λανθρωπότερον, xal οὐχ ὡς εἶχον πρότερον χρίσεως, ἐν τῇ λεγομένῃ τῶν νόμων ἀνακαθάρσει μεταδέδλην- ται * ἀναιρεῖ γὰρ αὕτη τὸ εὐθὺς ἀναιρεῖσθαι τούς μεγάλοις ἑαλῶκότας ἐγχλήμασιν, Ὁ γὰρ τὴν ἀνα- κάθαρσιν ταύτην συνθέμενος βασιλεὺς οὐδεμίαν oi) ἐν τοῖς διγέστοις ἢ ταῖς διατάξεσιν ἀπάνθρω- TOv ποινὴν προσήχατο * οὔτε γὰρ χεφαλῆς ἀφαιρεῖν ἐθέσπισεν, οὔτε χκαταλεύειν, ἢ χαίειν, ἢ βρόχον ἐξα- mtttv* ἀπείρηχε δὲ xai τὴν ἐν τῷ τῆς θαλάττης βυθῷ πνιγμονήν. Εἰ δὲ χαὶ ὑποσχεῖν τινας χεφαλι- χὰς ἔσθ᾽ ὅτε χελεύει ποινὰς, ἀλλ᾽ οὐ τὰς θανατη- φόρους ἐχείνας φησὶ, τὸ δὲ ὑπερορίσαι, ἢ ἔν εἱρχτῇ περιορίσαι, τὴν τῶν ὀφθαλμῶν ἐχχοπὴν, τὴν ἀφαί- ρεσιν τῆς χειρὸς, καὶ τὴν ἄλλην περὶ τὸ σῶμα λώ-- όην, ἣ δύναιτ᾽ ἂν xai ἐπιστροφῆς καιρὸν παρασχεῖν τῷ τιμυρουμέγῳ, τῇ τοῦ χρόνου παρατάσει, χαὶ τῶν ἐπταισμένων μετάνοιαν, llàgt γὰρ τοῖς νόμοις τῶν νεαρῶν ἐπὶ τὸ φιλανθρωπότερον δοχεῖ τοὺς προ- λαθόντας ἑρμηνεύεσθαι νόμους, xal οὕτω τὰς ἀπο- φάσεις γίνεσθαι. Εἰ δὲ οἱ πολιτιχοὶ νόμοι οὕτω με- ταποιοῦντχι φιλανθρωπίας, πολλῷ μᾶλλον οἱ τῆς ᾿Εχχλησίας * ἐχχόπτειν γὰρ τοῦ σώματος τῶν Χρι- στιανῶν τοὺς αἱρετικοὺς δεδιδάγμεθα, πρὸς δὲ xai νοὺς ἄ:ὅποις ἐνεχομένους ἐγκλήμασι, τιμωρεῖσθαι δὲ οὐ μεμαθήχαμεν, ἀλλ’ ἀμεταθέτως ἔχοντας, τῷ Ὦ πολιτικῷ νόμῳ παραδιδόναι, ὡς πρὸς τῶν ἀρχόντων τὰς χατ᾽ αὐτῶν ἀπόφάσεις ἐχφέρεσθαι. ΚΕΦΑΛ. I'. Περὶ μιχροφαγησάντων. 'O ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θαυματουργὸς ἐν τῷ a κανόνι, Οὐ βαρεῖαν ἐμποιεῖ, φησὶ, τὴν βλάδην, εἰ τῶν ἐν τοῖς βαρδάροις ἀπηγορευμένων βρωμάτων, ἢ καὶ εἰδωλοθύτων ἐγεύσαντο οἱ αἰχμάλωτοι, Oc ἀνάγκην χαὶ βίαν σωματιχὴν, τῆς φύσεως τραφῆ- ναι βιαζομένης. Αὐτὸς γὰρ εἴργηχκεν ὁ Σωτὴρ, ὅτι « Οὐ τὰ εἰσπορευόμενα εἰς τὴν χοιλίαν χοινοῖ τὸν ἀν- θρωπον, ἀλλὰ τὰ ἐχποοευόμενα. » Διά γε μὴν τὴν μιαροφαγίαν ἡττόνως ἐπιτιμηθήσονται, εἰ καὶ τῆς νενομισμένης τροφῆς ἀπορίᾳ ἀπειρημένων τῶν 90 ἥψαντο, δουλείας ζυγῷ πιεζόμενοι " περὶ πλείονος ποιούμενοι xal ἀδδηφαγίαν, οὐδὲ τῶν μεμολυσμένων ἀπέσχοντο, διαδέδληνται, διὸ δὴ xai σφοδρότερον ἐπιτιμηθήσονται. Ζήτει καὶ ἐν τῷ v χεφ. τοῦ Α στοιχείου xavóva ζ΄ τῆς ἐν ᾿Αγχύρᾳ σὺν- 600v. ΚΕΦΑΛ. IA'. Περὶ μίμων καὶ σχηνιχῶν. 'O ξγ΄ τῆς ἐν Καρθάγένῃ συνόδου χανὼν τοὺς μίμους xai σκηνιχοὺς, ἐχ τῆς ἑλληνικῆς ὡρμημέ- νους θρησχείας, χαὶ βαπτισαμὲ νους, μὴ ἀναγχάζε-- σθαι αὖθις παρεγγυᾷ ὑπὸ τοῦ δήμου τὰ τῆς παλχιᾶς μετιέναι χαχίας, εἰ xai ὥσπερ τι λεϊτούργημα xal ἀπαραίτητον χρέος χαὶ ἄχοντες εἴλχοντο ταῦτα ἐπι- δείκνυσθαι, κατά τι παλαιὸν ἔθος, ἐν ταῖς μεγίσταις xxi μάλιστα τῶν πόλεων, ἔνθα xai τὰ θέατρα ἦν. Τῶν δὴ μίμων χαὶ σχηνιχῶν, τῶν διάφορα πρόσωπα δηλαδὴ μιμουμένων χαὶ ὑποχρινομένων (σχηνὴν SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. εἰ δὲ τρυφὴν Α tigerunt : sint vero luxui maxime deditit sin et vo- B Ὑὰρ λέγουσι τὴν ὑπόκρισιν), τοὺς μὲν ὑπ᾽ ὄψιν τοῦ βασιλέως ταῦτα ὑποχρινομένους, ἐντίμους ἔχουσι τῆς πολιτείας οἱ νόμοι * οἵ γε μὴν ἐν πανηγύρεσι xat δήμων ἄλλαις συνάξεσι γέλωτα τοῖς ὁρῶσι χινοῦντες» τοῖς ἐπὶ χόῤῥης ῥαπίσμασι xal ψοφήματι, ἄτιμοι τοῖς νόμοις λογίζονται. Ζήτει ἐν τῷ ἡ χεφ. τοῦ Δ στοιχείου χανόνα px τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου, καὶ ἐν τῷ a' χεφ. τοῦ Θ στοιχείου xavóva va' τῆς ς΄ συνόδου. ΚΕΦΑΛ. IB'. Περὶ μισθώσεως. Νόμοι. 'Exv χωρὶς αἰτίας χαταλείπῃ τὸν ἀγρὸν ὁ μισθω- σάμενος, πρὸ συμπληρώσεως τοῦ χρόνου, ὅλου τοῦ χρόνου τὸν μισθόν. Ὃ μισθωσάμενος ἵππον ἐπὶ τὸ βαστάσαι τι δῆλον, xai βαρύτερον ἐπιθεὶς xai βλάψας, ἐνέχεται ὑπὲρ τῆς βλάδης. Ἐὰν χρήσηταί τις ἵππῳ ἕως ὡρισμένου τόπου, ὑπὲρ δὲ τοῦτον ἀπενέγχῃ ἢ πέμψῃ, τὴν συμῦᾶσαν ἐπ᾽ αὐτῷ βλάδην ἢ θάνχτον, τὸν χρησάμενον ὁρᾷν, χαὶ τὸ ἀζήμιον ποιεῖσθαι τοῦ χυρίου τοῦ ἵππου. δίδωσιν Οὐ δύναται ἐχδαλεῖν ἄχοντα τὸν μισθωσάμενον ὁ μισθώσας, πρὸ τοῦ ὡρισμένου χρόνου, xav ἄλλος αὃ- τοῦ πλείονα εἰσαγάγῃ μισθώματα, xal ἂν εὐγνω- μονῷ ἐχεῖνος περὶ ὃ ὡμολόγησε δοῦναι μίσθωμα. ΚΕΦΛΓΙ. Γ΄. Περὶ μνηστείας. Νόμος. 30 racitati, neque ab impuris abstinuerunt, ponis obnoxii sunt: qua propter et graviori supplicio pu- nientur. Quaere etiam in 1 capite littere À canonem 7 Ancyrane synodi. CAP. XI. De mimis et scenicis. Carthaginensis syn. 63 canon mimos et sceni- cos ex Grecorum superstitione conversos et bapti- zalos a populo antiquam malitiam rursus exhibere cogi interdicit ; licet tanquam officium aliquod et inexcusabile debitum etiam inviti ad ea munia juxta antiquam aliquam consuetudinem traheban- tur, in immagnis presertim civitatibus, ubi theatra fuerunt. Mimorum porro et scenicorum, qui di- versas scilicet personas imitantur el simulant (scenam enim simulationem vocant) eos quidem, qui in imperatoris conspectu heoc simulant, honora- biles judicant leges civiles ; qui vero in congrega- tionibus et aliis populorum conventibus mutuis verberibus risum spectatoribus movent, a legibus infames judicantur. Quore in 8 capite littera Δ can. 129 Carthagin. gyn., et in primo capite littere 6 can. 51 sext. sy- nodi. CAP. XII. De elocatione. Leges. Si conductor ante tempus conductionis expletum Bine causa fundum deseruerit, totius temporis re- C ditum persolvit. Si quis equum conduxerit ad cértum onus por- tandum, eumque graviori onere imposito leserit, ex damno tenetur. . Si quis ad locum usque designatum commodato acceperit equum, ultra autem illum vel egerit vel miserit, de damno vel morte, que illi contingere possint, viderit ipse, qui mutuo accepit ; et, ut equi, dominus indemnis sit, curare tenelur. Locator ante constitulum tempus conduclorem invitum ejicere non potest, licet alius majoreg'illo dederit pensiones ; si libenter etiam pensionfn, de qua pacti sunt, dederit. i 183 CAP. XIII. De sponsalibus, | Lez. 'O τὴν ἰδίαν μνηστὴν πρὸ τῆς ἥδης, ἤτοι τοῦ ιγ΄ D Qui suam sponsam ante fetateih, scilicet 13 χρόνου, φθείρας, εἰ μὲν οἱ τῆς χόρης γονεῖς οὐ Boo. λονται τὴν τοιαύτην διαλῦσαι μνηστείαν, ἀναμενέτω τοῦ γάμου τὸν γρόνον. Ei δὲ διὰ τὴν οθορὰν δια- λῦσα: βούλονται, ἀπαρεμποδίστως ἡ τοιαυτη λυέσθω μνηστεία, xai ὁ φθορεὺς τῆς ἰδίας αὐτοῦ ὑποστά- σεως τὸ τρίτον μέρος τῷ μέρει διδύτω τῆς χόρης. Zíct: xai τὸ ιε΄ x&g. τοῦ Γ στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. IA'. Περὶ μοιχείας. O Νύσσης μέγας Γρηγόριος Ἐν τῷ δι’ χανόνι, "Hoss:, φησὶ, τισὶ τῶν ἀχριδεστέρων, xal τὸ χατὰ τὴν πορνείαν πλημμέλημχ μοιχείαν εἶναι νομίζειν, διότι μία ἐστὶν dj νόμιμος συζυγία χαὶ γυνχιχὶ annorum, vitiat, si quidem virginis parentes hac sponsalia dissolvere nolunt, matrimonii tempus exspectet. Sín vero propter corruptionem volunt dissolvere, sine impedimento ejusmodi sponsalis dissolvantur, et corruptor suiipsius substantie tertiam partem virginis parti det. Quiere et 15 ca- put ilttere T. CAP. XIV. De adulterio. Magnus Gregorius Nyssenusin tertio ejuscanone, Placuit, inquit, subtiliorum nonnulis etiam forni- cationis peccatum adulterium esse existimare, quo- niam una est legitima conjunctio, et mulieris cum 81 MATTH/EI BLASTARIS 32 viro,et viri cum muliere. Quidquid ergo non est À πρὸς ἄνδρα, xai ἀνδρὶ πρὸς γυναῖχα. Πᾶν οὖν το legitimum, est omnino legi contrarium ; et qui non habet proprium, habet omnino alienum. Homini enim unaa Deo data est auxiliatrix, et mulieri unuin appositum est caput. Ergo si quis quidem proprium vas suum (ut divinus Apostolus nominat) sibi ipsi possederit, ei lex nature justum usum concedit. Si quis autem extra proprium conversus fuerit, erit omnino in alieno; id autem unicuique alienum est, quod non est proprium, etiamsi nul- lur dominum in confesso habeat. Non longe ergo & peccato aduletrii fornicationem distare ab iis qui rem paclo diligentius examinant, ostensum est, cum dicat etiam saora Scriptura. Ne multus sis cum aliena. Sed quia a Patribus indulgentia que- dam concessa fuit imbecillioribus, vel administra- B tio et demissio, distinctum est peccatum hac generali divisione, quod fornicatio quidem dicitur libidinis expletio, qua fit sine ulla alicujus viri injuria ; adulterium vero, insidie et injuria, quee alteri viro inferuntur. Universale etiam est ejus remediutn, ut a concitata in ejusmodi voluptates rabie per penitentiam homo purus efficiatur. Quo- niam autem ab iis qui fornicatione polluti sunt, injuria aliqua cum hoc peccato non est commissa, propterea duplum conversionis tempus iis pre- Scriptum est, qui adulterio inquinati sunt, quo- niam duplum est eorum peccatum ; unum quidem in illicita voluptate, alterum autem, quod in inju- ria, que alteri fit, consistit. Quia igitur qui for- nicatione polluti sunt, post novem annos commu- nione digni judicantur, adulterii peccatum tempore duplicatur, ad octodecim annos protractum ; se- cundum ipquinali autem dispositionem, vel ci*ius vel tardius saeri mysterii pariicipatio conceditur. Quare etiam primum ejus canonein in primo capite littere A. Magnus Basilius in 58 can. adulterum per quin- decim annos ἃ communione ejicit. Vicesimus Ancyrana syn. cau., adulteri et adul- ter& ponam ad septem aunos contrahens, post ho- rum expletionem quod perfectum est illos asse qui dignum censet. Sexagesimus primus vero sanctorum apostolo- rum, eum qui fornicationis, vel adullerii, vel ali- cujus alius prohibite actionis manifesto convictus fueril, non solum in sacerdotium, sed neque in clerum omnino promoveri concedit. Octavus Neocesariensis syn. canon, adulteratee uxoris maritum, in cujuscunque gradus ministe- rium 88.8 constituere, non esse legitimum edi- cit : sacro vero ordine initiatum, si uxor ejus adulterata sit, vel illius consuetudine gejungi jubet, vel separari non volentem sacerdotio amo- veri. Nam pollute conjunctione contaminatus non est dignus, impurus cum sit, pura et sancta myste- ria contrectare. Etsi enim viro licet sine discri- mine adulteratam accipere, et peccatum condo- nare : gacratis autem hoc non conceditur, juxta 18 C D μὴ νόμιμον, παράνομον πάντως, xai ὁ μὴ τὸ ἴδιον ἔχων δηλαδὴ τὸ ἀλλότριον ἔχει “ τῷ γὰρ ἀνθρώπῳ μία δέδοται παρὰ τοῦ Θεοῦ βονθὸς, καὶ τῇ γυναιχὲὶ μία ἐφήρμοσται χεφαλή. Οὐχοῦν, εἰ μὲν τις τὸ ἴδιον αὐτοῦ σχεῦος, χαθὼς ὀνομάζει ὁ θεῖος ᾿Από- στολος ἑαυτῷ χτήσαιτο, συγχωρεῖ ὃ νόμος τῆς φύ- σεως τὴν διχχίαν χοῆσιν. Εἰ δέ τις ἔξω τοῦ ἰδίου τραπείη, ἐν ἀλλοτρίῳ πάντως γενήσεταί " ἀλλότριον δὲ ἑχάστῳ πᾶν τὸ μὴ ἴδιον, x3v μὴ ὁμολογούμενον ἔχῃ τὸν χυριεύοντα. Οὐχοῦν οὐ πόῤῥω τοὺ xatà τὴν μοιχείαν πλημμελήματος καὶ ἣ πορνεία ςοἷς τὸν ἀχριδέστερον ἐξετάζουσι λογισμὸν ἐδείχθη, λεγοό- σης χαὶ τῆς θείας Τραφῆς, Μὴ πολὺς ἴἾσθι πρὸς ἀλ- λοτρίαν. Πλὴν ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τοῖς ἀσθενεστέροις ἐγέ- νετό τις παρὰ τῶν [Ιατέρων συμπεριφορὰ, εἵτουν οἱχονομία xai συγκατάθδασις, διεχρίθη τὸ πλημμέ- λημα τῇ γενιχῇ διαιρέσει ταύτῃ, ὡς πορνείαν μὲν λέγεσθαι τὴν χωρὶς ἀδιχίας ἑτέρου γινομένην τινὶ τῆς ἐπιθυμίας ἐχπλήρωσιν, μοιχείαν δὲ, τὴν ἐπι- δουλήν τε καὶ ἀδιχίαν τοῦ ἀλλοτρίου. Kal χαθολικχὴ μὲν ἐστι ταύτης θεραπεία, τὸ τῆς ἐμπαθοῦς λύ-- σης, τῆς περὶ τὰς τοιαύτας ἡδονὰς, χαθαρὸν ἐχ με- ταμελείας γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον. ᾿Επεὶ δὲ τῶν ἐν πορνείᾳ μολυνθέντων ἀδιχία τις τῇ ἁμαρτίᾳ ταύτῃ οὐ χαταμέμιχται, διὰ τοῦτο διπλασίων ὡρίσθη τῆς ἐπιστροφῆς ὁ χρόνος τοῖς ἐν μοιχείᾳ μιανθεῖσιν, ἐπεὶ xai διπλῆ τούτοις d ἁμαρτία, μία μὲν, κατὰ τὴν ἄθεσμον ἡδονὴν, ἑτέρα δὲ, ἣ xat3 τὴν τοῦ ἀλλο- τρίου ἀδικίαν σσνισταμένη. Ἐπεὶ τοίνυν οἱ ἐν πορ- νείᾳ μολυνθέντες δι᾽ ἐτῶν ἐννέχ τῆς χοινωνίας ἀξιοῦνται, ἣ κατὰ τὴν μοιχείαν αμαρτία τῷ χρόνῳ διπλασιάζεται, εἰς δεχαοχτὼ χρόνους ἐχτεινομένη * πρὸς δὲ τὴν τοῦ μολυνθέντος διάθεσιν, fj θᾶττον, fj βραδύτερον, ἣ τοῦ ἀγαθοῦ μετουσία συγμωρεῖται. Ζήτει καὶ τὸν α΄ τούτου χανόνα ἐν τῷ a' χεφαλαίῳ τοῦ À στοι είου. 'O δὲ μέγας βασίλειος, ἐν τῷ vx χανόνι τὸν μοι- χόν εἰς δεχαπέντε ἔτη τῆς χοϊνωνίας ἐχδάλλει, Ὁ δὲ τῆς ἐν ᾿λγκύρᾳ χ' κανὼν τοῦ μοιχοῦ xai τῆς μοιχαλίδος τὸ ἐπιτίμιον μέχρις ζ΄ συστείλας ἔτους, μετὰ τὴν τούτων ἐχμέτρησιν xal τοῦ τελείου τυχεῖν αὐτοὺς ἀξιοῖ. Ὃγε μὴν Ex τῶν ἁγίων ἀποστόλων τὸν ἐπὶ μοι- ys, fj πορνείᾳ, ἢ οἴᾳφδήποτε ἀπειρημένῃ πράξει, φανερῶς ἐλεγχθέντα, μὴ ὅτι γε εἰς ἱερωσύνην, ἀλλ᾽ οὐδὲ εἰς χλῆρον ἔρχεσθαι τὸ σύνολον συγ- χωρεῖ. 'O δὲ ἡ τῆς ἐν Νεοχχαισαρείᾳ συνόδου κανὼν τὸν τῆς μοιχευθείσης γυναικός ἄνδρα, οὐ θεμιτὸν εἶναι θεσπίζει εἰς ὑπηρεσίαν οἱουδήτινος ἰέναι βαθμοῦ " τὸν δὲ ἱερωμένον, τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ μοιχευθεί- σης, ἢ διαζυγῆνχι ταύτης χελεύει, ἢ μὴ βουλόμενον ἀποστῆναι, τῆς ἱερωτύνης ἀφίστασθαι, Μολυνόμε- νος γὰρ τῇ τῆς μεμιασμένης ὁμιλίᾳ, οὐχ ἂν ch δίκαιος, ἀκάθαρτος ὦν, τῶν, χαθαρῶν xal ἁγίων μυστήρίων ἐφάπτεσθαι. Ei γὰρ xai ἔξεστι τῷ ἀνδρὶ ἀχινδύνως λαμύάνειν τὴν μοιχευθεῖσαν, καὶ συγ- χωρεῖν τὸ ἁμάρτημα, ἀλλὰ τοῖς ἱερωμένοι τοῦτο 93 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 34 οὐ δέδοται, κατὰ τὸν χελεύοντα ιη΄ ἀποστολιχὸν xa- À apostolicum can. qui jubet, cum ejecta muliere vóvx, μὴ ἱερᾶσθαι τὸν διαδεύλη μένῃ γυναικὶ guvot- χοῦντα, ὃν xal ζήτει ἐν τῷ Ó' χεφαλ, τοῦ [' στοι- γείου. Ὁ δὲ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ λδ΄ xavóvi, Τὰς μοι- χευθείσας, φησὶ, xai δι᾿ εὐλάδειαν καὶ τὸν τῆς μελ- λούσης χρίσεως φόδον τὴν ἁμαρτίαν ἐξομολὸόγουμέ- νας, ἢ καὶ ὁπωσοῦν ἐλεγχομένας ὑπό τε τοῦ ὄγχου τυχὸν τῆς γαστρὸς, ἢ χαὶ ἀπὸ τοῦ τὸ βρέφος ἀποτεχεῖν, ἀποδήμου τοῦ ἰδίου ὄντος ἀνδρὸς, οὐχ ἔφασαν δεῖν οἱ Ηατἔρες ταύτας δημοσιεύειν, ἐκ τοῦ τοὺς τόπους τῶν ἐπιτιμίων ἀναγκάζειν αὐτὰς διϊέναι, τὸν τοῦ προσπσχλαίοντός φημι, τοῦ ἀχροωμένου, καὶ τοῦ ὑποπίπτοντος, ἵνα μὴ θανάτου αἰτίαν παράσχω- μεν ἐλεγχθείσαις. Ὁ γὰρ τῆς τοιαύτης ἀνὴρ ἐξιοῦ- σὰν τῆς ἐκχχλησίας ὁρῶν μετὰ τῶν ἐν ἐπιτιμίοις ὄντων, xal περιφανεστέρας οὐ ὁεηθεὶς μαρτυρίας τοῦ τὸν γάμον αὐτῷ διορυγῆναι, αὐτίχα διαχρήσε- ται ταύτην᾽ Μεστὸς γὰρ ζήλου, κατὰ τὸν Σολο- μῶντα, θυμὸς ἀνδρὸς αὐτῆς " ταύτῃ tot xai συνί- matrimonio conjunctum non fieri ἰ sacerdotem ; quem etiam quzras in 4 cap. lit. T. Magnus Basilius in 3& can., Adulterio pollutas, inquit, et ob pietatem el futuri judicii metum pec- catum confitentes, vel quomodocunque conviotas, veluti ab uteri tumore, vel etiam ab edito partu, dum mariti earum longe peregrinantur, publicare non siverunt Patres nostri, poenarum locos illas ingredi cogendo, flentis videlicet, audientis, et substrati, ne convietis inortis causam prebeamus. Illius enim maritus, ipsam extra ecclesie ambitum exeuntum videns, cum iis qui ponis subjiciuntur, et manilestioribus testimoniis non egens, quod ma- trimonii leges violavit, statim illam interflciet ς plenus enim zelo, juxta Salomonem, animus viri ipsius. Ideoque consistere quidem cum fidelibus ordinarunt, et una precari absque communione, donec expletum fuerit peenitentie tempus. στασθαι τοῖς πιστοῖς ἐπέταξαν, xal συνεύχεσθαι χωρὶς κοινωνίας, ἄχρις ἂν ὁ τῆς μετανοίας χρόνος ἐχμετρηθῇ. Ἔν δὲ τῷ λζ΄, '0 ἀλλοτρίχ γαμετῇ, ἢ μεμνηστευ- μένῃ ἑτέρῳ συμφθειρόμενος, χαὶ, μετὰ τὸ ἀφαιρε- θῆναι ταύτην, γαμετῇ συνοιχήσας, ἐπὶ μὲν τῇ πρώτῃ μοιχείαν ἐγχληθήσεται - ἐπὶ δὲ τῇ δευτέςᾳ ἀνέγχλητος ἔοτα, ἐλευθέρᾳ οὔσῃ ἀνδρός. Ἐν δὲ τῷ λθ΄. Ἢ τῷ μοιχῷ συζῶσα μοιχαλίς ἐστι, φησὶ, τουτέστιν ἡ μοιχευθεῖσά τινι, χαὶ μετὰ θάνατον τοῦ νομίμου ἀνδρὸς τῷ μοιχῷ, νόμῳ δῆθεν ἅμου μιγεῖσα ^ οὐ γὰρ συγχωρεῖται τούτῳ συνοι- κεῖν dj τοιαύτη, οὔτε παρὰ τῶν τῆς ᾿Εκχλησίας, οὔτε παρὰ τῶν πολιτιχῶν νόμων" xai εἰ μὴ ἀπο- σταίη, οὐ λύεται ταύτης dj ἁμαρτία, xxi εἰ τὸν χρό- νον ἐχτελέσεις τῶν ἐπιτιμίων. Ζήτει xai τὸ ε΄ χεφ. τοῦ Γ' στοιχείου, ἀλλὰ δὴ xai τὸ tc'. Νόμοι. Ὁ ixi μοιχείᾳ γυναικὸς κατηγορηθεὶς οὗ δύναται ταύτην γαμετὴν ἀγαγέσθαι. Πάντας ὅτοι τὰς τυναῖχας αὐτῶν μοιχευομένας εὑρίσκοντες μὴ ἀπολύουτι, τιμωρεῖσθα! χελεύομεν. Ilopvo6ogxó; ἐστιν ὁ τὴν ἑαυτοῦ αμετὴν μοιχευ- θεῖσαν μὴ ἀπολύτας, οὐ μὴν ὁ ψιλῶς ὑποπτεύσας. ᾿Αλλὰ τανῦν, xxl μετὰ τὴν χαταδίχην, δύνατα:! ὁ ἀνὶ ἀναλαθεῖν Ex τοῦ μοναστηρίου τὴν μοιχευθεῖ- σαν αὐτοῦ γυναῖχα, χατὰ τὴν pi, ᾿Ιουστινιάνειον νεαρὰν, Κελεύομεν, λέγουσαν, τὴν μοιχευθεῖσαν Ὥναῖχα, ταῖς ποοσηχούσαις ὑποδαλλομένην τοιναῖς, μναστηρίῳ ἐμδάλλεσθαι" xal εἰ μὲν εἴσω διετίας ὁ ἀνὰ αὐτὴν ἀνχλαδεῖν βουληθείη, ἐξουσίαν αὐτῷ δί- Copt» τοῦτο ποιεῖν, καὶ συνοιχεῖν αὐτῇ, μηδένα χίν- Oovev ἐντεῦθεν εὐλχοουμένῳ" οὐ γὰρ καταύλάπτεταί ὁ γάμος διὰ τὰ ἐν τῷ μεταξὸ γεγονότα. El δὲ ὁ προειρημῖνος" χρόνος παρέλθοι, ἢ ὁ ἀνὴρ, πρὶν ἄνα- λχθεῖν αὐτὴν, τελευτήσειε, χελεύομεν ἀποχείρεσθαι τὴν γυναῖχα, χαὶ τὸ μοναχικὸν σχῆμα λαμθάνειν. ' Εἰ περὶ μοιχείας ὁ ἀνὴρ κατηγορήσας τῆς γυναιχὸς ἀπελέγξειε, νηνικαῦτα, χωρισμοῦ γενομένου, ἔχειν τὸν ἄνδρα κελεύομεν, πρὸς τῇ πρὸ γάμου δωρεᾷ, καὶ C In 37 vero : Qui alienam uxorem vel alicui de« sponsatam corrumpit, et postquam ea ablata fuerit, uxorem ducit, in prima quidem adulterii accusabi- tur ; in secunda autem reus non agetur, uxo 8 viro libera. In 89 etiam, Qus vivit, inquit, cum &dultero, adultera est ; id est, que cum aliquo adulterata eBt, et post legitimi sui mariti mortem adultero, matrimonii scilicet lege, conjuncta est. Non enim illa una cum eo vivere permittitur, neque ab eccle- siasticis neque a civilibus legibus, et nisi desistat, ejus peccatum non solvitur, licet poenarum tempus perfecerit. Quare et 5 cap. lit. l', quin et 16. Leges. Qui adulterii cum muliere commissi accusatur, .. illam uxorem ducere non potest. 7 Quicunque uxores suas adulterare deprehendunt, eL non dimittunt, puniri eosjubemus. Leno enim eit, qui propriam suam uxorem adulteratam nog di- mittit ; non vero qui tantum suspeciam habet. Nunc autem, et post condemnationem, vlr uxo- rem suam adulteram ex monasterio acci pere potest, juxta 117 Justiniani novellam, quae dicit: Jubem;us D mulierem adulteram congruis ponis subditam in monasterium conjici : et si intra biennium ma- ritus velit eam reducere, damus ei potestatem hoc faciendi, el una cum ea habitandi, nullo exinde imminente illi periculo. Nullum enim prejudicium accipit matrimonium ex his quse medio tempore fata sunt. Sin autem predictum tempus preieter- ierit, aut maritus, priusquam illam receperit, obierit, jubemus ut tondeatur mulier, et habitum monasticum induat. 185 Si adulterii vir uxorem suam damnans convicerit, tum separatione facta jubemus vi- Tum preter donationem ante nuptias tecXexa eXvexe. 35 MATTH/EI BLASTARIS 36 dotem habere : et ad hoc, si filios non habeat, tan- ἡ τὴν προῖχα΄ καὶ πρὸς τούτοις͵ el παῖδας μὴ ἔχοι, τοσ- tum accipere ex alia uxoris substantia, quantum dotis tertia pars esse cognoscitur, ut ejus pro- prietati et dos el ἃ nobis definita poena applicetur. Si enim filios habuerit ex ejus matrimonio, et do- tem aliamque mulieris substantiam filiis conser- vari, et ita adulterum legitime convictum una cum uxore puniri. Et si quidem uxorem habeat adulter, eam et dotem et ante nuptias donationem accipere: aliam vero mariti substantiam, si sint quidem ascendentes vel descendentes usque ud tertium gradum, illos eam accipere ; sin autem non sint, eam fisco adjudicari. ; Adulteris verberalis et tonsis nares abscindan- tur. Internuntii vero et impii hujusque facinoris B administri verberati et tonsi in perpetuum mittan- tur exsilium. Quin etiam et 32 novella imperatoris Leonis congruas poenas adulteris viris et adulteris feminis latuit. vicesima octava vero novella adulterum et adul- teram narium abscissione punit, et decernit, quod maritus adultere dotem lucretur ; illam autem in monasterio includi, nec tamen invitam tonderi ; qua vero ultra dotem sunt facultates ejus filios et monasterium dividere ; ein autem non habet li- beros, ejus parentes vel alios ex ejus cognatione. Actio aldulterii intenditur, non solum ob legi- lime uxoris struprum, sed eliam super matrimo- nium, quod consistere non potest, et illegitimum, et sponsalia, et concubinatum. Qui adulterum cum propria uxore in ipso actu deprehendit, si contingat eum occidere, non ut homicida punitur ; in sua enim propria domo in ipso actu maritus adulterum interficere potest, ct illum scenicum vel infamem. Maritis aulem non conceditur adulteras guas uxores interficere. Diverse deinde leges jubent, mulierem non ali- ter condemnari ut adulteram, quam per aperias probationes, id est, per quinque testes jurantca se vidisse in ipso actu fleri adulterium. Hac ra- tione nec omnes possunt adulterii actionem inten- dere, sed qüinque solum persone, maritus, pa- ter ejus, frater, patruus, avunculus ; ita enim ma- gis credibilis fit questionis pretextus. Si vero sint peregrini qui accusant, si quidem demonstra- tionem adferant, narium abscissione puniuntur adulteri ; sin autem propter inimicitias accusatio- nem detulisse convincantur, ipsi camdem penam subeunt. Mulier autem, qui 8e adulteram ipsa fa- tetur, non condemnatur ; quod etiam novum est. Qui duas uxores habet, verberetur : expulsa ab ipso uxore superinducta, et liberis ex ea na- tis. Qui duas habere uxores presumpsit, non lege; Bed facto consilii, adulterii supplicio subjicitur. oüvov Aap6dwety Ex τῆς ἄλλης τῆς γυναιχὸς περίηυ- σίας, ὅσον τῆς προιχὸς τὸ τρίτον μέρος εἶναι γινώσχε- ται" ὥστε τῇ αὐτοῦ δεσποτείᾳ xai τὴν προῖχα xal τὴν , - bd * "^ 4 παρ᾽ ἡμῶν ὁρισθεῖσαν ποινὴν προσχυροῦσθαι. El γὰρ παῖδας ἔχοι ἐκ τοῦ αὐτῆς συνοιχεσίου, καὶ τὴν προῖχα χαὶ τὴν ἄλλην τῆς ρυναιχὸς περιουσίαν τοῖς παισὶ , M er & * , , φυλάττεσθαι, xai οὕτω τὸν μοιχὸν νομίμως ἐλεγχό- μένον, ἅμα τῇ γυναικὶ τιμωρεῖσθαι. Καὶ εἰ μὲν ἔχει ὁ μοιχὸς γαμετὴν, τὴν προῖχα χαὶ τὴν πρὸ γάμου μὴ M 2 “ὦ J A ^ » S 0*7 Ns δωρεὰν αὐτῇ περισώζεσθαι, τὴν 0b ἄλλην τὸῦ ἀνδρὸς αὐτῆς περιουσίαν, εἰ μέν εἰσιν ἀνιόντες ἢ χατιόντες, er -—- , ?, 4 , "s ἕως τρίτου βαθμοῦ ταύτην XapÓOzvetw αὐτούς " εἰ δὲ μὴ, προσχυροῦσθαι ταύτην τῷ δημοσίῳ. Οἱ μοιχοὶ, τυπτόμενοι xai χουρευόμενοι, Otvoxa- πείσθωσαν" οἱ δὲ μέσοι xal ὑπουργοὶ τοῦ τοιούτου ἀστοήματος γεγονότες, τυπτόμενοι καὶ κουρευόμενοι, ^ - ^ 2» ; διηνεχεῖ παραπεμφθήτωσαν £zoptq. ᾿Αλλὰ xai dj λβ΄ νεαρὰ τοῦ βασιλέως Λέοντος τὰς πρυσηκούσας ποινὰς διορίζεται τοῖς μοιχοῖς zai ταῖς μοιχαλίσιν. Ἢ δὲ λη΄ ῥινῶν ἐχτομῇ τὸν μοιχὸν καὶ τὴν μοι- ^ "ὧν b] ^ [4 ^ * MEM - χαλίδα κολάζει, χαὶ διορίζεται, τὸν pia ἀνδρα τῆς μοιχευθείσης κερδαίνειν τὴν mpotxa, αὑτὴν ci ἐν μοναστηρίῳ περιορίζεσθαι, καὶ ἄχουσαν μὴ ἀποχεί- ρεσθαι- τὰ δὲ τῆς προικὸς ἐπέχεινα πράγματα τοὺς παΐδας αὑτῆς χαὶ τὸ μοναστήριον διανέμεσθαι - ἢ, παίδων μὴ ὄντων, τοὺς γόνέας αὐτῆς ἢ κατὰ γένος ἄλλως προσήχοντας. Ἢ μοιχεία οὐ μόνον ἐπὶ φθορᾷ νομίμου γαμετῆς χινεῖται, ἀλλὰ χαὶ ἐπὶ ἀσυστάτου, χαὶ ἀθεμίτου γά- μου, xol μνηστείας, καὶ παλλαχισμοῦ. . ἢ D - ^: * , O τὸν μοιχὴν μετὰ τῆς ἰοιας γυναιχος ἐν συ1λ- πλοχῇ χαταλαύὼν, ἐὰν συμόῇ αὐτὸν ἀνελεῖν, οὐκ εὐθύνετχι ὡς ἀνδροφόνος " ἐν μόνῳ γὰρ τῷ ἰδίῳ οὕ- γῳ ἐπ᾿ αὐτοφώρῳ δύναται φονεύειν τὸν μοιχὸν ὁ ἀνὴρ, «11 τοῦτον σχηνικὸν ἢ ἄτιμον ὄντα. Οὐ δέδο- ται δὲ τοῖς ἀνδιΐσι φονεύειν τὰς μοιχευθείτας αὖ- τῶν γυναῖχας. Διάφορο! δὲ νόμοι θεσπίζουςι, μὴ ἄλλως τὴν γυναῖκα μοιχευθεῖσαν χαταχρίνεσθχ!, εἰ μὴ δ᾽΄Χ φα. νερῶν ἀποδείξεων, τουτέστι, διὰ πέντε μαρτύρων ὁμνυόντων ἰδεῖν ἐπ᾽ αὐτοφώρῳ τὴν μοιχείαν τελου- μ φωρῳ τὴν μοίχ ᾿Ξ 4 - MJ Y" , ^ - μένην. Κατὰ τοῦτο γὰρ οὐδὲ πάντες δύναντα! κινεῖν τὸ τῇς μοιχείας ἔγχλημα, ἀλλὰ πρόσωπα πέντε" 4 A A », “ὦ $^ * - A * - D ἀνὴρ, πατὴρ αὐτῆς, ἀδελφὸς, θεῖος πρὸς πατρὺς, θεῖος πρὸς μητρός, οὕτω γὰρ εὐπιστοτέρα ἣ πρόφασις τῆς ζητήσεω γίνεται. Εἰ δὲ ξένοι εἶεν οἱ κατηγοροῦν- τες, εἰ μὲν ἀποδείξουσιν, ἐκτομῇ τῶν ῥινὧν οἱ μγιχοὶ τιμωροῦνται" ἂν δὲ ἀπελεγχθῶσι, δι ἔχθραν τὴν χχτηγορίαν πεποιηχότες, οὗτοι τὴν τοιχύτην ποινὴν ὑπομένουσιν * ἀλλ᾽ οὐδὲ αὐτὴ fj γυνὴ διοληγοῦσα μοιχευθῆναι χαταδιχάζεται, ὅπερ καὶ ἔστι καινόν. 'O δύο γαμετὰς ἔχων τυπτέσθω - ἐχδιωκομένης παρ᾽ αὐτοῦ τῆς ἐπεισάχτου γυνχιχὸς, μετὰ τῶν τὲ- χθέντων ἐξ αὐτῆς παίδων. 'O δύο γαμετὰς ἔχειν πειραθεὶς οὐ νόμῳ, ἀλλὰ φάκτῳ προαιρέσεως, ὑπόχειται τῷ τῆς μοιχείας ἐγ- 31 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 38 χλήματι. Ὁ μὲν γὰρ μετὰ ἐλευθέρας συμπλαχεὶς, À Qui enim cum liberta, vivente ipsius uxore, rem ζώσης τῆς αὐτοῦ γυναικὸς, ὡς πόρνος χαταχρίνεται * ὁ δὲ κατὰ γάμου χοινωνίαν δευτέραν ἀγόμενος, ὡς μοιχὸς τιμωρεῖται. Εἰδέναι δὲ δεῖ, ὅτι εἰσὶ πρόσωπα ἁμαρτάνοντα, xxi οὐχ εὐθύνονται * ὁ μοιχεύων τὴν γυναῖχα τοῦ ἀποδούλου αὐτοῦ, χαὶ ὁ μοιχεύων πολύφθορον χαὶ πολύχοιτον ὕπανδρον, τῷ τῆς μοιχείας ἐγχλήματι οὐχ ὑπόχειται, εἰ μὴ τῷ τῆς πορνείας ^ xai ὁ μὲν vip τιμωρεῖται ὡς μοιχὸς, à δὲ γυνὴ οὐχ εὐθύνε- ται, ὅτε ἄχουσαν χαὶ βεδιασμένην αὐτὴν χειρὶ χρα- τήσῃ, εἰ xal αὐτὴ ἐρυθριῶσα, τὸ γεγονὸς εὐθὺς οὐχ ἀνήγγειλε τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς. ΚΕΦΑΔ, ΙΕ΄. Περὶ μοναστηρίων xat μοναχῶν. Ὁ τῆς λεγομένης πρώτης χαὶ δευτέρας συνόδου χανὼν πρῶτος μὴ ἐξεῖναι χελεύει μοναστήριον olxo- δομεῖν ἄνευ γνώμης τοῦ ἐπίσχόπου, τὴν εἰωθυΐαν πρότερον ἐπιτελοῦντος εὐχὴν, ἐν βρεδίῳ δὲ αὑτό τε τὸ μοναστήριον ἐγγράφεσθχαι, καὶ ὅσα πρὸς τοῦ δειμα- μένου αὐτῷ ἀφιέρωται, καὶ τὸ βρέδιον τῷ ἐπισκό- πῳ προσαποτίθεσθαι, μηχέτι δύνασθαι ἀφιερώσαντα ἔστιν ἃ τούτων αὖθις ἐξιδιοῦσθαι. Ὧν γὰρ ἀπεξένωσεν ἑαυτὸν διὰ τῆς μονῆς ἀναθεὶς τῷ Θεῷ, πῶς ofoq τε, οἷα δεσπότης, ταῦτα διέπειν, οὐχ, ὅπως xal ἄλλοις διαπιπράσχειν ; οὐ μὴν οὐδὲ ἡγού- μενον ξΣχυτὸν ταύτης ἐᾷ χαθιστάναι παρὰ γνώμην τοῦ ἐπισκόπου, οὐδ᾽ ἕτερον ἀνθ᾽ ἑαυτοῦ προχειρίζεσθαι. Εἰ γὰρ τὰ ἀνθρώποις δεδωρημένα οὐχ ἔνι χωρὶς εὐπρο- σώπου αἰτίας τὸν δωρησάμενον ἀναλαθεῖν, σχολῇ γε τῶν ἀνατεθειμένων Θεῷ τὴν χυριότητα ὁ ἀναθεὶς ἴδιο- ποιήσεται, ὡς προσηγορίᾳ μόνῃ καὶ μὴ πράγματι τὴν ἀφοσίωσιν εἶναι, Ὁ δὲ χδ' τῆς δ' συνόδου χανὼν, ἔτι δὲ xal τῆς ς΄ ὁ μθ΄, τὰ ἅπαξ χαθιερωθέντα μοναστήρια, χατὰ τὴν [vum τοῦ ἐπισκόπου, ὃν ἔθος εὐχὴν προκαταύάλ- λεσθχι τῆς οἰχοδομίας, ὥσπερ τινὰ θεμέλιον ἀῤῥα- (5; ἐπιτάττουσι μένειν εἰς τὸ διηνεχὲς μοναστήρια, xal τὰ προσήκοντα τούτοις πράγματα φυλάττεσθαι ἀνεκποίητα, χαὶ μηχέτι γίνεσθαι ταῦτα χοσμιχὰ χαταγώγιχ τοὺς δὲ τοῦτο μὴ τηροῦντας χανονιχῶς εὐθύνεσθαι, ἱερωμένους μὲν δηλαδὴ καθαιρέσει, λαϊκοὺς δὲ ὑπούχλλομένους ἀφορισμῷ. Ζήτει xai ἐν τῷ «β΄ χεφ, τοῦ E στοιχείου χανόνα ιζ΄ τῆς U συν- ὁδου. ᾿ Ὁ δὲ ταύτης x οὐχ οἵεται δεῖν ἀπό γε τοῦ νῦν διπλᾶ γίνεσθαι μοναστήρια, χαὶ τοῖς μοναχοῖς ἔγγι- στα τὰς μοναζούσας οἴχεῖν * σχανδάλου γὰρ καὶ προσκόμματος τοῖς πολλοῖς αἵτιον τοῦτό γε. 'AXO' Oo, ἤρεσε μετὰ τῶν ἰδίων ἀποτάξασθαι συγγενῶν, ol μὲ, ἄνδρες εἰς ἀνδρῶν, αἱ δὲ γυναῖκες εἷς γυ- νη χῶν εἰσίτωσαν, φησὶ, μοναστήρια, Τὰ δὲ ἄχρι x2i τήμερον διαρχέσαντα διπλᾶ μοναστήρια, αἰδοὶ τοῦ ταῦθ᾽ οὕτως ἔχειν τυπώσαντος θείου [ΙΙ]ατρὸς ἡμῶν Βασιλείου, οἰχονομείσθωσαν, ὡς ἐκεῖνός γε διατάσσεται ^ συνδιχιτᾶσθχι δὲ χαὶ συναναστρέφε- σθαι μοναχοὺς μοναστρίαις οὐ δεῖ, ἅτε βλαύδερὸν xal ἀθέμιτον * οὔτε παῤῥησίαν πρὸς αὐτὰς ἔχειν, οὔτε ἰδία προσομιλεῖν, μὴ ὅτι κατὰ μόνας αὐταῖς συν- ὡς τὸν 15t 5 D habet, ut fornicator condemnatur. Qui in matri- monio secundam communionem recipit, ut adulter punitur. Scire autem oportet, quod sunt persone, que peccant, 1486 οἱ non oorriguntur : nempe, qui servi sui uxorem adulterio vitiat, et qui feminam viro subjeclam, que non paucos ad impudicitiam allexit, et cum multis concubuit, stuprat, adulterii crimini non subjicitur, sed fornicationis tantum. Et vir quidem tanquam adulter punitur, mulier vero non corrigitur, quando invitam et impulsam illam vi vicerit, licet illa erubescens, marito euo quod factum est, statim non annuntiaverit. CAP. XV. De monasteriis et monachis. Prime et secunde dicte synodi canon primus interdicit monasterium edificare absque epis- copi sententia, debitam primo benedictionem pera- gentis ; in brevi autem et ipsum monasterium in- scribi, et quecunque a conditore illi donantur ; et breve in edibus episcopalibus reponi, ut non possit ille qui dedicavit, illa in propriutn usum ite- rum convertere. Qus enim sibi quis abjudicavit per monasterium Deo addicens, quomodo potest, ac si adhuc esset dominus, illa administrare et aliis divendere? Nec etiam monasterii prefectum absque episcopi sententia illum seipsum consti- tuere, nec alium ejus loco deligere patitur. Etenim, si que homini quispiam largitus est, amplius auferre sine causa, qui donavit, haud potest ; quo jure, que Deo dedicata sunt, in suam possessio- nem, qui donavit, rapiat, tanquam nomine tantum, non re facta fuisset dedicatio ? Vicesimus quartus syn. iv canon, porro οἱ vi synodi 49, que semel juxta episcopi voluntatem consecrata sunt monasteria, cum esset consuetudo precationem premittereexstructioni,tanquam quod- dam fundamentum infrangibile, perpetuo manere monasteria ordinant, et res,quze ad ea pertinent,nod alienandas servari, eaque non amplius fieri secn- laria habitacula : eos autem, qui hoc non obser- vant canonice puniri, sacratos quidem depositioni gubjiciendos esse ; laicos vero segregationi.: Quaere etiam in 42 cap. lit. E canonem 17 septime sy- nodi. . Hujus vero 20 canone dehinc interficitur duplex monasterium in iisdem edibus, et prope monachos monachas habitare : illud enim scandali et otTen- sionis causam multis prebet, Sed quibuscunque placuit cum propriis cognatis jmundo renuntiare, viri quidem in virorum, femine vero in femina- rum, inquit, monasteria ingrediantur. Qua: autem hucusque permanent duplicia monasteria, divini nostri Patria Basilii hsec ita se habere ordinantis reverentia, administrentur, prout ipse instituil. Simul vero degere et versari monachos et monachas non oportet ; quippe periculosum et illicitum illud est. Neque illis concedatur licentis, ut simul collo- qui queant, neque una cum illis cibum capere ; 39 MATTHZEI BLASTARIS 40 el que vile necessaria a viris ad regulares femi- Α ἐσθίειν“ τὰ δέ γε nas deferuntur, extra portam hzc accipiat prefecta cum alia vetula monacha. Si quis etiam monachus necessario negotio cognatam suam visere vehemen- ter desiderat, presente prefecta cum ea colloqua- tur exiguo et brevi sermone, et statim ab ea rece- dat. Quatus ιν synodi canon monasterium edificare vel oratoriam domum, preter civitatis episcopi gententiam, inhonestum ducit ; monachos aulem, qui sincere et non pretextu monasticam elegere vitam, 187 quietem non obiter habere jubet, et soli jejunio et orationi vacare, et in quibus ordinati sunt locis fortiter perseverare. Qui igitur ita vivunt, equum esset, ut pre aliis monachis privilegia sor- tiantur: cedant nihilominus et illi regionis epi- scopo, quemadmodum clericis jubet lex, et nihil gacerdotale exsequantur, in aliam regionem disce- dentes, absque episcopi pacificis et commendatitiis litteris. Qui propria relinquunt monasteria, et ci- vitates negligenter et inordinate cireumcu sant, et ecclesiastica et civilia negotia perturbant, ut neque divina a suis, neque humana secundum convenien- tem ordinem administrari sinant ; que ad vitam scilicet spectant a laicis, a monachis autem et cle- ricis ea que Bunt Deo dedicata ; hos νοὶ invitos mo- nasteriis includi jubet, nisi quidam ad necessariam forsan civilium negotiorum administrationem ἃ civitatis episcopo veniam consecuti sint, qui sci- licet e clericis et laicis tunc exsistentibus hec χομιζόμενα ταῖς χανονιχαῖς ἀναγκαῖα τοῦ βίου πρὸς τῶν ἀνδῥῶν, ἔξωθεν τῆς θύ- ρᾳς $ ἡγουμένη ταῦτα παραλαμόανέτω μεθ᾽ ἑτέρας μοναστρίας τραός. El δὲ καὶ τῶν μοναχῶν τις τὴν καθ᾽ alga προσήχουσαν ἰδεῖν περὶ πλείστου ποιεῖται ἀναγχαίου πράγματος πέρι, τῆς ἡγουμένης ὑπ᾽ ὄψιν ταύτῃ προσομιλείτω δι’ ὀλίγων xal σμιχρῶν λόγων, xai ταχέως ὑποχωρείτω. Ὁ δὲ δ’ τῆς δ΄ συνόδου χανὼν μοναστήριον οἶχοδο- μεῖν ἢ εὐχτήριον οὐχ ἐν χαλῷ τίθεται, παρὰ γνώμην τοῦ τῆς πόλεως ἐπισχόπου * τῶν μέντοι μονάχῶν τοὺς εἰλιχρινῶς xxi μὴ προσχήματι τὸν μονήρη μετιόντας βίον, τὴν ἡσυχίαν μὴ ἐν παρέργῳ τιθέναι χελεύει, μόνῃ τε προσανέχειν τῇ νηστείᾳ xai προοσ- εὐχῇ, xal ἐν οἷς ἀπετάξαντο τόποις προσχαρτερεῖν. Οἱ γοῦν οὕτω βιοῦντες δίκαιοι ἂν εἶεν τὰ πρεσδεῖα χατὰ τῶν ἄλλων φέρεσθαι μοναχῶν ὑπείχειν μέντοι Xal τούτους τῷ ἐγχωρίῳ ἐπισχόπῳ, ὥσπερ νόμος τοῖς χληριχοῖς, vai μηδὲν ἱερατιχὸν πράττειν, πρὸς ἑτέραν ἀπαίροντας ἐπαρχίαν, χωρὶς ἀπολυτιχῆς ἢ συστατιχὴς τοῦ ἐπισκόπου γραφῆς. Τούς γε μὴν τὰ ἴδια χκαταλιμπάνοντας μονασνήέριχ, xal τὰς πόλεις ἀδιαφόρως καὶ ἀτάχτως περιϊόντας, καὶ τὰ τῆς Ἐχ. χλυσίχς, πρὸς ὃὲ xai τὰ πολιτιχὰ διαταράσσον- -- πράγματα, ὡς μήτε τὰ θεῖα μέρες τῷ ἑαυτῶν, μήτε τὰ ἀνθρώπινα χατά 1ε τὴν προσήκουσαν τάξιν ἐῶν- τας διενεργεῖσθαι, ὑπὸ λαϊκῶν μὲν τὰ βιωτικὰ, ὑπὸ δὲ μοναχῶν καὶ χληρικῶν τὰ τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένα, τούτους xal ἄχοντας τοῖς μοναστηρίοις ἐγκλείειν χελεύει, εἴ μή τινες ἄρα εἰς πολιτικῶν πραγμάτων ἀναγχαίαν διοίχησιν ἐπιτραπεῖεν παρὰ τοῦ τῆς πό- melios administrare norunt. Decernil etiam, ut C λεως ἐπισκόπου, ἅτε τῶν τηνικαῦτα χληριχῶν ἢ nullus servus a monasteriorum prefectis δὰ mo- nasticam vitam admittatur, preter domini sui voluntatem, ne nomen Dei blasphemetur ; eum vero, qui hane definitionem transgreditur, excom- municandum esse : civitatis porro episcopum eam oportere, quam par est, monasteriorum curam gerere, ne rerum ad illos pertinentium molestia monachorum perturhent quietem. Quare 22 et 25 capita litter» E. De modo quo accipi. debent illi qui tonderi volunt. Canon autem 43 concilii sexti, Conceditur, in- quit, cuivis Christiano, etiainsi graviter deliquerit, slatum monasticum ingredi, qui vitam quidem po- nitentialem accurate nobis repraesentat : nam velut columna qutedam ponitentiam externo habitu, vi- ctu, moribusque exprimit, aique nosmet ejus sem- per memores prestat. Neque vero aut delictorum multitudo, aut etiam magnitudo desperationem no- bis creet : neque modus vivendi cuiquam obstet, quominus hunc tam gratum Deo scopum attingat. Dixit enim Salvator noster: « Illum qui ad me ve- nit, nentiquam ejiciam foras. » Canon vero 40, Quamvis, inquit, hosce qui ut Deo jungerentur, Jam rebus secularibus longum λαϊκῶν ἀσφαλέστερον ταῦτα διαθεῖναι μὴ ἀμαθῶς ἔχοντες. Ἐπιτάττει δὲ χαὶ μηδένα δοῦλον τοὺς τῶν μοναστηρίων προεστῶτας εἰσδέχεσθαι ἐπὶ τὸ uovi- σαι παρὰ γνώμην τοῦ ἰδίου δεσπότου, vx μὴ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ βλατφημῆται, τὸν δὲ τὸν ὅρον του- τονὶ παραφαίνοντα, ἀκοινώτητον εἶναι “ τόν γε δὴ τῆς πόλεως ἐπίσχοπον χρῆναι τὴν δίουταν ποιεῖ- σθαι πρόνοιαν τῶν μοναστηρίων, tva μὴ τῷ τῶν προσόντων αὐτοῖς ὀχχήσει πραγμάτων συνταραττη- ται τοῖς μοναχοῖς τὸ φιλήσυχον, Ζήτε! τὸ χβ΄ za! τὸ χε χε, τοῦ E στοιχείου. Περὶ τοῦ πῶς χρὴ δέχεσθαι τοὺς θέλοντας ἀποκχρῆναι. Ὃ δὲ μγ΄ τῆς ς΄ συνόδου χανὼν, Οὐχ ἀπείρηται, D φησὶ, παντὶ Χριστιανῷ, xal μεγάλα ἡμαρτηχότι, τὴν μοναδικὴν μετελθεῖν πολιτείαν, ἥτις ἡμῖν τὴν ἐν μετανοίᾳ ζωὴν σὺν ἀκριδείᾳφ στηλογραφεὶ " οἵα τις γὰρ στήλη τὴν μετάνοιαν ἡμῖν τῷ ἔξωθεν σγχέ- ματι, xai τῷ βίῳ, zai τοῖς ἤθεσιν ὑπογρᾶφε', χαὶ ταύτης ἀεὶ μεμνῆσθαι παρασχευάζει, Μὴ δῆτα ἢ τῶν πταισμάτων πληθὺς xai τὸ βάρος ἀπόγνωσιν ἡμῖν ἐμποιείτω μηδέ τις τρόπος ἐμποδὼν γενέσθω τινὶ πρὸς τὴν τοῦ θεοφιλοῦς τούτου σκοποῦ ἀποπλή- ρωσιν. Ὅ γὰρ Σωτὴρ ἡμῶν εἴρηκε - Τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐχθάλω ἔξω, 'O δὲ μ΄, Εἰ καὶ τὸ χολλᾶσθαι Θεῷ, φησὶ, πολλὰ χαίρειν πρότερον τοῖς τοῦ βίου φράσαντας πράγμα- 41 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. σι, τῆς ἐκεῖθεν ποιεῖν, ἀλλ’ ἀνεξετάστως οὐ δέον" οὐδὲ παρὰ τὸν πιοσήχοντα δήπου τῆς ἡλιχίας χαιρὸν, τοὺς τὸν μονήρη βίον αἱρουμένους, τὸν τῆς μονῆς προστα- τοῦντα προσίεσθαι δεῖ. Τῷ δὲ πλατυνθῆναι περι- φανῶς τὴν εὐσέδειαν, τῷ περιόντι τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, xal δεχχέτης ὧν τις μὴ ἀποδεδλήσθω, μόνον εἰ τοὺς τρόπους συμδαίνοντας ἔχοι τῷ ἐπαγγέλματι, μὴ ὅτι καὶ τὸ δέχατον παριππεύσας ἔτος. 'O δὲ ε΄ τῆς λεγομένης AB' συνόδου χανὼν, τοὺς τῷ μονήρει προσιόντας βίῳ, ἐπὶ τριετίαν ἐν τῇ μονῇ δοκιμάζεσθαι διωρίσατο, τὴν χοσμιχὴν περιχειμέ- νους ἔτι στολήν ἀξιόχρεων δὲ τὴν ἐν τούτῳ τοῦ χρόνου περὶ τὸ ἐπάγγελμα πρόθεσιν ἐπιδειξαμένους, τηνικαῦτα τὸ μοναχιχὸν ἀμφιέννυσθαι σχῆμα. Τὰς τὰ» ἀχοίτους xai ἀδοχιμάστους ἀποταγὰς ὡς ἐπί- παν ἴσμεν τῇ τῶν μοναχῶν εὐταξίᾳ λυμαινομένας. Οἱ γοῦν προπετῶς ἑαυτοὺς τῷ μονήρει ἐπιῤῥίπτοντες βίψ, καὶ πρὸς τὸ τραχὺ μετέπειτα καὶ ἐπίπονον τῆς ἁσχήσεως ἀπειπόντες, ἐπὶ τὸν φιλόσαρχον xal ὑλι- χὸν βίον ἀθλίως πάλιν ἐπαναστρέφουσιν. Εἰ δέ τις περὶ πλείστου πεποίητο τὰ τῆς εὐλαδείας xal ἀρε- τῆς ὡς τὸ φθάσαν τοῦ βίου τοῦ μέλλοντος ὑπάρχειν ἐχέγγυον, καὶ ὁ ἑἐξαμηνιχῖος ἀποχρήσει καιρός" ᾽Αλλ᾽ οὐδὲ τῶν εἰσπραττομένων ἔτι τὸ δόχιμον, τοῖς νόσῳ περιπεπτωχόσι βαρείᾳ, τὴν τελείωσιν ὕπερθε - τέον τοῦ σχήματος. Τοὺς δὲ παρὰ ταῦτα δρῶντας, τόν τε τῆς μονῆς ἐξηγούμενον, φημὶ, χσὶ τὸν εἰσαγό- μενον, τὸν μὲν τῆς ἀρχῆς ἐχπίπτειν, xai τὴν ὑποταν Ὑὴν ὑπεισέρχεσθαι, τὸν δὲ εἷς ἑτέραν μονὴν ἀπάγε- σθα:, μηδὲν τῆς ἀχριύθείας ὑφιεμένην. τῶν χωρὶς εὐχῆς τὸ μοναχιχὸν ἔνδυμα περιδεθλημένων. Εἰ δὲ τις καὶ τῆς τριετίας ἐντὸς τὸ μοναγιχὸν i ὑφέξει δίκας, εἰ ἀποδύσασθαι τοῦτο βουληθείη, ὡς παίζων ἄντιχρος ἐν οὐ παιχτοῖς " xal χων γὰρ τοῦτο περιθεδλῆσθαι ἀναγκασθήσεται. Ὃ δὲ β΄ ταύτης μὴ ἀποχείρειν ὁντιναοῦν ἐπι- σκήπτει, xai τὸ μοναχιχὸν σχῆμα περιτιθέναι, ἂν μὴ πρότερον ὁ μέλλων αὐτὸν εἰς ὑποταγὴν ἔχειν παρῇ, ᾧ τῆς ψυχιχῆς αὐτοῦ σωτηρίας μελήσει, xa- λῶς αὐτὸς πρότερον ἔργοις τὴν ἀρετὴν ἄσχη- θεὶς, xal οἷος πρὸς ταύτην xal τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἐνάγειν. Τοὺς μέντοι διὰ νόσον ἢ λύπην ἀποχειρομένους, iy d δόξαν μόνον εὐλαύδείας ἐντεῦθεν κτήσασθαι, zü ἐν τοῖς ἰδίοις αὖθις παρεδροεύοντας οἴχοις, μη δὲν μέλον αὐτοῖς τῶν ἀσκητιχῶν ἰδρώτων xai πόνων, τούτους μὲν εἰς ὑποταγὴν ἐν μοναστηρίῳ καθιστᾷν, ἐν dp ἂν ὁ ἐπίσχοπος δοχιμάσῃ" τὸν δὲ παραλόγως αὐτὸν ἀποχείραντα χαθαιρεῖσθαι, οἷα τῶν θείων παραθάτην χχνόνων, καὶ τὴν μοναγιχὴν εὐταξίαν συγχέοντα. Διὰ γὰρ τὰς ἀχρίτους ταύτας καὶ ἐπισφα- λεῖς ἀποχάῶσεις, ὕδρις μὲν τῷ μοναχιχῷ προστρί- ὄεται βίῳ, θεὸν δὲ βλασφημεῖσθαι ουμύαίνει. ᾿Αλλ’ οὐδὲ ὁ τὴν τρίχα πρὸς ταῖς τελευταίαις ἀναπνοαῖς, PATROL. Ga, CXLV. 42 μαχαριότητος χληρονόμους οἷδε A valedixerunt, istius felicitatis hic participes facere equum sit, at vero absque examine minime opor- tet: imo nec citua debitum statis temps illos, qui vitam solitariam sgere cupiunt, & prefecto mona- sterii admitti fas est. Verumtamen ut preclare au- geatur pietas, superabundanti gratia Dei etiam de - cimum statis annum agens ne rejiciatur, dummodo dignos professione mores prebeat; imo nec is qui decimum adhuc currentem habet. Synodi vero prime et secundsm dicte canon 5 eos qui ad monachatum accedunt, per trienniam in monasterio, veste quidem seculari adhuc ami- ctos, probandos decrevit. /quum tamen esse judi- cavit, ut qui per id temporis animi sul propositum de professione demonstraverint, tum demum habi- tum monasticum assumant. Indiscretas enim et citra probationem factas renuntiationes ut pluri - mum ordini monastico perniciosas esse comperi- mus, Idcirco qui temere in statum monachorum sese ingerunt, paulo post ipsum pie exercitationis laborem recussntes, rursum ad gratam earni ao secularem vitam misere reverti solent. Si quis 1888 vero summopere in his que ad religionem ac vir- tutem pertinent, semet exercuerit, adeo ut vita anteacia future non vana sponsio fuerit, vel seme- Stre tempus sufficiet. Ceterum neo iis, qui adhuc probationem agentesin gravem morbum inciderint, ordinis consummatio differenda est. Qui vero secus fecerint, puta vel prefectum monasterii, vel candi- datum, illum quidem regimine excidere statuit, et subditi conditionem subire, hunc autem in aliud monasterium abduci, ubi nihil rigoris monaatici remittitur. De iis qui absque precibus monasticum habitum induunt. Quicunque vero intra triennium monasticum ha- bitum et quidem absque precibus induit, pregravos ponas luet, dummodo illum ruraus exuere velit, tanquam cum rebus ludens minime ludicris ; coge- tur enim ad habitum istum vel nolens induendum. Cavet etiam illius synodi canon 2, ne toneus quilibet amictu monachali utatur, nisi prius adsit qui illum in subjectione atquo salutis anime ejus curam habere debet, ipse quidem jam ante in operibus bonis preclare exercitatus, discipulosque 5108 ad virtutem incitandi peritus. Ἢ Qui vero vel morbi vel luctus causa detondentur, ut nempe füumam solum pietatis acquirant, et in propriis edibus rursus mansitant, religiose exer- citationis sudores et labores nihil curantes, hosce sub disciplina constituendos decernit in monasterio in quo episcopus voluerit; illum autem qui sine causa semet tondet, tanquam violatlorem sacrorum canonum ct ordinis monastici conturbatorem, com- munione privandum. Nam propter promiscuas illas et incertas tonsuras ignominia vile monastice af- fricatur, imo et Deum blasphemari contingit. Αἱ vero nec ille qui in extremo halitu, ut monachis 43 MATTHAEI BLASTARIS 44 mos est, rasuram patitur, licet ex respiratione sola À ὥς γε δὴ μοναχοῖς ἔθος, ἀποχαρεὶς, εἰ xal μόνῳ nondum vita functus esse credatur, et que fiunt minime sentit, dignus est qui veste monachali ami- ciatur. Sed habitum secularem resumere, aut vi- tam rursus publicam agere ipsi concedetur, nis! malit injunctionum vinculis subjici. Verumtamen iis, qui temere habitum monachorum arripiunt, hoc non permittitur. Canon autem 19 synodi septims omnibus qui solitariam vitam in sede aliqua sacra agere cupiunt, ut per pecunie largitionem admissionem in eam aul omnino in ordinem ecclesiasticum | impe- trent, prorsus interdicit. Quippe hand lices Deo servire et mammone. Imo cujus principium pro. bum non est, secundum magnum Basilium, etiam ipsum totum repudiandum. Episcopum vero vel abbatem, qui istud perpetraverit, aut cessare aut deponi jubet. Ceterum si abbas sacerdotii ex- pers fuerit (quod fieri sepe videmus), e monaste- rio expelli, et in aliud deduci subjectionis causa. Easdem ponas dabit et abbatissa, que talia ausa fuerit. Quecunque autem parentes ex liberorum hare- ditate monasterio dedicant, repetere rursus haud licet ; consecrantur enim Deo, sive is qui obtulit, in monasterio maneat, sive inde discedat: nisi forte ejus qui monasterio presidet culpa fuerit, quod iste recesserit. 4889 Concilii vero, quod primum et secundum vocatur, canon numero sextus, Monachi, inquit, nihil proprium habere debent, utpote qui prop- ter vitam in Christo abseconditam mortui faoti sunt mundo. Sic enim B. Lucas eos qui vite monastice formam dederunt, eminus nobis repre- sentans, Fidelium, ait, nemo eorum qui possides bat, quidquam suum esse dicebat, sed omnia illi- erant communia, Unde qui vitam solitariam a- gere volunt, prius bona sua disponere, et qui- bus velint personis transmittere licet, modo non sint jure civili prohibite, ut heretici, et nati spurii. Postquam enim professi fuerint, bonorum omnium ad monasterium ejus et dominium transit, neque ullam de rebus propriis curam gerere vel disponere eis permissum est. Si quis vero possessionem quampiam in proprios usus ver- tens deprehendatur. eam monasterii prefectus aut istius looi episcopus recipiat, et coram mul- tis testibus divendens, ut ea ratione calumnia causam evilel, et pauperibus ac mendicis dis- tribuat. Atque insuper eum qui talem posses. sionem, uti Ananias iste, surripere meditatus est, debita correctione castiget. llisce autem om- nibus et monialium societas obnoxia erit. Porro autem concilii sexti canon 41 omnino periculosum esse consuil et temerarium a vita vietuque communi recedere, ac slatim semet in angusta cellula includere, sibique adeo ipsis vite solitaria auctores esse. Oportet enim in monasterio, ubi magna est fratrum frequentia, τῷ ἀναπνεῖν τὸ μὴ vexpóc εἶναι πιστεύεται, καὶ τὰ ἐπ᾽ αὐτῷ τελούμενα μηδόλως συνεὶς, οἷός τέ ἐστι τὴν μοναχιχὴν περιδυθῆναι στολὴν, καὶ τὴν χοσμιχὴν αὖθις ἐνδύσασθαι, ἢ ἐν τῷ χόσμῳ διάγειν συγχώρη- θήσεται, εἰ μὴ βούλοιτο δεσμοῖς ἐπιτιμίων ὑποῦλη- θῆναι. Οὐ μὴν οὐδὲ τοῖς ix προπετείας τὸ μοναχι- χὸν σχῆμα πιριτιθεμένοις τοῦτο δοθήσεται. Ὁ δὲ ιθ’ τῆς ζ΄ συνόδου ἀπειρήχει παντάπασι τοῖς τὸν μονήρη βίον iv σεμνείῳ μετελθεῖν ποοθεμέ- νοις, διὰ χρημάτων τὴν εἰς αὐτὸ ποιεῖσθαι εἰσέλεῦ - σιν, ἀλλ᾽ οὐδ’ εἰς ἕτερον ἱερατικόν τι τάγμα " οὐ γὰρ οἷόν τε Θεῷ δουλεύειν xal μαμωνᾷ᾽ καὶ ob ἡ ἀρχὴ ἀδόκιμος, κατὰ τὸν μέγαν Πασίλειον, χαὶ τὸ πᾶν ἀπόδλητον. Τὸν δὲ τοῦτο διαπραττόμενον ἐπίσχοπον, Β ἢ ἡγούμενον, ἢ παύσασθαι χελεύει ἢ καθαιρεῖσθαι " εἰ δὲ ἱερωσύνης ὁ ἡγούμενος ἀμοιρόϊ, προδέδληνται γὰρ ἔσθ᾽ ὅτε xai ἐχ τοιούτων, τοῦ μοναστηρίου Ex. δάλλεσθαι, καὶ ἑτέρῳ πρὸς ὑποταγὴν παραδίδοσθαι. Τοῦτο δὲ χαὶ ἡγουμένη τοιαῦτα τολμήσασα ὑφέξει τὸ ἐπιτίμιον. "Atta δὲ οἱ γονεῖς ἐχ τοῦ χλήρου τῶν παίδων τῇ μονὴ ἀφορίζουσιν, ἀφαιρεῖν αὖθις οὐχ ἔξεστιν " ἀφιέρωται γὰρ τῷ Θεῷ xxv τε μένῃ ἐν τῷ povaotz,- ρίῳ, κἀν τε ἐξέλθῃ ὁ ταῦτα προσενεγχών" εἰ μὴ doa πρὸς τοῦ ἡγουμένου ἣ αἰτία συμδαίη τῆς μονῆς τοῦτον ὑποχωρῆσαι. 'O δὲ ς΄ τῆς λεγομένης πρώτης xxi δευτέρας συνόδου, ΟἹ μοναχοὶ, φησὶ, οὐδὲν ἴδιον ἔχειν ὀφεί- λουσιν, ἅτε νεχρωθέντες τῷ χόσμψ διὰ τὴν ἐν Χριστῷ χεχρυμμένην ζωήν. Οὕτω γὰρ ὁ μαχάριος Λουχᾶς τοὺς τὴν μοναδιχὴν πολιτείαν τυπώσαντας, δήλους ἡμῖν πόῤῥωθεν χαθιστὰς, Τῶν πιστευσάντων ἔφησεν οὐδείς τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς ἅπαντα xowd. Ἔνθεν τοι xa! τοῖς μονάζειν ἐθέλουσιν ἔξεστι περὶ τῶν ὑπαρχόν- τῶν αὐτοῖς διατίθεσθαι πρότερον, xxi οἷς Bv βού- λοιντο ταῦτα παραπέμπεσθαι προσώπο'ς, μὴ γεχω- λυμένοις παρὰ τοῦ νόμου, olov αἱρετικοῖς ἢ νόθοις παισί, Μετὰ γάρ τοι τὸ μονασαι τῶν προσόντων αὐτοῖς πάντων τὸ μοναστήριον ἔχει τὴν χυριότητα, xxi οὐδὲν περὶ τῶν οἰχείων φροντίζειν ἢ διατάτ- τεσθαι τούτοις παραχεχώρηται. Εἰ δέ τις φωραθείη κτῆσιν ἡντιναοῦν ἰδιοποιησάμενος, ταύτην μὲν ὁ ἡγούμενος τῆς μονῆς, ἢ ὁ τῆς χώρας ἐπίσχοπος, D λαδὼν xai πωλήσας, πολλῶν μαρτύρων ἐπ’ ὄψεσι, τὴν ἐντεῦθεν διαδολὴν φυλαττόμενος, πτωχοῖς xal ἀπόροις διανειμάτω" τὸν δὲ τὴν τοιαύτην χτῆσιν Xat' ἐχεῖνον τὸν ᾿Ανανίαν ὑποσυλᾷν μελετήσαντα, τῷ προσήκοντι ἐπιτιμίῳ σωφρονισάτω, Τούτοις πᾶτιν ὑπεύθυνος καὶ fj τῶν μοναζουσῶν ἔσται φατοία. Ὁ δὲ μα’ τῆς ς΄ συνόδου σφαλερὸν ἡγήσατο πάντη xai ἰταμὸν, τοὺς τῆς χοσμιχῆς ἀναχεχιωρηχότας ἄρτι διαίτης ἑχυτοὺς εὐθὺς ἐν οἰκίστῳ βραχυτάτῳ ἐγχλείειν, καὶ σφίσιν αὐτοῖς γίνσσθαι τοῦ μονήρους βίου χαθηγητάς. Δεῖ γὰρ πρότερον ἐν ἀδελφῶν πλειόνων σεμνείῳ τὸ τῆς ὑποταγῆς γινόμενον ἐπ 45 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 46 ^ $? . . . - τριετίαν ἐνδείξασθαι - εἶτα ἐφ᾽ ἕτερον ἕνα mposuci- A animum ad obediendum comparatum per trien 4“ * μὴ ναντας χρύνον, ἔνθα δὴ xal ἐπιχλείσασθχι εἵλοντο, χαὶ τῆς σφῶν γνώμης ἀμεταθέτως ἔχειν ἄντιχρυς ε 3 LÀ » . - 4 LÀ ἐλεγχθείσης, ὡς οὐ χενῆς ἄρα δόξης, ἀλλ᾽ ἀρετῆς , K4 * p» ^" —- , ?, ἐφέσει ταύτῃ διάγειν οἱ τοιοῦτοι προήρηνται, μετ -.-- -» L1 , ἐπιτροπῆς τοῦ xatà τὴν χώραν ἐπισχόπου, ἐπιχλει- , a , Dod 4 σαμένους μένειν, xal μηχέτι τοῦ οἰχίσχου τὸ mapd- * , - παν ἐξιέναι, εἰ μήπου κατ᾿ ἀνάγχην ἐχδιασθεῖέν LA ^ 8 4 ^ ^ y MJ τινα, Tjtot OLX χοινὴν τοῦ λαοῦ λυσιτέλειαν, ἢ διὰ * * -ς -— ' - * νόσον, ὅσον οὐχ ἤδη τὴν τοῦ θανάτου ψῆφον μῃνύου- 4“, 4. ?* - σαν ἔσεσθαι " ἀλλὰ xai τὸτε μὴ ἄνευ γνώμης τοῦ * , 4 , ^ Ld - ^- ἐπισχόπου. Εἰ γὰρ δὴ ἄλλως ἐξελθεῖν βουληθεῖεν, xai ἄχοντας εἰσωθεῖν εἰς τὸν οἰχίσχον ἐχεῖνον χρὴ, A . - [] φ xa! ἀσφαλῶς χαθειργνύειν, ὡς μηχέτι ῥᾳδίαν εἶναι σφίτι τὴν ἔξοδον * προσέτι χαὶ νηστείαις αὐτοὺς ὗπο- θάλλειν, xal σχληραγωγίαις κατατρύχειν, ὡς ἂν οὕτω θεραπευθείη τὸ τῆς γνώμης αὐτῶν εὐμετάδο- λον. « Οὐδεὶς γὰρ, φησὶν ὁ Τωτὴρ, βαλὼν τὴν χεῖρα ἐπ’ ἄροτρον, xxi στοχφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὐθετός ἔστιν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. νυ Περὶ ἐρημιτῶν. Ὃ ὁὲ μβ΄ τοὺς λεγομένους ἐρημίτας, καὶ μέλανα πιριχειμένους ἱμάτια, τάς τε χύμας ἐπὶ πολὺ χαθει- μένους, xai ἀνορῶν μεταξὺ xal γυναιχῶν ἀναστρε᾽ φομίνους, χαὶ τὸ οἰχεῖον ἐπάγγελμα καθυύδριζον- τὰς, τούτους ἤτο! τὰς χόμας χελεύει περιελεῖν, καὶ σχίμα μοναχικὸν ἀνῃρῆσθαι, καὶ ἐν φροντιστηρίῳ μοναχοῖς συγχαταλεγῆναι, ἢ μὴ αἱρουμένους τῷ τῶν [] *. , M P1 4 * ? * πόλεων ἀπελχύνεσθαι, xai ποὸς τὰς ἐρημίας ἀπο- 2 » ^ M 4 3 , e - πέμπεσθαι, ἐξ ὧν χαὶ τὴν ἐπωνυμίαν ξαυτοῖς ψευ- GU); ἀνεπλάσαντο. Ὃ δὲ μζ΄ μήτε ἐν ἀνδρῴῳ μοναστηρίῳ γυναῖχα, μήτε μὴν ἄνδοχ ἐν γυναιχείῳ, χελεύε: χαθεύδειν. Παντὸς γὰρ σχανθάλου καὶ προσχόμματος ἀνωτέρους εἴναι δεῖ τοὺς πιστοὺς, xal μάλιστά γε τοὺς μονα- χοῦς, χαὶ πρὸς τὸ εὔσχημον xat εὐπρόσεῦρον τῷ Κυρίῳ τὸν ἑξαυτῶν βίον ῥυθμίζειν, xai διευθύνειν. Τοῖς ὁὲ εἰς τοῦτο τόλμης ἰοῦσι χλιοικοῖς τε xai λαϊχοῖϊς d'20210|409 καὶ ἀμφοῖν τιμᾶται. Ὃ δὲ xB' τῆς ζ΄ συνόδου ἱερωμένοις, καὶ ol; ὁ βίος μονότρόπος, ἐπιπλήττει xac! ἰδίαν γυναιξὶ συνεσθίουσιν, εἰ xai xaÜ0' αἷμα τούτοις αὗται προσ- ἤχουσιν. Ei ὃὲ ταύτας συνδείπνους ὀξήσει λαθεῖν, μὴ ἄλλως ἢ θεοφόρων συμπαρόντων ἀνδοῶν, ἢ καὶ τιμίων xal εὐλαδῶν γυναιχῶν, ἵνα xal αὐτὸ τὸ τραπέζης αὐταῖς χαὶ ἁλῶν χοινωνεῖν πρὸς ὠφέλειαν εἶν, πνευμχτιχήν. « Εἶτε γὰρ ἐσθίετε, φησὶν, εἶτε εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν τοῦ Θεοῦ ποιεῖτε * » « Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα δομτξρει. x ᾿Αλλὰ xai λογισμοὺς χαθχίοειν χελευό- μεθα, ἤγουν ἐχπλύνειν, ἢ χαθαιρεῖν ἤτοι χαταδάλ- λεῖν, xai μὴ ἐᾷν αὐτοὺς ἡμῶν κχατεξανίστασθαι., Ὁδοιποροῦντ' δέ τινι τούτων, xal μὴ εὐποροῦντι jj χαναχθείη͵ xai ἐν πανδοχείῳ καταλύειν οὐχ ἀπείρη- ται, τῆς χρείας αὐτὸν χατεπειγούσης, μόνον σω- φρόνως xai μετ᾽ εὐλαδείας. ΟἹ μέντο: γυνα!ξὶ xal τέχνοις συζῶντες, xal χατὰ xóspov βιοῦντες, οὐ κωλύονται γυναιξὶ συνεσθίειν, Οὐ γὰρ διαδέύληται C D nium ostendere : deinde annum alium in man- siuncula, in qua includi voluerunt, degentes, etfir- mum animi sui propositum plene acfirmiter demon- strantes, adeo ut jam non vane glorie, sed vir- tutis gratia vitam illam profiteri presumantur, cum consensu istius loci episcopi inclusos ma- nere, neque dein ex illa mansione amplius egredi, nisi forte urgeat necessitas, vel propter com- munem populi utilitatem, vel ejusmodi morbum, qui mortem tantum non instare indicat; sed et tunc quidem non sine consensu episcopi. Qui vero alias ob causas exire volunt, vel invitos in dicta mansione coerceri oportet, unde ipsis nunquam fa- cilis sit exitus; atque preterea jejuniis affligere, et correctionibus macerare, ita ut hac ratione corrigatur animi eorum inconstantia. «Nemo enim, inquit Salvator noster, qui manum aratro im- misit, et postea tergum vertit, dignus est regno celorum. » De eremitis. Tum canon 42 eremitas qui vocantur, quot- quot nigris vestibus induti, et promissis admo- dum capillis cum viris et mulieribus versantur, eoque professionem suam dehonestant, hosce aut positis comis jubet habitum monasticum su- mere, et in mansione aliqua inter monachos referri, aut, si hoc recusaverint, ex urbibus pelli, et ad eremos ablegari, unde falso sibi denomi- nationem aflinxerunt. Adhsec canon 47 neque mulierem permittit in virorum monasterio, nequo in muliebri vi- rum dormire. Citra scandalum enim omne et offendiculum fideles esse decet, maxime vero monachos; atque ad id quod decorum est et Domino gratum, vitam suam componere ac diri- gere. Illos autem, qui contraire ausi fuerint,tam cle- ricos quam Jaicos, excommunicatione utrosque ferit. Verumtamen synodi septimae canon 22 saeerdo- tes, nec non et illos qui vitam agunt montsticam plectit, quicunque privatim cum mulieribus con- vivantur, quamvis cum ipsis sanguine Juncte fue- rint. Si vero hasce convivio excipere opus, no hoc quidem fiat, nisi presentibus viris givinis 890 ac matronis venerandis ac religiosis, &deo ut ejus- dem mens:e ac salis communicatio illis in utili- tatem spirilualom cedat. « Sive enim comedatis, inquit, sive bibatis, seu faciatis aliquid, omnia ad Dei gloriam facite. » Et : « Omnia mihi licent, at non omnia expediunt. » Imo et ipsas cogitationes purgare jubemur, scilicet aut eluere, aut pur- gare, seu prosternere, neque permittere ut denuo in nosassurzant. Sin vero horum aliquis iter fa- ciat, nesciatque ubinam hospitio excipiatur, ei haud interdictum estin publicam domum descendere necessitate eum urgente, modo sobrie, et cum cir- cumspeciione sese gerat. Ceterum ii qui cum 4 MATTH/EI BLASTARIS 48 uxoribus ac liberis suis una habitant, secularem A τοῦτο, εἰ μετ᾽ εὐχαριστίας τῆς πρὸς Θεὸν γίγνοιτο, vitam sequentes, cum uxoribus convivari minime prohibentur. Hoc enim οὐρα vacat, dummodo flat cum gratiarum erga. Deum actione, et non cum gesticulationibus scenicis, aut satanicis can- xxi μὴ μετὰ θυμελιχῶν ἐπιτηδευμάτων, xal σαταν!:- χῶν ἀσμάτων, xal πορνιχῶν λογισμάτων, oic ἐπέρ- A , " 2. ἃ 1 M , 4 χεται dj προφητιχὴ dpi * « Οὐαὶ ol μετὰ χιθάρας xai ψαλτηρίου τὸν οἶνον πίνοντες, » xai τὰ ἑξῆς, ticis, οἱ modulationibus meretriciis, quae maledictio isthec prophetica prosequitur: « Vs» illis qui ad citharam et psallerium vinum bibunt, » et que sequuntur. Qninimo neque permittit concilii Carthaginen- sis can. 38 monachos aut clericos impune ad virgines vel viduas Deo consecratas accedere, abs- que consensu episcopi, aut, eo absente, presby- teri alicujus : nec tunc quidem solos cum solis verBari, sed vel clericis uliis, vel Christianis ho- nestis ac religiosis presentibus, ut tollatur omnis suspicio. « Citra scandalum enim, ait Apostolus, estote οἱ Jud-is et Grecis οἱ Ecclesie Dei. » Ju- bemur adeo suspiciones malas evitare, falsa licet fuerint. De iransitu e monasterío ad aliud. Canon autem vicesimus primus synodi septimae haud permittit monachum aut monialem propriam deserere mansionem, et in aliam se conferre. Sin vero hoc fieri contingat, laudabile esse existimat et quidem necessarium hosce hospitio excipi, ne forte secularibus et promiscue viventibus se im- miscere cogantur ; haud tamen recipi sine consen- gu suorum praefectorum. Tum canon 3 synodi prime et secunde, quae vocatur, excommunicationi prefectum subjicit, qui aufugientes monachos, qui ad ovile suum per- tinent, non cum diligentia requisiverit, et ovem morbidam medicamentis curatam ad sacrum clau- strum reduxeril. Nam si animantium ratione carentium pastor, qui erga gregem negligenter sese gorit, certo luat, quisquis ovium Christi sa- lutem pra socordia vilipendit, quidni indeprecabi- les poenas dabit? Monachus vero ita revocatus, si. co redire recusaverit, unde discezsit, si ita episcopo visum fuerit, segregabilur. Dein canon quartus monachum, qui propria mansione relicta in aliam se confert, vel in habi- taculo seculari turpiter comessatur, ipsum illum, et qui susceperit, utrosque communione privandos decernit, donec is qui recesserit, in monasterium, quod improbe deseruit, fuerit reversus. Sin vero istius loci episcopus imonachos quosdam pietate (ut fit) percelebres de mansione propria eximens in aliis constituerit, ut mansioni presint (modo utraeque illi episcopo subjecta fucrint), vel domus tutelam eis commiserit : isthoe quidem cum eos qui suscipiunt, tum monachos ipsos culpa omni va- cuos prestat. Quin imo canon 80 synodi Carthaginensis epi- scopum puniri vult, qui monachum alienum susci- pit, 891 atque ad gradum clericalem promove- rit, aut alicujus ex propriis monasteriis prefectu- C Οὐδὲ ὁ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου λη΄ xavàv ἐφίησι μοναχοῖς ἢ χληρικοῖς ἀδεῶς εἰσιέναι πρὸς παρθένους, 7j χήρας, αἱ δὴ τῷ Θεῷ χαθιέρωνται, τοῦ ἐπισχόπου μὴ ἐπιτετραφότος, ἢ τοῦ πρεσθυτέρου, εἰ ἔχεῖνος ἀπήει - ἀλλὰ xal τότε μὴ μόνους μόναις ἐντυγχάνειν, ἀλλὰ παρόντων ἢ χληρικῶν ἑτέρων, ἣ Χριστιανῶν ἐντίμων xal εὐλαδῶν, ὥττε πᾶσαν ὑπ- οψίαν περιχιρεῖσθαι. « ᾿Απρόσχοποι γὰρ, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, γίνεσθε x«i Ἰουδαίοις, xal Ἕλλησι, xxi τῇ Ἐχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ * » ἐπεὶ φεύγειν τὰς πονηρὰς ὑπολήψεις προστετάγμεθα, xiv ὦσι ψευ- δεῖς. Περὶ μεταδάσεως ἀπὸ μοναστηρίου εἰς μο- ναστήριον. 'O δὲ κα’ τῆς ζ΄ συνόδου οὐχ ἐπιτρέπει μοναχὸν fj μονάστριαν τὴν οἰχείαν χαταλιμπάνειν μονὴν, xl εἰς ἑτέραν ἀπιέναι. Σύμθὰν δὲ οὕτω, ξενοδοχεῖοθαι μὲν, ὡς ἀνχγχαῖον, δι᾽ ἐπαίνου τίθεται, ἵνα μὴ χο- σμιχοῖς xal ἀδιαφόρως βιοῦσιν ἐχδιασθεῖεν συμμίξαι " προσλαμύθάνεσθαι δὲ οὐ δῆτα ἄνευ γνώμης τῶν σφῶν ἡγουμένων. Ὁ δὲ q' τῆς λεγομένης πρώτης xxi δευτέρας σὺν- ὀδου ἀφορισμῷ τὸν ἡγούμενον ὑποτίθησιν, εἰ μὴ ἐπι- μελῶς ἀναζητοίη τοὺς τῆς ἑαυτοῦ ποίμνης ἀποδι- δράσχοντας μοναχοὺς, χαὶ πρὸς τὸν ἱερὸν ἐπανάγει σηχὸν, τῇ χαταλλήλῳ θεραπείᾳ τὸ νενησηχὸς ἐπ’ ὁ-- ῥωνὺς πρόδατον. Et γὰρ ὁ ζώων ἀλόγων ποιμὴν, ἀμελῶς περὶ τὸ ποίμνιον διαχε:ίμενος, τιμωρίαν ἀναγχχίως ὑπέχει, ὃ τῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων τὴν σωτηοίαν περὶ ἐλαχίστου δι’ olxsíay ἑᾳστώνην τιθέμενος, πῶς οὐκ ἀπαραίτητον εἰσπραχθήσεται ὃδί- «nv; ᾿Απειθῶν δὲ ὁ ἀναχχλούμενος μοναχὸς Emavit- ναι ὅθεν δῆτα καὶ ἐξελήλυθε ποὸς τοῦ ἐπισχόπου ἀφ - ορισθήσεται, 'O δὲ 0' τὸν ἀποδράντα τῆς ἰδίας μονῆς μοναγὸν καὶ πρὸς ἑτέραν μεταχεχωρνηκότα, ἢ εἰς χοσμ!'χὸν ἀσέμνως εἰσχωμάσαντα χαταγώγιον, αὐτόν τε xal τὸν τοῦτον ὑποδεξάμενον ἀφωρισμένον εἶναι χελεύει, ἕως ἂν ὁ ἀποφοιτήσαχς πρὸς τὴν μονὴν, ἧς χαχῶς ἐξελήλυθεν, ἑπανήχῃ. Et pívto: ὁ τῆς χώρας ἐπ’ί- σχοπος, ἔστιν οὖς τῶν ἐπ᾽ εὐλαδείᾳ σεμνυνομένων μοναχῶν, ἐκ τῆς ἑαυτῶν εἰληφὼς, εἰς ἑτέοαν ἐγχα- ταστήσειε προστασίαν μονῆς, καὶ ἀμφοτέρων αὐτῷ ὑποχειμένων δηλαδὴ τῶν μονῶν, ἢ wai χοτμιχὴν οἰκίαν ἐπιτηρεῖν διορίσαιτο, τοῦτο χαὶ τοὺς δεχομένους xai τοὺς μοναχοὺς ἀνευθύνοὺς ποιεῖ, 'O δὲ π' τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου ἐπιτιμᾷᾶ:θαι τὸν ἐπίσκοπον ἀξιοῖ, ὃς τὸν ἀλλότριον ὑποδεχόμενος μοναχὸν εἰς βαθμὸν καθίστησι χλήσου, ἢ καὶ ἡγου- μενείαν οἰκείου μοναστηρίου, ἄνευ ἀπολυτιχῆς τοῦ ὑπο- -" εἶγα! 49 SYNTAGMA ALPHABETICUM. —-M. 90 olxsíou ἐπισχόπου γραφῆς. Kal τὸν μὲν ἐπίσχοπον Α ram ; absque litteris dimissoriis episcopi regionis «p τοῦ ἰδίου λαοῦ ἐφεὶς χοινωνίᾳ xai μόνον, ἑτέρους αὐτῷ χελεόει μὴ χοινωνεῖν " τὸν ὃὲ μοναχὸν, τοῦ χλήρου 7j τῆς ἡγουμενείας ἐχπίπτειν. Ζήτει xai τὸ ς΄ χεφ. τοῦ Α στοιχείου, καὶ ἐν θ΄ xto. τοῦ αὐτοῦ στοιχείου χανόνα χγ' τῆς δ᾽ συνόδου, xal ἔν τῷ (0' χεφ. τοῦ T στοιχείου xavóva ιη΄ τῆς ζ΄ συνόδου, xal τὸ χθ' χεφ, τοῦ E στοιχείου" ἔτι δὲ xal τὸ λγ χαὶ τὸ x χεφ. τοῦ K στοιχείου, xai ἐν τῷ λβ’ Xto. τοῦ αὐτοῦ στοιχείου xavóva ζ΄ τῆς δ΄ συν- ὀδου. Ὁ δὲ ιγ΄ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου τῷ ἀναθέματι παραπέμπει τοὺς τέχνα ἔχοντας, xal προφάσει ἀσχήσεως ταῦτα χαίρειν ἐῶντας, xal μὴ τὰ τῆς θεοσεδείας xal λοιπῆς ἀρετῆς ἐξασχοῦντας, πρὸς δὲ καὶ τὰ τῷ βίῳ αὐτάρχη πορίζοντας, οἵα περὶ πλεί- στοῦ δῆθεν τὴν εὐλάδεια, ποιουμένους xal ἄσχησιν, xal μὴ ἐξὸν σωτηρίας αὐτοὺς ἐν τῷ χόσμῳ ἐπιτυ- χεῖν. Φησὶ γὰρ ὁ μέγας Παῦλος * « EU. τις τῶν ἰδίων, xai μάλιστα τῶν οἰχείων οὐ προνοεῖ, οὗτος τὴν πίστιν ἤρνηται xal ἔστιν ἀπίστου χείρων. » Καὶ περὶ τῶν χηρῶν διαταττόμενος, « εἰ ἐτεχνοτρόφησαν, » προσ- τίθησι " καὶ ταῖς ἀφηλιχεστέραις τὰς νέας σωφρονί- ζειν παρεγγυᾷ, φιλάνδρους εἶναι, φιλοτέχνους " xal ἐν ἄλλοις τοῖς πατράσι τρέφειν ἐπισχήπτει τὰ τέχνα ἐν παιδείᾳ xai νουθεσίᾳ Κυρίου. Ὡς ἕστι δεινὸν, θῆρας μὲν τοὺς σφετέρους σκύμνους τρέφειν τε χαὶ περιέπειν, xai μέχρι θανάτου τούτων προχινδυ- νεύειν, ἀνθρώπους ὃὲ χαὶ τὴν τῶν θηρίων ἐν τούτῳ παρελαύνειν ὠμότητα. ᾿Αλλὰ τῷ ἤδη ἀπο- χειραμένῳ οὐκ ἐφεῖται τῆς τῶν τέχνων χάριν ἐπιμελείας τὴν μονὴν ἐᾷν, xal ἐπιχωριάζειν τοῖς ἐν τῷ χόσμῳ᾽ μελήσει γὰρ τῷ Θεῷ, τῷ πατρὶ τῶν ὀρφανῶν xal χριτῇ τῶν χηρῶν, xal τῆς τούτω προνοίας. Ὁ δὲ ιδ΄’ τοῦ ἀναθέματος ἀξίοϊ, καὶ τῶν παίδων, ὅσοι προφάσει τῆς ἀσκήσεως, μὴ διὰ τιμῆς τοὺς οἷ- χκείους πατέρας ἄγουσι, μηδὲ γηροδοσχεῖν αἱροῦν- ται ἀλλ᾽ ἀπρονοήτους ἐῶσι πιστούς τε ὄντας, ἢ xai ἀπίστους. Προτιμητέον μέντοι, φησὶ, παντάπασι τὴν εὐσέδειαν, ὅταν οἱ ἄπιστοι γονεῖς δηλαδὴ πρὸς τὴν οἰχείαν δυσσέδειαν τοὺς παῖδας ἕλχειν πειρῶν- ται. Ὃ δὲ ιθ΄, Εἴ τις, φησὶ, τῶν παρθενευόντων δῆ- θεν 0:3 τὸν Κύριον χατεπαίροιτο τῶν γεγαμηκότων, ἀνάθεμα ἔστω. Περὶ μοναζουσῶν. Ὃ δὲ με΄ τῆς ς΄ συνόδου χωλύει τὰς χείρεσθαι μελλούσας τῶν γυναικῶν, λαμπροτέραις χοσμουμέ- Ὡς στολαῖς; τῷ θυσιχστηρίῳ προσάγεσθαι, xàxt; piv τὴν φλναρίαν ἐκείνην περιδύεσθαι, ἐνδιδύσχε- diac δὲ τὰ τῶν μοναχῶν ἄμφια. Ταραχὴν γὰρ ἐπεγεί- ρει τοῦτο τῇ ψυχῇ, ὡς ἀποσπωμένῃ τῶν τοῦ χύσμου ἡδέων. Ὃ δὲ yug τὰς τὸν ἀσχητιχόν αἱρουμένας βίον ἁπροΐτους βούλεται μένειν ἐν τῇ μονῇ. ᾿Απαραιτή- τοῦ δὲ χρείας τατεπειγούσης, μετ᾽ εὐλογίας xal ἐπι- τροπῆς τῆς προεστώσης ἐξέρχεσθαι χαὶ τότε μέντοι μὴ μόνας, ἀλλὰ συμπαρομαρτουσῶν αὐταῖς πρεδου- alterius. Et episcopo quidem cum plebe sua com- municare permittit, et solummodo vetat ne alii cum ipso una communicent : monachum vero clero aut prefectura excidere vult. Quzre cap. 6 littere A, et iu cap. 9 ejusdem elementi canonem 23 synodi quarte, et in cap. 19 littere Γ can. 18 septime synodi, οἱ cap. 29 E littere. Insuper vide cap. 33 et 20 lit. Καὶ, et in cap. 32 ejusdem litt. can. 7 concilii quarti. Concilii Gangrensis canon 13 eos anathemate percellit, qui liberos suos pic exercitationis pre- textu non curant, et in iis que ad religionem reli- quasque virtutes pertinont, minime erudiunt, imo neque vite necessaria illis prebent, quasi maximi fecerint pietatem atque exercitationem, et haud possint in seculo salutem indipisci. Dicit enim magnus Paulus : « Si quis suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem iste negavit, et infideli pejor est. » Tum de viduis precipiens, « Siliberos, adjicit, educaverunt; » matronasque jubet juniores instituere, δὰ maritos liberosque suos diligendos; eique alibi paires adhortetur filios suos in disciplina et pia admonitione Domini educare. Quam mira res est feras suos catulos alere, fovere, et ad mortem usque defendere; homines vero feras ipsas hac sua feritate vincere. Haudquaquam tamen inde detonso concessum est liberorum curandorum causa mansionem s$8uam deserere, et cum secularibus conversari; Deo enim cure erit, qui paler est orphanorum et judex viduarum, istorum educatio. Geterum canon 1&4 ejusdem synodi liberos apa- themate condignos censet, quotquot exercitationis pratextu parentes suos honore non prosequuntur, nequein aenectute alere volunt ; sed inopes ipsos de- serunt, sint fideles sintveinfideles. Pietatem tamen erga Deum otnnino preferendam,siquando parentes, infideles scilicet, ad suam infidelitatem filios per- trahere conentur. Porro autem 19 canon. Si quis, ait, eorum qui propter Dominum virginitatem servant, adversus conjugatos sese extollat, ana- thema esto. De monialibus. Synodi quidem sexte canon 45 vetat, ne mulieres, antequam tondeantur, splendidis vestibus ornate ad altare sistantur, ibique superfluitate ista depo- sita indumenta monachalia assumant. Hoc enim turbas in animo ciel, tanquam ἃ deliciis hujus mundi egre avulso. Dein canon 46 feminas que vitam eligunt asce- ticam in monasterio mansitare jubet, nequeunquam inde exire. Si qua tamen urgeat necessitas inevi- tabilis, cum benedictione ac permissione abbatisse egredi : οἱ tum quidem non per se sojas, eed cum 91 " MATTHJEI BLASTARIS 32 eate groandioribus aut precipuis monialium, qui A τίδων, ἢ τὰ πρῶτα τῶν ἐν τῇ μονῇ φερουσῶν, καὶ de ipsis respondeant ; maxime vero si adhuc tene- re wiatis fuerint, qui oculis incautis laqueus quidem est haud facile pretereundus. Nam hisce illis preter innatam animi feminei lubricitatem multum ad pravitatem confert ipsa juventus. Sed nec ullatenus extra monasterium pernoctare eis permissum. Monachis vero, urgente necessitate, cum benedictione prwfecti etiam per se solis egredi licet; quin imo interdum et extra mansio- nom pernootare. Bc autem de feminil dicta puta ob :etatem teneram suspectis, non de iis, quarum nulla est vel ob etatem vel probitatem suspicio. 194? Precipit autem concilii Carthaginensis canon A4 sacras virgines a parentibus separatas, 8 quibus diligentissime servabantur, episcopi, vel, illo absente, presbyteri providentia venerabilioribus feminis cohabitationis gratia commendari,aut etiam juniores simul habitare : adeo ut simul viventes, geipsas invicem observent conlinuo ac custodiant, neque huc illucque devagando existimationem ac honestatem Ecclesie ledant. Verumtamen apud nos jam exolevit promiscua virorum feminaramque juniorum habitatio, quamvis adhuc in Ecclesia Latina servetur. Posthec canon 126 episcopo, et quidem soli, munus commiltit virgines velandi, haud tamen ant 25 etatis annum, nisi forte urgeat necessitas. Abrogatum autem est isthoc dicto canone 40 con- cilii sexti, quo decernitur etiam decem annorum pueros puellasque detonderi. Anathemati autem subdit concilii Gangrensis canon 45 mulieres illas, que propler pietatem, quam putant, comam tondent,qualenus subjectionisg symbolum dieaolvant ; quemadmodum alicubi dicit Apostolus : « Mulierem oportet potestatem habere super caput, signum scilicet subjectiogis sus erga virum, seu crines. » Et rursus : «Si mulieri turpe sit tonderi vel radi, veletur. » Et : « Mulier, si co- mam alat, gloria ipsi est ; coma enim ei data est pro velamine. » Imo natura adeo novit comam mulieribus peculiarius competere, ut nunquam eis calvitium ferat. Nihilo tamen secius mulier quz vitam monasticam elegit, etiam nolente marito, tondebitur. De monachis ac monialibus lapsis. Canon Gangrensis concilii numero 19 viros feminasque, qui virginitatem professi, quamvis stola laica adhuc induti faerint, nedum inter in- clusos relati, aut habitu monastico amicti,si votum suumirritum fecerint, et ad nuptiaslegitimas deflc- xerint, digamorum definitioni, sive pone subJici decernit. Magnus etiam Basilius canone sexto, Canoni- corum, ait, fornicationes, nempe clericorum et monachorum et earum qui ex femineo sexu exer- citationi sc dedunt, pro matrimonio ininime repu- tari oportet. Non enim id apud nos obtinebit, quod μάλιστα, εἰ νέαν ἄγουσιν ἐχεῖναι τὴν ἡλιχίαν, ἥτις xxl ἀφυλάχτοις ὀφθαλμοῖς παγίς ἐστιν οὐχ ὑπερύῆ- ναι ῥᾳδία" xal αὐταῖς ταύταις, πρὸς τῷ φύσει ὀλι- σθηρῷ τοῦ γυναιχείου φρονήματος, μέγα μέρος εἰς χαχίαν xal ἡ νεότης συμδάλλεται. ᾽Δλλ᾽ οὐδὲ νυχτὸς ἔξω μεῖναι τῆς μονῆς συγχωρεῖ τὸ παράπαν. Οἵ γε μὴν μοναχοὶ χοείας χατεπειγούσης, μετ’ εὐλογίας τοῦ ἡγουμένου, χαὶ x20' ἑχυτοὺς προῖξνα: οὐχ εἴρ- γονται, προσέτι xal τῆς μονῆς ἐχτὸς ἔστιν οὐ δια- νυχτερεῦσαι. Ταῦτα δὲ εἴρηται περὶ τῶν ὑπόπτων διὰ τὴν νεότητα γυναιχῶν, οὐ μὴν ἀνυπόπτων διὰ γῆρας xal ἀρετήν. Ὃ δὲ τῆς ἐν Καρθαγένῃ μδ΄ τὰς ἱερὰς ἐπισχήπτει παοθένους, τῶν πατέρων χωριζομένας͵ Óp' ὧν ἐν 3 , ^ bd - 4 , , i ἀσφαλείᾳ διετηροῦντο τῇ τοῦ ἐπισχόπου προνοίᾳ ἢ τοῦ πρεσθυτέρου, ἀποδέμου ὄντος ἐχείνου, ταῖς τι- μιωτέραις γυναιξὶ παρατίθεσθαι εἷς συνοίχησιν ἢ πάσας τὰς νεωτέρας ὁμοῦ συνοιχεῖν " ἵνα συζῶσαι διηνεχῶς ἔχοιεν ἀλλήλας ὁρᾷν xai διατηρεῖν, xal μὴ τῇδε κἀκεῖσε περιιοῦσαι τὴν ὑπόληψιν βλάπτοιεν xai εὐχοσμίαν τῆς ᾿Εχχλησίας. 'AAX ἡ τῶν νεωτέ - otv ἀνδρῶν τε χαὶ γυναιχῶν ἐφ᾽ ἑνὶ συνοίχησις ot- χῳ, παρ᾽ ἡμῖν μὲν ἐν τῷ τέως μέληται, παρὰ δὲ τοῖς Λατίνοις εἰσέτι φυλάττεται. Ὁ δὲ pxg τῷ ἐπισκόπῳ χαὶ μόνῳ τὰς χόρας με- τασχηματίζειν ἀνατίθησι, πλὴν μὴ πρὸ τῶν χε ἐτῶν, εἰ μήπο) δι᾽ ἀνάγχην. Τοῦτο δὲ ἀνήρηται παρὰ τὸῦ εἰρημένου μ᾽ κανόνος τῆς ς᾽ συνόδου, δεχαετεῖς διοριζομένου ἀποχείρεσθαι χαὶ ἄῤδενας χαὶ θηλείας. Ὁ δὲ ιε’ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου τὰς διὰ νομιζο- μένην θεοσέδειαν ἀποχειραμένας τῶν γυναιχῶν ὑπο- θάλλει τῷ ἀναθέματι, ἀνθ᾽ ὧν παραλύουσι τὸ σύμθο- λον τῆς ὑποταγῆς" ὥς πού φησιν ὁ ᾿Απόστολος, ὅτι « Ὀφείλει d) γυνὴ ἐξουσίαν ἔχειν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς, τὸ σημεῖον δηλαδὴ τῆς πρὸς τὸν ἄνδρα ὑποταγῆς, ἤτοι τὰς τρίχας" » xal αὖθις " « Εἰ αἰσχρὸν γυναικὶ τὸ xsl- pxa0ac ἢ ξυρᾶσθαι, χκαλυπτέσθω" xal* « Γυνὴ ἐὰν χομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστιν, ὅτι ἡ χόμη ἀντὶ περιδο- λχίου δόδοται αὐτῇ. » Καὶ $4 φύσις γὰρ οἰχεῖον εἰδυῖα τὴν χόμην ταῖς γυναιξῖν, οὐδὲ φαλάχρω- μα ταύταις ἐργάζεται, Ἢ μέντοι μοναδιχὴν ἕλο- μένη πολιτείαν, xal ἄχοντος τοῦ ἀνδρὸς, ἀποχα- ρήσεται, Πεοὶ μοναχῶν ἀῤῥένων xai θηλειῶν ἐχ- πιπτόντων. Ὁ ὃὲ ιθ' τῆς ἐν 'Aqxópq συνόδου τοὺς παρθενίαν ἐπαγγειλαμένους ἄνδρας τε χαὶ γυναῖχας, λαϊκὴν ἀμπεχόνην ἔτι περιχειμένους, μὴ μέντοι ἀποταξα- μένους xai μοναχικὸν ἐπανῃρημένους ἔνδυμα, τού. τους, τὴν ἐπαγγελίαν ἠθετηκότας, xal πρὸς γάμον ἐκχλίναντας νόμιμον, τῷ τῶν διγάμων ὅρῳ xal ἐπι- τιμίῳ ὑπούάλλεσθαι διορίζεται. Ὁ δὲ μέγας Βασίλειος, ἐν τῷ ς΄ χανόνι, Τὰς τῶν χανονιχῶν πορνείας, φησὶ, χληριχῶν δηλαδὴ χαὶ μοναγῶν, χαὶ τῶν ἀσχουμένων τοῦ θήλεος γένους, εἰς γάμον οὐ χρὴ χαταλογίζεσθαι. Οὐ γὰρ κατὰ τὸν λέγοντα πυλιτιχὸν καὶ ἐφ᾽ iui. ἔσται νόμον, ὅτι ὁ 53 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. δέ πρὸς ἐλευτέραν εἰσελθὼν, μὴ ποιησαμένην πόρον ix A in jure civili habetur : Qui ad liberam ingreditur, τοῦ ἰδίου σώματος, οὐ παλλαχὴν, ἀλλὰ γαμετὴν ἔχειν δοχεῖ, ᾿Αλλὰ παντὶ τρόπῳ διασπᾷν αὑτῶν τὴν συνά- φειαν, εἰ xai αἱροῦνται τῆς ἡδονῆς ἀπολαύειν, ἐπειδή γε τῆς τιμῆς ἐχπεπτώχασι. Τοῦτο γὰρ καὶ τῇ 'ExxÀnsiq λυσιτελὲς, ἀναχοπτομένων χαὶ τῶν λοιπῶν μὴ τοιαῦτα τολμᾷν, xai τοῖς αἱρετιχοῖς x10' ἡμῶν οὐ δώσει λαδὴν, ὡς διὰ τὴν τοῦ ἁμαρ- τάνειν ἄδειαν ἐπισπωμένων πρὸς ἑαυτοὺς τοὺς ἐξ ἑτέρας θρησχείας, ἐφιέντων αὐτοῖς ἐμμένειν τῇ ἁμαρτίᾳ, χαὶ τοὺς ἀθέσμους γάμους μὴ χω- λυόντων. Ἐν δὲ τῷ ιη΄, Εἰ xai οἱ ἐν ᾿Αγκύρᾳ Πατέρες, φησὶ, τὰς ἐχπεπτωχυίας μετὰ τὸ ἐπαγγείλασθαι παρθενεύειν, χατὰ τοὺς διγάμους ἐπιτιμᾶσθτι χεχρί- χασιν, ἀλλ᾽ ἐπεί τοί γε τὰ τῆς ᾿Εχχλησίας, Θεοῦ χάριτι, ἐπιδέδωχεν, οἵα μοιχαλίδας δίχαιον ταύτας χολάζεσθαι, ἐκ διαφόρων ἐπιχειρη μάτων τὸν olxsioy χατασχευάζων λόγον. Ἐχείνας δέ φαμεν, ai, τὸν tq ἢ ιζ΄ χρόνον ἀμείδουσαι, τὴν ἀγαμίαν ἐχουσίως ὧμο- λογήχασι, πολλὰ χαίρειν εἰποῦσαι τῷ γάμῳ" o μὴν ἃς προσάγουσιν οἱ γονεῖς, fj xai οἱ ἄλλως προσ- ἤχοντες, βιωτιχόν τι ἐντεῦθεν σφίσιν αὐτοῖς διοι-- χούμενοι, μὴ εὐποροῦντες τυχὸν τὴν ὑπὲρ αὐτῶν ἀποτίσαι mpotxa. Ταύτας δὴ τὰς μὴ ὁρμηθείσας οἴχοθεν, οὐ δεῖ ῥᾳδίως προσδέχεσθαι, ἕως ἂν gave ρῶς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἐρευνήσωμεν γνώμην. ᾿Αλλ’ ἐπὶ τῶν μοναζουσῶν χαὶ ἀσχουμένων τοῦτο οὐχ εἴωθε γίνεσθαι * xXv γὰρ ἐν ἥττονι τῆς ὁοισθείσης τῷ ἁγίῳ xai ἀπαλῇ πάνυ τῇ ἡλικίᾳ τὴν χοσμιχὴν ἀπόθωνται τρίχα, βεδαία ἔσται xal εἰς τὸ ἑξῆς αὐτῶν dj ὁμο- λογία. Ἐν δὲ τῷ ιθ΄, ᾿Ανδρῶν δὲ, φησὶν, ὁμολογίαν οὐχ ἔγνωμεν, πλὴν εἰ μή τινες ἑαυτοὺς τῷ τάγματι τῶν μοναζόντων ἐγχατηρίθμησαν, οἵτινες χατὰ τὸ σιω- πώμενον δοχοῦσι τὴν ἀναμίαν παῤαδέχεσθαι. ᾿Αλλὰ χαὶ τούτους ἐρωτᾶσθαι προσῆχε, χαὶ φανερῶς τὴν ἀγαμίαν ὁμολογεῖν, ἵνα, ἐὰν ψεύσωνται τὴν ὁμολο- γίαν, ὡς πορνεύοντες ἐπιτιμηθῶσιν, ᾿Αλλά γε xal ol μὴ ποιήσαντες μοναχοὶ τοιαύτην ὁμολογίαν. ῥαχεν- δύται μόνον γεγονότες, μεταμφιάσασθαι xxi εἰς γά- μον ἐλθεῖν οὐ δύνανται, Ἐν δὲ τῷ ξ’ τὴν παρθενίαν ὁμολογήσασαν, xai ἀθετήσασαν τὴν ἐπαγγελίαν, τὸν χρόνον τοῦ ἐπὶ τῆς μοιχείας ἁμαρτήματος ἐχπληροῦν ἀξιοῖ, étr, qu& corporis sui questum non fecit, haud concu- binam iste, sed uxorem habere videtur. Verum omnimodo potius dirimere ipsorum conjunctionem, etiamsi velint voluptate ista frui, quoniam honori suo exciderunt. |Hoc enim Ecclesie utile fuerit, dum ceteri ne talia audeant, hoc pucto inhibe- antur, neque dabitur hereticis adversum nos ansa, quasi per licentiam peccandi alterius secte homi- nes ad nosmet traheremus, permittendo quidem ipsos in delictis perseverare, et legitimas nuptias minime prohibendo. Insuper in canone 18, Quamvis Patres, ait, Anocyrani virgines post votum castitatis lapsas cum digamis juxta puniendas deoreverint; quia tamen Dei gratia jam orevit Ecclesia, hasce adulterarum ponis subjici equum ibique variis argumentis hano sententiam suam confirmat. Eas autem intel- ligimus, que cum decimum sextum aut septimum etalis annum transegerunt, matrimonio prorsus renuntiantes sponte sua castitatem professe sunt: non vero islas, quas parentes vel affines one- runt, seculare quidpiam exinde sibimet procuran- tes, cum ipsi forte non habeant 198 unde pro iis elocandis dotem persolvant. Hasce igitur, qus rrotu proprio non feruntur, facile admittere haud decet, doneo aperte propriam ipsarum sententiam persorutati fuerimus. De monialibus tamen et vir- ginibus, qua asceticam vitam profitentur, id non obtinet. Quamvis enim in minori adhuc quam sanotusille vir definivit,et admodum tenella mtate crinem smcularem deposuerint, in posterum usque firma erit ipsarum professio. Canone autem 19, Virorum, inquit, professio- nem non novimus, nisi quatenus monachorum ordini semet annumerant, qui quidem tacite viden- tur colibatum suscipere. Sed tamen et hosce interrogatos oportet aperte collibatum profiteri, ut, si quando professionem datam fallant, ut fornica- tionis rei puniantur. Imo vers monachi, qui, pannis tantum induti, talem professionem nondum fecerint. neque mulare habitum possunt, neque ad nuptias procedere. In 60 vero can. eam quie virginitatem professa est, et a promissione lapsa, adulterii criminis tempus adimplere equum esee censet, annos scilicet 15. δηλαδὴ ιε΄. Τὸ αὐτὸ xai ἐπὶ τῶν μοναζόντων, φησὶ, p Idem etiam in iis qui monasticam vitam professi γινέσθω. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ἐν τῇ πρὸς θεό- δωρον β΄ ἐπιστολῇ, Τὸν γάρ τῷ ἐπουρανίῳ, φησὶ, συναφθέντα νυμφίῳ, τοῦτον μὲν ἀφεῖναι, γυναικὶ δὲ ἑαυτὸν συνάψαι, μοιχείας ἐστὶ πρᾶγμα, xiv μυριά- χις αὐτὸν σὺ γάμον καλῇς * μᾶλλον δὲ xai μοιχείας τοῦτο χαλεπώτερον, ὅσῳ χρείττων ἀνθρώπων ὁ Θεός. E: γὰρ ἣ γυνὴ τοῦ ἰδίου σώματος οὐχ ἐξουσιάζει, ἀλλ᾽ ὁ ἀνῆρ, πολλῷ μᾶλλον οἱ ἐν Χριστῷ ζῶντες οὔχ ἂν εἶεν αὐτοὶ τοῦ σώματος αὑτῶν χύριοι. 'O δὲ μδ΄ τῆς ς συνόδου τὸν ἀλόντα πορνείᾳ μο- γαγὸν, xai μεταμελείᾳ μετὰ τοῦτο χρησάμενον xai sunt, canon dicit, fiat. Porro et sanctus Chrysostomus in secunda ad Theodorum epistola, celesti sponso, inquit, junc- tum, illum quidem relinquere, mulieri autem sese conjungere adulterium est, licet millies matrimo- nium tu ipse hoc voces. Illud enim est adulte- rio tanto gravius, quanto hominibus melior eset Deus. Si enim mulier proprii corporis non habet potestatem, sed vir, multo magis ii, qui in Chri. 8to vivunt, non sunt proprii corporis domini. Sexte syn, 44 monacbum fornicationis convi- cium, et poenitentia et confessione usum, clemen- 55 MATTH/EI BLASTARIS 56 tius aliquid agens, non magis quam fornicantes pu- A λὲξομοογήσει, φιλανθρωπότερόν τί ποιῶν, μηδὲν niri jubet, Atque hunc quidem canonem, quippe post alios editum, ex omnibus arbitror retinendum. Quaere et 11 caput litt. Γ΄, et in 12 capite littere A canonem 4 synodi quartz, et in 12 capile littere E canonem 17 synodi 7. Leges. Monasteria non ita alienentur, ut sacrata forma in privatum statum transformetur, alioquin potesta- tem habent episcopi vindicandi et in pristinam - formam reducendi. Ex 131 Justiniani novella discas quidem, quod regulas qute a fundatoribus in monasteriis fiunt, pie suscipere debent, nisi canonibus contrariantur ; illis enim non licet locorum episcopos canonico jure privare in monasteriis, que ab iis edificantur. Neque antistites monasteria edificantes suocceden- tes antistites sub pena obligare possunt, neque ullum circa res ejusmodi jus habere; convertitur enim iniqua segregatio in illorum capita. Episcopus abbatem vel archimandritam unius- cujusque monasterii non omnino secundum gra- dus promoveat; sed quem vel omnes monachi, vel qui melioris existimationis, elegerint, super Evan- gelio jurantes, quod non per amicitiam vel gra- tiam illum elegerunt, sed quod norunt illum esse fidei recte, et vita caste, et administratione di- gnum, et qui monachorum disciplinam et omnem G monasterii statum custodire possit. Eadem etiam de mulierum monasteriis et asceteriis. 194 Centesima vicesima tertia vero, In omni- bus, inquit, monasteriis, que conobia vocantur, juxta regulas monasticas jubemus, ut in una domo omnes habitent, et communiter comedant et in una domo omnes separatim dormiant, ut vicissim sibi ipsis caste vite exemplum exhibeant. Hec autem omnia et de mulierum monasteriis observentur. Caput autem ojus decimum quintum, Non ingre- dietur, inquit, omnino neque mulier in virorum monasterium, neque vir in mulierum, vel pre- textu memori» alicujus mortui, qui illic positus est, vel aliam ob causam; neque 8i quis fratrem forle, vel sororem, vel aliquem ex 800 genere in monasterio se habere dixerit. Non est enim in terris cognatio monachis, utpote qui celestem vi- tam »mulati sunt. Deinde neque viri in mulierum monasteriorum sepuleris reponantur, neque mulie- reg in vir:irum monasteriis inhumentur, ne ex eo natura δὰ seipsam detur regressus, ut que non fas est agat, οἱ delicate se gerat, et ludat, et res divinas injuria afficial. Si qua mulier autem in mulierum monaslerio sepelienda sit (virum enim non fas esse judica- mus), illos solum qui lectum ferunt el fossores, πλέον τῶν πορνευόντων ἐπιτιμᾶσθαι χελεόει. OT- μαι τοίνυν τουτονὶ τὸν χανόνα δεόντως χρατεῖν οἷα τῶν ἄλλων μεταγενέστερον. Ζήτει xal τὸ wx x£9. τοῦ Γ στοιχείου, xai ἐν τῷ ιβ΄ κεφ. ^ , 9 ind τοῦ Δ στοιχείου xavóva δ’ τῆς δ΄ συνόδου, xai ἐν τῷ ιβ' κεφ. τοῦ Ε στοιχείου χανόνα ιζ΄ τῆς ζ΄ συνόδου. Νόμοι. 'E , , * , 0 9 , » * - Ἐχποίησις μοναστηρίου μὴ γινέσθω, ἔφ’ ᾧ τὸ ἱερατικὸν σχῆμα εἰς ἰδιωτικὴν μετασχηματίζεσθαι . 4 ^ » 4 , - διαγωγὴν, ἐπεὶ ἄδειαν ἔχουσιν οἱ ἐπίσχοποι ἐχδιχεῖν, xai εἰς τὸ πρότερον ἐπανάγειν σχῆμα. ᾿Απὸ δὲ τῆς ρλα' ᾿Ιουστινιανείου νεαρᾶς γνοίης ἂν, ὅτι τὰ γινόμενα παρὰ τῶν χτητόρων Ev τοῖς μο- μ᾽ “στηρίοις τυπιχὰ στέργειν ὀφείλουσιν, εἰ μήπου D toic χανόσιν ἐναντιοῦνται * οὐ γὰρ ἔξεστιν αὐτοῖς ἀπείργειν τοὺς ἐγχωρίους ἐπισχόπους τῶν χανονι- χῶν δικαίων ἐν τοῖς παρ᾽ αὐτῶν χτιζομένοις μονα- στηρίοις. Οὐδὲ οἱ ἀνεγείροντες ἀρχιερεῖς μοναστή- ρια ἐπισκήπτειν μετ᾽ ἐπιτιμίου δύνανται τοῖς μετ᾽ αὐτοὺς ἀρχιερεῦσι, μηδ᾽ ὁτιοῦν εἰς ταῦτα δίχαιον ἔχειν * στρέφεταί γὰρ ὁ παράλογος ἀφορισμὸς εἰς τὰς ἐχείνων χεφαλάς, 'O ἐπίσχοπος τὸν ἀδύᾶν ἢ τὸν ἀρχιμανδρίτην ἑχάστου μοναστηρίου μὴ πάντως χατὰ τὸν βαθμὸν προθαλλέσθω, ἀλλ᾽ ὃν οἱ μοναχοὶ πάντες ἢ οἱ εὐῦπό- ληπτοι ἐπιλέξωνται, ἐπὶ τῶν Εὐαγγελίων λέγοντες, ὡς οὐ διὰ φιλίαν ἢ χάριν αὐτὸν ἐπελέξαντο, ἀλλὰ Υἱνώσχοντες αὐτὸν ὀρθόδοξον, xai σώφρονα, xai τῆς διοικήσεως ἄξιον, καὶ δυνάμενον φυλάξαι τὴν ἐπι- στήμην τῶν μοναχῶν, χαὶ τὴν τοῦ μοναστηρίου κατάστασιν, Τὰ αὐτὰ χαὶ περὶ τῶν γυναιχείων μο- νχστηρίων xal ἀσχητηρίων. 'H δὲ ρχγ΄, Ἔν ἅπασι δὲ τοῖς μοναστηρίοις, φη- civ, ἅπερ χαλοῦνται χοινόδια, κελεύομεν χατὰ τοὺς μοναχιχοὺς xavóvae, ἐν ἑνὶ οἴχῳ πάντας οἰχεῖν, xai χοινῶς τρέφεσθαί, καὶ ἐν tvi οἴκῳ πάντας χεχωρι- σμένως καθεύδειν, ὥστε ἀμοιδαδὸν ἀλλήλοις μαρτυ- píx» τῆς σώφρονος διαγωγῖς παρέχειν αὐτούς. 'Γαῦ-- τα δὲ πάντα xai περὶ τὰ τῶν γυναικῶν φυλάττεσθαι μοναστήρια. Τὸ δὲ ιε΄ ταύτης χεφάλαιον, Οὐχ εἰσελεύσεται, φησὶν, οὔτε γυνὴ παντάπασιν εἰς ἀνδρῶν μοναστύ - ριον, οὗτε ἀνὴρ εἰς γυναιχεῖον, ἢ προφάσε!: μνήμης τινὸς τελευτήσαντος χάντχῦθα χειμένου, ἢ διὰ τινα ἑτέραν αἰτίαν * οὐδὲ εἴ τις ἀδελφὸν τυχὸν ἢ ἀδελφὴν, ἢ τινὰ τῶν ἐχ τοῦ γένους ἔχειν ἐν τῷ μοναστηρίῳ φήσειε, Συγγένεια γὰρ τοῖς μοναχοῖς ἐπὶ γῆς οὐχ ἔστι, τοῖς γε τὸν ἐν οὐρανοῖς ζηλώσασι βίον. Καὶ μήτε ἄνδρες, ἐν γυναιχείῳ μοναστηρίῳ τάφοις κατα- τιθίσθωσαν, μήτε γυναῖκες ἐν ἀνδριχοῖς μοναστη - ρίοις χατορυττέσθωσαν, ἵνα μὴ πάροδος ἐντεῦθεν γένοιτο τῇ φύσει πρὸς ἑαυτὴν, ἃ μὴ θέμις δρᾷν, τρυφᾷν τε xai παίζειν, χαὶ τὰ θεῖα πράγματα χατ- αισγύνειν, ᾿Αλλ᾽ εἰ καὶ γυνή τις ἐν γυναιχείῳ θάπτεσθαι μέλ- λοι μοναστηρίῳ, (ἀνδρα γὰρ οὐκ εὐαγὲς εἶναι κρίνο- psv), τοὺς τὴν χλίνην φέροντας μόνους, καὶ τοὺς 51 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — M. 98 ὀρύξαντας εἰσφοιτᾷν ἐπ᾽ αὐτό" xxl τὰς μὲν μονα- A χὰς ἐν τῷ ἰδίῳ μένειν καταγωγίῳψ " μόνην δὲ τὴν θυρωρὸν xai τὴν ἡγουμένην, εἴ γε βουληθείη, παρεῖ- ναι tois γινομένοις " xal θᾶττον ἐχείνους τελέσαντας τὰ περὶ τὴν ὁσίαν, εὐθὺς ἀπιέναι, μήτε θεασαμένους τινὰς τῶν μοναζουσῶν, μήτε ὑπ᾽ αὐτῶν θεχαθέντας. Τρίτα δὲ ποιοῦντας xal ἔννατα, ὥς γε δὴ νόμος ἐν τεθνεῶσίν ἐστιν, καὶ ἀχολούθως τεσσαρακοστὰ, xai λοιπὰ χατὰ τοὺς τεταγμένους χαιροὺς μνημό- συνα, εἰ μὲν γυναιχεῖον εἴη τὸ μοναστήριον, (ovat- χας ἅπαντα πράττειν ^ εἰ δὲ ἀνδρῷον, ἄνδρας. Μὴ πολλὰς δὲ εἶνα! τὰς εἰς τὸ μοναστήριον tla- ὀδους, ἀλλὰ μίαν fj δύυ τυχὸν, ἐφεστάναι τε τῇ πύλῃ ἄνδρας γεγηραχότας xai σώφρονας, οἵπερ οὔτε τοῖς μοναχοῖς συγχωρήσουσιν ἐχφοιτᾷν τοῦ μοναστηρίου χωρὶς Ἡνώμης τοῦ ἡγουμένου, οὗτε τοῖς ἔξωθεν ἀδεῶς γίνεσθαι χατὰ τὸ μοναστήριον νύχτωρ τε χαὶ μεθ᾽ ἡμέραν. Ὁ εἰς τὸν μοναχιχὸν ἐρχόμενος βίον, εἰ μὲν γνώ- ρίμος εἴη, ὅτι οὐδεμιᾷ ὑπόχειται τύχῃ, τοῦνον, ὁπόταν δοχιμάσῃ ὁ ἁγούμενος, τὸ μοναχικὸν σχῆμα περιδαλλέτω * εἰ δὲ ἄγνωστος, εἰς τριετίαν δοκ!μα- ζέτῳ, καὶ εἰ ἄξιος χριθείη, ἀποχειρέσθω, μηδὲν δει- νὸν παθεῖν ὑφορώμενος, εἰ ὄχλησις μετὰ ταῦτα συμ- 6aín Ζήτει νόμον xai ἐν τῷ ιβ΄ χεφ. τοῦ Δ στοι- χείου. Προνοίᾳ τοῦ ἐπισχόπου μήτε μοναχοὶ μήτε μο- νάστριαι χατὰ τὰς πόλεις περιερχέσθωσαν, ἀλλὰ διὰ τῶν ἀποχρισταρίων τὰς ἀποχρίσεις αὐτῶν ποιείτω- σαν, ἐν τοῖς μοναστηρίοις μένοντες. Ζήτει xal ἐν τῷ ζ΄ χεφ. τοῦ K στοιχείου. E? τις τῶν μοναχῶν τὸ μοναστήριον χαταλιπὼν εἰς χοσμιχὸν μετέλθοι βίόν, οὗτος τῆς στρατείας καὶ τῆς τιμῆς, εἴ τινα ἐχτήσατο, γυμνωθεὶς πρῶτον πρὸς τοῦ ἐγχωρίου ἐπισκόπου xol τοῦ ἄρχοντος, αὖ- θις μεθ᾽ ὧν ἐπεχτήσατο πραγμάτων ἐν τῷ μοναστη- pp καὶ ἄκων ἐμθαλλέσθω. Oi τὸν μονήρη βίον ἐπανῃρημένοι οὔτε χουρατο- ρούουσιν, οὔτε ἐπιτροπεύουσιν, οὔτε δίχας ἑτέρων λέγουσιν, οὐδ᾽ ἂν συγγενεῖς ὥσιν οἱ τὰς δίκας ἔχον- τες, πλὴν ὑπὲρ τῆς ἰδίας χαὶ μονης μονῆς, καὶ τότε σονχινέσει τοῦ ἡγοομένου, Ἐὰν μοναχὸς χαταλίπῃ τὸ ἴδιον μοναστήριον, xai εἰς ἕτερον ἔλθῃ, εἴ τινὰ πράγματα ἐν τῷ καιρῷ, xx0' ὃν τὸ μοναστήριον χαταλέλοιπεν, ἔχειν φανείη, τῷ πρώτῳ μοναστηρίῳ, εἰς ὃ εἰσῆλθε, ταῦτα διαφέ- ρεῖν χελεύομεν. ᾿Απαγορεύομεν τοῖς γονεῦσι τοὺς παῖδας μοναχι- X ἐπιλεγομένους βίον ἐκ τῶν εὐαγῶν ἀφέλχειν μοναστηρίων, ἢ τῆς ἰδίας αὐτοὺς ἀποχλείειν χληρο. νομίας, sl xal αἰτία τις πρὸ tou μοναχιχοῦ παρηκχο- λούθησε βίου. 'O μέλλων εἰσιέναι εἰς μοναστήριον διατιθέσθω τὰ χατ᾽ αὐτὸν πρὸ τῆς εἰσόδου αὐτοῦ * ἐπεὶ προσχυροῦ- ται τῷ μονχσοηρίῳ τὰ αὐτοῦ πάντα, εἰ xal μὴ ῥη- τῶς φήσειεν εἰσαγαγεῖν αὐτὰ, καὶ οὐχέτι ἔσται VAT. οὐδένα τρόπον χύριος αὐτῶν. 'O ἐπὶ παισὶ μονάσας δύναται xal μετὰ τὸ μονά- ad illud accedere, et mulieres quidem monachas in proprio manere habitaculo; solam autem ostia- riam et abbatissam rectricem, si velit, interesse iis que fiunt : et illos, cum primum exsequias quam celerrime perfecerint, statim recedere, nec ullis & se visis monialium, neque iis ab earum ulli conspectis. Tertio vero et nono die convenientes, prout in mortuorum exsequiis mos obtinuit, porro et post quadraginta dies memorias eorum ud stalu- tum tempus celebrant. Si mulierum sit monaste- rium, omnia faciunto mulieres, sin autem virorum, viri. Non multos esse in monasterium aditus, sed unum aut alterum forsan, et adstare janue viros senes et cautos, qui quidem neque monachos abs- que prefecti voluntate egredi permittant, neque impunes extra monastorium pernoctare et per- manere. Qui monachus esse velit, si quidem de eo constet, quod nulli fortune conditioni subjectus sit, illum, quando examinaverit prafectus, monasticum ha- bitum induat; sin autem non constet, per trien- nium probetur, et si dignus censeatur, tondea- tur, nihil grave pati suspectus, si post heo nego- tium aliquod acciderit. Quere legem in 12 capite litterae A. Epiacopi precaultione neque monachi neque mo- nache per civitates oberrent, sed per apocrisiarios responsiones suas dent, in monasteriis suis perma- nentes. Qu:wre etiam in 7 capite littere K. Si quis monachas monasterium reliquerit, et in secularem vitam transierit, iste militia et honore (οἱ quem habuerit) spoliatus primo a loci episcopo et prefecto, deinde cum iis quas possidet rebus, in monasterio vel invitus detineatur. Qui monasticam Busceperunt vitam, neque curas tores fiant, neque tutores, neque aliorum causas agant, neque si cognati sint, qui litem habent, nisi pro suo solo monasterio, et tunc quoque praefecti consensu. Si monachus proprium monasterium reliquerit et in aliud transierit, quascunque res per id tem- pus, quo monasterium reliquerit, habere videbitur D ad monasterium, in quod ab initio ingressus est, eas pertinere jubemus. 195 Interdicimus parentibus, nefiliossuos vitam monasticam eligentes a sanctis monasteriis abstra- hant, vel haereditate sua illos submoveant, licet ante vitam monasticam causa aliqua accesserit. Qui monasterium ingressus est, quae sua sunt ante ingressum ejus testetur, quoniam omnes ejus facultates ad monasterium adjudicantur, etsi non expresso affirmet se illas introduxisse, nec amplius ullo modo erit illarum dominus. Qui, cum habeat liberos, monachus fit, ei licet, 59 MATTHJEI BLASTARIS 60 vel postquam monasterium ingressus est, bona sua À cz: διελεῖν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ τοῖς ἰδίοις παισὶ» inter filios suos dividere, unam partem sibi reti- nens, quam etíam monasterio despondet. Si monachus intestatus moriatur, tunc liberi ejus ab intestato hereditatem accipient, hoc est, per falcidiam legem, reliqua vero monasterio donantur. Imperatoris Leonis novella, secundum dictum synodi canonem, filium quidem decem annos na- tum monasterium ingredi jubet, et monasticum ha- bitum induere, non autem de bonis suis testari, donec 16 vel 17 annos attigerit. Arbitror enim, in" quit, quod velob hanc rationem magnus Basilius in suo ascetico libro hoo ipsum tempus statuerit, quod nihil vetat, quin hao etate de suis bonis pos- sint deliberare. Monachis duplex opus esse oporlet, vel sacris Scripturis occupari et in iis semper meditari, vel qua monachos decent manuum operationes subire. Nam cogitatio vaga et otiosa nihil boni producit. Laicus, et maxime scenicus, vel fornicator, por- tans vel imitans monasticum et sanctum habitum, corporaliter punitur,et ab episcopis et magistrati- bus relegatur; ut qui alicui ecclesiaslice conati- tutioni illudere meditatur. Quare et in 33 cap. lit- tere E. Quare etiam in 43 cap. littere E. CAP. XVI. De sancto unguendo. Queere in 9 capite hujus littere canonem deci- ( mum sextum synodi Carthagipn. et in 1 capite lit- tere B can. 48 synodi Laodicenz. 196 INITIUM LITTERE N. CAP. I. De :emplorum cdificatione εἰ consecra- Lione. Quere 12 capul littere E. CAP. H. Quod non oportet intra templi ambilu* convivia fieri, vel. cauponas esse, vel aliquid venum exponi, vel jumentum absque necessitate «ntroduci, vel aliquem cum cum muliere permanere. Quere 15 caput littere. E. CAP. III. De infantibus expositis vel de quibus dubi- tatur, an baptizati [uerint. Quere 29 caput littere T, οἱ in secundo capite littere B. CAP. IV. De jejunio. Sanctorum apostolorum 69 canon fideles Quadra- gesimale tempus ante sanctum Pasha nihil quid- quam studii remittentes jejunio incumbere jubet et continentie, in memoriam quidem revocans dies illos, in quibus Dominus jejunio instructus quoad humanitatem, hostem nostrum cepit : porro et in quovis quarto die et Parasceve uniuscujusque cate- rarum anni septimanarum, similiter jejunare et &ridis vesci. Illis autem, qui in his omnibus jeju- nium non tolerant, clericis quidem, depositionem, φυλάττων ἑαυτῷ μέρος ἕν, ὃ xal τῷ μοναστηρίῳ ἀρμόζει. 4 4 -:ο4’-΄χοΔὃῥἱ», . , - Εὰν ἀδιάθετος ὁ μονάσας τελεΐτήση, τότε οἱ mai- δες αὐτοῦ λήψονται τὴν ἐξ ἀδιαθέτου χληρονομίαν, τουτέστι τὸ φαλχίδιον͵ χαὶ τὰ λοιπὰ δίδοται τῷ μο- ναστηρίῳψ. « ^s * “- , , ^ — * II δὲ νεαρὰ τοῦ βασιλέως Λέοντος δεχχετῇ μὲν εἰσιέναι τὸ μοναστήριον τὸν παῖοα κελεύε', χατὰ τὸν ῥηθέντα τῆς ς΄ συνόδου χανόνα, καὶ τὸ μονα- * “ , 1 à N χικὸν σχῆμα λαμύάνειν, μὴ μέντοι xai διατίθεσθα περὶ τῶν οἰκείων, μέχρις ἂν ὁ iq d ιζ΄ ἐπιστῇ χρόνος. Οἶμαι γὰρ, φησὶ, διὰ τοῦτο χαὶ τὸν μέγαν Βασίλειον τουτονὶ τὸν χρόνον ὁρίσαι ἐν τῇ ἀσχη- “« . - * 4 4 a ΜΝ tux αὐτοῦ βίδλῳ, ὡς μηδὲν ἐμποδὼν οὔσης τηνι- Β καῦτχ τῆς ἡλιχίας εἰς τὸ περὶ τῶν οἰχείων βουλεύ- σχσθαι. Δεῖ δὲ διπλοῦν τὸ ἔργον τοῖς μοναχοῖς εἶναι, fj ταῖς θείαις ἐνασχολεῖσθαι Γραφαῖς, xxl ταύταις ἀεὶ με- λετᾷν, ἢ τὰ μοναχοῖς πρέποντα ἐργόχειρα μετιέναι. Διάνοια γὰρ μάτην σχολάζουσα οὐδὲν ἂν τῶν ἀγα- θῶν ἀποτέχοι. Λαϊχὸς, xxi μάλιστα σκηνιχὸς, ἢ πόρνοις, χεχρη- μένος ἢ μιμούμενος τὸ μοναχικὸν xal ἅγιον σχῆμα, σωματιχῶς τιμωρεῖτα;, χαὶ ἐξορίζεται πρὸς τῶν ἐπισχύπων χαὶ τῶν ἀρχόντων - ὡσαύτως xai ὁ ἐμ- παῖξαι βουληθεὶς οἱανδήτινα ἐχχλησιαστιχὴν χα- τάστασιν. Ζήτει xal ἔν τῷ λγ᾽ χεφ. τνῦ E στοιχείου" Ζήτει καὶ ἐν τῷ ιγ΄ χεφ. τοῦ Ε στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. IG'. Περὶ τοῦ ἁγίου μύρου. Ζήτει ἐν τῷ Ü' χεφ. τοῦ παρόντος στοιχείου χανό- να τις’ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου, xai ἐν τῷ α΄ κεφ. τοῦ B στοιχείου χανόνα μη τῆς ἐν Λαοδιχείᾳ συν- όδου. APXH TOY Ν ΣΤΟΙΧΕΊΟΥ. ΚΕΦΑΛ. Α΄. Περὶ ναῶν οἰκοδομῆς xat καθ- ιερώσεως. 2ήτει τὸ ιβ΄’ χεφ. τοῦ E στοιχείου, ΚΕΦΑΛ. Β΄. “Ὅτι οὐ δεῖ ἔνδον τῶν τοῦ νεὼ πε- ριδόλων συμπόσια γίνεσθαι, 7j χαπηλεῖα εἶναι, ἤ τι κατ᾽ ἐμπορίαν προτίθεσθαι, ἣ χτῆνος γωρὶς ἀνάγκης εἰσάγειν, ἤ τινα μετὰ γυναιχὸς καταμένειν. Ζήτει τὸ ιε΄ χεφ, τοῦ E στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ νηπίων ἐχτιθεμένων, ἢ dugt δαλλομένων, εἰ ἐδαπτίσθησαν. Ζήτει τὸ x0' χεφ. τοῦ Γ στοιχείου, xal τὸ β΄ χεφ. τοῦ Β στοιχείου. ΚΕΦΛΛ. Δ΄. Περὶ νηστείας. Ὁ £0' τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανὼν τὸν πρὸ τοῦ ἁγίου Πάσχα τεσσαραχονθήμερον χρύνον, μηδὲν σπουδῆς τοὺς πιστοὺς ἀνιέστας, νηστείᾳ θεσπίζει προσανέχειν χαὶ ἐγχρατείᾳ, εἰς μνήμην ἄγων τῶν ἡμερῶν δήπου ἐχείνων, ἐν αἷς ὁ Κύριος, νηστείᾳ φραξάμενος χατὰ τὸ ἀνθρώπινον, τὸν ἡμέτερον εἷλε πολέμιον " οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πᾶσαν τετράδα xai Πα- ρασκευὴν ἕκάστης τῶν ἄλλων τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑδδομά- δων, ἐξ ἴσης ἐχείναις ἐν νηστείᾳ διάγειν χαὶ ξηρο- φαγίᾳ. Τοῖς γε μὴν οὐχ ἀνεχομένοις ἐν ταύταις 61 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — N. | 62 ἁπάσαις νηστεύειν, xAmotxoig μὲν χαθαίρεσιν, Aat- A laicis vero, segregationem infligit, nisi quis, inquit, xoi; δὲ ἀφορισμὸν ἐπισείει, εἰ μήπου τις, φησὶν, ἀσθενείᾳ χάτοχος ὧν εἴργεται. Ἢ γὰρ νηστεία διὰ ταπείνωσιν ἐπινενόηται τῆς σφριγώσης σαρχός " ταύτιις δὲ νόσῳ κατασταλείσης, οὐ πάνυ tut ἀνᾳγ- καῖον, τὸ νηστείᾳ ταύτην δαμάζειν. Τοὺς γοῦν ἀσῦε- ὥς ἔχοντας, xal τὴν ἐξ ἰχθύων ἐδωδὴν προσιεμένους, ἄγνωμον μὴ συγγνώμης τυγχάνειν " χρεῶν δὲ ὅλως ἅψασθαι, οὐδὲν διενήνοχε δυσσεύείας, εἰ xai τὸ λοίσθια τις πνέων, τῇ μεταλήψει τούτων ἀνχῤῥω- σθῆναι δοχεῖ. 'Ev μὲν τοι τοῖς Σχδύασι xai ταῖς Κυ- ριαχαὶς τού τεσσαραχονθημέρου, ἀφθονιυιτέρᾳ χεχρῆ- σθαι τροφῇ συγχεχώρηται, κατὰ τὸν ἔς᾽ ἀποστολιχὸν xavóva, ὃν xal ζήξει ἐν τῷ λζ΄ χεφ. τοῦ K στοιχείου. Κυρίως δὲ ἣ πρὸ τοῦ ἁγίου Πάσχα χαὶ μόνη τεσσα- ρακονθήμερος νηστεία νενομοθέτηται * εἰ γὰρ ἦσαν χαὶ ἕτεραι, ἐμνήσθη ἂν χἀχείνων ὁ χανών. Ιλὴν καὶ χατὰ τὰς ἄλλας νηστίμους, τῶν ἁγίων ἀποστόλων, φημὶ, τῆς χοιμήσεως τῆς ἁγίας Θεοτόχου, χαὶ τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, οὐδεὶς εὖ φρονων, οἶμαι, vm- σιεύουσιν ἐγχαλέσειεν. Ζήτει xai ἐν τῷ λζ΄ χεφ. τοῦ Καὶ στοιχείου τὸν ιε΄ χανόνα τοῦ ἁγίου Πέτρου ᾿Αλεξανϑρείας. Ὃ δὲ δέχχτος τοῦ Τιμοθέου ᾿Αλεξανδρείας ἐν ταῖς πρὸ τοῦ Πάσχα νηστίμοις ἡμέρας καὶ οἴνου μετα- λαμδάνειν xal ἐλαίου διχαιοῖ τὸν ὑπὸ νόσου ἐχτε- τηχότά, χαὶ μὴ παραπλησίως τοῖς ἄλλοις, τῆς vevo- μισμένης ἔχεσθαι ξηροφαγίας, ἀλλ᾽ ὡς ὑπομεῖναι δεδύνηται, ἢ ἑκάστης χαταλύειν, ἢ παρ᾽ ἡμέράν, χα- τὰ τὴν ἐπίχρισιν qp προσανέθετο τὴν οἴχονομίαν τῶν οἰκείων λογισμῶν. Ζήτει xai τὸ xe χεφ. τοῦ T' στοι- χείου. Ὁ δὲ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου τη χανὼν, Εἴ τις τῶν ἀσχουμένων, φησὶ, χωρὶς ἀνάγχης σωματιχῆς ὑπερήφανεύοιτο, xax! τὰς παραδεδομένας νηστείας εἰς τὸ χοινὸν χαὶ φυλαττομένας ὑπὸ τῆς χχλησίας παραλύοι, ὑποιχουροῦντος ἐν αὐτῷ τελείου λογισμοῦ, ἀνάθεμα ἔστω. Καὶ ὁ μὲν μα΄ τῆς ἐν Καρθαγένη συνόδου χανὼν, νήστεις εἶναι χελεύει τοὺς τελοῦντας τὰ τοῦ θυσιαστηρίου ἅγια διαχόνους καὶ ἱερέας, μιᾶς ἐξῃρημένῃς ἐτησίως ἡμέρας, xa0' ἦν τὸ Κυ- ριαχὺν ἐπιτελεῖται δεῖπνον, τῆς μεγάλης δηλαδὴ πέμπτης. Μετὰ γὰρ τὴν σωματικὴν, τὰ τῆς πνευ- ματικχῆς, ὡς ἔοικε, τροφῇς ἐπετέλουν. ᾿Αλλὰ xai δή- λῃς ὀψίας οὑτινοσοῦν τελευτήσαντος, εἰ μὲν εἶεν οἱ τὰ ἅγια τελοῦντες νήστεις, φησὶ, μόναις εὐχαῖς ἐχτελείτωσαν ταῦτα. Τοῦτο δὲ τὸ νῦν ἔχον παρὰ τοσοῦτον οὐ πράττεται, παρόσον χαὶ ἡμῖν ὅτι xal λέγειν ἡγνόηται - ἀλλὰ δύο χανόνες δίχη ὡς εἰπεῖν τούτῳ λαχόντες σχολὴν ἄγειν ἐπιτετιμήχασιν. Ὁ μὲν γὰρ v' τῆς ἐν Λαοδιχείᾳ συνόδο» μὴ δεῖν φησὶ, ἐν τῇ ἁγίᾳ τεσσαραχοστῇ τῇ ὑστεραίᾳ ἑδδο- μάδι τὶν πέμπτην λύειν, πολυτελεστέροις δηλαδὴ βρώμασι χεχρημένους, xai ὅλην ἐντεῦθεν τὴν τεσ- σαραχοστὴν ἀτιμάζειν * ἀλλὰ πᾶσαν ἐν νηστείᾳ δι':- vat xai ξηροφαγίᾳ, ἐκτὸς δηλαδὴ τῶν ἐν ταύτῃ Xaó- ράτων καὶ Κυριίάχων. 'O δὲ x0 τῆς G' συνόδου ταῦτά τε, ὡς ἔχει λέ- ξεως, δίεισι, χαὶ προσεπάγει, ὡς οἱ θεῖοι Πατέρες imbecillitate detentus, impediatur. Jejunium enim introductum fuit propter libidinose carnis humi- listionem ; eam vero per morbum jam subjectam, non omnino necesse erit jejunio affligere. Eos autem qui male se habent, sed tamen piscium esum admittunt, iniquum est veniam non consequi : car- nibus vero ullatenus vesci nihil plane minus quam impium ; imo quamvis aliquis lethali morbo labo- rans illo victu semet convaliturum speraverit. In Sabbatis quidem et diebus Dominicis per Quadra- gesimam paulo largiori cibo uti indultum fuit, juxta can. apostolicum 66 quem vide in cap. 27 lit- tera K. Stricte autem loquendo sanciebatur qua- dragintadierum jejunium ante sacrum Pascha,idque solum. Quippe si tum alia obtinuissent, neutiquam tacuisset canon. $97 "Verumtamen eos qui in aliis jejunandi temporibus, puta vigiliis sanct. apost., sepultura B. Deipare et Nativitatis Christi abstinent, prudens nemo, quod reor, redarguet. Quare etiam in 37 cap. littere K canonem 15 S. Petri episcopi Alexandria. Decimus Timothei Alexandrini canon in diebus jejunii ante Pascha morbo laboranti vini atque olei usum indulget, neque hosce sicut alios ad xe- rophagiam id est cibum aridum tenuemque obli- gat; sed potius, ut tolerare queant, vel cujusque diei jejunium solvere, vel alterni cujusque juxta discretionem ejus, cui consiliorum suorum regi- men commisit. Vide et 25 cap. littere Γ. Canon autem 18 concilii Gangrensis heo habet: Si quis eorum qui pietatis exercitationi student, absque corporis exigentia insolescat, et jejunia in commune tradita et ab Ecclesia observata dissol- vat, idque maturo consilio interveniente fecerit, anathema esto. Insuper canon 41 synodi Carthagi- nensis diaconis et sacerdotibus sacramenta altaris jejunos celebrare precipit, exceplo uno auni dfe, quo Coena Dominica celebratur, nimirum magba feria quarta. Nam post cibum coporalem que ad spiritualem pertinent, ut videtur, ministrabant. Imo quando quis tempore postmeridiano e vivis discedit, nisi hi qui ministrant impransi fuerint, sacra, inquit, orationibus solis faciant. Hoc autem hodie eam ob causam non obtinet, quod quid sibi velit ignoramus. Verum duo canones et prope di- xerim merito jejunii intermissionem taxarunt. Nam concilii Laodiceni canon 50, Non oportet, inquit, in ultima Quadragesim? septimana feria quarte jejunium solvere, utendo scilicet cibis de- licatoribus, adeoque totam Quadragesimam deho- nestare, sed potius tempus Quadragesimale in jejunio victuque arido integrum transigere, Sab- batis tamen et Dominicis deibus exceptis. Canon vero undetricesimus concilii sexti eadem usque recenset, etauperaddit, quemadmodum sancti 69 MATTH/E!I BLASTARIS 64 Patres graves ob causas eo temporis dispensatione A δι᾽ αἰτίας ἴσως λυσιτελεῖς τῷ τότε χαιρῷ τῇ olxovo- ista usi sunt. Nos tamen haudquaquam oportet apostolorum et Patrum traditiones abrogare. In- nuit vero diclum apostolicum canonem 69 et hunc ipsum concilii Laodiceni. CAP. V. Quod non deceat in Sabbalis aut Do- minicis jejunare. Quere cap. 37 littere K. CAP. VI. Quod jejunantes a. cibis abstinere debent, haud (amen quasi in se exsecrabilibus. Vide 9 cap. littere B, et etiam in 2 cap. littere E canonem 33 magni Basilii. 198 CAP. VII. De lege. Lex est commune preceptum: virorum pruden- tium placitum : delictorum cum voluntariorum tum involuntariorum correctio aut reprehensio, civitatis commune pactum: est divinum inventum. Virtus legis est jubere, vetare, permittere, punire. Leges non de singularibus feruntur, sed com- muniter. Jurisprudentia a justitia nomen habet; est enim ars boni et equi. De iis que frequentius obtingunt, non que per- raro, leges inferri oportet: minime de iis rebus, quibus uno tantum in casu accidere datur. Nam legislatores haud attendunt semel et bis. Leges primigenie in sequiores decucuntur, constitutiones vero recentiores majorem vim obti- nent quam prius lata. De quibus lex nulla conscripta est, longa con- suetudo per complures annos comprobata vicem legis subit, ejusque vim obtinet. Perperam judicata aut expressa neque lex, ne- que tempus, neque consuetudo rata facit. CAP. VIII. De possessione. Leges. Decem vel etiam viginti annorum preescriptio ei, qui mala fide possederit, haud prodest : imo nec tricennalis, nisi quiete possederit, nullamque in foro litem sustinuerit. Vide etiam in capite 9 lit- tere A. Omne servitium et ususfructus eis, qui non usurpant, propter ipsum temporis decursum, pre- sentibus quidem decennali, absentibus prescri- ptione vicennali amittitur. Qui servitium jure obtinet pecora in agro alieno adaquandi ac pascendi, servitium etiam usurpare potest inibi tugurium excitandi. Qui ex &lieno agro, sciente domino, aquam tra- xerit, servitium. sibi in agro illo vindicat usuca- pione triennali, domino interim non prohibente. Bona mobilia si quis per triennium absque que- rela possederit, ipsi cedunt occupanti. 1899 INITIUM LITTER/E x. CAP. I. De tollendis simulacris. Synodi Carthaginensis canon 58 atque etiam B D μίᾳ ταύτῃ ἐχρήσαντο. Ἡμῖν δὲ οὐκ ἀναγχαῖον τὰς ἀποστολιχὰς χαὶ πατριχὰς ἀθετεῖν παραδόσεις, τὸν ῥηθέντα αἰνιττόμενος E0' ἀποστολιχὸν χανόνα, xal τὸν τῆς ἐν Λαοδεχείᾳ συνόδου τουτονί. ΚΕΦΑΛ E. Ὅτι οὐ δεῖ νηστεύειν ἐν τοῖς Σάθ- 6act xai ταῖς Κυριαχαΐς. Ζήτεὶ τὸ λζ΄ χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. G*. Ὅτι τοὺς νηστεύοντας οὐχ ὡς βδελυχτῶν τῶν βρωμάτων ἀπέχεσθαι δεῖ. Ζήτει τὸ 0' χεφαλ. τοῦ Β στοιχείου, xai ἐν τῷ β' χεφ. τοῦ E στοιχείου τὸν χγ᾽ χανόνα τοῦ μεγάλου Βασιλείου. ΚΕΦΑΛ. Z. Περὶ νόβου. Νόμος ἐστὶ κοινὸν παράγγελμα " φρονίμων ἀνδρῶν δόγμα * ἑκουσίων xai ἀχουσίων ἁμαρτημάτων Em:- στροφὴ, ἤτοι σωφρονισμός *. πόλεως συνθήχη χοινή " ἔστι Ob καὶ θεῖον εὕρημα. ᾿Αρετὴ νόμου τὸ χελεύειν, τὸ χωλύειν, τὸ ἐπιτρέπειν, τὸ τιμωρεῖσθαι, Οὐ περὶ τοῦ χαθέχχστον, ἀλλὰ χοινῶς οἱ νόμοι τίθενται. Ὁ νόμος ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης ὠνόμαστα!, ἔστι γὰρ τέχνη τοῦ καλοῦ χαὶ τοῦ ἴσου. Τοὺς νόμους, ἀπὸ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμ- Gatvóvttov, οὐ μὴν τῶν σπανίως εἰσάγεσθαι δεῖ, οὐδὲ ἀπὸ τῶν δυναμένων ἐν ἑνὶ συμθῆναι θέματι " παρ- ορῶσι γὰρ οἱ νομοθέται τὸ ἅπαξ 1j δίς. Οἱ προγενέστεροι νόμοι εἰς τοὺς μεταγενεστέρους ἕλχονται " αἱ δὲ μεταγενέστεραι διατάξεις ἰσχυρότε- pat τῶν πρὸ αὐτῶν εἶσιν, 'Ev οἷς οὐχ ἔσται ἔγγραφος νόμος, ἡ μαχρὰ συν- ἤθεια, ἐπὶ πολλοὺς ἐνιαυτοὺς δοκιμασθεῖσα, ἀντὶ νό- μου χρατεῖ, τάξιν ἔχουσα νόμου. Τὰ χαχῶς χριθέντα χαὶ τυπωθέντα, οὔτε νόμος, οὔτε χρόνος, οὔτε συνήθεια βεδαιοὶ. ΚΕΦΑΛ, B', Περὶ νομῆς. Νόμοι. Ὅτι δεχαετία ἢ sixocaetía οὐ βοηθεῖ τῷ κακῇ πίστει νεμομένῳ, εἰ μὴ 4 τριχκονταετία xai μόνον, εἴπερ ἀδιαχόπως ἐνέμετο, καὶ ὄχλησιν ἐν δικαστηρίῳ μὴ ὑπέμεινε. Ζήτει xai ἐν τῷ θ΄ xep. τοῦ A στοι- χείου. Πᾶσα δουλεία xai πᾶσα χρῆσις ἐπὶ τῶν μὴ xt- χρημένων, διὰ τῆς τοῦ χρόνου παραδρομῆς, ἐπὶ μὲν παρόντων, δεχαετίᾳ, ἐπὶ δὲ ἀπόντων, εἴχοσαε- τίᾳ ἀπόλλυται. Ὁ ἔχων δουλείαν τοῦ ποτίζειν xal βόσκειν ἐν τῷ ἀγρῷ σου θρέμματα, δύναται κτᾶσθαι δουλείαν τοῦ ἐν αὐτῷ ποιεῖν χαλύθην. Ὁ δι’ ἀλλοτρίου ἀγροῦ ἕλχων ὕδωρ, εἰδότος τοῦ δεσπότου τοῦ ἀγροῦ, χτᾶται χατὰ τοῦ ἀγροῦ δου- λείαν ἐν τῷ νενομισμένῳ τριετίας χρόνῳ, μὴ κωλύ- σαντὸς αὐτὸν τοῦ δεσπότου τοῦ ἀγροῦ. Τὰ κινητὰ πράγματα, ἐπὶ τριετίαν ἀνεπιφωνήτως κρατούμενα, δεσπόζονται. APXII TOY € XTOIXEIOY. ΚΕΦΑΛ. A. Περὶ ξοάνων χαθαιρέσεως. Ὁ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανὼν νη΄, xal μὲν- ψυαπά - — 66 SYNTAGMA. ALPHABETICUM. — π. 66 τοι καὶ ὁ πδ΄ τὰ ξόανα πάντα χελεύουσι χαθαιρεῖν Α 84 simulacra omnia tolli e medio οἱ ipsas idolo- xxi τὰ τῶν εἰδώλων ἐγχαταλείμματα ῥίζαις αὐταῖς ἐξελεῖν. ΚΕΦΑΛ. B. Ὅτι óet τοὺς ξένους τῶν χληριχῶν ὑποδέχεσθαι. Ζήτει τὸ θ᾽ χεφάλαιον τοῦ Α στοιχείου. APXH TOY O ΣΤΟΙΧΖΙΟΥ͂ ΚΕΦΑΛ. Α΄. “Οτί οἱχονόμον ἔχειν δεῖ τὸν ἐπί- σχοπον xai τὸν ἡγούμενον. Ζήτει τὸ χδ΄ χεφάλαιον τοῦ E στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ οἰωνισμῶν. Ζήτει τὸ y! χεφάλχιον τοῦ E στοιχείου, ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ ὀνειρασθέντος. Ζήτει τὸ xn χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. ΚΕΦΑΛ, Δ΄. Περὶ ὄρχων. Ζήτει τὸ λβ΄ χεφάλαιον τοῦ E στοιχείου. APXH TOY H ΣΤΟΙΧΕΊΟΥ. ΚΕΦΑΛ. Α΄. Περὶ xacqvl ov θυμελικχῶν. Ζήτει τὸ a, x&p. τοῦ Θ στοιχείου, xai ἐν τῷ we x&o. τοῦ M στοιχείου χανόνα xL, τῆς ζ΄ συνόδου, xxl τὸ ζ΄ χεφ. τοῦ Γ στοιχείου. KEOAA, Β΄. Περὶ τῶν ἐν πανδοχείῳ ἐσθιόντων χληριχῶν. Ζέτει τὸ ζ΄ χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. I". Περὶ παραιτήσεως ἐπισκόπων. ZWttt τὸ κη΄ κεφάλαιον τοῦ E στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Δ΄. Περὶ τῶν παρθενίαν ἐλομένων γυ- ναιχῶν. Ζήτει τὸ ιε΄ χεφάλαιον τοῦ M στοιχείου, ΚΕΦΑΑΛ. E. Περὶ τῆς ἐν τῇ Παρασχευῇ νηστείας Ζήτει τὸ δ' κεοάλαιον τοῦ Ν στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. ζ΄. Περὶ παραχαταθήχης Παρακαταθήχη ἐστὶ τὸ ἐπὶ παραφυλαχῇ τινι διδό- μενον. Ἐὰν ἐξ ἐπιδομῆς λῃστῶν ὁ τὴν παραχατά- θήχην λαθὼν ἀπώλεσε ταύτην, οὐ χινδυνεύεσχι τοῖς xÀnoovópot; αὐτοῦ ἢ ἀπώλειχ. 'Ü γὰρ παραχαταῦ - χη" λαμθάνων δόλον póvov xai! ῥᾳθυμίαν χαὶ ἀμέ- λειαν ἀπαιτεῖται, εἰ μὴ ῥητῶς xai ἕτερόν τι συνεφω- νήθη. ΚΕΦΑΔ. Z. Περὶ τοῦ ἁγίου Πάσχα. Εἶτα τὰς μὲ» ἄλλας τῶν ὑποθέσεων, ἃς τὸ προ- χείμενον ἀπαιτεῖ σύνταγμα, τοῦ μηδὲν ἐλλείπειν τῶν ἠχόντων εἰς δύναμιν τοῖς σμιχρὰ xal φρονοῦσι xai δρῶσιν ἡμῖν ἐμέλησε, τοῦ O& σεδασμίου τοσοῦ- tov χατολιγωρήσομεν Πάσχα, ἐν ᾧ τὸ χεφάλαιον τῆς περὶ ἡμᾶς τοῦ Κυρίου οἰκονομίας ἐζείργασται, ὡς μὴ τὰς μεθόδους αὐτοῦ, xal τὰς τούτων αἰτίας, ὡς οἷόν τε δήλας θεῖται τοῖς ἀγνοοῦσι: Καὶ τίς ἂν ἑμᾶς διχαίας οὕτω παραιτήσαιτο μέμψεως ; ΤῬοιγάρ- το xil πρό γε τῶν θείων χρησμῶν, μιχρά μοι δο- χεῖ διαλαδεῖν ἄττα. Τοῦ Πάσχα τοῦ ἱεροῦ πολλοῦ δέομεν ἐν περινοίᾳ γενέσθαι, μηδέπω χατειληφότες τὸ νομιχόν * δεῖ γὰρ τοὺς τύπους ἡγεῖσθαι πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας συντέλειαν. Τὸ Πάσχα τοίνυν τὸ νομι- χὸν Μωσῆς ἐχεῖνος ὁ πάνυ xat γε τὴν ιδ΄ τοῦ πρώτου σεληνιαχοῦ μηνὸς τελείτθαι νενομοθέτηχε. Πρῶτος δὲ μὴν ἐστιν ὁ παρ᾽ Αἰγυπτίοις μὲν Φαμε- wA, Δίστρος δὲ παρ᾽ Ἕλλησι, Νισὰν ὃὲ παρ᾽ "E6paios, παρὰ δὲ Ῥωμαιοῖς ὀνομαζόμενος Μάρ- rum reliquias radicitus exstirpari jubent. CAP. II. Quod. clericorum deceat hospites hospitio excipere. Vide cap. 9 littere A. INITIUM LITTERE 0. CAP. I. Quod episcopus ac prafectus a conomum apud se habere debeat. Quere cap. 24 littere E. CAP. II. De auguriis. Vide caput 3 litterze E. CAP. III. De iis qui se noctu polluunt. Consule caput 38 littere K. CAP. IV. De juramentis. Β Vide caput 32 littere E. INITIUM LITTER/E II. CAP. I. De ludis scenscis. Quare caput 1 littere 0, et in cap. 15 littere M synodi sptima canonem 27 synodi 7 et caput 7 littere T. 400 CAP. II. De clericis in taberna comedentibus. Vide cap. 7 littere K. CAP. III. De episcopali audientia. Quare caput 28 littere E. CAP. IV. De feminis qua volum castitatis susce- perunt. Vide cap. 15 littere M. CAP. V. De jejunio in Parasceve. (|. Consule cap. 4 littere N. CAP. VI. De deposito sive fideicommisso. Depositum est quod custodiendum alicui datur. Si ille, qui rem servandam suscepit, latronibus incursantibus perdiderit, hzeredes tamen amissionem depositi actione non experientur. Nam qui depo- situm accepit, solum dolum et negligentiam atque inertiam prestat, nisi forte aliud aliquid disertis : verbis conventum fuerat. CAP. VII. De sacro Paschate. Postmodum alia quidem argumenta, quo» hoc opus expetere videbatur, ne deesset quidpiam eorum que huc spectant, quantum nobis licuit magni nihil vel cogitantibus vel facientibus, haud indiligenter tractavimus, adeone venerandum Pas- cha, in quo summum Dominice dispensationis peractum est, neglectui habebimus, ut methodos ipsius atque earum causas, ut fit harum rerum ignaris exponere supersedeamus ? Quis enim nobis hoc vitio merito vertat ? Quocirca ante divina ora. cula breviter de iis disserere libet, qui circa sacrum ' Pascha scire quam maxime refert, legali illo non penitus neglecto. Typi enim, ut par est, ad veri- tatis consummationem nos deducunt. Jussit igitur Moyses vir summus primi mensis lunaris quarto etdecimo die Paschalegale celebrari. Mensiumautem primus is est, quem /Egyptii Phamenoth, Distrum *01 Greci, Hebrei Nisan, et Romani Martium vocant. Quo quidem mense sol itinere suo univergo 61 MATTH/EI BLASTARIS ,08 contraria decurrens zodiaci circuli signum primum A τιος. Ἔν ᾧ τὴν ἑναντίαν τοῦ παντὸς διιππεύων ὁ intrat, quod squinoctiale punctum, et mensium principium, et circuli caput, et carceres cureus planetarum harum rerum studiosi nuncupare 80- lent, atque adeo signum proxime pracedens, seu pisces, mensem ultimum, signum postremum, et periodi planetaria exitum sive metam.Martium enim mensium primum esse credimus, quoniam Moyses ait eo temporis jussisse Deum, ut arbores et flores et gramina revirescerent. Videmus sane hac nature conditione, non quavis alia ordinationem divinam adimpleri. Verumtamen mensis ille Martius, sicuti cateri omnes tam nominibus quam numero dierum apud gentes illas, quas supra dixi, pariter distin- guuntur. /Equinoctium insuper ipsa universi natura quotannis eodem tempore restituit, quantitas annua eximiam «squabilitatem pre 80 ferat. Αἱ vero numerus dierum οἱ mensium, quo una cum Romanis utimur, (quod et alie gentes so- lent) neque hora eadem nec die quidem eodem: qui- noctium accidere palitur. Quoniam enim tempus annuum preter dies 365 etiam quartam ferme diej partem asciscit, si quando s&equinoctium circa m^- ridiem contingat, anno sequente circa occasum solis fiet, annoque huic proximo circa noctem mediam : atque ita porro. Hursus, quia id quod ultra dies 365 superest, quartam diei partem exacte haud contineat, sed trecentesima fere particula deflciat, ut in sequentibus luculentius demonstrabimus : nobis tamen in usu sit numerus tam dierum quam mensium HRomanorum, adeoque quolibet quadrien- nio unum diem adjiciamus, ut annus quartus sem- per sit completus: necesse est in annis 300 equi- noctium uno die anticipet. Ut exempli gratia, quo- niam hoc ipso tempore equinoctium die octavo ac decimo Martii mensis obtingere computatur, post annos abhinc trecentos in septimum et decimurn diem incidet, dein post alios trecentos in diem de- cimum sextum, pariterque in perpetuum. Accidit ehim zquinoctium tempore Nabonassari Martii dio quinto et vicesimo circa vesperam, et tempore Phi- lippl Aridei circa meridiem quarti et vicesimi dici mensis ejusdem. Anno autem, quo Christus pro nobis redimendis passus est, istius die vicesimo tertio circa noctem mediam ; nostro autem tempore, ut demonstratum est, duodevicesimo ejus die. Hebreorum igitur doctiores, illique precipue qui Judeam incolucre, αἱ Josephus atque Philo, surnmi utrique philosophi, legale Pascha ante aquinoctium haudquaquam celebrandum esso judi- cabant. Aiunt enim isti post tequinoctium vernum circa medium primi mensis ab omnibus pariter maotanda esse ὀιαθατήρια sive sacrificia paschalia. Qui vero in hac re imperite ac rustice versantur. passim per terrarum orbem dispersi, mensem pri- mum eum esse ex inscitia suspicantur, in quo equinoctium vernum solum fleri contingit ; an quidem ante equinoctium, anne post illud luna eo quod, 4 - » - μὴ ^ ᾿ ^ ἥλιος, τὸ ποῶτον ἄρχεται τοῦ λωδιαχοῦ χύχλου δω- δεχατημόριον εἰοιέναι, ὃ Or, χαὶ ἰσημερινὸν, καὶ μηνῶν ἀρχὴν, καὶ χεφαλὴν τοῦ χύχλου, xal ἄφεσιν τοῦ δρόμου τῶν πλανητῶν, οἱ περὶ ταῦτα ἐσχολαχό-. τες φιλοῦσι καλεῖν * τὸ δὲ πρὸ τούτου, μηνῶν ἔσχα- τον, χαὶ τελευταῖον δωδεχατημόριον, xai τέλος τῆν τῶν πλανητῶν περιόδου, Τὸν Μάρτιον Oi πρῶτος εἶνα! μῆνα πιστεύομεν, ἐξ ὧν ὁ δΙωυσῆς εἴρηχεν, ὡς χ:λεύσειεν ὁ Θεὸς κατ᾽ ἐχεῖνο τοῦ χαιροῦ τὰ δένδρα, xal τὰ ἀνθη, xai τὰς πόας ἀναύθλαστῆσαι. ᾿Ορῶμεν ^^ ». i t 1 1À 2^ 4 «ἢ ó , "- ὃξ οὐχ ἐν ἑτέρῳ, ἀλλ᾽ ἐν τούτῳ νόμῳ φύσεως, τοῦ Θεοῦ πληροόμενον τὸ ἐπίταγμα. Ὃ μὲν οὖν εἰρημέ- * , - A . * νος μὴν, ὥσπερ ἄρα καὶ ol λοιποὶ πάντες, οὐχ ἧττον τοῖς ὀνόμασιν ἢ τῷ ἀριθμῷ τῶν ἡμερῶν διαφέρουσι παρ’ ἑχάστοις τῶν εἰρημένων ἐθνῶν, Τὴν γε μὴν ἰσημερίαν ἣ μὲν τοῦ παντὸς φύσις τὸν αὐτὸν ἀεὶ χρόνον χαθ' ἕχαστον ἔτος ποιεῖ, τῷ πολλὴν φέρειν ἀεὶ πρὸς ἑχυτὸ τὴν ἰσότητα τὸ τοῦ ἐνιαυσίου ἐρόνου διάστημα. 'O ἀριθμὸς μέντοι τῶν ἡμερῶν τε xal μληνῶν, ὃ τε τοῖς ἀλλοις εἰωθὼς £Üvest, χαὶ ᾧ χατὰ Ρωμαίους ἡμεῖς χνώμεθα, οὔτε τὴν αὐτὴν ὥραν, οὗτε τὴν αὐτὴν ἡμέραν συγχωρεῖ γίνεσθαι, Ἐπεὶ γὰρ τὸ ἐνιαύσιον μέγεθος, πρὸς ταῖς τξεὶ ἡμέραις, χαὶ τέταρτον ἔγγιστα προσλαμθάνει, ὅταν ἡ ἡ ἰση- * * - Μ . μερία περὶ μεσημύρίαν, τὸ μὲν ἑξῆς ἔτος ἔσται περὶ δύσιν ἡλίου, τὸ δὲ tia οἱ μέσας νύχτας, καὶ οὐσιν ἡλίηου, τὸ οὲ ἑξῆς, περὶ μέσας νύχτας, xai οὕτω μέχρ! παντός, ᾿Επεὶ δ᾽ αὖθις ἡ ἐπὶ τξε΄ ἡμέρας ἐπουτίχ οὐχ ὅλον τέταρτον ἡμέρας περιέχει, ἀλλὰ 4 * ν ἢ παρὰ τριαχοστὸν, ὡς προϊόντες ἀχριδέστερον δείξο- μεν, ἡμεῖς δὲ τῷ τῶν ἡμερῶν xal μηνῶν ἀριθμῷ χατὰ Ῥωμαίους χρώμεθα, ὡς τοῦ τετάρτου ἀεὶ τε- λείου προσγινομένου, χαὶ παρὰ τοῦτο χατὰ τέσσαρας ἐνιαυτοὺς μίαν ἡμέραν ταῖς τξε΄ προστίθεμεν, ἐξ ἀνάγκης τὴν ἰσημερίαν συμδαίνει ἐν τοῖς τ΄ ἐνιαυ- ω ^ - Y 4 « a * τοῖς πρὸ μιᾶς ἡμέρας γίνεσῆχι, Οἷον ἐπεὶ κατὰ τὸ fui» γινομένη τῇ ὀχτωχαιδεχάτῃ τοῦ Μαρτίου μηνὸς, μετὰ τριαχόσιχ d 4,“ - 9 ^ , 4 - ἔτι, ἔσται τῇ ἐπτοχχιδεχάτῃ "εἴτα μετὰ ἕτεσα τοσαῦ- τα, τῇ Ge At, ἔχτῃ, χαὶ οὕτως ἀεί, Καὶ γὰρ κατὰ τοὺς χρόνους Ναύγυνασάρου πεδὶ λῆξιν ἑσπερίαν ἐτύγ- χανεν οὖσα τῆς τοῦ Μαοτίου πέμπτης xal εἰχοστῆς ^ ἐν δὲ τοῖς Φιλίππου τοῦ ᾿Αδιδαίου, περὶ μεση μῦοἷχν τῆς τετάρτης xal εἰχοστῆς αὐτοῦ. Ἡνίχα ἐξ ὁ Χρι- στὸς τὸν σωτήριον ὑπὲρ ἡμῶν ὑπήρχετο θάνατον, περὶ μέσην νύχτα τῆς XY! τοῦ αὐτοῦ μηνός * ἐφ᾽ ἡμῶν δὲ γῦν, ὡς δεδήλωται, περί πουτὴν δεκάτην ὀγδόην αὐτοῦ. * * τ , - , , ^ Ω Οἱ μὲν οὖν λογιώτεροι τῶν Ἐθραΐων, χαὶ μάλιστα oi τὴν Ιουδαίαν οἰκοῦττες, οἷος ἣν ᾿Ιώσηπος xai , "wo0N , * ' 5. tv . “ φίλων, ἀνὸρες φιλοσοφίας ἁπάσης ἐπ᾽ ἄκρον ἐληλχα- κύτες, οὐχ ῴὥοντο δεῖν πρὸ τῆς ἰσημερίας τὸ νομιχὸν » , * * M od , *- 4 5, ἄγειν Πάσχα. Αὐτοὶ γὰρ οὗτοί φασι δεῖν τὰ διαδατή- , 3 - ^ * [1 pix θύειν ἐπίσης ἅπαντας μετὰ ἰτημερίαν Ézptviy, μεπτοῦντος τοῦ πρώτου μηνός. ΟἹ Gi ἀγροιχότερον διακείμενοι, xxl πανταχῇ τῆς οἰχουμένης διξσκαρ- μένοι, πρῶτον ἐξ ἀμαθίας μῆνα ὑπολαμόάνοντες, ἐν ᾧ τὴν ξαρινὴν γίνεσθαι συμδαίνει μόνον ἰσημερίαν, *» “κι , * e. εἶτε 6€ πρὸ ταύτης, εἴτε μετὰ ταύτην ὁ πλησιφαὴς , “ῳ - * . - ἀπαντᾷ τῆς σελήνης σχηματισμὸς, οὐδ᾽ ὁτιοῦν μέλον παρὸν 1, ἰσημεοία ἐπιλελόγιστα! , 69 SYNTAGMA. ALPHABETICUM. — il. 10 αὐτοῖς, οὔτε μὴν εἰ μήπω xafapü τοῦ τῆς ἰσημε- A lumine pleno fulgest, parum solliciti, parum plac σημείου ἐπέδη ὁ ἥλιος, ἐν τούτῳ ἀσυντηρήτως xai πρὸ τῆς ἰσημερίας ἐπετέλουν τὸ Πάσχα. Περὶ ὧν μοι δοχεῖ καὶ ὁ ζ΄ τῶν θείων ἀποστόλων κανὼν διορίζεσθαι, ἀφορισμὸν χαταψηφιζόμενος, εἴ τις τῶν τοῦ χλήρου. τὴν ἁγίαν τοῦ Πάσχα ἡμέραν μετὰ ᾿Ιου- δαίων πρὸ τῆς Ἐαρινῆς τελέσειεν ἰσημερίας. "Emil γὰρ οὐ διεζευγμένως ὁ κανὼν ἐπιτιμᾶσθαι θεσπίζει. τὸν μετὰ Ἰουδαίων, fj πρὸ τῆς ἐαρινῆς ἰσημερίας ἑορτάζοντα, τὸ εἴρημένον ἄνωθεν νοεῖν ὑποτίθησι. Συμθὄαίνει δὲ, πέμπτον τῆς σελήνης κύχλον διερχο- μένης, ᾧ τινι ἐξ ἀνάγκης ὁ εἰκοστὸς ὄγδοος θεμέλιος ἕπεται (οὕτω γὰρ τοῖς πολλοῖς ὁ περιττεύων ἀπὸ τῶν αὐτῆς κύχλων τῶν ἡμερῶν ἀριθμὸς ὀνομάζεται), xai περί που τὴν τοῦ Μαρτίου ἑπταχχιδεκάτην τὸ πλησιφαὲς ἀκριδῶς ὑπολευχαινούσης, ἐχείνους μὲν ἀνεπιστημόνως πάνυ χαὶ προπετῶς τηνιχαῦτα τὴν ἑορτὴν ἄγειν " τοῦτο γὰρ ἔτι καὶ νῦν ὁρῶμεν παρα- νόμως ποιοῦντας, τοὺς ταῖς ἡμετέραιι πόλεσιν ἐπι- χωριάζοντας. Ἡμεῖς δὲ τὸ ἀδεὲς ἣμῖν αὐτοῖς περι- ποιούμενοι, xal ὡς oUy ὅσια δρῶσι πολλὰ χαίρειν αὐτοὶς φάσχοντες, ἐπὶ τὸν ἑξῆς σεληνιαχὸν ἐπειγό- μεθα μῆνα, ὃν αἱ τοῦ ᾿Απριλίου ἀριθμεῖν ἡμέραι πεφύχασιν, ἡνίχα xai μαχρῷ τῷ τῶν ἡμερῶν δια- στήματι διέχειν συμόαίνει τοῦ παρ᾽ Ιουδαίοις τὸ ἡμέτερον Πάσχα. Οὕτω γὰρ οἱ θεῖοι Πατέρες σοφῶς ἄγαν xal ἠχριδωμένως ἐσκόπησαν τοὺς τῶν θείων ἀποστόλων θεσμοὺς, παντὸς μᾶλλον οἴχονομούμενοι τὸ βέδαιον ἔχειν, οὐ μὴν εἰ μετὰ τὴν ἐαρινὴν ἐκεί-- νην τὸ Πάσχα τελέσουσιν ἰσημερίαν, συνεορταστέον αὐτοῖς. Τοῦτο γὰρ xai ὁ τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ πρῶτος ἀπαγορεύει χανὼν, ἐξεπίτηδες, ὡς ἔοιχε, τὸν νοῦν ἑομηνεύων τοῦ ἀποστολιχοῦ τοῦδε χανόνος, ὅτι δύο τίθησιν ἐπὶ τοῦ Πάσχα διαρισμοὺς ὁ χαχὼν, εἰ xal οὕτω τὸν λόγον προήγαγε. Τοῖς ᾿Ιουδχίοις ἡμᾶς μὴ συνεορτάζειν, καὶ τὴν ἐαρινὴν περιμένειν ἰσημερίαν, Οἷς ἕτεροι δύο ἐξ ἀνάγχης ἐπηχολούθησαν, ἄγειν τε τὴν ἑορτὴν εὐθὺς τῇ πρώτῃ μετὰ τὴν ἰσημερίαν πανσελήνῳ, καὶ μετὰ ταύτην μὴ ἐν οἱαδήποτε τῶν ἡμερῶν ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἐν τῇ πρώτῃ μετὰ τὴν πανσέ- ληνὸν εὐθὺς τῆς ἑδδομάδος ἡμέρᾳ, Καὶ οἱ μὲν ἄλλο: τῶν διορισμῶν ἔτι χαὶ νῦν βεύαίως διατηροῦνται " ἣ δὲ μετὰ τὴν πανσέληνον πολλᾶχις ἡμῖν ὑπερτίθεται Κυριακὴ, τῷ δύο προστίθεσθαι Ἡμέρας ἑκάστου ἔτους τῷ Πάτχα τῷ vopuxip, xul. μετ᾽ ἐχείνας ἐπὶ τὴν Κυριακὴν ἔρχεσθαι. Συνέδη δὲ τουτο οὐχ ἐς ἀγνοίας $ ἀπειρίας τῶν θεσπισάντων Πατέρων τὸν περὶ τοῦ Πάσχα τουτονὶ νόμον, ἀλλὰ τῷ δρόμῳ τῆς σελήνης τὰ τῆς alxlaq ἀναφέρεται ταύτης. Ἐπειδὴ γὰρ αὖθις τὸ ἐνιαύσιον χίνημα δι᾿ ἡμερῶν ἀποχαθίσταται τρια- χοσίων ἑξήκοντα πέντε χαὶ τεταρτημορίου ἡμέρας ἔγγιστα, ὡς εἴρηται, αἱ δὲ μέσαι τῆς σελήνης xarà μῆκος πάροδοι οὐχ ἀποχαθίστανται ἐν ὅλοις ἔτεσι ιθ΄ τοῖς χατὰ προσθήχην τοῦ τετάρτου ἀριθμουμέ- νοις, ἀλλὰ καρὰ μιᾶς ἡμέρας ἑξηκοστὰ πρῶτα τρία» καὶ δεύτερα τριάκοντα ἑπτὰ. τούτου χάριν ἐν τδ’ ἐνιαυτοῖς, οὐχ ὅλοις πάλιν, ἀλλ᾽ ἐλαττουμένοις ἣμέ- ρας οὐδὲν, ἐξηκοστὰ πρῶτα νζ΄ xal δεύτερα vp', ἤτοι μίαν ἡμέραν ἔγγιστα, ἣ εἰρημένη γίνεται ἀποκατά- etiam, an sol ipsum solstitii punctum plane atti- gerit necne : adeoque temere etiam ante equino- ctium Pascha concelebrant. De hisce illie septimus quidem canon sanctorum apostolorum, ut mihi vi- detur, decernit, excommunicationem denuntians, si quis ex ordine clericali sacrum Paschatis diem ante vernum aequinoctium cum Judaeis una cele- braverit. Quandoquidem enim canon eum censura feriendum esse statuat, non quidem disjunctim qui festum vel cum Judois egerit, vel ante equinoctium vernum ; sed (connectendo) cum Ju- deis ante aequinoctium vernum, id quod supra diximus ipsos intellexisse arguit. Quando vero ad cyclum suum quintum luna pervenit, cui necessario 2092 respondet vicesimum octavum fundamentum, seu θεμέλιος (sio enim plerique dierum numerum appellant, qui ex cyclis lune superfluus est), at- que circa diem septimum ac decimum Martii pleno certe vultu candet, Judeos inscile admodum et te- mero festum tum peragere contingit. Quin imo ho- . dieque id facere perperam illos videmus, qui in nostris civitatibus degunt. Nos:autem quod tutum indubiumque est nobis asserentes, et Judaeis hisce qui haud pie faciunt, longum valere jubentes, ad proxime sequentem mensem lunarem contendimus (quem dies Aprilis complere solent), quando longo quidem dierum intervallo Pascha nostrum ἃ Ju- daico distare contingit. Prudenter adeo aoc diligen- ter sancti Patres sacrosanotorum apostolorum de- creta observabant, ut hoc pre caeteris ratum fir- mumque esse statuerent, ne quis cum Judaeis quamvis post equinoctium vernum Paschale fe- stum agentibus una celebret. Quippe hoc primus vetat synodi Antiochenz» canon,consulto ut videtur sensum explicans canonis ipsius apostolici, eo quod duas definitiones de Paschate statuat, etiamsi hunc in modum proponat: Nosmet cum Judeis una festum nullos agere, et equinoctium veraale exspectare oportet. Ex quibus due alie definitio- nes necessario sequebantur, videlicet celebrandum esse festum primo statim plenilunio post. equi- noctium, et quidem post illud non simplieiter die .quovis, sed die septimane primo plenilunium proxime sequente. Cetera quidem decreta etiam hodieque constanter observantur, diem vero Do- D minieam plenilunium proxime sequentem sepe differre solemus, eo quod duos dies quotannis Paschati legali adjicimus, et post illos ad Domini- cum accedimus. Conligit tamen istud haud ex inscitia et ignorantia Patrum, qui hoc modo de Paschate decernebant, sed potius boc quidquid est culpe in lune cursus referendum est. Quoniam enim motus annuus diebus trecentis sexaginta quinque, et quarta fere diei parte, uti dictum est, perficitur, lune autem motus medii in longitudi- nem non restituantur exacie in novemdecim annis completis juxta quadrantis additionem supputan- dis, quin desint (ad cyclum complendum) uniua 11 MATTH/EI BLAST4RIS 12 diei tres sexagesimz prime, et triginta seplem A στάσις. Διὰ δὴ τοῦτο ἀοτίως δύο μετὰ τὴν πανσέλῃ partes secundz ; idcirco in annis 304 non comple- tis quidem illis, sed deficientibus unius diei sexa- gesimis primis 57 et sexagesimis secundis 52 sive ferme die uno, dicta revolutio peragitur. Quamob- rem apte post plenilunium duo dies additi sunt in legalis Paschatis investigatione, cum non poterat plenilunium exacte atlingerediem mensis a Patribus deflnitam ; quippe, ut diximus, in annis 304 dio uno proxime deficit. Istam varietatem statusPascha- tis dies, et motus luminarium ereavit : que tamen religioni minime nocet, imo potius multum juvat. Inde enim temporis intervallum evidentius appa- ret, inter legalis et nostri Paschatis celebrationem, sumptis non 80, quod tum factum, sed tribus ad minimum diebus intermediis. Quam ob causam Patres diem paschalem omnino in Dominicam transtulerunt, atque cum in Dominicam incidat Pascba legale, nostrum in Dominicam proxime sequentem removendum esse sanxerunt, equum bonumque esse judicantes, ut invisum Deo infau- stumque festum aversaremur, atque longo inter- vallo Pascha nostrum ab isto modis omnibus di- stingueremus. Hzc autem in sequentibus fusius os- tendemus (ubi et tabulas dabimus equinoctium ac B vov ἡμέραι c)2ioxovzat προστιθέμεναι ἐν τῇ τοῦ vo- μιχοῦ Πάτχα εὑρέσει, τῆς πανσελήνου μὴ δυναμέ- νης χαταλαδεῖν ἀρτίως τὴν ὁρισθεῖσαν τότε τοῖς {ατράσι ποστὴν τοῦ μηνὸς, ἐλαττουμένης, ὡς εἴρῃ- ται, ἐν τριακοσίοις τέσσαςσιν ἔτεσι, μίαν ὃ μέραν ἔγγιστα. Καὶ τοιαύτην μὲν ὑ χοόνος πεοὶ τὴν ἡ μέραν τοῦ Πάσχα xoi i τῶν φωστήρων κίνησις τὴν ἄνω- μαλίαν πεποίηχε" τῇ εὐσεδείᾳ γε μὴν οὐδοπωστιοῦν τοῦτο λυμαίνεται, ὅτι μὴ xal τὰ μεγάλα συμδάλλε- ται, Περοιφανεστέρα 1ὰρ ἐντϑῦθεν ἡ διάστασις δεί- χνυται τῆς τε τοῦ νομιχοῦ xai τοῦ ἡμετέρου τελετῆς Πάσχα, οὐ μιᾶς ἡμέρας, ὡς τότε, ἀλλὰ τριῶν μεσο- λαθουσῶν τοὐλάχιστον. Δ'ὰ γὰρ τοῦτο πάντως xal τὴν ἡμέραν οἱ Γατέρες μετενηνόχασιν ἐπὶ τὴν Ku- ριαχήν * εἰ δ᾽ ἐν Κυριαχῇ τὸ νομιχὸν τύχοι Πάσχα, ἐπὶ τὴν ἑξῆς μεταδαίνειν διωρίσαντο, τὴν θεομέχον χαὶ ἀνέορτον αὐτῶν ἑορτὴν ἡμᾶς ἐκτρέπεσθα:, xai μαχρῷ τῷ διαστήματι τὴν ἡμετέραν ἐχείνης πᾶσι τρόποις ἀποδιίστασθαι, ἐν χαλῷ κεῖσθαι σχοπή σαν- πες. Ταῦτα δὲ πλατυκώτερον ἡμῖν προϊοῦσι δειχθήσε- ται, ἔνθα zal χανόνια ἐχτέθεινται, τήν τε ἰσημερίαν xal τὰς πανσελήνους ὁλοσχερέττερον ἑομηνεύυυτα, καὶ ἐν ποίοις ἔτεσι φανερῶς ἣ τῶν συζυγιῶν Ζι- τοτὰ ^f Οεἰάνυται. plenilunia erasso modo indicantes), tum etiam docebimus quibusnam in annis admodum manifesta sit conjunctionum differentia. Ceterum et utile fuerit disquirere, quam ob cau- sam post vernum equinoclium Pascha celebrare jubeamur. 408 Fuit igitur, quando Deus ex non esse ad esse mundum eduxit, a die primo usque ad sextum justum aquinoclium, die atque etiam nocte ne minimum quidem alia aliam superante. Quamvis enim diesquartus luminarium oreationem letus viderat, nondum tamen illis datum erat an- nuam revolutionem, quod nunc in natura fit, per- agere. Namque sol primum statim cardinem equi- noctialem subiens,in gradu primo arietis substitit, lana vero in parte per diamotrum opposila illico distabat, cardinem autumnalem, equinoctlialcin quidem, sive libram intrans, neque omnino ante solem prosiliens, quantum die illo moveri licuit. Quippe haud aliter (ieri potuit, ut plenum jubar exacte servaret (quatenus Deus nobis ostendit sc* met a principio imperfectum nihil fecisse), ista licet portio qu» ad nos convertitur, in totum qui- dem illuminata, propter motus varietatem varias etiam phases nobis exhibeat. Idcirco ambo lumi- naría equabiliter, seu potius invariate una cum univerao circumacta, quasi rerum creandarum fi- nem ao consummationem exspectabant. Die autem sexto manu divina formatur homo, «wquinoctlio adhuc pulchre effulgente, lunaque splendoris copia fere pari solem contra enitente. Haud enim :quum erat, primum hominem ante zquinoctium creari (cum jam tenebris obruerentur omnia), qui prop- ter magnam sui cum luce cognationem, etiam ab istis quialieni fuerunt a pietatis luce, φῶς non sine ratione appellatus est. Sed luminaria mundi , 4 * 1 bi » -- Αλλὰ γὰρ xaÀóv ἂν εἴη σχοπῇσαι, xxl τίνος Éve- 4. r1 xtv μετ᾽ ἰσημερίαν ἐαρινὴν τὸ Πάσχα τελεῖν προστε- ταγμεῦῆα. Ὅτι το! ἔχ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὸν , - - 3 3 - χόσμον παραγαγόντος τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τῆς πρώτης C ἡμέρας ἄχρι τῆς ἑδδόμης ἀλριόὴς ὑπῆρχεν ἰσημε- D οἷα, μήτε τῆς ἡμέρας, μέτε μὴν τῖς νυχτὸς τὴν ἑτέραν, μηδὲ τὸ dxaxpiuxiov πλεονεχτούσης. Εἴ γὰρ xa: ἡ τεταρτὴ τῶν ἡμερῶν, τῶν φωστήρων ηὔχει θεωμένη τὴν γένεσιν, ἀλλ᾽ οὐχ ἦν αὐτοῖς ἐπιτετραμ.: μένον καὶ τὴν ἐναντίαν ἰέναι, ὥς γε δὴ τανῦν, τοῦ παντός. Ὁ μὲν γὰρ ἕλιος, τὸ πρῶτον ἰσημερινὴν εὐθὺς τμῆμα τοῦ ζωδιχκοῦ ὑπελθὼν, ἐν τῇ πρώτῃ τοῦ χριοῦ Ἰόρυτο μοίρᾳ" ἡ OE γε σελήνη, ἐν τῇ κατὰ διάμετρον τούτου χώρᾳ παραχρῆμα διίστατο, τὸ φῦι- νοπωφινὸν μὲν, ἰσημερινὸν δὲ χαὶ αὕτη, τὸν ζυγὸν, διιππεύουσα, μηδὲ βραχὺ τοῦ ἡλίου προεχπνδῶσα, ὡς γοῦν πέφυχε τρέχειν τὴν τήμερον, Οὐ γὰρ ἦν ἄλλως τὸ πλησιφαὲς ἀχριδῶς αὐτῇ περιπτώζεσθαι, μηδὲν ἀτελὲς ἐξ ἀρχῆς τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς ὑποδει- χνύντος πεποιηχέναι, εἰ χαὶ τὸ τετραμμένον πρὸς τὸν ἥλιον αὐτῆς ἅπαν μέρος, διόλου πεφωτισμένον τυγχάνον, τῷ διαφόρῳ τῆς κινήσεως ποιχίλα τὰ τῶν φωτισμῶν ἡμῖν ὑποφχίνει σχήματα. Ὁμαλῶς τοίνυν καὶ ἄμφω τὰ φῶτα, μᾶλλον δὲ ἀκινήτως ὅμοῦ τῷ παντὶ συγχινούμενα, τὸ τέλος οἱονεὶ τῆς τοῦ παντὸς δημιουργίας ἀνέμενον. Τῇ γε μὴν ἕχτῃ, γερσὶ Θεοῦ ὁ ἀνθφωπος πλάττεται, ἰσημερίας εἰσέτι χαλὸν ἔπαν- θούτης, xai τῆς σελήνης τῷ δαψιλεῖ τῆς αἰγλὴης πρὸς τὸν ἥλιον ἱσταμένης ἐξ ἐφαμίλλου σχεδόν, Οὐ γὰρ ἣν εἰκὸς, ἢ τὸν πρῶτον ἀνθρωπὸν πρὸ τῆς ἰσημερίας πλασθῆναι, ἡνίχα σκότῳ τὰ πάντα ἐχρούπτετο, ὃς διὰ τὴν πολλὴν πρὸς τὸ φῶς οἰχειότητα, xal τοῖς 13 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — Il. 14 ἀπηλλοτριωμένοις τοῦ τῆς εὐσεδείχς φωτὸς, φῶς A (qui mox subjici debuit), jam primum stipantia xatà λόγον προσείρηται, ἢ τοὺς φωστῆρας τοῦ π3ησ- ἔχοντος χαθυφεῖναι χόσμοο, νῦν πρῶτον δορυφοροῦν - τας τῷ βατ:λεύειν τῆς χτίσεως μέλλοντι - ἄλλως τε καὶ τοῦ χρόνου μέλλοντος δημιουργεῖοθαι, ἔδει τὴν ἡμέραν δήπου xai τὴν νύχτα ἄρτι παραγενομένας, ἐκ τῆς ἰσότητος ἄοξασθαι" ἐπεὶ xol προτέρα κατὰ φύσιν αὕτη τῆς ἀνισότητος, ὡς αἱ ἕξεις τῶν στερή- σέων, τοῦ Θεοῦ ἡμᾶς ἐντεῦθεν διδάσκοντος τὸν τῆς ἰσότητος νόμον, ἐν ᾧ τὸ τῶν ἀρετῶν ἕστηχεν, ἐπί- προσθεν τιθέναι πάσης πλεονεξίας xal ἀνισότητος" εἶθ᾽ οὕτω τῶν φωστήάρων μετὰ τὴν ἑόδόμην ἡμέραν, ὡς ἐξ ἀφετηρίας τρέχειν ὑπαρξαμένων, xal μὴ ἰσο- ταχῶς πεφυχότων χινεῖσθαι, τὴν ἀνωμαλίαν ἐπεισελ- θεῖν. ᾿Επεὶ γοῦν τὴν ἐξ ἁμαρτίας τοῦ ἀνθρώπου πτῶσιν εὐδόχησεν ὁ Κύριος ἐπανουσφώσασθαι, προσ- ἤχκον ἦν iv τῇ τοῦ χρόνου ἰσημερινῇ ἀοχῇ, καθ᾽ ἣν ὁ ἄνθρωπος τὴν πρώτην ἔσχε πλάσιν, xa) τὴν αὐτοῦ οἰχονομηθῆναι ἀνάπλασιν, xal ὅτι͵ ἐπειδὴ τὸ φῶς ἔμελλεν αὔξειν τῆς εὐσεθδείας, xal τὸ σχότος τῆς ἀσ:δείας μειοῦσθαι, μετ᾽ ἴσημερίαν τὸ σωτήριον Πάσχα οὐχ ἔξω λόγου τελεῖτα!, ἡνίχα τὸ μὲν τῆς ἡμέρας φῶς ἐπιδίδωσι, τῆς νυχτὸς δὲ τὸ σχότος ἐλαττοῦται. Οὐχ ἀεὶ δὲ κύριον γίνεται Πάσχα, διότι ἐπὶ τούτου χρὴ πολλὰ συνδραμεῖν. Οὐ μόνον γὰρ τὸ wat' ἔτος ἐπιζητούμενον τῆς σελήνης πλῆρες, ὅπερ 34 τῶν ἡμερῶν τεσσαρεσχαιδεχάτη ταύτῃ χαρίζεται, τῇ ἰσημερίᾳ δεῖ συνελθεῖν, ἀλλὰ xal τὴν ἔχτην τῶν ἧμε- ὧν, xai τὴν τοῦ Μαρτίου τρίτην xai εἰχοστὴν, ἅπερ xz! ὅτε ὁ πρῶτος ᾿Αδὰμ ἐπλάττετο, xal ὅτε πρὸς τοῦ δευτέρου ᾿Αδὰμ αὐτὸς οὗτος ἀνεπλάττετο, συνημ- μένα ἦν. Ταῦτα δὲ σπανίως εἰώθει συμπίπτειν * διὸ xzi οἱ λεγόμενοι ἐμδόλιμοι μῆνες εἰσαγόμενοι, τὴν περὶ τὸν χαιρὸν τοῦ Πάσχα ποιοῦσιν ἀνωμαλίαν. Ἐπιζητοῦμεν γὰρ ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ παθει, προηγου- μένως μὲν, ὡς δεδήλωται, τὴν τῆς σελήνης ιδ΄ μετ’ ἰσημερίαν εἶναι " εἰ γὰρ μικρὸν γοῦν φθάσειε ταύτην, νόμος παρ᾽ ἡἣμῖἷν θεῖος, τὸν μὲν σεληνιαχὸν ἐχεῖνον μῆνα παντάπασιν ἀθετεῖν, πρὸς δὲ τὴν ιδ’ τοῦ ἑξῆς ἀπαντᾷν ἔπειτα Κυριαχῇ τὸ Πάσχα τελεῖν. καὶ τοῖς Ἰουδαίος μὴ συνεορτάζειν. Οὐ χάριν, καὶ εἴ γε Κυ- ριακῇ τὸ Ἰουδαϊχὸν Πάσχα συνέλθοι, εἷς τὴν ξξῆς ἡμεῖς ὑπερτιθέμεθα τὸ ἡμέτερον, ἥτις χαθχρὰ δή- που καὶ ἐλευθέρα τῆς τῶν Ἰουδαίων ἔσται τελετῆς. ᾿Ανωμαλίας οὖν διὰ ταῦτα περὶ τὴς ἑουτὴν γινοιἐ- γης τοῦ Πάσχα, τῆς χυρίας τοῦ μηνὸς ἡμέρας ἐπὶ D τὸ πλεῖστον διαμαρτάνομεν. Ὁ γὰρ KjotoQ τὸ σω- τέριον ὑπῆλθε πάθος, εφλθ΄ ἕτους ἐνισταμένου, τρί- tw» μὲν xai εἰχοστὸν τοῦ ἑλίου χύχλον διανύωντος, δίκατον δὲ τῆς σελήνης " xai οἱ μὲν Ἰουδχίοι περὶ τὸ ᾿ἰουδαϊχὸν εἶχον Πάσχα τῇ τελευταίᾳ μὲν τῆς ἑδδομάδος ἡμέρᾳ, ὥς φασιν οἱ εὐαγγελισταὶ, μεγά- λην ἀποκαλοῦντες τὴν ἡμέραν ἐκείνην τοῦ Σαδόάτου, τετόρτῃ δὲ τοῦ Μαρτίου καὶ εἰχοστῇ. Τῆς δὲ ἐπιού- σης Κυριαχῆς, ἥτις τῷ ἡλίῳ ἀφώρισττι κατεζαίοε- τον, xai εἷς τὴν πέμπτην xai εἰχοστὴν ἀχολούθως τοῦ Μαρτίου ἐτέλει, ὁ νογτὸς τῆς διχχιοσύνης ἥλιος Χριστὸς ἐχ τοῦ τάφου ἀνέτειλεν. ᾿Επεὶ τοίνυν τὸ ParRO0L. Ga. CXLV. instar satellitum hunc qui statim creationis im- perium suscepturus fuit (quandoquidem et mox tempus aliter ordinari oportuit), diem ao noctem, que tum acciderunt, ex paritate inchoare necesse fuit: quoniam heo natura prior est inequalitate, sicuti habitus privationibus, ita enim Deus nos- met docuit equalitatis legem, in qua ipsa virtntis ratio consistit, omni niinietate et inequalitateanti- quiorem esse. Dein vero post septimum diem lu- minaribus quasl a carceribus excurrere inoipien- tibus, nec tamen ita ἃ natura comparatis, ut equali celerítate moverentur, anomalia quedam irrepsit. Quia tamen ho'ninis lapsum per peccatum Deus ex gratia sua reparatum ac emendatum vo- B luit, equum erat in squinoctiali anni principio, cirea quod primum homo lapsus est, etiam reati- tutionem ejus parari : imo vero, quoniam tum lu- cem pielalis crescere oportebat, tenebrasque aeo impietatis imminui, salutare Pascha non sine ra- tione ante equinoctium celebratur, quando c; escit lux diurna, et noctis decrescunt tenebre. Non accidit autem quotannis proprie dictum Pascha : nam ut hoc fiat, multa una concurrere debent. Non solum enim requisitum quotannis pleniluniam, quod dies decimus quartus prebet, cum dquinoctio concurrere opus, sed et feriam sextam et diem Martii tertium post vicesimum C coincidere, ut conjuncta sínt adeo tempora cuin primus Adam creatus erat, atque idem ille per secundum Adamum restitutus. Hec autem perraro uno eodemque tempore obtingere solent. Quare et menses adjectitii, quos introducunt vocantque, circa tempus Pascbatis anomaliam pariunt. [u- primis enim requirimus ad salutare Pascha, ut luna decima quarta post equinoctium contingat. Nam si vel minimum precesserit, volunt legcs Sacrae apud nos mensem illum lunarem penitus rejici, οἱ ad diem decimum quartum mensis sequentis procedere, atque demum — Dominica proxi na Pascha celebrare, at vero una eum Ju- deis nullo modo festum agere. Quamobrem etismsi Judaicum Pasclf& in diem Dominicam incidat, nos in proxime sequentem nostrum differimue, que quidem pura sit ac Judaiée observationis libera. 90 4 Quoniam igitur his de causis anoma lia oritur circa festum Paschale, ἃ proprio mensis die ut plurimum aberramus. Sustinait enim Do- minus passionem salutarem anao 95530 currente, sole tum 23 cyclum transeunte, luna vero deci- mum ; alque Judei quidem Pascha Judaicum age- bant septimana die ultima, ut testantur evange- liste, qui magnam vocant diem illam Sabbati; die vero Martii vicesima quarta. Dein postridie succedente Dominica, que soli eximie tribuebatur, et in vicesimum quintum Martii consequenter desinebat, intelligibilis ille justitie sol Christus de à 15 MATTHJEI BLASTARIS 16 sepulcro exoriebatur. Quoniam igitur Paschalegale, A νομικὸν, ὡς εἴρηται, Πάσχα ιδ' τῆς σελήνης μετ᾽ quod, ut dictum est, decima quarta luna post equi- noctium celebratur, a die 21 Martii usque ad 18 Aprilis divagari solet : nostrum vero Dominica proxime sequente obtinet, atque etiam sol cum dierum tum septimanarum arbiter sit, utriusque &deo luminaris cyclos supputantes propositum facilime inodagamus. Idpropter cycli constitue- bantur lune quidem 19, solis vero 28. Cycli autem luna ἃ Januario, quasi juxta nature legem initium sumun!, ita et fundamentum ejus ; solis vero cycli a principio Octobris incipiunt. Non antem inop- portunum reor etiam istarum rerum causas enar- rare. Quare cycli lunares sint numero 19. Ad 19 igitur cyclilunge usque ascendunt, atque hac ratione mensis lunaris juxta rotundum calcu- lum est. dierum 29 cum semisse : adeoque inu Bpatio annuo duodecim menses lunares conficiunt dies 354, que a 365 diebus cum quadrante, quos sol motu suo annuo peragit, diebus undecim cum quadrante differunt. Novemdecim autem revolutio num solarium tempus, quod dies quidem efficit 6039, una cum seinisse οἱ quadrante, menses duodecim lunares in 328, explicat, sive dies 6726, alque insuper dies quos diximus superfluos eive 11 cum quadrante in alios meuses lunares septem, sive dies 206, cum semisse. Dies vero septein cum quadrante, qui adhuc redundant, in integro cyclo enneacaide caeteridis supputantur, ul mox os- tendetur. Quoniam enim, juxta Ptolemeum, mensis lunaris non tantum diebus 29 constat, atque 30 minutis primie, sive diei dimidio, sed insuper mi- nuto uno cum semisse ac parle terlia unius mi- nuti, hoo est, minuto uno, et secundis 50. Quod ille quidem ostendit per menses qui integri de- currunt inter binas eclipses. Istheo nim. minu- tum unum, οἱ semissis et parte tertia unius in jam dictis 235 revolutionibus lune ascendunt ad minuta prima 430, et secunda 50, quibus urdine divieis 420, reddunt dies 7. At residua minuta prima 10 et secunda 50 efficere nequeunt diei qua- drantem ; desunt enim minuta prima quatuor, et 10 secunda ; quod et ratio exigi quatenus cui- libet enneacaidecaeteridi, desunt, sicuti Ptole- meus demonstravit, minuta prima ὃ. et secunda 37. Quod vero adhuc desiderantur unum pri- mum minutum et secunda 27, neque hoc ralione caret. Non enim exacte congruit cum cyclo an- nuo quadrans iste diei, sed parte trecentesima discrepat, uti alibi diximus. Idcirco cyclus lunaris ex necessario tantum in 19 annis quantus ait inno- tescit ; quippe excessus ille qui in annis lunaribus reperitur, spatio 19 annorum ad easdem completas revolutiones redit, efficitque dictas periodos 235, proreua completas nihilque superflui habentes, prout cyclus ille requirit. Hoc vocarunt autem temporis periodum, quatonus ad unam revolutio- - C b ἰσημερίαν τελεῖται, ἀπὸ τῆς χα΄ τοῦ Μαρτίου μέχρι τῆς tr τοῦ ᾿Απριλίου εἰωθὸς ἐμπίπτειν, τὸ δὲ ἡ μέ- τερὸν τῇ μετὰ τοῦτο Κυριαχῇ, δημιουργὸς δὲ τῶν ἡμερῶν τε καὶ ἑδδομάτων ὁ ἥλιος, ἀμφοτέρων τῶν φώτων τοὺς χύχλους διαμετρούμενος, τὸ προχείμενον ἐχ τοῦ ῥᾷστου θηρῶμεν. Κύχλοι τοίνυν ἐτέθησαν τῇ μὲν σελάνῃ ιθ΄, ὀκτὼ δὲ xai εἵχοσι τῷ ἡλίῳ * κἀκεῖϊῖ- vot μὲν ἀπὸ τοῦ ᾿]χνουχρίου νόμῳ φύσεως ἄρχονται, ὥσπερ δὴ χαὶ ὁ ταύτης θεμέλιος " οἱ δέ γε τοῦ ἡλίου τὴν ἀρχὴν τοῦ Ὀχτωύρίου ἔσχον ἀρχήν - οὐδέτερον ἀλόγως οἶμαι, εἰ καὶ τὰς αἰτίας τούτων ἔργον διεξελ- θεῖν. Διὰ τί ιθ’ τῆς σελήνης εἰσὶ κύχλοι. τῆς σελήνης ἀναδιδάζον- τρόπον ὁ σεληνιαχὸς μὴν Μέχρι μὲν οὖν τῶν ιθ΄ οἱ ται χύχλοι" διὰ τοῦτον τὸν τέως, κατὰ τὸ πρόχειρον, OU ἡμερῶν γίνεται x8 χαὶ ἡμισείας - ταύτῃ τοι xal χατ᾽ ἐνιαυτὸν οἱ τῆς σελήνης ιβ΄ μῆνες, εἰς ἡμέρας ποσοῦνται τνδ΄, ἐν - δεουσῶν πρὸς τὰς τξε΄ xai τοῦ τεταρτημορίου τῆς ἡμέρας, ἃς ὁ ἥλιος κατ᾽ ἐνιαυτὸν ποιεῖται, ἡμερῶν ια΄ xai τετάρτου, ᾿Εννεαχαιδεχάχις δὲ τῇ ἡλισχῇ χινήσει γινόμενης ὁ ἐνιχυτὸς, xal ποιῶν ἡμέρας S790 πρὸς τῷ ἡμίσει xal τετάρτῳ, τοὺς μὲν ιβ΄’ σεληνιαχοὺς μῆνας lg coxa περιίστησιν ἐν ἡμέραις QUAS, τὰς δὲ εἰρημένας περιττὰς ἡμέρας, ἤτοι τὰς ια΄ καὶ τὸ δ΄ εἰς ἑτέρους σεληνισχοὺς μῆνας ἑπτὰ, ἔχοντας ἡμέρας og xal ἐμίσειαν. Ἔτι δὲ εὑρίσχον- ται περιττεύουσαι ἡμέραι ζ' xai τέταρτον" ἀλλὰ χαὶ αὗται τῇ τοῦ χύκλου τῆς ἐννεαχαιδεχαετηρίδος ὁλό- tnt συνυπάγονται, ὡς δειχθήσεται. Ἐπεὶ γὰρ, κατὰ τὸν Πτολεμαῖον, οὐχὶ x0' ἡμερῶν xai À' πρώ- τῶν λεπτῶν μόνον, ἤτοι ἡμισείας ἡμέρας, ὁ σελη- νιαχὸς γίνεται μὴν, ἀλλὰ xal ἑτέρου λεπτοῦ ἑνὸς ἡμίσεως xal τρίτου, ἤγουν ἑνὸς πρώτου xai v' δευτέ- ρων" xxi τοῦτο ἀποδείχνυσι διὰ τῶν γινομένων ὅλων μηνῶν ἀπὸ ἐχλείψεως εἰς ἔχλειψιν 7 ταῦτα, τὸ ἕν, λέγω, λεπτὸν, xai τὸ ἥμισυ, xai τὸ τρίτον, ἐν ταῖς εἰρημέναις σλε’ τῆς σελήνης παριόδοις ἀναῦι- δαζόμενα, ποιοῦσι λεπτὰ πρῶτα ὑλ΄, xal δεύτερα v', ἅπερ ἅπαντα ἐπὶ τὰ ἑξήχοντα μεριζόμενα, τὰ μὲν υχ΄ ποιυῦσιν ἡμέρας ἑπτά. Τὰ δὲ ὑπολειπύμενα πρῶτα δέχα, χαὶ πεντήχοντα δεύτερα, οὐ δύνανται τέταρ- tov ἡμέρας ποιῆσαι" λείπουσι γὰρ λεπτὰ πρῶτα τέσσαρχ, xai δεύτερα δέχα" xal τοῦτο χατὰ λόγον διὰ τὸ ἐνδεῖν ἑκάστῃ ἐννεαχαιδεχαετηρίδι, ὡς ἀπο- δέδειχτα: τῷ Πτολεμαίῳ, λεπτῶν πρώτων τριῶν xal δευτέρων λζ΄. Εἰ ὃς xai ἔτι λείπουσι λεπτὸν πρῶτον ἕν, xai x' δεύτερα, οὐχ ἔξω λόγου xal τοῦτο, διότι οὐχὶ τέταρτον ἡμέρας ὁλόχληρον συναπαρτίζει τὸν ἐνιαύσιαν χύχλον, ἀλλὰ παρὰ τριαχοστὸν ἡμέρας, ὡς ἐν ἄλλοις εἰρήχαμεν. Καὶ οὕτω μὲν ὁ σεληνια- χὸς χύχλος ἐξ ἀνάγκης ἔν μόνοις γνωρίζεται ιθ’ ἕτε- σιν, ὡς χαὶ τοῦ περιττουοντος τῶν xat' ἔτος σελὴη- νιακῶν περιόδων διὰ δεχαεννέα μόνων ἐτῶν εἰς τὰς τοιαύτας ἐντελεῖς περιόδους ἀναδιδαζομένου, καὶ πάσας τὰς εἰρημένας σλε' ποιοῦντος πάντη ἀνελλι- 11 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — π. 18 πεῖς, xal μηδέν τι λοιπὸν ἐχούσας περιττὸν, ὥσπερ À nem redigat differentias, que in motibus lumina- ἦν τῷ χύκλῳ τούτῳ cxomóc. ᾿Εκάλεσαν δὲ τὸν ypó- νον τοῦτον περιοδικὸν, ὡς εἰς μίαν ἀποχχτάστασιν φοῖν. Διὰ τί εἰσιν εἰχοσιοχτὼ οἱ τοῦ ἡλίου χύχλοι; El; χη! δὲ χύχλους ἄνεισιν ὁ τοῦ ἡλίου δρόμος, ὅτι αἱ τξε΄ xal τέταρτον ἡμέρας τοῦ χρόνου ποιοῦ- σιν ἑύδομάδας νβ΄, xal περιττεύει καθ᾽ ἕχαστον χοό- νον ἡμέρα μία, καὶ χατὰ τέσσαρας χρόνους αὖθις ἑτέρα μία. Ὅθεν xai ζητοῦντες εὑρεῖν ἀπὸ τῆς τοῦ ἡλίου χινήσεως τὴν τῆς ἑσδομάδος ἡμέραν, xa0' ἕχαστον χύχλον αὐτοῦ ἡμέραν μίαν προσλαμῦάνο- pv, χαὶ μετὰ τέσσαρας χρόνους, χάριν τοῦ βισέ- xtou, ἑτέραν μίαν * xal συμποσοῦντες, τὴν ζητουμέ- νὴν ἡμέραν εὅρίσχομεν. Al οὖν περιττεύουσαι αὖται ἐν οὐδενὶ ἑτέρῳ χρόνῳ ὁλοχλάρους ἑδδομάδας ἀπαρ- τίσαι δύνανται, ὡς ἐν τῷ τέλει: τοῦ χρόνου xai τέλος ἑδδομάδος εὑρεθῆναι, εἰ μὴ iv τῷ xw χύχλῳ. Αἱ γὰρ κη΄ ἡμέραι ἑδδομάδες γίνονται τέσσαρες, xal τὰ χν΄ τέταρτα τῶν ἡμερῶν, ἑύδομὰς αὖθις μία, ὅπερ ἐν ἑτέρῳ οὐχ οἷόν τε συμθῆναι χύχλῳ, εἰ μὴ ἐν τῷ x» fj ἐν τῳ δὶσ x», ἢ τρὶς χη xal ἑξῆς. 'Eàv ὃὲ ἐπέχεινα τῶν ιθ’ τῆς σελήνης χύχλών, ἢ τῶν xn τοῦ ἡλίου, ἐθελήσωμεν ἐχτεῖναι τὸν ἀοιθωὸν, εὗρε-- θήσεται τὸ ζητούμενον ἐν τοῖς ἐπέχεινα χύχλοις, ὡς xai ἐν τῳ α’ fj B' ἤ γ΄ χύχλῳ ἐπεγινώσχετο. Διὰ τί ἀπὸ τοῦ ᾿Ιανουχρίου οἱ τῆς σελήνης χύχλοι xai θεμέλιοι ἄρχονται. ᾿Απὸ δὲ τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς τόν τε χύχλον τῆς σελήνης καὶ τὸν θεμέλιον ψηφίζειν ἀρχόμεθα, ὅτι τῇ μὲν τετάοτῃ τῆς ἑδὸδομάδος ἡμέρᾳ ὃ τε ἥλιος xai ἣ σελήνη τῷ δημιουργῷ λόγῳ εἰς τὸ εἶναι παρήχθησαν, τῷ δὲ πεντεχαιδεκάτῳ δρόμῳ τοῦ κατὰ τὸν Μάρτιον μῆνα σεληνισχοῦ μηνὸς, ἄρτι πρῶτον ἀνατετάλχατιν, ἅτε τῆς σελήνης πεντεκαιδεχκαταίας εὐθύς χαὶ τελείας ἀναφανείσης, μηδὲν ἀτελὲς ἐξ ἀργῆς τοῦ Θεοῦ πεποιηχέναι θελήσαντος “ ἵνα μετὰ τὸ δῦναι τὸν ἥλιον πρωΐ ἀνατείλαντα, καὶ τὴν εἰς ἐξουσίαν αὑτῷ δοθεῖσαν ἡμέραν ὅλην χαταφωτίσαντα, ὅλην χαὶ αὐτὴ χαταυγάσῃ τὴν ὑπεξούσιον νύχτα. "ATO τῆς ιε΄ οὖν τοῦ Μαρτίου μέχρις ὅλου τοῦ Ac- χεμύρίου μῆνες εὐρίσχονται ἡλιακοὶ μὲν θ΄ καὶ ἕμισυς, διαφόρους ἡμερῶν ἕχαστος ποσότητας ἔχον- Ξες " οἱ δὲ τῆς σελήνης, 9€ ἡμερῶν ἀεὶ γινόμενοι x0' xai ἡμισείας, οὐ μόνον μῆνες ὁρῶνται τοτοῦτοι. ἀλλὰ πρὸς τούτοις καὶ ἡμέραι περιττεόουσιν ιχ΄. Ὁ τὰρ ᾿Ιανουάριος xal ὁ Φεῦθρουάριος συντιθέμενοι, οὐδὲν πλῖον φέρουσι σεληνιαχῶν δύο μηνῶν. ᾿Βπεὶ οὖν τῇ τοῦ ᾿Ιχνουαρίου α΄ ὁ περιττεόων τῶν ix ἦἡμε- βὼν ἀριθμὸς σαφῶς ἀνεφάνη μετὰ τὸν ἀπαρτισμὸν τοῦ τελείου τῆς σελήνης κύκλου, ἀναγχαίως ἀπὸ τοῦ ᾿Ἰχνουαρίου ὅ τε χύχλος αὐτῆς, xal ὁ περιττεύων ἀριθμὸς ἄρχεται. θεμέλιος τῶν ἡμεόων τοῦ ἑξῆς αὐ- τῆς κύχλου xal ὧν xai καλούμενος. Διὰ τί ἀπὸ τοῦ ᾽Οχτωύδρίου οἱ κύχλοι τοῦ ἡλίου ἄρχονται. 'Axà δὲ τοῦ Ὀχτωδρίου τὰς τῶν χύχλων τοῦ ἢλίου φαμὲν ἄρχεσθαι πεοιύδους, ὅτι τῷ ιε΄ δρόμῳ τοῦ Μαρτίου μηνὸς, ἀνατείλαντος τοῦ fAlou, μέχρι riumobservantur. ἄγοντα τὰς διαφορὰς τῶν χινήσεων τῶν φώτων ἀμ. Β C 405 Quare cycli solis sint XXVIII. Solis autem cursus in cyclos 28 porrigitur, quo- niam anni dies 365 cum quadrante colligunt ss- ptimanas 52, οἱ redundat quotannis dies una, et post alios deinceps quatuor unus dies. Unde cum indagare libet ex motu solis diem septimane. pro quovis cyclo solari diem unam addimus, et post quatuor annos propter bissextum aliam : at- que ita (cycli) currentis quesitum diem inveni- mus. Dies autem redundantes in nullo &lio anno integras septimanas explere queunt, itaut in fi- nem anniseptimane etiam (inis incidat, preterquam in illo 28 cyclo. Nam dies 28 confiunt septimane quatuor, atque ex 28 quadrantibus dierum oritur septimana una. Quod in alio cyclo contingere ne- quit quam in 28, aul in bis 23, vel ter 38, εἰ οἷς deinceps. Sin vero placeat vel cyclum lunes 19 vel 28 solis ultra extendere, reperietur quesitum in cyclis sequentibus, qua ratione in primo, aut secundo,aut tertio cyclo innotuit. Quare lunz cycli et. (undamenta a menseJanuario tncipiant. À Januario autem cyclum et fundamentum etiam luna computando incipimus, quoniam quria septi- mane dit primum summi opificis verbo oreati fne- runt 80] et luna, die vero 15 mensis Martii (men- sem intellige lunarem) primum exoriebantur. Luna scilicet tum decima quinta 86 plena efful- sit (ita Deus nihil quidquam a principio imperfe- ctum creare voluit), ut post solis occasum qui mane ortus fuerat, et totum diem sibi commissum illu- Straver&t, luna noctem sibi demandatam totam illuaminaret. Idpropter a 15 Martii usque ad De- cembrem completum reperiuntur menses solares 9 cum dimidio, qui quidem quoad numerum die- rum inter se variant : menses vero lunares, qui perpetuo sunt dierum 29 cui semisse, non solum sunt nurnero totidem menses, sed accedunt insu- per dies 11. Nam Januarius et Februarius simul sumpti constituunt exacte duos menses lunares. Quoniam igitur primo die Januarii undecim iste dierum excessus evidenter apparet, qui post exa- cium totum cyclum lunae, necessario a Januario, et cyclus ejus et numerus reduudans incipiunt, qui 'undamentum dieruin reliqui cycli lune et est et appellatur. Quam ob causam cycli solis ab Octobri inci- piant. Ab Octobri autem eyclorum solarium revolutio- nos inchoari dicimus, quia a die decimo quinto Martii exoriente sole usque ad Octobrem men- 19 MATTH/EI BLASTARIS 80 sem dies mensium cum diebus septimanas permu- A τοῦ Ὀχτωδοίου μηνὸς, ἐνηλλαγμένως al τῶν μηνῶν tatim decurrunt : die autem primo Octobris, re- perta etiam septimana in primo istius die, inde et exordimur. Nam preter Octobrem nullus alius mensis in prima solis periodo primam sui diem cum primo die septimane coincidentem em habet. Ab isto igitur mense incipientes, reliquorum ordine mensium dies 28 206 omittimus, utpote integras hebdomadas constituentes ; dies vero qui supersunt, accipimus, donec ad illum, quem querimus, per- veniatur. Quod autem hoc contingat in primo ey- clo revolutionis solaris, facile ex eo intelligitur. quod ἃ die 15 Martii, quo sol quidem oreatus est, usque ad Septembrem exactum, numerentur cum tribus illis, qui solem natum prrecesserant, dies 203. Isti oonstituunt septimanas 9 post viginti ; quippe septies 20 dant 140, οἱ septies 963, adeo- que primus dies Octobris in primum septimanas diem incidit. Quomodo reperitur cyclus lunz. Quando tamen luns cyclum invenire volueris, datum annum mannum dizitis cape, et supputa. Statuatnr autem, exempli gratia, presens hic an- nus 6843. Quoniam respectu 19 cyclorum lune pariter sese habent numeri 190 et 1800, subtrahe ter 190 ex 6843. Dein ex residuo 1143, deme so- xies 190, relinquentur 3 pro cyclo lune, vel si placet, serva solum anni minoris num. 43, qui- bus ad]ice 17, que quidem supersunt post proxime lapsam hecatontaeteridem : et hanc summam, puta 60, divide per 19, residua 3 ostendunt plane cy clum lune. Quomodo invenitur fundamentum luna. Hujus autem fundamentum accurate tenebis, si "modo uadecuplaveris jam inventum lun: cyclum, et tum dies tres producto sti adjiciens, illam summam diviseris per 30. Servabitur enim nu- merus residuus pro fundamento lunz. [deo autom adjiciuntur ires isti dies, quoniam in 19 annis completis, ut dictum est, non revera restituuntur motus lune si longitudinem, sed desunt unius diei minula príma 3, et secunda 37'*,, a.leo ut in epatio annorum 304 cycluslunz fere die uno deflciat. Hano ob causam anno mundi 59029 nullus diea ac- D cessit cycli lunaris undecuplatione: iade vero ad annum 02323 dies uiua aljiciebatur, et hinc porro anno 6537 duo, indeque ad annum 0841 tres: atque deinceps, juxta compar dicti temporis inter- vallum, quatuor dies accedent. Veruntamen pre- sente hoc tempore, si cyclum luna 17 et 18 et 19 undecuplaveris et quatuor dies adjeceris, quem velis mensis lunaris diem hoc pacto reperire po- teris. D. cyclo solis inveniendo. Bimiliter οἱ de sole ; annum jam currentem di- ἡμέραι πρὸς τὰς τῆς ἑδδομάδος ἐφέδοντο - τῇ δὲ α΄ τοῦ Ὀχτωδοίου εὑρεθείσης καὶ τῆς ἑΣύδομάδος ἐν τῇ α τῶν αὐτῆς djuspuvw, ἐχεῖθεν xal ἀοχόμεθα. Οὐδεὶς 442 τῶν μηνῶν ἔτερος, ὅτι μὴ μόνος ὁ 'Oxco- ὄριος, κατὰ τὴν ποώτην τοῦ ἡλίου περίοδον τὴν πρώτην τῶν αὐτοῦ ἡμερῶν τῇ πρώτῃ τῆς ἑδδομά- δὺς ἔχει συμπίπτουσαν, "Ex ττύτου τοίνυν ἀρχόμε- vot, ἑχάστου τῶν ἑξῆς μηνῶν τὰς μὲν xw ἡμέρας ἐῶμεν, ὡς ὁλοκλήρους ἑδδομάδας ἀπαρτιζούσα-, τὰς δὲ ἐπέκεινα τούτων λαμθάνομεν, ἕως ἂν εἰς τὴν ἡμέραν ἔλθωμεν, περὶ ἧς τὴν ζήτησιν ἔχομεν. "Ot: ὃὲ χατὰ τὸν πρῶτον τῆς δημιουργίας τοῦ ἡλίου χύ- χλον οὕτω συνήντησε, γαταμχθεῖν εὐπετές. ᾿Απὸ τῆς ιε΄ τοῦ Μαρτίου, ἐν ἦ τὴν γένετιν ἔσχεν ὁ ἥλιος, μὲ- χϑις ὅλου τοῦ Σεπτεμόρίου, μετὰ τῶν πρὸ τοῦ ἡλίου τριῶν ἡμερῶν ἡμέραι γίνονται σγ΄, αἵτινες ποιοῦσιν ἑδδομάδας ἐννέχ xal εἴχοσιν ^ ἑπτάχις Ὑὰ» τὰ εἴς χοσιν ἐχχτὸν τεσσαράχοντα, χαὶ ἑπτάκις τὰ ἐννέα, ἑξήχοντα τρία * λοιπὸν d, πρώτη τοῦ ἐγίνετο καὶ πρώτη τῆς ἑδδουμάδος. Πῶς ὁ τῆς σελήνης εὐρίσχεται κύχλος. 'AAX ἡνίχχ τὸν τῆς σελήνης χύχλον εὑρεῖν ἐθε- λέσ:ιας, τοῖς δαχτύλοις τῶν χειρῶν τὸ ἐνιστάμενον ἔτος λάμδανε. Κείσθω δὴ τὸ ἐφ᾽ ἡμῶν qupy, xal ἐπεὶ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἔχοντι τῷ ιθ΄ ἀριθμῷ τῶν τῆς σελήνης κύχλων ὅ tt οἰ xxi ὁ aD, ἄφελε πρῶτον ἐχ τρίτου τὸν aj): Εἶτα τῶν μεινάντων ἀρμγ' ἀφελὼν ἑξάχις τὸν pL', ἔξεις τὰ περιλειπό- μενα t2(2, ἅπε; εἰσὶν ὁ χύχλος τῆς σελήνης, Εἰ δὲ βούλει, χράτησον τὸ μικρὸν ἔτος μόνον, fjxot τὰ μγ' πρόσῦςς xai τὰ ιζ΄ τὰ περισσεύσαντα ἀπὸ τῆς παο- ελθούσης ἑκατονταετηρίδος, xal τὰ ὁμοῦ γινόμενα E' ὕφελε ἐπὶ τῶν ιθ’, καὶ τὰ καταλειφθέντα τρία δηλοῦσι τρανῶς τῆς σελήνης τὸν χύχλον, ὡς ὁ τῆς σελήνης εὐοίσχεται θεμέλιος. Τὸν δὲ ταύτης θεμέλιον ἀκριδῶς εἴσῃ, ἐάν περ ὃν εὖνες αὐτῆς χύχλον ἐνδεχαπλασιάσας, xxl τρεῖς ἡμέρας τούτοις προσθεὶς, ὁφέλῃς ἐπὶ τῶν λ' xai καταλειφθέντα ἀριθμὸν, ὡς θεμέλιον τῆς σελήνης κρατήσῃς. Ai δὲ τρεῖς αὖται ἡμέραι προστίθενται, διὰ τὸ μὴ ἀποχαθίστασθχι τὰς τῆς σελήνης κατὰ μῆχος παρόδους ἐν ὅλοις ιθ΄ ἔτεσιν, ὡς εἴρηται" ἀλλὰ παρὰ μιᾶς ἡμέρας ἐξηχοστὰ πρῶτα τρία, χαὶ δεύτερα τριάχοντα ἑπτὰ, ὦττε εἰς τριαχησίους τέσ- σαρὰς ἐνιαυτοὺς μίαν ἡμέραν ἕγγιστα τὸν χύχλον ἐλχττοῦσθχι τῆς σελήνης. Διὰ δὴ τοῦτο ἐπὶ μὲν τοῦ 'af)«8' ἔτους τοῦ χύσμου οὐδεμία d$uiox τῷ ἕνδεκα- πλασιαπμῷ τοῦ κύκλου τῆς σελήνης ποοσετίθετο - τὸ ἀπ᾽ ἐχείνου δὲ ἄχοι τοῦ ςσλγ' ἔτους μία προσε- τέθη͵ * ἐντεῦθεν δὲ μέχρι τυῦ ςφλζ' ἔτους, δύο " αὖθις ὃς x40t τοῦ ζωμα τρεῖς " εἰσέπειτα δὲ, χατὰ τὸ laov τοὺ εἰρημένου χρόνου διάστημα, τίσσαϑες προστε- θήτονται. Πλὴν xai xatà τὸ παρὸν, τὸν ιζ΄’ τὸν τη’ xai τὸν ιθ'’ χύχλον τῆς σελήνης ἐνδεχαπλασιάζων, τίσσαρας ἡμέρας προσθήσεις, xal οὕτω τὴν ποστὴν τοῦ οεληνιαχοῦ εὑρεῖν ἄν δυνηθείης μηνός. ΠΠὡς οἱ τοῦ ἡλίου κύχλοι εὑρίσκονται. Ὡσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ ἡλίου, χράτησον ταῖς χερσὶ Ὀχτω οίου 81 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — π. τὸ τρέχον ἀρτίως ςωμγ᾽ ἔτος" xai ἐπεὶ ὁ εἰχοστὸς A gitis accurate computa, videlicet 6843, et quoniam ὄγδοος τῶν κύχλων τοῦ ἡλίου ἀριθμὸς ἀναλογεῖ τῷ xe σπ' xai τῷ ,Bw', ἄφελε ἐκ δευτέρον τὸν βω΄, xal τῶν σιλειπομένων ασμγ΄ αὖθις ἄφελε τετράχ'ς τὸν cz: εἶτα τῶν μεινάντων ρχγ΄ τετράκ'ς ἀφελόντος σου τὸν χη΄, ἀνεξάντλητος μένδι ὁ ια΄, ὃς ἐστιν ὁ τοῦ ἡλίου χύχλος. ΓἼΑλλως. "H καὶ οὔνω χράτησον τὰ μιχρὰ ἔτη τῆς παρ- οὔσης ἑχατονταετηρίδος, ἔτοι τὰ μγ΄, πρσσθες xal τὰ καταλειφθέντα τῆς παρελθουσης χδ΄, xai τὰ ὁμοῦ γινόμενα EC μέρισον ἐπὶ τὰ χη " καὶ τὰ τούτων ἐλάττονα ια΄, ὁ χύχλος ἐστὶ τοῦ ἡλίου, Ἑτέρως. ᾿Αλλὰ γὰρ μηδὲ ταύτην ἀπαξιώσῃς τὴν μέθοδον, xai ῥᾷστα τὸν ἐπιζητούμενον χύχλον xai ἀμφοτέρων συνήσεις τῶν φώτων. Ὃ ιθ΄ χύχλος τῆς σελήνης, xai ὁ xr, χύχλος τοῦ ἡλίου ἀλλήλοις πολυπλασιαζό- μενοι, τὸν q' xai λβ’ συνάγουσιν ἀριθμόν, ἄλφα τισὶν ἀνομαζόμενον, παρὰ τὸ συνάγεσθαι τὴν αὐτὴν ποσό- τητα τοῖς ἐξ ὧν τὸ ἄλφα στοιχεῖον σύγχειται. Τούτῳ τοίνυν καὶ τὸ πλήρωμα τῶν κύὔχλων ἀκολούθως συνέογεται ^ ὁ μὲν γὰρ εὐθὺς ιθ΄ ὁ τῆς σελήνης, ὄγδοος δὲ καὶ εἰχοστὸς ὁ τοῦ ἡλίου γίνεται. Οὐκοῦν μέρισον τὰ ἀπὸ κτίσεως χόσμου ἔτη ἐπὶ τὰ QAO οὕτω * δωδεχάσις τὰ πενταχόσια, ἑξαχισχίλια ^. δω- δεχάκις τὰ À τριαχόσια ἑξήχοντα " δωδεχάχ'ς τὰ δύο, x0, ὁμοῦ κ«τπδ' * λοιπὰ ofa πρὸς τὸ σή λερον ουχὸν ςωμε’ ἔτος. Kal ἀν μὲν τὸν χυχλὴν τῆς σε- λήνης ἐθέλῃς εὑρεῖν, μέοισον τὰ υξα’ ἐπὶ τὰ ιθ’ ob- τως x τὰ δέκα, σ᾿ x τὰ θ΄, pm δ’ τὰ V, μ΄ τε- τράκις τὰ θ΄, Ac'* ὁμοῦ υνς΄, λοιπὰ ε', Ταῦτα πέ- φυχεν ὁ τῆς σελήνης χύχλος. "Av δὲ τοῦ ἡλίου Cris, οὕτως ᾿ δεχάχις τὰ χ᾽, σ᾽ δεχάχις τὰ η΄, π΄" ἐξάνις τὰ η΄, μη΄, ὁμοῦ υμη΄, λὸιπὰ ιγ΄, ἃ δὴ πέφυχεν ὁ κύχλος τοῦ ἡλίου. Πῶς eóploxscat ἡ ἵνδιχτος, Οὕτω xat ἐπὶ τῆς ἰἱνδίχτου ποίει ^ τὰ μὲν ἀπὸ χτί- σεως κόσμοδ ἔτη ἀναλύων ἐπὶ τὰ ιε΄, τὰ δὲ μιχρὰ, μετὰ προσθήχης ἐτῶν ε΄ μερίζων αὖθις ἐπὶ τὰ ιε΄, Εἰ γὰρ καὶ τοῖς τὰ ᾿Ελλήνων φρονοῦσι Ῥωμοίοις ἐξεύρηται τὸ τῆς ἰνδίχτου xal ἐπιυεμήσεως ἔθος, διὰ τὸ φανερῶς ἐπὶ τοσούτοις ἐναλλάττειν χοόνοις τὰς τῶν ἀνθρώπων ἡλιχίας, ἀλλ᾽ ἔλαθον ἑαυτοὺς τῇ ἀληθείᾳ καὶ οὗτοι συνενεχθέντες, xxi. τοῖς τῷ μεγάλῳ Messi ἀναγεγραμμένοις ἀπὸ χτίσεως χόσμου συμ- φϑιγγόμενοι χρόνοις. Πῶς τὸ νομιχὸν εὑρίσχεται Πάσχα. ᾿Αλλὰ καὶ ἐπὶ τὴν εὕρεσιν ἤδη τοῦ νομικοῦ ἴωμεν Πάσχα. ᾿Ενδεχαπλασίασον τὸν τηνικαῦτα διϊπ- πεύοντα τὴς σελήνης Χύχλον, προστίθει τούτοις ἡμέρας ἕξ, τὰς συνισταμένας ἐχ τοῦ εἰρημένου λε- vto) ἑνὸς καὶ ἡμίσεως xal τρίτου, ἅπερ χατ᾽ ἐπ- ἐχεινὰ τῶν κθ΄ xai ἡμισείας ἡμεοῶν ἔχων δέδεικται ὁ τῆς σελήνης μηνιαῖος χύχλος. ᾿Απὸ δὲ τοῦ ιζ΄ χύ- κλου μέχρι τοῦ (0' ἡμέρας προσθήσεις ἑπτᾶ “ πλείων C numerus 28 clycorum solis respondet et numero 280, et numero 2800, aufer bis 2800 ex 6843, et ex manentibus 1243 rursus deme quater 280 ; tum ἃ residuis numeris 123, si auferas quater 28, mane- bit numerus 2607 inexhausius 11, qui solis cy- clus erit. Aliter. Vel etiam hoc modo : serva numerum minorem annorum currentis hecatontaeteridos, sive 43, et adjice annos, qui supersunt de preterita 24, sum- mamque inde collectam 67 partire per 28 ; nume- rus post divisionem residuus, nempe undecimus, erit cyclus solis. Alio modo. Sed nec ista methodus respuenda est, qua nullo negotio utriusque luminaris cyclum captes. Cyclus 19 lune et cyclus 28 solis in se invicem duoti nu- merum 532 producunt, quem nonnulli alpha ap- pellant, quia eadem sumrna ex istius vocis elemen- tis conflatur. Cum illo igitur et complementum cy- clorum perpetuo concurrit; nam 19 protinus lu- ne oyclus fit, et 28 cyclus solis. Dividantur ideo anni ab orbe eondito per 532 in honc modum : duodecim ducta in 500 faciunt 06000, et in 30 360, et 12 in 2 24. Ex quibus confit summa 6384. Residua post divisionem sunt 401. Jam si cupias pro presenti anno 6745 lune oycelum adinvenire, divide 461 per 19 in hunc modum ; 20 ducta in 10 producunt 200 et 30 in 9 180 ; itemque 4 in 10 40, οἱ & in 9 36. Hoc est, simul 456. Hesidua post divisionem, nimirum 5, sunt lune cyclus. Cyclum autem solis hoc modo indagabis : 10 in 20 efficiunt 200, in 880, atque 6 in 8 48. Quorum summa 448. Residua vero 13 cyclum aolis mons- trant. Quomodo invenitur indictio. Pro indictione etiam captanda hoo modo ope- rare. Annos ab orbe condito divide per 15, et au- nos minures additis quinque rursus partire per 15. Etsi eaim apud Roinanos, qui gentilem superstitio- nem sapiebant, obtinuit indictionis et ἐπινεμέσεως ritus, quoniam juxla id temporis intervallum insi- gniter immulantur hominum «tetates, nesciebant iamen ipsi semet δὰ veritatem accedere, et quoad annos ab orbe condito cum magno Mose consen- tire. Quomodo reperitur Pascha legale. Pergamus auteui ad Pascha legale inveniendum. Cyelum lune jau curcentein. undecuplato : quibus addantur diea sex, qui ex. dicto minuto uno cum semisse ac parte lerlia confiunl, quas particulas menstruum luna cyclum ultra 28 dies cum se- misse habere jam ostensum est. Alios autem ad complendum numerum 50 adjicies, imo a cyclo 17 ad 19, septem dies ; nam in illis cyolis plures requi- 83 MATTHJEI BLASTARIS 84 ruatur. Dein ex omnium aggregato abjice dies 30, Α γὰρ ἣἧ ἐκείνων ποσότης iv τούτοις συνάγεται 7 xal et duntaxat reservato residua minora quam 30, quibus addantur tum dies Martii, donec ad nume- rum 50 perveneris. Sin vero omnes Martii dies haud sufficiunt, adde et ex Aprili usque ad illum diem, qui numerum *'istum 50 adimpleverit; ita dabitur Pascha legale. ΘᾺ Aliter. Uti poteris, si placct, et hac methodo. Adde fundamento lune in die primo die Januarii reperto epactas tres (at si luna. cyclum 17 attigerit, inde δὰ 19 usque epactas quatuor fundamento adjicies), et si numerus fuerit major 30, detrahe 30, et ap- pone residuis porro a primo die Januarii, dum nu- merus 50 compleatur. Si vero dies Martii numero complendo pares non fuerint, ceteros ex Aprili adjunge, usque illum diem qui 50 numerum perfe- cerit : sciasque hoc ipsum esse Pascha secundum legem celebrandum. Aliter. Hoc etiam modo, si velis : lune fundamentum in primo die Januarii mensis repertum servato; huic adde ex diebus Martii, usque dum fiant dies 47, vel si illi soli haud faciant satis, adnecte ex die- bus Aprilibus: atque etiam cum luna ia cyclo 17 ad 19 usque procurreret, numerato dies 48 : scias- quo id tempos Paschati legati debitum. Quando autem lune fundamentum plus quam 26 dies ha- bueri!, ne capias omnes dies Martii, sed unum 80- lum, atque ex Aprili 47 dies perficito. Hoc preterea te scire expedit, puta plenilunium circa Pascha legale in numero 45 reperiri ; sic enim complelur unus mensis lunaris cum semisse. Simi- liter et in. reliquis methodis predictis, que confi- ciunt numerum 50, non die 50 sed 48 luna decre- sccre incipit. Hujus autem anomalia, ut dictum est, eliam duos alios dies poscit, adeoque colligitur hinc 47, inde numerus 50. De Paschate Chrisliano adinveniendo. Sic quidem reperire licet, quonam mensis die legale Pascha contingat. Opus uutem est ut intelli- gas etiam quinam septiman:e dies cum isto concur- rat, adco ut exinde procedens ad diem Dominicum,et diem illum mensis bic rursus accipiens,tempus Pa. schatis Christiani celebrandi dignoscas. Sume igi- tur cyclum solis, eique epactas quas diximus adjice, nim. pro quovis quadriennio unam, qua sint epactee bissextiles, tum etiam 11 illas mensium quatuor, videlicet ab Octobri usque ad Januarium, ubi men- sis 30 diebus constat ; tres autem a mense dierum 31. Sed ἃ Februario ne accipias ; hic enim penitus abaorbetur. Et si in Martio reperitur Pascha legale, cape dies usque ad illud Pascha. Sivero ἑνώσας ἁπάσας, ἔχθαλε τὰς τριχχοντάδας xal τὰ περιλειφθέντα ἥττονα τῶν λ΄ χάτασχε μόνα. καὶ τούτονς προστίθει τὰς τοῦ Μαρτίου ἡμέρας, μέχρις ἂν εἰς τὸν v' ἔλθῃς ἀοιθμόν. Ei δὲ οὐχ ἀρχέσουσιν αἱ τοῦ Μαρτίου πᾶσαι, πρόσθες xai ἐπὶ τοῦ 'Amp:- λίου, xal xav' ἐχείνην τὴν ποστὴν τοῦ μηνὸς, ἥτις ἀνεπλήρωσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ἴσθι τὸ νο- μικὸν γινόμενον Πάσχα. Ἄλλως. Εἰ δὲ δοχεῖ σοι χαὶ ἑτέρως, προστίθει τῷ ἐν τῇ α΄ τοῦ '[avouapíou εὐρεθέντι θεμελίῳ τῆς σελήνης ἐπαχτὰς γ΄, τῆς δὲ σελήνης εἰς τὸν ιζ΄ ἀφιγμένης χκύχλον, χαὶ ἀνιούσης μέχρι τῶν ιθ΄, τέσσαρας ἐπα- χτὰς τῷ θεμελίῳ προστίθει" χαὶ ἐὰν πλέον τῶν λ΄ ὁ Β ἀριθμὸς γένηται, ὕφελε τὸ λ΄, καὶ τοῖς περιλειφθεῖσι προστίθει ἀπὸ τῆς a' τοῦ Μαρτίου, μέχρις ἂν ὁ v' ἀριθμὸς πληρωθῇ. Εὖ Ok τοῦ Μαρτίοτ πᾶσαι οὐχ ἀνεπλήριυσαν τὸν ν΄, πρόσϑες τὰς λοιπὰς ἀπὸ τοῦ ᾿Απριλίου, xxi xat' ἐχείνην τὴν ποστὴν τοῦ μηνὸς, ἥτις ἀνεπλήρωσε τὸν ν΄, τελούμενον γίνωσχε Πάσχα τοῦ νόμου. "Ἄλλως. Εἰ δὲ βούλει, xal οὕτω" χράτησον τὸν ἐν τῇ α΄ τοῦ ᾿Ιανουαρίου μηνὸς εὑρεθέντα τῆς σελήνης θεμέ- λιον τούτῳ προστίθει ἐκ τῶν δοῦ Μαρτίου ἡμερῶν. ἕως ἂν γένεται ἡμέραι μζ', ἢ ἐκείνων μόνων μὴ ξαρχουσῶν, προστίθει xai ἀπὸ τῶν τοῦ ᾿Απριλίου " πλὴν τὸν ιζ΄ xSvÀow τῆς σελήνης θεούσης, μέχρι τοῦ ἐννεαχαιδεγάτου, ἡμέρας ἀρίθμει μη΄, χἀχεῖ τὸ νομι- χὸν τελούμενον γίνωσχε Πάτχα. Πλέον δὲ τῶν εἵχοσι καὶ ἐξ ἡμεοῶν ἔχοντος τοῦ θεμελίου τῆς σελήνης, μὴ λάμόανε τὰς τοῦ Μαρτίου πάσας ἡμέρας, ἀλλὰ μίαν μόνην" ἐκ δὲ τοῦ ᾿Απριλίου ἀναπλήρωσον τὰς ut, ἡμέρας. Δεῖ δὲ σε τοῦτο εἰδέναι, ὡς ἡ χατὰ τὸ νομιχὸν Πάτχα χυρίως πανσέληνος ἐν τῷ με’ εὑρίσχεττι ἀριθμῷ * οὕτω γὰρ ἀναπληροῦται εἷς xai ἣμισως σεληνιχχὺς μήν. Ὡσαυτως xxi ἐπὶ τῶν ἐηθεισῶν ἑτέρων μεθόδων, αἵ συνάγουσι τὸν v' οὐκ ἐπὶ τούτγυ, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ μη ἀριθμοῦ ἡ σελήνην φθίνειν ὑπᾶρχε- ται. Ἢ δὲ ἀνωμαλία ταύτης, ὡς εἴρηται, καὶ τὰς ἑτέρας δύο προστέθειχεν ἡμέρας " xxl ἐνταῦθα μὲν τὸν μζ΄ συνάγουσιν ἀοιθμὸν, ἔχεῖ δὲ τὸν v'. “Ὅπως τὸ Χριστιανιχὸν εὐρίσχετοι Πάσχα. Καὶ οὕτω μὲν jj ἐν τῷ νομιχῷ Πάσχα ποστὴ τοῦ μηνὸς ἡμέρα εὐοίσχετχι. Δεῖ δέ σε εἰδέναι xal ποία ταύτῃ συνέρχεται τῆς ἐῤδομάδος ἡμέρα, ὡς ἂν ἐχεῖθεν ἐπὶ τὴν Κυριαχὴν ἐρχόμενος, xx! τὴν ἐν αὐτῇ τοῦ μηνὸς αὖθις χαταλαμδάνων ποστὴν, ἐκεῖ τὸ Χριστιανιχὸν τελούμενον Πάσχα γινώσχῃς, Κρά- τησὴν οὖν τὸν χύχλον τοῦ ἡλίου προστίθει τούτῳ τὰς λεγυμένας ἐπαχτὰς, ἦτο! κατὰ δ᾽ χρόνους μίαν, αἵτινές εἰσι τοῦ βισέχτου * εἶτα τὰς ἕνδεκα τοῦ τε- τραμήνου, ἤγουν ἀπὸ τοῦ Ὀχτωθρίου μέχρι τοῦ '[avouxpiou, ἀπὸ τοῦ ἔχοντος μηνὸς ἡμέρος λ΄, δύο λαμθάνων, τρεῖς δὲ ἀπὸ τοῦ ἔχοντος λα΄. ᾿Απὸ δὲ τοῦ Φειδρουασίου μὴ λάμβανε, διὰ τὸ ἐσχάτως αὐτὸν χεχολοδῶσθαι, Καὶ εἰ μὲν ἐν τῷ Μαρτίῳ εὑρίσκεται 85 | SYNTAGMA ALPHABETICUM. — II. 86 vo Πάσχα τὸ voyuixóv, λάδε xal τὰς μέχρι τοῦ Πά- A in Aprili, accipe οἱ ex Martio solum tres dies, σχα τούτου ἡμέρας εἰ δὲ ἐν τῷ ᾿Απριλίῳ, λάδε καὶ ἀπὸ τοῦ Μαρτίου μόνας τρεῖς, xal τὰς τοῦ ᾿᾽Αποι- λίου, ὅσαι μέχρι τοῦ ἸΙάσχα εὑρίσκονται, xal ἑνώ- σας ἁπάσας, ἀνάλυσον ἐπὶ τὰ C, καὶ εἰ μὲν μία me ριλειφθείη ἡμένα, ὑπἄᾶρχει Κυριακὴ, xal δεῖ σε προσμένειν τὴν ἐρχομένην ^ εἰ δὲ δύο, δευτέρα" el δὲ τρεῖς, τρίτη, xal ἑξῆς μέχρι τῶν ἑπτά. Καὶ ἀφ’ ἑχάστης, ἐπὶ τὴν Κυριαχὴν ἀπαντᾷν, χαὶ ἐν ἐχείνῃ τῷ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς, ἐφ᾽ ἣν ἡ Κυριαχὴ εὑρίσκεται, λέγε τὸ Χοιστιανιχὸν εἶναι Πάσχα. Ὅπως εὑρίσκεται ἧ ᾿Απόχρεως. Μετὰ δὲ τὸ εὑρεῖν τὴν ἡμέραν τοῦ μηνὸς, καθ᾽ ἣν τὸ τῶν Χριστιανῶν Πάσχα γίνεται, προστίθει ταύτῃ τρεῖς ἡμέρας ἑτέρας, τέσσαρας δὲ, εἰ ὁ χρόνος βί- σεχτος εἴη, xal ἑνώσας ἁπάσας, εἰ μὲν ὁ ἀριθμὸς τούτων εἷς τὸν Μάρτιον πίπτει, ζήτε! τὴν ᾿Απόχρεω ἐν τῇ ἰσαρίθμῳ τοῦ ᾿Ιανουαρίου ἡ μέρᾳ᾽ s? δὲ ἐχεῖ- νος ἐν τῷ ᾿Απριλιῳ εὑρίσχεται, σχόπει ταύτην ἐν τῷ Φεδρουχρίῳ. Σχόπει δὲ καὶ οὕτω * τὸν ἐνιστάμε- νον τῆς σελήνης θεμέλιον ἄχρι χαὶ πεντηχοντάδος ἐχτενεῖς, προσεπιδάλλων αὐτῷ τὰς ἀπὸ τῆς ποώτης τοῦ '[avouaploo xai πρόσω ἡμέρας, xai τοῦ v' τε- λευτήσαντος ἀριθμοῦ εἰς οἱανδήποτε ἑόδομάδος ἡμὲ- ραν, τῇ ἑξῆς Κυριαχῇ τὴν ᾿Απόχρεω βεθδαίως ἐπιτέ- λει. ᾿Αλλὰ τῆς σελήνης εἰς τὸν χς΄ χαὶ περαιτέρω θεμέλιον προϊούσης, μιὰν μόνην ἐχ τοῦ ᾿ἸἸανουχρίου λήψῃ, τὰς δέ γε λοιπὰς (x τοῦ Φεδρουαρίου * οὕτω δὲ τὴν ᾿Απόχρεω,͵ ἧ πίπτει, γνωρίσεις. Fl μὲν εἰς τὸν Ἰανουάριον, τὸ Πάσχα πάντως ἔσται τὸν Νότιον (τὸ τῶν Χριστιανῶν φημι)" εἰ δὲ εἰς τὸν Φεδοουά- ριον αὕτη, ἐχεῖνο τὸν ᾿Απρίλιον " ἀφαίρεσιν μόνον τοσούτων ἐνθάδε ποιῶν ἡμερῶν, ὅσων ἐχεῖ ποοσ- θήχην, τριῶν δηλαδὴ, εἰ δὲ βίσεκτον εἴν, τι :σάτων. ᾿Αλλὰ καὶ τὸ νομιχὸν ἐντεῦθεν Πάσχα γινώσχεται, τῇ αὐτῇ μὲν ἀεὶ τῆς ἑδδομάδος ἡμέρᾳ συμπίπτον, ἣν ὁ πεντηχοστὸς ἀριθμὸς ἐπὶ τῆς ᾿Αποχρέω δεί- κνυσι, μετ᾽ ἀφαίρεσιν δὲ χάνταῦθα τριῶν ἢ τεσσά" pov τοῦ μηνὸς ἡμερῶν. et ex Aprili quot eousque haberi contingat ; et collige in summam omnes, quam divide per 7; tum si una dies remanserit, Dominica erit, Dominicam proximam exspeotanti ; si duo, feria secunda, si tres, tertia, et sic deinceps usque ad septem : et oportet a singulis ad Dominicam procedere. Illo eutem die mensis, in quo Dominioa incidit, dico Christianum Pascha contingere. Quonam pacto reperiatur Carnisprivium. Postquam diem mensis adinveneris, quo Pascha Christianorum contingit, adjice illi alios tres dies, imo quatuor, si annus fuerit bissextilis ; et si illo- B rum simul sumptorum numerus in Martium cadat, exquire Carnisprivium ad eumdem numero diem Januarii : sin vero ille in Aprili mense reperiatur, quare in Februario. Quod facies hoc modo : Fun- damentum presens lune usque ad pentecontadem extendes, eique addes dies 809 a primo Januarii et porro, atque tunc in quamcunque septimane diem desinat numerus 50, Dominica proxime sequento Carnisprivium secure celebrato. Verumtamen si luna ad fundamentum 26 vel ulterius procedat, unum solum diem ex Januario eximes, ceterosque de Februario ; atque ita quonam die Carnisprivium obtingat, nescius haud fueris. 8i quidem in Janua- rium cadat Carnisprivium, Pascha (Christianum puta)in mense Martio celebrabitur, si in Februa- rium, hoo mense Aprili : modo hic tot dies sub- traxeris, quot illio addidisti, scilicet tres, vel, si bissextum fuerit, quatuor. Sed et legale Pascha exinde innotescit, quatenus semper eodem septi- mane die incidit, quem numerus 58 a Carnisprivio signat: ablatis et hic tribus vel quatuor mensis diebus. 81 MATTHJEI BLASTARIS 88 TABULA INDICANS IN QUIBUS ANNIS PLENILUNIUM JUXTA PASCHA LEGALE, Quonam mensis die contingat, et fere quibus diei minutis primis ef secundis a meridie numerandis. I 6000. 200. 6000. 500. : 33. 31. i | 6000. 200. Mar. 22. 6000. 500 ἃ : 34. 23 49" 38. ———— | ——— | ———— MÜWBÀGMÀ aa ————ÀÀÀÀáÉÀÉÁÉÁÉÉÉÁSÁ 6000. 3200. Apr. 10. 6000. 500. ΠῚ, 25. 22 A0" 39. a 9Π..... P——— J— —— | E J6. AS AM" 50. " 6000. 300. | Apr. 17. | 6000. 50^. 3'" 3 54. —————— | ————————— | —Ó—————————— ——á ..---------- - -----ῆ---- ὀμοὙ---- [|—————— || —————————— má April. 7. | 6000. 500, 1 36" ———————— | ————. | ————————M áárÀ | TMEKMEUUUUUSSSÓSP PDPÉDDIPPI. € || ——MÓÓHÉÓÓ— RAI EE 1L — — Pl'—H— Á—s -—À—— nm: ————— MJ ——"——— — ———— ἢ ————— má ἢ ———M————X qoÓ——————————Y |J, ——— —ÓMMáÀ—— ΘὃΘὃἝΘἝΘὃἝὃἝἑἙἝΣ. - — ——— — B ——————— Ó—X|| L——————— — : — 4 o———————————— EE — —w— 0000000 80 m MM 9 — — —— | À— — | ——————— M —nccmaá|| 5.0 CYCLUS LUNE. mi 89 SYNTAGMA ALPRABETICUM. — π 98 KANONION EN ΗΟΙΟΙΣ ETEXIN H KATA TO NOMIKON HAXZKA IIANZEAHNOZ Ποίᾳ συνέρχεται ποστῇ τοῦ μηνὸς, κατὰ ποῖον ἀπὸ μεσημύόρίας ὀλοχερέατερον a ἣ 6 τῆς ἡμέρας λεπτὸν. G. e G. φ. G. ὦ’ s Av λζ΄. ἵ χα S. c Map. xp S. ' S. w J Àà χγ' μ λη΄ ἵ 9g. ; σ΄ 'Amp. v S. φ' 'Amp. 9 SG. w H Às χγ' μ΄ λθ΄. χε μγ΄. . 0 Map. x0 S. φ Map. x» SG. w $ AC. , μδ' GS. σ΄ Hd λζ΄. S. α΄. ς y . σ᾽ ς Ww. S. c . μ΄. S. πσ' μα΄. S. c μβ΄. GS. , €. er. ΚΞ. c. ς " SG. ec . utc λθ’ x0 νη΄. μα ζ vY G. c. "Amp. η΄. S. 'Anp. ζ' S. wv BG. Pp j κα΄ νθ' ἵ λε' P x và S e Map. x» UG. v Map. xt. S. w μζ' vt XY 3 € λα΄ νε’ Κ. σ΄. 'Anp te ς. φ' "Amp. ιδ΄. S ω’ μη. [μ΄ ow ξ΄. dw ^ xv |o e S. c "Amp. € S. v. 'Anp. δ΄. SG. w T ια΄ ιζ ξβ΄. ιγ' ἷ κε΄ νζ΄, ς g Map χε ς. v Mao. x9 GS. ω΄. v Ai ιθ΄ ἐγ' As Á xc νη΄. ς σ' ᾿Απρ. ιγ΄. G. φ 'Anp. ιβ SG. w να. χζ ta" ἐδ’ ja — aw νθ΄. 91 MATTH/EI BLASTARIS α΄. B Y $. xc e' E x . 5r " ΤΙ | 5). ἘἘ} xw poe pore Tow caesos Feo x e - ad | Ex. τὸ - —— —— |———— — ^1 τῇ a . i à E * g ιβ t. T! i xt e T4 x Ξ Pl ———— | —————[|L—————|———— I ———— τη". (d χε' x xa' xp. xn ———— f— -— [| L————————— | LÓ———————— —————s r2 M e. Arg. C^ inp: ε΄, An 5. τε: T: Asp. B. Dg de a Map. |Ma xà Map. x. Map. XE Mas. x0. |Map. xt. ἜΝ Μαρ. κε΄. χβ΄. 1 e. c. α΄. ; r. e — — — |. —Ó——— A— D———— do a cá || — JÓsmá——— | ———ÓBÓMQ— Amp. |Amp. i9. Asp; mJ np. tB. Ano. ta'.| Amp. ιζ΄, |Anp. iG. |Amp. v. E) δ', e. |. T, β΄, Y. ἡλίου κύκλος κη΄ ἔτων. Μαρ, Nae. Aa'Anp. G".| Ang. εἰ. Amo. δ΄. |Amp. γ΄. var μὲ ἠρὴ ET Er E Anp. B'.|Anp. α΄, ἅν "i t. | e | | Amp. Axe. κα' E "" d. m κε. Bi x9, |Ano. vr. πὰ" xB "e 1- Amp. |Amp. ιδ΄, Aw. Hs gi vr'«[Amo. ιβ΄. [Amp. ux | Amp. c. |Amp. 9. ζ. s. c. E γ΄. $. ε΄. p Map. so: λα' Mee. A. [Map. v9 Ἀπρ. im'.|Azp. 1:5. |Anp. iS. ii xB S Vl ἘΠῚ Κι 3: 0 Ἀπ Arp. x1.| Ap. x". |Anp. if ὅθ. bak A2. i. | Ang. ιζ΄ Ave. d "y " 1- 9. | c. C. -—————— | ILÁÓÁÉ———— —HÀ ———t€— — ——— —— | —————— T-————" Amp. m C. |Aro. G".| Azo. €. [Α΄ πρ. x5". [4n v. | Ang. 8. |Àm2. τ΄. s. eek x 1 ; E Map. |Mag. λα Map. λ', Μαρ. χθ΄. Μαρ. xn.|Ma lun Map.xC '|Map, x£'. xi. α΄, p. » NE. t En e. | Ap. us ιδ΄, ᾿Απρ. ιγ΄. [Anp. 19.1Ap. τη΄ | Amo. ιζ΄, A. [L3 Ane. TA ιβ΄, - δ x. p " Y * Li Απρ. ua ζ΄. [ἀπρ. S. Mee. te] ΡΣ 9. |Ang. γ΄. |Anp. β΄. |^re n. α΄, Y- ς΄. C. Map. "|Amp. xv. Aug; xp. Map. x1. e xL.|Map.xC |Map. xe XX, χω; Avo. i$ | Amp. ιγ' pA is Ano. ια΄ | Anp. ε΄. | Ang. iG" | Amo. τε΄. θ΄, Y 3 e C α΄, B'. Map. Ms , la Map. ak ἀπ. ε. ἀπ . à. Ap. Y'.|Anp. B'|Anp. α΄. 44 &. eC. a 3 δ΄, εὖ, .---....-.-...--- -- -- το Π-- - --.- Ἐς.αἙΞἷ-ρς...ς ἀπρ. xn ud iE x. s du. "t ιη΄. pepe x5. An; xr". Arp. xp. T Οἱ ἀριθμοὶ ἐλάττονες δείχνυσιν ἐν ποίᾳ ἡ μέρᾳ συνέρχεται τὸ νομιχὸν Πάσχα. u. Ang. Amp. C. |Anp. G".|Anp. 1B. Ang. to" | Anp. " hx: θ΄, |Anp. η΄. RS e. e. a. β΄. M. ι E. Map, [Μαρ. Aa'|Maó. λ΄ [Μαρ. κθ΄. T: x"'|Mag. xz. |Map.xG" ἂν: a', τῇ β΄. Y 5. X Ü. | Ἀπρ. |Àme. ιδ' ἀπρ, x'.|Anp. et. Ὡς δεν Ang. i£. | Amp. τζ | Amp. τε", ml i e α΄. B. δ΄. ε' apt — Ó€———M————R————————— Óá''OOn!nÓ——— M QánÓ—ÓM— ----- 3 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — 1I. 4. 4. 26. j 6. B E D τ 1} ὩΞΦΞ { ---Ξ} Ξ- Ξ Ξ -Ξ 1 5-ΞΞ} --ΞἝ i ἢ ἕ Ί, 9, 10. 4 23. t Ae - IR) απ. τσ 8 UTER, - θῖνα. 4 5. ὡς ii 1 $ 12. 5. | 2v. | 6. Ϊ 41 - L- £ 18. 20. 21. 22. 38. | Apr. JApr. Z.jApr. 6.|Apr. 5 |Apr. Ex Apr. 3jApr. 2.|Apr. 1. 14. L. "d PS. p ^i NS p : 4 m. Nu. — ἢ —J—M | c————M—ÓÓ| aH —— ——e——— I d —SMS—M——. [——MÓ———— 25 2 | Mar. |Mar. 24.|Mar. 23.|Mar. 25.|Mar. 29.|Mar. 37. πα 3 Mar. 35. : c 22. | 6. ". 1. 2. 3. 5. | Apr. |AÀ " 14.|A E 13.|Apr. 12. "n. 41. Apr. 17. ue 16.| Apr. 15. 6. * [4o [| j Pe. 4. US. — —— | ——— —— |o ÁÉK:—— DLÁ——À M ——————|———— |———— || —————— d— | ———— | | Mar. |Mar. 3i.|Apr. 6.|Apr. S.Apr. 4.|Apr. 3. Ὄπ 2|Apr. 1. im ἢ t T Pe ἀπ) ἘΠῚ ΒΡ ΓΡῊΒ: 8. 98 5 y Apr. [rn Apr. 20.|Apr. 19.|Apr. 25. |Apr. 24.|Apr. 23.|Apr 9 6 Apr Apr. 14. xa 8 pec 13.|Apr bi -— 11 ard 10 i24 9 d. 20 7 ἫΝ Mar. 3. Mar. » Mar. 29 An. A^ Apr Eu E S, Ap 22 Apr. |Apr. 21.|A ^ 20. Apr. 19.|Apr. 18.|Apr. 17. Apr. 16.| Apr. 22. | 4 8. 15. à. "s " ". 6. W. Apr. jApr. 7.|Apr. 6. or. 5.|Apr. 44. Apt. 10.|Apr. 9.|Apr. 8. 4. 5. 6. 7. 4, 2. 3. g^ Mar. |Mar. 31.|Mar. 30.|Mar. 29.|Mar. 28.|Mar. 27.|Mar. 26.|Mar. 25. 24. | 14^. 9. J. 4. 5. 6. 1. -— 16. Apr. 15. ——— | —————— |—— D o——J———— | ———MÀ Apr. n.r! 7. Apr. 6.Apr. 5.Apr. &|Apr. 3.|Apr. 2.|Apr. 8. 1. 3. Á. 5. 6. 7. Ι. ει------ς-ς-ς-- υ Οὠ λ -.ςὄςὄςὕἍὕΦ., ——— ————— | ——— — ὈὨ.-----ς-ς-ςςς-- —ÁÓ—Rá— ————— - — | n ——7á || —Má—MM |lo—M [| —— —— | ILLIIÁÁMSÓ—|o—————À—|DLÉA—ÉÁSRÁLÉÁÓÉÉ [LÉl——————————— | eA—————M — á— ———— d —o————ÓÁ—Á—— o———————— A —————— f ————— ]áá Apr. |Apr. 7.]|Apr. M ri 12.|Apr. 11.|Àpr. 19. ]4pt- 9, Ap. 8 | s 6. P. "4. "sS. , — — —À | a | ——— || ——M LuLLÁÁ———- I —————— ——— | ———— Mar. |Mar. 3 Mar. 30. Mar. 29. Mar. 28. |Mar. 27. |Mar. 26 |Apr. 1. S [t 56. 6. 7. 1. ——— | —— | .- ὁ I L———c——. | ————————— — |L—Á—— o ----ςς-ςς.ς.ς.ςΕΣΕ--ς-ς-ς--.Ξ- - - “ ὀἠ-ἠ-ὠΟώθ- ------Ἄ ἰ Apr. | ἴω Apr. 20.|Apr. 10. | Apr. 18.|Apr. 17.|Apr. 17.|Apr. 15. : "T "i. 2. ' d. 4f 5, 1. , SUA. &.|Apr. 3|Apr. 2.|Apr. 1.| ἀ "s. 4. Y^ rs Apr. 21.|Apr. 20. pe: AN Apr. 18.|Apr. 24.|Apr. 23.|Apr. 22.| 4. 5. 1. 1. 2. Ps. Cyelus Solis dundetricennalia. Numeri inferiores ostendunt Feriam in quam incidit Pascha legale. 95 Vel etiam sic. Numera post Darnisprivium, videlicel a se- eunda feria septimane casearie, dies quinqua- ginta sex; et illico Christianum Pascha iuve- nies. Quot autem dies deprehenduntur a secunda feria septimanas renovationis usque ad tertiam Mali, tot accipe etiam dies esse esuriales jejunii Sanctorum Apostolorum estivas. Mense Martio si presens invenitur Judaeorum Pascha, addendi sunt dies 19, et ibi proxime sequens deprehendetur. Quod si mense Aprili Pascha hujus auni, tolle dies undecim, illieque venturum erit. At si luna in de- cimo sexto solo cyolo fuerit, detrahendi sunt dies duodecim, statimque Pascha secuturum apparebit, 214 De Puschate legali δὲ auctorum dissensu circa plenilunium. Optime sane et quam quis existimet pulohrius hanc tabulam Patres olim condiderunt: que u- iriusque luminaris cyolos, solis dico ac lune, ex- tremis sui columnis exhibet, et cyclo quidem luna; legale Pascha prope verum ostendit, altero autem solis Christianum, quod in eadem recta linea le- gali adjacet. Annon igitur littere iste sunt illustres ipsarum rerum imagines ἢ Annon utriusque Testa- menti differentiam egregie exponunt? Luna enim ascititiam legem representans, qua in noote po- lytheismi illustravit, haud clarissime tamen, veram Dei notitiam, ineffabile plerisque mysterium ; et quidem perfectum triplexque Deitatis jubar quasi tenebris obvolutum, non sine ratione legale Pa- scha ostendit. Sol autem omnibus aspectu gratus qui prelargam gratie dispensationem imagine quadam prefert, et clarum et apertum, tanquam in meridie veritatis radium, et Trinitatis agnitio- nem, quam sol justitie ezplicuit, pariter et veri Paschatis premonstrator ostendit. Quoniam vero lex integram lune periodum mensem vocare solet, dieque 15 primi hujusce mensis Pascha celebran- dum decernit, atque nobismet moris est secundum computum Romanum menses illos metiri, com- mode reperta est presens tabula, qua ostenditur, quoniam die mensia alicujus Romani oontingat primi mensis lunaris plenilunium, itemque in quam saeptimans diem seu feriam iste dies cadat ; ita ut nos inde ad feriam primam pergentes, haud ignari quinam mensis dies idem ille sit, Pascha ἢ nostrum certa ratione celebremus. MATTHJEI BLASTARIS À B Ἢ xai οὕτως (1). ᾿Αρίθμει μετὰ τὴν ᾿Απόχρεω ἤτοι ἀπὸ τῆς δευτέ- ρας τῆς τυροφάγου ἡμέρας vc, κἀχεῖ τὸ Χριστιανῶν Πάσχα εὑπήσεις. Ὅσαι δὲ ἡμέραι εὑρίσκονται ἀπὸ τῆς δευτέρας τῆς διαχαινισίμου, μέχρι τῆς τρίτης τοῦ Μαΐου, τοσαύτας ἐχδέχου χαὶ τὰς ἐν τῷ θέρει νηστίμους εἶναι τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων. El μὲν ἐν τῷ Μαρτίῳ τὸ ἐνεστὼς εὑρίσκεται τῶν Ἰουδαίων Πάσχα, προσθετέον ἡμέρας ιθ΄ " χἀχεϊ τὸ ἐπιὸν sb- ρεθήσετα:. ΕἾ ὁὲ ἐν τῷ ᾿Απριλίῳ τὸ ἐνεστὼς, boat. ρετέον ἡμέρας (a ^ χἀκεῖ τὸ ἐρχόμενον ἔσται. "Exi δὲ τοῦ ἑχχαιδεχάτου μόνου χύκλου τῆς σελήνης οὔ- σης, ιβ΄ ἀφαιρετέον *. xal τὸ ἐπιὸν εὐθὺς ἔσται δῆ- λον. Περὶ τοῦ νομιχοῦ [lao [^ xal τῆς περὶ τὴν πανσηληνον ιαφωνίας. "Apigta μὲν πάντων, xai ὡς οὐχ ἂν τις dO χάλλιον τὸ παρὸν χανόνιον τοῖς Πατράσι συντέθει- ται τοὺς γὰρ χύκλους ἀμφοτέρων τῶν φώτων, ἡλίου τε, φημὶ, καὶ σελήνης, τοῖς ἔξω σελιδίοις ἔχον περιχειμένους, τῷ μὲν τῆς σελήνης XoxÀg, τὸ νομι- χὸτ ἐγγὺς ὃν δείχνυσι Πάσχα, τῷ δὲ τοῦ ἡλίου, τὸ Χριστιανιχὸν, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἔνθα xal τὸ νομιχὸν κείμενον εὐθείας. "Ap' οὖν οὐκ ἐναργὴς τὰ στοιχεῖα ταυτὶ τῶν πραγμάτων εἰχών ; "Ap! οὐχ ἀμφοτέρων κηρύττει τῶν Διαθηχῶν ἐπιφανῶς τὸ διάφορον ; 'H γὰρ σελήνη τὸν ἐπείσαχτον εἰχονίζουσα νόμον, τὸν ἐν τῇ νυχτὶ τῆς πολυθέου πλάνης ἀμυδρῶς αὐγά- ζοντα τὴν τῆς θεογνωσίας ἀλήθειχν, ἀπόῤῥητον ὃν τοῖς πλείστοις, ola. μυστήριον, καὶ ὥσπερ ἐν σχότει χαλυπτόμενον τὸ τέλειον τῆς τρισηλίου Θεότητος φῶς, οὐχ ἔξω λόγου, «al τὸ τοῦ νόμου δείκνυσι Πάσχα. Τὴν δὲ πλουσίαν εἰχονίζων τῆς χάριτος Oq- δουχίαν ὁ πᾶσιν ἡδὺς ἰδεῖν ἤλιος, καὶ τὴν τρανὴν χαὶ ἀναχεχαλυμμένην ὡς ἐν μετημόρίᾳ τῆς ἀληθείας ἀχτῖνα, καὶ τὴν τῆς Τριάδος ἐπίγνωσιν, ἣν ὁ τῆς διχαιοσύνης πᾶσιν ἐφήπλωσεν ἥλινς, ὑφηγητὴς, εἰ» κότως xai τοῦ ἀληθινοῦ Πάσχα δείχνυται, ᾿Αλλ’ ἐπειδὴ γὰρ ὁ νόμος τὴν τὴς σελήνης ὁλόκληρον πε- ρίοδον μῆνα καλεῖν εἰώθει, xai τῇ w' τοῦ πρώτου αὐτῆς μηνὸς τὸ liázya θεσπίζει τελεῖν, ἡμῖν δὲ τούτους xatà 'Ρωμαίους ἔθος μετρεῖν, χρησίμως τὸ παξὸν εὕνηται κανόνιον, ὑποδειχνύον τὸν πλησιφαῆ τοῦ πρώτου μηνὸς τῆς σελήνης σχηματισμὸν, ἐν ποίᾳ τοῦ Ρωμαϊχοῦ μηνὸς ποστῇ γίνεται * καὶ αὕτη πάλιν ἐν ποίᾳ τυγχάνει τῆς ἑύδομάδος ἡμέρᾳ - ἵν᾽ ἡμεῖς ἐχεῖθεν ἐπὶ τὴν πρώτην τῆς ἑδδομάδος ἐλθόν- τες, xal τὴν xav' αὐτὴν αὖθις τοῦ μηνὸς γνόντες ποστὴν, τὸ ἡμέτερον Ιάσχα βεδαίως πανηγυρίζω- μεν. Ceterum circa Pascha nostrum quatuor sunt de- terminationes necessario exquireude ; equibus duas quidem statuit canon apostolicus, ut supra in ca- pite de Pasohate littere II diximus: quibus acce- dunt due alie ex Lraditione non scripta. Prima igitur est quod Pascha poat equinoctium vernum celebrare oportet: secunda, quod non eodem die, Τίσσαρες δέ εἶσιν οἱ ἀναγκαίως ζητούμενοι περὶ τὸ ἡμέτερον τοῦτο Πάσχα διορισμοί *. δύο μὲν, οὖς ὁ ἀποστολικὸς θεσπίζει κανὼν, ὡς ἐν τῷ τοῦ Πάσχα κεφαλαίῳ πρὸ βραχέος εἰρήχαμεν, xai δύο, οἷς ἐξ ἄγρχφου χρώμεθα παραδόσεως * α΄, ὅτι δεῖ μετὰ ἰση- μερίαν ἐαρινὴν τὸ llaoya ἐπιτελεῖν * β΄, ὅτι οὐ τὴν αὐτὴν ἡμέραν τῆς ᾿Ιουδαϊκῆς τελετῆς * γ᾽, ὅτι οὐχ (1) Apud Cotelerium in Monumentis Ecclesi; Gresce, tom ILI, p. 646, ex codd. Joliano et Reg. * 1 91 SYNTAGMA ALPHABETIGCUM. — ii. 98 ἁπλῶς μετ᾽ ἴσημερίαν, ἀλλὰ μετὰ τὴν πρώτὴν μετ᾿ A qui Judaice observationi destinatur: tertia, quod ἰσθμερίαν πανσέληνον * xal δ΄, ὅτι xal μετὰ τὴν παν - σέληνον, εὐθὺς τῆς ἑύδομζδος πρώτῃ. Ἵνα τοίνυν καὶ οἱ τέσσαρες οὗτοι διορισμοὶ πᾶσιν ἐπίσης διατη- ρῶνται σοφοῖς τε xal ἰδιώταις, xai οἱ ἀνὰ πᾶταν τὴν οἰχουμένην Χριστιανοὶ τὸν αὐτὸν ἑορτάζωσι γρόνον, xal u$, ἀστοονόμων ξχάστοτε δέωνται, τὸ παρὸν ol Πατέρες ἡμῶν χανόνιον συντετάχασι, xai τῇ 'Ex- χλησίᾳ παραδεδώχασιν, οἰηθέντες δι᾿ αὐτοῦ μηδένα τῶν ῥηθέντων προσπσδιορισμῶν χαταλύεσθαι. — E"pya- σται δὲ αὐτοῖς ὁ χανὼν οὕτω * λαθόντες (0 ἑξῆς ἐνιαυτοὺς τοὺς ἀπὸ τοῦ ΄ςτλγ'΄ ἔτους ἀπὸ γενέσεως κόσμου, μέχρι τοῦ εσνα΄, xai ἐπιλογισάμενοι τὴν ἐν ἑχάστῳ αὐτῶν μετὰ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν πρώτην πανσέληνον (ἐπέύχινε δὲ τοῦ τῆς ἰση μερίας στ μείου τηνιχαῦτα ὁ ἥλιος, ὅτε τοῖς Πατράσι ταῦτα ἐσχο- πεῖτο, τὴν πρώτην καὶ εἰκοστὴν τοῦ Μαρτίου μηνὸς, ὡς τὰ ἰδίως ἡμῖν ἐγτεθέντα σχφῶς δηλοῦσι χανόνια), ἐση μειώσαντο xai ποίαν τοῦ Μαρτίου ἢ τοῦ ᾿Απρι- λίου συμθαίνει τῶν πανσελήνων ἑχάστην γίνεσθαι, Περιλαδόντες οὖν τὴν ἐννεαχαιδεχάδχ ταύτην τῶν ἐτῶν τε xal πανσελήνων ἑνὶ χανονίῳ 0950 mtpit- χοντι σελίδια, xai μέχρι τριαχοσίων ἐτῶν τὰς μετ’ ἰσημερίαν ἑαρινὴν τοῦ πρώτου μηνὸς παυσελήνους ταῖς αὐταῖς τῶν μηνῶν συμπίπτειν ὑἐμέσχις σχοπή- σαντες, τῇ ἐφεξῆς ἀναχυχλήσει τῶν ἐννεαχαιδεχᾶ- ἐτηρίδων, τούτῳ ἡμῖν χρῆσθαι τῷ κανόνι παρέδοσαν, κατά γε τὰ ἑξῆς ἀπαντὰ ἔτη, ὡς οὐχ ἄτοπον ὃν, οὐδὲ τῇ εὐσεδείᾳ λυμαινόμενον, εἰ παρὰ τὴν ἀνώ- μᾶλον τῆς σελήνης χίνησιν, μετὰ τὴν ἐξαρίθμησιν τῶ» ῥηθέντων τ' ἐτῶν, ὁ χανὼν οὑτοσὶ, μὴ xazà τὴν πανσέληνον τοῦ πρώτου μηνὸς, ἀλλὰ μετὰ μίαν ἢ 090 ἡμέρας τὸ νομιχὸν δείξει Πάσχα, καὶ παρὰ τοῦτο συμδήσεται τὸν ὃ' ἐνίοτε μὴ τηρεῖσθαι τοῦ Πάσχα διορισμὸν, ἅτε τῆς προσθήκης τῶν δύο ἧἣμε- ρῶν ὑπερύαίνειν ἔσθ᾽ ὅτε ποιούσης τὴν μετὰ τὴν πανσέληνον πρώτην Κυριχχὴν, χἀχείνην μὲν τῇ των Βαίων ἀφοσεοῦν ἑορτῇ, τῇ γε μὴν ἑξῆς τὸ σωτήριον Πάσχα ἐπιτελεῖν. Τοῦτο δὴ τὸ ἐφ’ ἡμῖν ἀρτίως συμ- Gaivov, xal τοὺς πολλοὺς ἐχταράττον, ὡς ἀναγχχίου τινὸς χαταλυσμένου δόγματος καὶ ἀξίου μὴ παρορᾶ- σθαι. Τοῦτο δὲ ὥσπερ πάλαι ἐπιτυγχάνον οὐχ Xyom- σχον, οὕτω νῦν Otauxotivov ἀκίνδυνον δειχθήσεται. Οὐ γὰρ λέληθε τοῦτο τοὺς πάντας ἀρίστους ἐχείνους Πατέρας, οὐδὲ παρὰ τὸ ἀνεπιστη μόνως ἔχειν αὐτοὺς πιρὶ τὴν ἀστροθεάμονα τέχνην, τοῦτο συμδέδηχεν, ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν φωστήρων, ὡς εἴρηται, κίνησιν * τὸ δ᾽ ὅπως, αὐτίχα ῥηθήσεται. Τὸ ἐν:αὔσιον κίνημα 64 ἡμερῶν ἀποχαθίσταται L6 xal τεταρτημοοίου ἡμέρας ἔγγιστα 7. αἱ δὲ μέσαι τῆς σελήνης χατὰ μῆκος πάροδαι οὐχ ἀποχαθίστανται ἐν ὅλοις ἔτεσι ιθ΄ τοῖς κατὰ προσθήχην τοῦ τετχρτοῦ ἀριθμουμέ- νοῖς * ἀλλὰ mapà μιᾶς ἡμέρας ἑξηχοστὰ πρῶτα τρία, καὶ δεύτερα λζ΄, καὶ διὰ τοῦτο ἐν τδ΄ ἐνιαυτοῖς οὐχ ὅλοις πάλιν, ἀλλ᾽ ἐλαττουμένοις ἡμέρας οὐδὲν. λεπτὰ πρῶτα νζ΄ χαὶ δεύτερα νβ΄, ἤτοι μίαν ἡμέραν ἔγγι- στα, ἡ εἰρημένη γίνεται ἀποχατάστασις. Λαθόντες γὰρ ἀρτίως ἡμεῖς τὴν μετὰ τὸ'΄ ἔτη ἀπὸ τῶν Πατέ- ῥων ἐννεαχαιδεχάδα, δεχάτην ἑσὸόμην οὖσαν τῆς non simpliciter post ἑαυϊποοίϊ τη, sed et post primum plenilunium, quod equinoctium sequitur. Dein quarta limitatio est isthaec, quod primo statim septimaons die post plenilunium. Idcirco ut qua- tuor iste limitationea ab omnibus pariter, sapien- tibus et idiotis, observarentur, et Christiani per totum terrarum orbem eodem tempore una feria- rentur, neque passim astronomis opus baberent, Patres nostri tabulam istam fabricarunt, et Eccle sig tradiderunt, existimantes per illam que ad debitam limitationem requiri jam diximus, omnia inviolata servari. Condiderunt autem tabulam ἰἰ- lam hoc modo: Acceptis 10 ordine annis ab anno orbis conditi sexies millesimo ducentesimo trice- simo tertio, usque ad annum 6251, supputarunt primum plenilunium in quolibet ipsorum post equi- noctium vernum. ingressus autem est sol, quando Patres de hac re deliberabant, punctum equino- clii die vicesimo primo Martii mensis, sicut ta- bula quaes nosmet privatim construximus, liquido monstrant. Adnotabant autem illi quonam die Martii vel Aprilis plenilunium quodlibet contin- geret: adeoque in unam tabulam bicolumnarem conjicientes enneacaidecadem *? 8 B illam annorum et pleniluniorum. A!que porro deprehendentes spatio annorum 300 plenilunia primi mensis pro- xime sequentia equinoctium vernum in eosdem mensium dies incidere, propter revolutionem en- neacaidecaeteridum, hunc cadonem nobis utendum tradiderunt etiam pro omnibus annis sequenti- bus; quasi haud absurdum foret, neque religioni noxium, si propter motus lunaris anomaliam, post revolutionem dictorum 300 aunorum, canon iste non ad plenilunium primi mensis, sed post diem unum aut alterum legale Pascha ostenderet; et banc ob causam nonnunquam accideret, quartam Paschatis limitationem minime observari, nempe quod dierum duorum accessio promoveat, vt fit, Dominicam qua primum plenilunium sequi- tur, faciatque ut hanc festo Palmarum dicemus, atque Dominica proxime sequente salutare Pascha celebremus. Illud autem nuperrime apud nos con- tigit, et non paucos turbavit, quasi preceptum aliquod necessarium et mininie negligendum dis- Bolveretur : cum tamen eicut baud inutile erat hoo D canonion, quando olim rite se habuit, ita hodie sine gravi aliquo periculo & vero abit, ut mox demonstrabitur, Neque enim hoc preclarissimos Pawes latuit, vel sio fieri contigit pre ipsorum in astronomia imperitia, sed propter luminarium, ut diclum est, motum. Tempus vero annuum, quod statim pluribus dicetur, diebus 365 cum quadrante ferme diei restituitur. Medii autem mo- tus lune in longitudinem non redeunt, in annis integris 19 secundum quadrantis additamentum computatis: sed desiderantur unius diei sexage- sima prime tres, et secunda 37. Atque hano ob causau in 304 apuie non iutogris quidem, sed mie 99 MATTH/EI BLASTARIS 100 nus unius diei minutis primis 57 et secundis 52, A ὑπ᾽ ἐκείνων τῷ τότε ληφθείσης, ἥτις ἄρχεται δηλον- hoc est fere die uno, dieta revolutio peragitur. Nam si nosmet nuno sumamus enneacaideoaete- rida post 304 annos ἃ Patribus Niosnis, que sep- tima est ab illa quam ií sumpsere (incepit autem ha:c ab auno 60537), et computemus pleunilunia ip- sius post equinoctium vernum, reperiemus quod- libet plenilunium uno die prevertere illa que ad primum enneacaidecaeterida pertinent, ut jam con- stitutum eet in tabula, quam de istis construxi- mus. Atque pariter si similes enneacaidecaeteridos conjugationes calculo exponamus, que ab isthao in pari intervallo incipit, ut a sexies millesimo nongentesimo quadragesimo primo anno, hasce die uno illis priores deprehendemus. Tum etiam in annis sequentibus, qui pari intervallo distant, reperire est inter conjugationes unius diei diffe- rentiam. Quapropter hodie duo dies post plenilu- nium adjiciuntur ad Pascha legale adenveniendum, quoaiam plenilunium nequit attingere diem men- ott ἀπὸ τοῦ ςφλζ' ἔτους, xai ἐπιλογισάμενοι τὰς dv αὐτῇ μετ᾽ ἰσημερίαν ἐαρινὴν πανσελήνους, εὕρομεν ixxetnv γενομένην πανσέληνον πρὸ μιᾶς ἡμέρας τῶν ἐν τῇ α΄ ἐννεαχαιδεχάδι, ὡς προτέταχται ἐν τῷ παρ᾽ ἡμῶν ἐχτεθέντι περὶ τούτων χανονίῳ. Ὡσαύτως δὲ χαὶ τὰς ὁμοίας ἐπιλογισάμενοι συζυγίας τῆς ἐν- νεαχαιδεκάδος, ἥτις ἀπὸ ταύτης ἐν ἴσῳ διαστήματι ἄρχεται, ἀπὸ τοῦ ςωμα΄ δηλονότι ἔτους, πρὸ μιᾶς πάλιν ἡμέρας τῶν πρὸ αὐτῶν ταύτας εὕρομεν. Kai ἐν τοῖς ἑξῆς δὲ τῶν ἐτῶν, τοῖς τῷ ἴσῳ ἀεὶ διέχουσι διαστήματι, μίαν ὁμοίως ἡμέραν ἔγγιστα εὐρήσει τις τὴν τῶν συζυγιῶν διαφοράν. Διὰ δὴ τοῦτο ἂρ- τίως δύο μετὰ τὴν πανσέληνον ἡμέραι εὑρίσκονται προστιθέμεναι ἔν τῇ τοῦ νομικοῦ Πάσχα εὑρέσει, τῆς πανσελήνου μὴ δυναμένης χαταλαδεῖν τὴν ὁρι- σθεῖσαν τοῖς Πατράσι ποστὴν τοῦ μηνὸς, ὀπιστορ- μήτου γενομένης, ὡς εἴρηται, ἐν τὸ’ ἔτεσιν, μιᾶς ἡμέρας ἔγγιστα διαστήματι s τοσαύτην ὁ χρόνος περὶ τὸν xzvóva τοῦτον πεποίηχε τὴν πλημμέλειαν. sis a Pahibus definitum, propter retrocessionem ejus in annis 304, quantum ferme est spatium unuis$ dici. Hoc errati ia canone isto tempus annuum creavit. De 2quinoctio verno. Sed nec momenta equinoctii in eodem die ste- terunt. Quoniam enim sol in medio zodiaco mo- tam proprium tarde peragit, ita uL unica istiusmodi revolutio annum reddat integrum, circumfertur tamen pari ferme velocitate cum motu universi; quatenus unica circumactione diem naturalem quam proxime faciat, quando itaque reperitur in communi intersectione circuli proprii (seu ecli- ptiose) et maximi paralleli (boc est squinootialis) latione illa diurna parem ubique efficit, 286 quod opus, diem nocti. Nam quia maximus parallelorum equaliu segmenta habet supra et infra terram, quando sol circumactus in eo oum universo una decurrit, necessario moras sub et supra terram pares facit. Nam qus equabiliter moventur, in equali tempore squalia pertranseunt spatia. Imo propter equalitatem noctis ao diei, que in illo contingit, equinoctialis vocatur ille circulus, et punota huic et zodiaco communia, in quibus die- bus ao noctibus equalibus esse accidit, equino- ctiulia ; equinoctium denique temporis momentum, quo centrum solis communem dictorum circulorum intersectionem subit. Bina vero sunt puncta e&qui- nocltialia, autumnale scilicet, quod in principio li- bre jacet, ubi sol versatur cum relicto aquilone ad austrum tendit, et vernum in initio arietis, cui subest centrum solis ἃ partibus australibus ad septentrionales vergentis, et momentum illud ap- pellatur equinoctium vernum, post quod lex di- vina Pascha celebrari precipit. Quapropter respe- ctu nature ipsius in eodem tempore semper sequí- noctia flunt, propter quantitatem annuam semper unam et eamdem. Αἱ vero respectu dispositionis corporum colestium quoad terram, et mensurte etiam dierum ac noctium, qua juxta ritum Latino- rum aos ips! utimur, neque esdem hora, neque Περὶ τῆς ἑαρινῆς ἰσημερίας. 'AÀX οὐδὲ τὰ τῆς ἰσημερίας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἔστη- κεν ἡμέρας ἀεί. Ἐπεὶ γὰρ τὴν ἐπὶ τοῦ λοξοῦ διὰ μέσου τῶν ζωδίων ἰδίαν χίνησιν βραδέως ποιεῖται ὁ ἥλιος, ὡς εἶναι τὴν μίαν αὐτοῦ ἀποχατάστασιν, τὸν ὅλον ἐνιαυτὸν, τῷ δὲ παντὶ ἰσοταχῶς σχεδὸν συμπε- ριπολεῖ, ὥστ᾽ ἐν μιᾷ περιστροφῇ τὸ νυχθήμερον ἔγγιστα ποιεῖν, ὅταν ἄρα ἐπὶ τῶν χοινῶν τομῶν γένηται, τοῦ τε οἰκείου καὶ τοῦ μεγίστου τῶν παραλ- λήλων, ἴσην ἐξ ἀνάγχης πανταχοῦ xat! ἐχείνην τὴν περιστροφὴν τὴν ἡμέραν ποιεῖ τῇ νυχτί, Τοῦ γὰρ μεγί- στου τῶν παραλλήλων χύχλου ἴσα τμήματα ἔχοντος, τό τε ὑπὲρ γῆν, καὶ τὸ ὁπὸ γῆν, ὅταν ἐπ᾽ αὐτοῦ ὧν ὁ ἥλιος, τὴν μετὰ τοῦ παντὸς ποιῆται περιστροφὴν, τῷ ὑπὸ γῆν χρόνῳ ἴσον ποιεῖ τὸν ὑπὲρ γῆν ἐξ ἀνάγκης ^ τὰ γὰρ ὁμαλῶς χινούμενα ἐν ἴσῳ χρόνῳ τὰ ἴσα διεξέρχεται διαστήματα. Διὰ ταύτην οὖν τὴν γινομένην ἐπ᾽ αὐτοῦ ἰσότητα τῆς νυχτὸς πρὸς τὴν ἡμέραν, αὐτὸν μὲν ἰσημερινὸν ὀναμάζουσι xóxÀov, τὰ δὲ κοινὰ σημεῖχ αὐτοῦ τε xai τοῦ λοξοῦ, καθ᾽ ἃ al τῶν νυχθημέρων ἰσότητες γίνονται, ἰσημερινὰ, ἰσημερίαν δὲ τὴν ὥραν, 7, πρῶτον τοῦ ἡλίου τὸ χέντρον ἐπὶ τῆς χοι- νῆς τομῆς γίνεται τῶν εἰρημένων δύο κύχλων. Δύο δέ εἰσι τὰ ἰσημερινὰ ταῦτα σημεῖα͵ τό τε φθινοπω- ρινὸν, τὸ κατ᾽ ἀρχὴν τοῦ ζυγοῦ χείμενον, ἐν ᾧ γίνε- ται ὁ ἥλιος ἀπὸ τῶν βορείων ἐπὶ τὰ νότια διερχόμε- voc, xa! τὸ ἐαρινὸν, τὸ κατ᾽ ἀρχὴν τοῦ χριοῦ θεω- ρούμενον, ᾧ τινι τὸ τοῦ ἡλίου κέντρον συνέρχεται, ἀπὸ τῶν νοτιοτέρων ἐπὶ τὰ βόρεια χινουμένου * xai à ὥρα ἐχείνη ἐαρινὴ χαλεῖται ἰσημερία, μεθ᾽ ἣν ὁ θεῖος νόμος τὸ Πάσχα ἐπιτελεῖσθαι χελεύει. Κατὰ μὲν οὖν τὴν τοῦ παντὸς φύσιν, ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τὰ τῆς ἰσημερίας ἀεὶ γίνεται, διὰ τὸ ἴσον εἶναι dsi τὸ μέγεθος τοῦ ἐνιαυσίου χρόνου. Κατὰ δὲ τὸν ἐχά- στονε γινόμενον πρὸς τὴν γῆν των οὐρανίων σχημα- τισμὸν, καὶ xatà τὸ μέτρον τῶν ἡμερῶν τε xal μηνῶν, ᾧ κατὰ Ῥωμαίους ἡμεῖς χρώμεθα, οὔτε 101 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — π. 104 xatà τὴν αὐτὴν ὥραν, οὔτε xatà τῆν αὐτὴν fjui- A veleodem die accidit equinoctoctium fleri. Quoniam ραν συμθαίνει ἀεὶ τὴν ἰσημερίαν γίνεσθαι. "Enel γὰρ ἣ ἐνιαύσιος ποσότης πρὸς ταῖς τξε΄ ἡμέραις xai τέταρτον ἔγγιστα προσλαμθάνει, ὅταν dj ἡ ἰσημερίᾳ περὶ μεσημόρίαν, τὸ μὲν ἑξῆς ἕἔτθς ἔσται περὶ δύσιν ἡλίου, τὸ δὲ ἑξῆς περὶ μέσας νύκτας, καὶ οὕτω μέχρι παντός, ᾿Εντεῦθεν γὰρ xai à τοῦ βισέκτου ἡμέρα εἴς δ΄ ἐνιαυτοὺς προσαπαρτί- ζεται. Ἐπεὶ δ’ αὖθις dj ἐπὶ τξε΄ ἡμέραις ἐπουσία οὐχ ὅλον τέταρτον ἡμέρας περιέχει, ἀλλὰ παρὰ τρια- χοσιοστὸν, ἡμεῖς δὲ τῷ τῶν ἡμερῶν χαὶ μηνῶν ἀρι- θμῷ κατὰ “Ρωμαίους χρώμεθα, ὡς τοῦ τετάρτου ἀεὶ τελείου προσγινομένου, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τέσο σαρας ἐνιαυτοὺς μίαν ἡμέραν ταῖς τξε΄ προστίθε- μεν, συμὔαίνει ἐξ ἀνάγχης μετὰ τ΄ ἐνιαυτοὺς πρὸ μιᾶς ἡμέρας γίνεσθαι τὴν ἰσημερίαν -* οἷον, ἐπεὶ χατὰ τὸ παρὸν dj ἰσημερία γίνεται τῇ ιη΄ Μαρτίου, μετὰ τ᾽ ἔτη ἔσται τῇ ιζ΄, εἶτα μετὰ ἕτερα τοσαῦτα τὸ ις΄, xai οὕτως ἀεί. Ἡ μὲν οὖν κατὰ τὸ δονς’ ἕτος ἀπὸ κτίσεως χοσμου ἐαρινὴ ἰσημερία ἐπιλελό- γισται ἡμῖν γεγονυῖα Μαρτίου xt χατὰ μεσημύρίαν * λέγω δὲ μεστημύρίαν, κατὰ τὸν δι᾽ ᾿Αλεξανδρείας μεσημύρινόν. Τῶν δὲ ἑξῆς, ὅσαι μὲν τοῖς τ΄ ἔτεσιν ἀλλήλων διαφέρουσιν, ἑκάστη πρὸ μιὰς τῆς πρὸ αὐ- τῆς ἡμέρας χατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν γίνεται, ὡς προ- τέταχται ἐν τῷ διαγράμματι * αἱ δὲ μεταξὺ τούτων ἰσημερίαι, τοῖς μεταξὺ διασυήμασι δηλονότι γίνον- ται. Εἰ δὲ xal σαφέστερα βούλει γνῶσι τοῦ χρό- vou σημεῖα, ἐν μὲν τοῖς χρόνοις Ναθουνασάρου περὶ λῆξιν ἑσπερίαν ἦν dj ἰσημερία τῆς τοῦ Μαρτίου πέμπτης καὶ εἰχοσνῆς, ἐν δὲ τοῖς Φιλίππου τοῦ “Ἔτη ἀπὸ χτίσεως Κόσμου. Ἰσημερίαι χατὰ τον Μάρτιον. pv" . ὁ e. 0 9 9 e Sues... 4 2 e X Qv... c-r, LT CEP SUSS . es SXNSS. PD Sw. . . .. SOS. ΜΝ l| ,«φγς . 0... SUN arl. s ᾿Αριδαίου περὶ μεσημδρίαν τῆς χδ’ αὐτοῦ " iv αἷς δὲ ἡμέραις ὁ Χριστὸς τῷ οἰχείῳ θανάτῳ τὸν θά- vatovy ἐθανάτου, τρίτην χαὶ εἰχοστὴν αὐτοῦ, περὶ μέσην ἐχείνην τὴν νύχτα “ ὅτε δὲ τὸ τῶν Πατέρων τουτὶ χανόνιον ἐγεγόνει, τῇ α΄ τούτου καὶ x τὰ τῆς ἰσημερίας ἀπήντα" νῦν δ᾽ ἐφ᾽ ἡμῶν, ὡς δεδήλωται, f, ιη΄ ταύτην ὁλοσχερῶς ὁρᾷ γινομέ- νην. Τοιαύτην ἀνωμαλίαν ἡ ἐπὶ τῇ τῶν φωστήρων κινήσει βραχυτάτη ἔλλειψις xatà μιχρὸν προσγινο- μένη ἀπίτεχε, καὶ τὰ φῶτα ὀπισθόρμητα γίνεσθαι παρεσχεύατεν. Οὐ μὴν παρὰ τοῦτο μεταποιεῖν τὸν τῶν Πατέρων προσήχει χανόνα" οὔτε γὰρ οἷόν τε συνθεῖναι ἕτερον, οὕτω σαφῶς δειχνύντα τοῖς πᾶσι τοὺς εἰρημένους περὶ τὸ Πάσχα ὀιορισμούς. ᾿Αλλὰ xai ἣν ἐθελήσαιμεν, ὥς τινες, μεταθεῖναι, δυσὶν enim tempus annuum preter dies 365 etiam prope quartam partem diei requirit, si nunc fuerit equinoctium circa meridiem, anno sequente erit circa occasum solis, e! anno tertio circa noctem mediam, et sic in infinitum. Hino enim quatuor annis completur dies bisseztilis. Deinde vero, quo- niam appendicula que ad dies 365 accedit, non continet integrum diei quadrantein, sed deficit parie trecentesima, et nos quidem numero dierum 86 mensium & Latinis accepto utimur, quasi qua- drans diei perfecte semper expleretur, adeoque quolibet quadriennio diem unum ipsis 305 ad]ici- mus, contingit necessario post annos 300 equino- otium unico die preverti. Ut, exempli gratia, hoc ipso tempore, sequinoctium accidit die 18 Martii, post annos 300 illud inoidit in 17, tum post alios 300 in 16, atque ita perpetuo. /Equinoctium itaque proanno ab orbe condito 4156 calculo nobis com- probatur incidisse in Martii 27 circa meridiem ; meridiem, inquam, juxta meridianum Alexandrie. Ceterorum vero equinocliorum, que invicem di- Stant 300 annis, unumquodque circa eamdem ho- ram, at uno die citius obvenit, ut in laterculo ap- posito constitutum est. /Equinoctia autem inter- media eliam intermediis diei spatiis sive horis fiunt. Si tamen libet paulo accuratius temporis momenta scire, primo quidem anno Nabonasaris oirca vesperam exeuntem equinoctium erat Mar- tii die 25, sed tempore Phlilippi Aridei circa meri- diem diei 24 ejusdem €$87? mensis: tempore Anni ab orbe condito. 4Equinoctia circa Martium 4156 27 4450 20 4156 25 5056 24 9396 23 5056 22 5056 24 6256 20 6556 19 6856 18 vero quando Christus morto sua mortem ipsam enecavit, die Martii vergentis 23, ad noctem me- διανύοντος ἢ diam ; dein quando hanc tabulam Patres con- siruxerunti, Martii 21 die aderat momentum «e- quinoctiale. Nunc autem apud nos, ut supra monstratum est, dies 18 istius mensis sequino- ctium crasgeiori modo captum videt. Ejusmodi ano- maliam vel minimus circa motum luminarium de- fectus, quamvis non diu ait quod contigerit, orea- vit, fecitque luminaria retro cedere. Non tamen eam ob oausam canonem illum Patrum immutare oportet : neque enim alium condere licet, qui tam evidenter commonstret etiam omnibus dictas Pa- schatis determinationes. Verumtamen etsi velimus: quod faciunt nonnulli, hunc iminutare, atque ini- . "^ 1403 MÁTTH/EI BLASTARIS 106 tium sumentes ab anno 6841, dies adeo duos de- Α αὐτὸν ἡμέραις ὁποδιδάσαντες, ἀρξάμενοι δηλονότι mere: preterquam quod ne vix possibile est om- nibus per totum terrarum orbem reram sacrarum moderatoribus persuadere ut methodum novam addiscant, altera rejecta, etiam hic post annos 304, rursusque post alios 304, atque porro in infinitum idem error sequetur, atque opus erit tabulam se- pius immutare. Quapropter multo melius fuerit, nullatenus innovare : nam istiusmodi innovatio non solum non potest eumdem errorem devitare, sed et turbarum non minimarum in Hooclesi& causa erit, Ut vero canon ille nunc se habet, ea qua preolipue circa Pascha obtinere oportet, in illo (ir- miter observantur, scilicet quod post squíino- otium, imo etiam post lunam eequinoctium se- quentem, festi istius solemnia ab omnibus et eo- dem tempore eodemque die sine dissidio peragan- tur. Preeterea, si recte quoad omnia se haberet pe- riodicus ille canon, sepenumero tamen contingeret Pascha a nobis postridie festi Judeorum obser- vari. Nuno. autem post tres dies ad minimum ab ipsorum festo nostrum celebratur. Quod etium magis convenit canoni apostolico, qui statuit Pa- scha eodem tempore cum Judeis minime eelebran- dum esse; et sane error iste ciroa Pascha, quasi ex consulto, facit ut preceptum illud magis obser- vetur. Jam vero opportunum esse reor sanetiones etiam necessarias commemorare. Primus itsque concilii Antiocheni canon, Hoo decreti, ait, synodus Nieena edidit, Constantino piissimo imperatore presente, ne Christiani una cum Judeis sacra Paschatis solemnia celebrarent, sed potius uti legibus ac sententia, ita et dierum discrimine ab iatis distinguerentur. Clericos vero qui definitionem illam violare ausi fuerint, atque ita populum docere presumpserint, sacerdotis jac- ctura multat : tum etiam qui cum hisce oommuni- eaverint, post depositionem honore qui extra sa- erum tribunal ad ipsos pertinet, cathedra puta aliisque privilegiis, exuit. Nam qui ob delictum non pregrave sacerdotio suo excidunt, non statim ho- nore íllo circa externa privantur. Canonautem 66 synodi sextea die Resurrectionis usque ad Dominicam sequentem psalmis et hymnis et canticis spiritaalibus vacare fideles admonet, et hippodromiis spectaculisque publicis pretermis- sis, in sacris frequentius versari, qua decausa a servitute diaboli liberati sumus. Verum enim vero Christianum oportet nunquam non paratum 6886 ad suscipienda saora mysteria : ita quidem fiet, ut una cum Christo resurgamus, atque de vita vili et terren& ad ultramundanam et spiritualem conver- sationem attollamur. Vide etiam in cap. 1 litterae Θ canonem 61 con- cilii Carthaginensis. $18 Canon autem 89 synodi sexte fidelibus D πιστούς * ἀπὸ τοῦ cupa ἔτους, πρὸς τῷ μηδὲ πάντας δυνατὸν εἶναι τοὺς ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰχουμένην τὰ Χριστιχ- νῶν πρεσθδεύοντας πεῖσαι μεταμαθεῖν αὐτὸν, ἕτι καὶ μετὰ τὸ πάλιν ἔτη, xal αὖθις μετὰ τοσαῦτα, xai ἀεὶ οὕτως dj αὐτὴ παρακολουθήσει ἁμαρτία, καὶ δεήσει πολλάκις τοῦτον μεταποιεῖν, ὥστε βέλτιον μὴ χαινοτομεῖν. Ἢ γὰρ τοιαύτη καινοτομία οὐ μόνον οὐ δυνήσεται μὴ τῇ αὐτῇ πάλιν περιπεσεῖν ἀμαρ- τίᾳ, ἀλλα χαὶ στάσεως οὐ μετρίας τῇ ᾿Εκκλησίᾳ γενήσεται πρόξενος. Νῦν δὲ καὶ οὕτως ἔχοντος τοῦ κανόνος, τὰ χαιριώτερα τῶν ὀφειλομένων περὶ τὸ Πάσχα τηρεῖσθαι, δι᾽ αὐτοῦ βεδαίως τηροῦνται, τὸ μετ᾽ ἰσημερίαν δηλονότι, xai τὸ μετὰ τὴν πανσέ- ληνον, τὴν μετ᾿ ἰσημερίαν, τὰ τῆς ἑορτῆς ὑπὸ πάντων, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ, καὶ τῇ αὐτῷ ἡμέρᾳ τελεῖσθαι ἀστασιάστως. "Ext δὲ εἰ ὀρθῶς εἶχεν ὁ πε- ριοδικὸς οὗτος χατὰ πάντα χανὼν, πολλάκις ἂν συνέβαινε, τὴν ἑξῆς εὐθὺς ἡμέραν τῆς ἑχείνων ἕορ- τῆς ἡμῖν τὸ Πάσχα τελεῖσθαι * νῦν δὲ μετὰ τρεῖς τοὐλάχιστον ἡμέρας τῆς ἐχείϑων ἑορτῆς ἣ ἡμετέρα τελεῖται. Ὅπερ ἔτι μᾶλλον τῷ ἀποστολιχῷ κανόνι συμθαίνει, τῷ διοριζομένῳ μὴ δεῖν ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τοῖς ᾿Ιουδαίοις τὸ Πάσχα τελεῖν * καὶ $j συμ - δεθηχυῖα περὶ τὸ Πάσχα διαμαρτία ὥσπερ ἐξεπί- τηδες ποιεῖ τὸν τοιοῦτον ἐπιπλέον νόμον φυλάττεσθαι. ᾿Αλλ᾽ οὐκ ἄκαιρον οἶμαι κάἀὶ τῷ ἐπιχαίρων ἤδη μνησθῆναι χρησμῶν. Ὁ a' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ συνόδου χανὼν, ρον, σησὶν, ἐξενήνοχεν dj iv. Νικαίᾳ πρώτη σύνοδος, ὑπ᾽ ἔψιν τοῦ εὐσεδοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου, τὴν τοῦ ἁγίου Πάσχα τελετὴν μὴ σύναμα τοῖς Ιουδαίοις τοὺς Χριστιανοὺς ἄγειν, ἀλλ᾽ ὥσπερ τοῖς νόμοις xai τῷ ψρονήματι, οὕτω χαὶ τῷ διαλλάττοντι τῶν ἡμερῶν τούτων ἀποδιίστασθαι. Τοὺς δὲ τὸν ὅρον ἐχεῖνον πα- ραλύειν τολμῶντας χληριχοὺς, καὶ οὕτω τὸν λαον πειρωμένους δίδάσχειν, τῇ ἀφαιρέσει ζημίιοὶ τῆς ἱερωσύνης " πρὸς δὲ, xai τοὺς τολμῶντας τούτοις μετὰ τὴν καθαίρεσιν χοινωνεῖν, οὐ μὴν ἀλλὰ xai τῆς ἔξω τοῦ βήματος ἀλλοτριοῦσθαι τιμῆς, τῆς ἐν τῇ καθέδρᾳ δηλαδὴ, καὶ τῆς ἄλλης. Οἱ γὰρ διὰ μέ- tptov πταῖσμα τῆς ἱερωσύνης ἀφῃρημένοι τῆς περὶ τὰ ἔξω τιμῆς οὐχ εἴργοντα. Ὁ Ec τῆς ς᾽ συνόδου ἀπο τῆς ἀναστασίμου ἡ μέρας ἄχρι τῆς χαινῆς Κυριαχῆς, ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις xat φδαῖς πνευματιχαῖς, ἑορτάζειν διαχελεύεται᾽ τοὺς καὶ ἐῤῥῶσθαι φράσαντας ταῖς ἱπποᾶδρο- μίαις, καὶ ταῖς δημώδεσι θέαις, θαμινὰ τοῖς ἱεροῖς ἐπιχωριάζειν, ἀνθ’ ὧν τῆς τοῦ διαδόλου δουλείας ἠλευθερώμεθα. Τὸν γὰρ ἀληθῆ Χριστιανὸν ἕτοιμον εἶναι δεῖ σχεδὸν ἑκάστοτε πρὸς τὴν τῶν θείων μυ- στηρίων ὑποδοχήν * οὕτω γὰρ ἐσόμεθα συναναστάν- τες Χριστῷ, τὴς χαμαιζήλου xai γηΐνης ζωῆς, xai συνυψωθέντες πρὸς ὑπερχόσμιον καὶ πνευματικὴν τῷ ὄντι διαγωγήν. Ζήτέι καὶ ἐν τῷ a' κεφ. τοῦ Θ στοιχείου κανόνα te τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου. 'O δὲ πθ΄ τῆς ς΄ συνόδου τὰς τοῦ σωτηρίου πά- 105 SYNTAGMA ALPHABETICUM' — πο 106 θους ἡμέρας ἐν νηστείᾳ εἰσηγεῖται, xal προσευχῇ, Α precipit, ut salutaris Passionis diem in jejunio et καὶ χατανύξει χαοδίας ἐπιτελεῖν τοὺς πιστούς" μέσων δὲ νυχτῶν μετὰ τὸ Σάδδατον ἀπονηστίζεσθαι, τῶν θείων εὐαγγελιστῶν Ματθαίου καὶ Λουχᾶ, τοῦ μὲν, διὰ τοῦ ὀψὲ Σαδόάτου ῥήματος, τοῦ δὲ, διὰ τοῦ βαθέος ὄρθρου, τὴν βραδυτῆτα ἡμῖν τῆς νυχτὸς ὁπογραφόντων. Μέχρι μὲν γὰρ τῆς τοῦ Σαδδάτου νυχτερινῆς ς΄ ὥρας, θέμις νηστεύειν * μετὰ δέ γε τὴν ζ' οὐχ ἔτι " ἅτε καὶ τοῦ Κυρίου ἐγηγέρθαι πι- στευομένου τῷ τότε, καὶ μὴ νηστεύειν τὰς χυριωνύ- μους προστεταγμένον. Τούτοις συνάδων xal ὁ ἐν ἁγίοις Διονύσιος ᾿Αλεξαν- δρείας, xav' ἐχεῖνο τῆς ὥρας κελεύει ἀπονηστίζε-- σθαι τοὺς προ τοῦ Πάσχα νενηστευχότας, ὦν ol μὲν ἄσιτοι πᾶσαν τὴν πρὸ τοῦ Πάσχα ἑύδδομάδα διατε- λοῦσιν, ἄλλοι δὲ δύο ἡμέρας, ἣ τρεῖς, ἢ τέσσαρας" qo γὰρ ὀψὲ Σαδδάτου εἰρημένον τῷ θείῳ Ματθαίῳ οὐ τὴν ἑσπέραν δηλοῖ, φησὶν, ἀλλὰ νύχτα βαθεῖαν, βοαδυτῆτα καὶ μαχρὸν χρόνον, τοῦ ὀψὲ δηλοῦντος. ταύτῃ τοι χαὶ ἐπήγαγε, « τῇ ἐπιφωσχούσῃ εἰς μίαν Σαδδάτων"» ὁ δὲ ᾿Ιωάννης,» πρωὶϊ, σχοτίας ἔτι οὔσης,» φησίν * ὁ δὲ Λουκᾶς, « τῇ μιᾷ τῶν Σαδύάτων, ὄρθρου βαθέος" » ὁ δέ Μάρκος, « λίαν πρωὶ, τῆς μιᾶς x2662- των, al γυναῖκες ἦλθον ἐπὶ τὸ μνημεῖον, ἀνατεί- λαντος τοῦ ἡλίου" » ταυτὸν δέ ἐστι τὸ « λίχν mput » τῷ « βαθέος ὄρθρου. » ᾿Αωρὶ μὲν γὰρ τῶν νυχτῶν πρὸς τὸ μνημεῖον αἱ γυναῖχες ἀπήεσαν * προσήδρευον δὲ τῷ τάφῳ μέχρις ἀνατολῆς ἡλίου. Εἰ γὰρ καὶ ἀρχὴ τῆς ἡμέρας ἡ τοῦ ἡλίου ἀνατολὴ γίνεται, καὶ ἀρχὴ τῆς νυχτὸς ἡ δύσις αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ὁ πολιτιχὸς νόμος χαὶ οἱ περὶ τὴν ἀστροθεάμονα τέχνην ἐσχολαχότες, ἀρχὴν τῆς ἡμέρας, τὴν νυχτερινὴν ἑδδόμην τίθενται ὥραν, καὶ ἀρχὴν τῆς νυχτὸς τὴν ἑδδόμην ἡμερινήν. Διὰ τοῦτο καὶ ἐν tfj ἱερᾷ νυχτὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀναστά- σεως, ἅτε τηνιχαῦτα ἰσημερίας οὔσης ἐαρινῆς, ὄρθρος βαθὺς, καὶ λίαν mpuwt ἀνατείλαονος τοῦ ἡλίου, xii σκοτία, χαὶ ὀψία Σαδδάτου εἷς μίαν Σαθύάτων, τὴν τότε Κυριακὴν, ἐπιφώσχουσα, ὁ μετὰ ἕκτην ὥραν καιρὸς τῆς νυχτὸς, τῇ θείᾳ τῶν εαγγελιστῶν προσηγόρευται λογάδι, ὃς ἦν ἀρχὴ τῆς Κυριαχῇς " παρὸ δὴ xal τριήμερον λέγομεν τὴν ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου, κατὰ τὴν ἀψευδὴ αὐτοῦ ἐπαγγελίαν. ᾿Επεὶ γὰρ τῇ Παρασχευνῇ τὸν ζωοποιὸν ὕπνωσε θάνατον, ἥτις ἦν πρώτη, δευτέρα δὲ τὸ εάδύατον, ἥψατο δὲ xai τῆς ἑύδόμης ὥρας τῆς νυχτὸς, ὕτις ἦν ἀρχὴ τῆς Κυριακῆς, ὡς εἴρηται, τρίτη ἄρα λογίζεται ἡ Κυ- ριακή. Φισὶ δὲ ὁ τῆς Ἐχχλησίας περίδολος, à τῆς εὐαγ- γελιχῆς ἐμπειρίας βίδλος, ὁ θεῖος, φημὶ, Χρυσόστο- poc, ὅτι τὸ μὲν θᾶττον ἀναστῆναι ἔγχλημα οὐχ ἦν " τὸ δὲ βράδιον, ὑποψίας ἔγεμεν * οὐ γὰρ ἂν xal τὸν χείος καταδάλλοντα πρὸ τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας, νοῦν ἔχων ἄνθρωπος αἰτιάσαιτο. Οἱ μὲν οὖν θεῖοι εὐαγγελισταὶ τὰς τῶν εὐαγῶν γυνάιχῶν προσελεύ- σεις, χαὶ ἃς χατεῖδον αὗται διαφόρους περὶ τὴν ἀνάστασιν ὀπτασίας, ὡς εἶχεν ἕκαστος διὰ μνήμης, ἢ θειοτέρας, μᾶλλον εἰπεῖν, ἐμπνεύσεως, σαφῶς ἀνεγράψαντο. Ἢ μέντοι ἀληθὴς τῆς αναστάσεως ParROL. Ga. CXLV. oratione et compunctione cordis peragant, atque tum circa noctem mediam Sabbati jejunium solvere ; cum sancti evangelists Mattheus ac Lucas, ille quidem dicendo, vespere Sabbati, hio vero, valde diluculo, nobis noctis tarditatem descripserint. Usque enim ad sextam horam nocturnam Sab- bati jejunare fas est : non tamen post septimam, quia Dominus oirca illam horam resurrexisse cre- ditur, diebus autem Dominicis jejunare vetitum est. Convenit cum illis etiam B. Dionyaius Alexan- drie patriarcha, atque eodem tempore jejuniug solvere eos jubet, qui ante Pascha abstinuerunt, quorum alii totam septimanam absque cibo trans- B egere, alii duos solum, aut tres, aut etiam qua- tuor dies. Nam vespere Sabbuti qnod apud san- ctum Mattheum legitur, non vesperam denotat, sed profundam noctem ; larditas adeo ac longa noctis mora vespere significatur ; ideoque addit ille, « Quod lucescit prima Sabbati. » Joannes autem sic habet : « Mane cum adhuc tenebre essent. » Et Lucas, « Una Sabbati valde diluculo. » Marcus denique, « Valde inane una Sabbatorum, mulieres venerunt ad monu- mentum, orto jam sole.» Idem vero est « valde mane quod βαθέως ὄρθρου, id est, « valde diluculo. » Nam mulieres noctu intempesta monumentum adi- bant, atque sepulcrum assidebant usque ad ortum solis, siquidem ab ortu 8018 dies, et ab occasu ejus uox incipiat. Jus autem civile et astronomi ho- ram noctis septimam principium diei slatuunt, et pro noctis initio borum septim&àm diurnam. Quam ob causam οἱ in sacra nocte resurrectionis Christi, quando scilicet contigit aquinoctium ver- num, profundum diluculuin, et. valde maue sole jam oriente, et tenebre, et vespera Sabbati in primum post Sabbatum diem allucescens, qui Dominicus quidem fuit, sacra evangelistarum phrasi vocatur tempus noctis immediate sequens horam sextam, quod principium quidem erat diei Dominice. Unde triduanam esse dicimus Domini resurectionem juxia infallibilem ipsius predictio- nem. Quoniam enim in Parasceve mortem dormivit vite parentem, qu» prima fuit, οἱ secunda, que erat Sabbatum, septimam noctis horam, hoc eat principium diei Dominice, ut jam diximus, perti- git ; tertia igitur numero fuit dies Dominica. Dicit autem murus ille septumque Ecclesie, olque doctriue evangelioce pandectes, sanctus, inquam, Chrysostomus, citius si resurrexisset Do- minus, incusatione fore vacuum ; sin vero tardius, valde suspectum. Nam si quis debitum ante pre- stitutum tempus persolverit, prudens nemo vitio vertat. Sancti autem evangeliste acoessas agi- lium illarum mulierum, variasque quas de resur- reclione viderunt visiones, ut quisque ex me- moria potuit, aut potius ex divina revelatione, clare descripserunt. Ipsissimam autem resurre- 4 101 MATTHJAEI BLASTARIS 108 tionis horam, sive seplima fuerit, sive octeva, A ὥρα, εἴτε t60óp τυγχάνουσα ἦν, εἴτε μὴν ὀγδόη, solus Deus novit qui resurrexit. Canones aulem concilii Carthaginensis 34 et 73 diem sacri Paschatis in synodis anniversariis declarari jubent, synodi autem habende diem in- dicunt decimum Kalendas Septembris, vel quod idem est, 21 die Augusti. Kalende enim vocantu? primi mensium dies. Demptis igitur decem diebus qui pracedunt, relinquitur Augusti (qui mensis dies 34 numerat) dies vicesimus primus. Porro autem canon 14 concilii Laodiceni illici- tum judicat Bacra mysteria, benedictionis quidem impertiende causa, tempore Paschatis ab una pa- rcecia in aliam mittere. Hoc enim tanquam moris indecentis et minus convenientis merito a Patribus B prohibitum fuit. $89 Latini autem hodieque id fa- ciunt, nimirum tempore Paschali azyma jam conse- crata, tanquam communia, popula distribuunt. Lex. Primo paschalium dierum incarcerati, nisi im- peratoris jussu aliter cautum fuerit, liberentur: precluduntur tamon sacrilegus, adulter, virginum raptor, sepuleri violator, magus, veneflcus, ho- micida parricide, tum quisquis deprehensus fuit adversus imperatorem aut statum civilem novi ali- quid moliens. CAP. VIII. De patriarcha. Patriarcha est viva Christi imago spiransque, operibus et sermonibus in semetipso ad vivum de- pingens veritatem. μόνῳ τῷ ἀναστάντι Θεῷ γνώριμος. Ὁ δὲ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου λδ΄ καὶ ὁ ογ' τὴν τοῦ ἁγίου Πάσχα ἡμέραν παρεγγυῶνται γίνε- σθαι δήλην ἔν ταῖς ἐτησίως γινομέναις συνόδοις * ἡμέραν δὲ τῆς συνόδου ὁρίζονται τὴν πρὸ δέκα κα- λανδῶν Σεπτεμόρίων, ὡς εἶναι ταύτην εἰχοστὴν πρώτην τοῦ Αὐγούστου * χαλάνδαι γὰρ αἱ πρῶται ἡμέραι τοῦ μηνὸς λέγονται * εἰ οὖν τὰς πρὸ τούτων ἀφέλοις δέκα, dj χα' λείπεται τοῦ Αὐγούστου, τριά- κοντα xai μίαν ἡμέρας ἔχοντος. Ὃ δὲ ιδ' τῆς ἐν Λαοδικείᾳ οὐχ οἴεται δεῖν τὰ ἅγια δῶρα, εὐλογίας δῆθεν χάριν, τῷ τοῦ Πάσχα χαιρῷ ἀπὸ παροιχίας πέμπειν εἰς παροιχίαν “ ὡς ἀπρεπὲς γὰρ καὶ οὐχ εὔσχημον ἔθος διχαίως πρὸς τῶν Πατέρων χεχώλυτχι. Τοῦτο δὲ νῦν οἱ Λατῖνοι ποιοῦσιν, ἐν τῷ χαιρῷ τοῦ Πάσχα ἐπιμερίζοντες τὰ ἄζυμα μετὰ τὸ ἁγιασθῆναι, ὡς χοινὰ τῷ δήμῳ παντί. Νόμος. Τῇ πρώτῃ τῶν πασχαλίων ἡμερῶν, xal βασιλικῆς ἐπὶ τούτῳ μὴ καταλαδούσης κελεύσεως, πάντες ol ἐν φυλακαῖς ἀπολυέσθωσαν, εἰ μὴ ἀρα ἱερόσυλός ἐστιν, ἢ μοιχὸς, ἢ παρθένων ἅρπαξ, fj τυμδωρύ- χος, fj γόης, ἢ φαρμαχὸς, ἢ φονεὺς, Tj πατροχτό- νος, ἢ xatà βασιλέως ἢ πόλεως εὑρέθη μηχανησά- μῆνος. ΚΕΦΑΛ. H'. Περὶ πατριάρχδυ. Πατριάρχης ἐστὶν εἰκὼν ζῶσα Χριστοῦ καὶ ἔμψυ- χος, 9€ ἔργων καὶ λόγων ἐν αὐτῷ ζωγραφῶν τὴν ἀλύθειαν. Munus autem patriarche primum quidem est, il- Ο Σκοπὸς τῷ πατριἄρχῃ, πρῶτον μὲν, οὖς ἐκ Θεοῦ los quos suscepit a Deo in pietate moribusque bonis conservare, lum vero et hereticos omnes, quantum potest, ad orthodoxam fidem et Ecclesie unita- tem convertere, (Hereticos autem vocant et jus civile et canones sacri eos quidem omnes, qui cum Ecclesia catholica non communicant.) Tertio au- tem in loco ita infideles preclara et admiranda sua conversalione percellere, ut imitatores emulique fidei evadant, atque operum suorum inspectores, qualenus hoc liceat, sanctissime et consubstan- tialis Trinitatis adoratores reddere. Munus patriarche est animarum sibi creditarum salus, atque in Christo vivere, ac mundo cruci- figi. Dein eximia sunt isthzec, aptum esso ad docen- dum, erga omnes tum sublimis tum vilioris generis homines animo liberali se gerere ; insuper mitem esse in admonitionibus erga eos omnes, quibuscum rem habet, at vero quoad contumaces facultate reprehendendi pollere : pro veritate denique et dogmatum vindiciis, et pro justitia ac pietale con- servandis apud imperatores verba facere, neque erubescere. Cum autem politia ecclesiastica, instar hominis, ex partibus ac particulis constet, membra om- nium maxima maximeque necessaria sunt impera- tor et patriarcha. Quocirca pax ei felicitas subdi- παρέλαδεν ἐν εὐσεδείᾳ καὶ σεμνότητι βίου διαφυ- λάξαι " ἔπειτα δὲ xal πάντας τοὺς αἱρετικοὺς, χατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῷ, πρὸς τὴν ὀρθοδοξίαν καὶ τὴν ἔνωσιν τῆς Ἐκκλησίας ἐπιστρέψαι (αἱρετικοὶ δὲ τοῖς νόμοις xal τοῖς κανόσι χαλοῦνται, χαὶ οἱ τῇ χαθολιχῇ μὴ χοινῶνοῦντες "ExxAnoiq): ἔτι δὲ χαὶ τοὺς ἀπίστους διὰ τῆς λαμπρᾶς xai θαυμασίας αὐτοῦ πράξεως ἐχπλίττων, μιμητὰς ποιῆσαι τῆς πίστεως, καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ ἔργα αὐτοῦ λατρευτὰς τῆς παναγίας xai ὁμοουσίου Τριάδος, τὸ ὅσον ἐπ᾽ αὐτῷ ἀπεργά- σασθαι. Τέλος τῷ πατριάρχῃ dj τῶν χαταπεπιστεά μένων αὐτῷ ψυχῶν σωτηρία, xai τὸ ζῇν μὲν ἐν Χριστῷ, ἐσταυρῶσθαι δὲ τῷ χόσμῳ. Ἴδια πατριάρχου, τὸ εἶναι διδακτικόν, τὸ πρὸς πάντας ὑψηλοὺς τε χχὶ ταπεινοὺς ἀστενοχωρήτως ἐξισοῦσθαι, xai πρᾶον μὲν εἶνχι πρὸς ἅπαντος τοὺς ἐντυγχάνοννχς ταῖς διδασχαλίαις " ἐλεγχτικὸν δὲ ὑπὲρ δὲ τῆς ἀλη,θείας, καὶ τῆς ἐκδικήσεως τῶν δογμάτων, xal τῆς συντηρή- σεως τοῦ διχαίου xai τῆς εὐσεδείχς λαδεῖν ἐναντίον βασιλέων χαὶ μὴ αἰσχύνεσθαι. ποὺς τοὺς ἀπειθοῦντας " Τῆς πολιτείας ἐκ μερῶν καὶ μορίων ἀναλόγως τῷ τινι ἀνθρώπῳ συνισταμένης, τὰ μέγιστα καὶ ἀναγ- χκαιότατα μέρη βασιλεύς ἐστι xal πατριάρχης Διὸ xal 1 χατὰ ψυχὴν καὶ σῶμα τῶν ὑπηχόων εἰρήνη 109 χαὶ εὐδαιμονία βασιλείας ἐστὶ καὶ ἀρχιερωσύνης ἐν πᾶσιν ὁμοφροσύνη χαὶ συμφωνία. *O Καωνσταντινουπόλεως θρόνος βασιλείᾳ ἐπι- χοσμηθεὶς ταῖς συνοδιχαΐῖς ψήφοις πρῶτος ἀνηγο- ρεύθη * αἷς οἱ θεῖοι καταχολουθοῦντες νόμοι xal τὰς πὸ τοὺς ἑτέρους θρόνους γινομένα ἀμφισδητήσεις ,ὑπὸ τὴν ἔχείνου προστάττουσιν ἀναφέρεσθαι διάγνω- σιν xai χοίσιν. Πάντων τῶν μητροπόλεων, χαὶ ἐπισχοπείων, μοναστηρίων τε xal ἐχχλησιῶν ἣ πρόνοια χαὶ φροντὶς, ἔτι δὲ xal κρίσις, xal χατάχρισις, καὶ ἀθώωσις, τῷ οἰκείῳ πατριάρχῃ ἀνάχειται, Τῷ δὲ Κωνσταντινουπόλεως προέδρῳ ἔξεστι χαὶ ἐν ταῖς τῶν ἀλλων θρόνων ἐνορίαις, ἐν οἷς οὐκ ἔστι προχαθ- ιἱέρωσις ναῶν, σταυροπήγια διδόναι, οὐ μὴν ἀλλὰ χαὶ τὰς ἐν τοῖς ἄλλᾳις θρόνοις γινομένας ἀμφισόη- τήσεις ἐπιτηρεῖν xai διορθοῦσθαι, xal πέρας ἐπιτι. θέναι ταῖς χρίσεσιν * ὡσαύτως xal μετανοίας, καὶ ἐπιστροφῆς ἁμαρτημάτων xal αἱρέσεων, αὐτὸς χα μόνος χαθίςταται διαιτητής τε xai γνώμων. ΚΕΦΑΛ. θ΄. Περὶ περιοδευτῶν, ἔτοι ἐξάρχων. Ζήτει ἐν τῷ À' χεφαλαίῳ τοῦ E στοιχείου χανόνα τὴς ἐν Λαοδιχείᾳ συνόδου νζ΄. ΚΕΦΑΔΛ. Τ.Περὶ πίστεως ὀρθοδόξου. Ζήτέι τὸ χεφάλαιον τοῦτο πρὸ τοῦ Α στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. IA', Περὶ πλεονεξίας καὶ ἁρπαγῆς. Ζήτει τὸ (f χεφάλαχιον τοῦ Α σσοιχείου. ὋὉ ó& μέγας 1ρηγόριος ὁ Νύσσης ἐν τῷ G" χα- νόνι. Τὸ τῆς εἰδωλολατρείας, φησὶν, εἶδος, οὕτω γὰρ ὠνόμασε τὴν πλεονεξίαν ὁ μέγας ᾿Απόστολος, οὐχ οἶδ᾽ ὅπως ἀθεράπευτον ὑπὸ τῶν Πατέρων ἡμῶν πε- ριώφθη ^ χκαΐτοι γε δοχεῖ τὸ τοιοῦτον χαχὸν τῆς τριτ-- τῆς ἐν τῇ ψυγῇ χαταστάσεως πάθος εἶναι. Καὶ yàp ὁ λογισμὸς τῆς x83 χαλοῦ κρίσεως ἁμαρτάνων, ἐν t4 ὕλῃ τὸ χαλὸν εἶνα φαντάζεται, οὐ πρὸς τὸ ἀύλον ἀναθλέπων χάλλος. Kai ἣ ἐπιθυμία πρὸς τὰ κάτω Qai, τοῦ ἀληθοῦς ὀρεχτοῦ ἁποῤῥέουσχ * xai ἣ φιλό- νειχός τε «ai θυμώδης διάθεσις, πολλὰς ἐκ τῆς κοιαύτης ἁμαρτίας τὰς ἀφορμὰς λαμόάνει * xal, τὸ ὅλον εἰπεῖν, συμφωνεῖ 1j τοιαύτη νόσος τῷ ἀποστο- λικῷ τῆς πλεονεξίας ὅρῳ. Ὁ γὰρ θεῖος ᾿Απόστοηλος οὐ μόνον αὐτὴν εἰδωλολατρείαν, ἀλλὰ καὶ δίζαν ἀπάν- των τῶν χαχῶν ἀπεφήνατο. Kai ὅμως τὸ τοιοῦτον SYNTAGMA ALPHABETICUM. — ii. 110 torum, tam quoad animam quam corpus, est imperii ac sacerdotii in omnibus concordia et con- B6nsus. Sedes Constantinopolitana, qua imperio coho- nestatur, deoretis synodalibus omnium prima de- clarate fuit : unde imperatorum sanctiones, que isthaec sequuntur lites in aliis sedibus si que orian- tur, ad hujusce throni cognitionem ac judicium re- ferri jubent. Omnium plane ecclesiarum metropolitanarum, et episcopatuum, et monasteriorum, atque Eccle- siarum providentia et cura, imo etiam recognitio ac censura, atque absolutio ad proprium patriar- cham perlinet. Presuli vero Constantinopolitano licet etiam in aliorum thronorum districtu largiri : neque id solum, sed et lites, qua in aliis provinciis moventur, observare et moderari, et penitus deter- minare; ipse pariter et penitentie atque conversio- nis a delictis ac hzresibus ei quidem solus consti- tuitur exactor et explorator. 226 CAP. IX. De visilaloribus, sive exarchis. Quere in capite 30 littere E canonem synodi Laodicene 57. CAP. X. De fide orthodoza. Vide cap. Prefationis, que immediate praecedit, litt. A. CAP. XI. De avaritia et rapina. Consule cap. 12 litt. A. Magnus autem Gregorius Nyssenus in canone G, Species ista idololatrie, inquit (ita enim sanctus Apostolus avaritiam vocavit), Patribus nostris ne- scio an tanqua:n insanabilis penitus neglecta fuit ; siquidem videtur malum illud tertie cujusdum fa- cullatis anime passio esse. Ratio enim, que de bono judicium ferre debet, aberrat, atque in mate rie bonum situm esse arbitratur, nihil ad decus im materiule respiciens. Et concupiscentia, a vero ap- petibili divertenB, ad ea que sunt iufra delabitur : appetitus vero irascibilis atque animosus plerum- que ex illo errore occasionem sumit. Atque, ut aum- matim loquar, convenit ejusmodi morbus aposto- lica detflnitioni avaritiae. Sanctus enim Apostolus eam non solum idololatriam esse asseruit, sed et malorum omnium radicem. Quare etiam neglectum εἰἶὃος παρώφθη τῆς νόσου ἀνεπίσχεπτόν τε xai ἀτη- Ὁ fuit illud morbi genus nulla adhibita cura aut me- μέλητον * διὸ xal πλεονάξει κατὰ τῆς Ἐχχλησίας τὸ τοιοῦτον ἀῤῥώστημα * xai οὐδεὶς τοὺς ἔπὶ τὸν χλῆ- po» ἀγομένους περιεργάζεται. μήπως τῷ τοιούτῳ εἴδει τῆς εἰδωλολατρείας χατεμιάνθησαν. ᾿Αλλὰ περὶ τούτων, διὰ τὸ παρεῖσθαι τοῖς Πατράςιν ἡμῶν, ἀρ- κεῖν ἡγούμεθα τῷ δημοσίῳ τῆς διδασχαλίας λόγῳ, ὅπως ἂν οἷόν τε 7, θεραπεύειν, xal ὥσπερ τινὰ πληθωριχὰ τῆς πλεονεχτιχῦῆς ἀῤῥωστίας χαθαί- ρειν. KE94A. IB', “Ὅπως δεῖ πνευματιχοὺς πατέρας οἰκονομεῖν τοὺς αὐτοῖς ἐξομολογουμένους Ζήτει νρὺ M στοιχείου κεφ, ε΄, ς΄, ζ΄, η΄ xai 0. dela : unde per Ecclesiam grassatur hoc vitiurm, οἱ nemo quisquam hos qui ad clericatum accedunt diligenter observat, ne forte hoc idololatrie genere inquinati fuerint. Sed quoad ista, quia Patres no- Blri ea pretermiserunt, communem discipline ra- tionem sulficere arbitramur, qua curaadum sit, ut licet, et, quod in plethora fieri solet, purgandum avaritie vitium. CAP. XII. Quonam modo oporteat paires spiriluales se gerere erga confitentes. Vide litt. M. cap. 5, 6,7, 8 et 9. 411 MATTHJEI BLASTARIS 113 CAP. XIII. Quod animalibus suffocatis vesci haud A | KEPAA. IU. Ὅτι οὐ δεῖ πνιχτὰ ζῶα ἐσθίειν. liceat. Ex canone 63 sanctorum apostolorum, aique etiam 67 synodi sexta, sevum esse videtur et valde absurdum, hosce brutorum animalium jugulatione sanguinem non prius evacuare qui illorum carnes 22313 comesturi sunt. Vetilum est a bellua ca- ptum vel emortuum edere, atque etiam ob ventrem voracem cujusvis animalis sanguinem arle aliqua esculentum reddere. Nam etiamsi Deus post dilu- vium homini concesserit nos minus quam de oleri- bus ex brutis animantibus cibum capere, veluit tamen carnes una cum sanguine anime edere. San- guise enim in brutis anime rationem obtinet. Quam- obrem etiam apostoli in Actibus decreverunt, ut fideles sicuti ab idolothytia et fornicatione, ila et a suífocato abstinerent ; qui vero cunque hanc ipnjun- ctionem parvipendent, si sint ex ordine clericali, depositione percellunt, laicos autem excoiumunica- tione. Latini tamen, sacros hosce canones nihil cu- ranles, temere suffocata devorant. Lez. Sancit conslitutio novella 58 Leonis imperatoris tam eos qui venduntquam qui comedunt quodcunque in se sanguinem continet, flaeris cesos bonorum publicationein sustinere, et cute tenus tonsione deformari, el perpeluo exsilio multari, et ma- gistratus qui isthec non puniverint, decem libra- rum auri multam subire, CAP. XIV. De panis. Quasre in 12 capite litt, Z canonem 5 synodi An- tiochena. Leges. Nullam mulierem propter actionem pecuniariam, sive publica fuerit, sive privata, vel causam quam- eunque, aut in custodiam conjici volumus, auta viris custodiri, ne forte ea occasione inveniantur quoad pudicitiam corruptionis ree. Sin vero gravis- sinum sit crimen, quod objicitur, trudatur in mo- nasterium vel mulieribus tradatur, ut tulo custe- diatur, donec res fiat manifesta. Si imperator ponam alicui denuntiet, damnatus ne statim puniatur, sed differatur in dies 30 pone infliclio : nam forsitan veniam obtinuerit. Liberis, qui nihil mali patrarun!, patrum delicta haud nocent, neque liberorum patribus. Caput enim crimina sequuntur. Vetat constitutio vel manus anibas vel pedes ab- scindi. Poena tnetalli est quempiam damnari ad asbe- stum preparandum, aut sulphur effodiendum. Vide et in 9 capite litt. M, et in 9 capite littere ἃ can. 90 concilii Carthaginensis. Τῷ ἔγ΄ κανόνι τῶν ἀγίων ἀποστόλων, πρὸς δὲ xal τῷ EU τῆς ς΄ συνόδου, ἀπηνὲς εἶναι δοκεῖ καὶ ἀτεχ - νῶς ἄλογον τὸ μὴ πρῶτον ἐχχενοῦν τῇ σφαγῃ τῶν ἀλόγων ζώων τὸ αἴμα τοὺς τῶν χρεῶν αὐτῶν ἅπτε- σθαι μέλλοντας. ᾿Απείρηται δὲ χαὶ θηριάλωτον ἐσθίειν ἢ νεθνηχὸς, ἔτι δὲ χαὶ διὰ τὴν λίχνον γα- στέρνα, αἷμα οἱουδήποτε ζώου, τέχνῃ τινὶ κατα- σχευΐτειν ἐδώδιμον, E* γὰρ xal μετὰ τὸν χαταχλυ-- σμὸν ὁ θεὸς τοῖς ἀνθρώποις ἐπέτρεψε τῶν λαχάνων οὐχ ἧττον τὰ ἄλογχ τῶν ζώων ποιεῖσθαι τροφὴν, ἀλλὰ χρέὲχ ἐν αἵματι ψυχῆς ἐσθίειν ἀπείρηκε * τὸ γὰρ αἷμα ψυχῆς ἐν qoi; ἀλόγοις ἐπέχει δύναμιν. Διὰ τοῦτο χαὶ οἱ ἀπόστολοι ἐν ταῖς Πραξεσι, μετὰ τοῦ εἰδωλοθύτου xai τῆς πορνείας, xal ἀπὸ τοῦ πνι- χτοῦ παραφυλάττεσθαι νενομοθετήχασι τοὺς πιστούς - τοῖς δὲ ταύτην περὶ ἐλαχίστου τιθεμένοις τὴν ἐντο- λὴν, εἰς κληρικοὺς μὲν τελοῦσι, δίχην ἐπάγουσι τὴν καθαίρεσιν, ἀφορισμὸν δὲ τοῖς τοῦ λαοῦ, Οἵ γε μὴν Λατῖνοι, xal τῶν ἱερῶν τούτων χατολιγωροῦντες χανόνων, ἀδεῶς ἐσθίουσι τὰ πνιχτά. Νόμος. 'H δὲ νη΄ νεαρὰ τοῦ βασιλέως Λέοντος διορίζεται, τοὺς μὲν πωλοῦντας ἢ ἐσθίοντας εἶδος οἱονδηποτοῦν μετέχον αἵματος, αἰχκιζομένους δημεύεσθαι, xal διὰ τὴς ἐν χρῷ κουρὰς ἀτιμοῦσθαι, xal ἀειουγίᾳ χατα- κρίνεσθαι * τοὺς δὲ μὴ τὰ τοιαῦτα ἐχδιχοῦντας ἄο- χοντας δέχα λίτρας ζημιοῦσθαι χρυσίου. ΚΈΦΑΛ, [Δ΄. Περὶ ποινῶν. δήτει ἐν τῷ ιβ' κεφαλαίῳ τοῦ E στοιχείου xavóva ε' τῆς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ συνόδου. Νόμοι, Οὐδεμίαν γυναῖχα ὑπὲρ χρηματιχῆς αἰτίας ὃν μο- σίας ἢ ἰδιωτικῆς, ἢ ὑπὲρ ἐγχλύμστος οἱουδήποτε, fj εἰς φρουρὰν βάλλεσθαι συγχωροῦμεν, fj δι᾽ ἀνδρῶν φυλάττεσθαι, ἵνα μὴ διὰ τῶν τοιούτων ἀφορμῶν εὐὖ- ρεθῶσι περὶ τὴν σωφροσύνην ἀτιμαζόμέναι. Εἰ ót βαρύτατον εἴη τὸ ἔγχλημα, ἐφ᾽ ᾧ κατηγορεῖται, εἰς μοναστήριον ἐμδαλλέσθω, ἢ γυναιξὶ παραδιδόσθω, ὥστε ἀσφαλῶς τηρεῖσθαι, ἕως οὗ τὸ πρᾶγμα gavc- ρωθῃ. 'Eà» ἐπαγάγῃ ὁ βασιλεὺς τιμωρίαν τινὶ, μὴ xoAa- ζέσθω παραχρῆμα ὁ κχαταδιχασθεὶς, d))' ὑπερτι- D θέσθω λ΄ ἡμέρας ἡ, xav' αὐτοῦ τιμωρία * ἔσως γὰρ τεύξεται φιλανθρωπίας. Τοὺς μηδὲν ἡμαρτηχότας παῖδας τὰ τῶν παντέ- pov ἁμχρτήματα οὐ χαταύθλάπτει, οὐδὲ τοὺς πατέ- pac τὰ τῶν τέχνων " τὰ γὰρ ἀμχρτήματα τῇ χεφαλῇ ἕπονται, ᾿Απαγορεύει ἡ διάταξις ἀμφοτέρας τέμνεσθαι τὰ» χεῖρας, ἢ τοὺς πόδας. Ποινὴ μετάλλου ἐστὶ τὸ κχαταδιχασθζναί ἄσύεστον ποιεῖν, ἢ θεῖον ἀρύττειν. Ζήτει χαὶ ἐν τῷ θ' κεφαλχίῳ τοῦ Μ στοιχείου, καὶ ἐν τῷ θ΄ χεφ, τοῦ Δ στοιχείου χανόνα v' τῆς ἐν Καρ- θαγένῃ συνόδου, τινὰ 118 ΚΕΦΑΛ. IE. Περὶ πορνείας. Ζήτει ἐν τῷ ιδ΄, xeo. τοῦ M στοιχείου κανόνα δ᾽ τοῦ μεγάλου Γρηγορίου Νύσσης, ὅστις χαὶ εἰς θ’ χρῦνους τοὺς πόρνους ἐπιτιμᾶσθαι χελεύει. Ὅ δὲ μέγας Βασίλειος, ἐν τῷ νθ’ κανόνι, τὸν πόρ- νον μέχρις ἑπταετίας τῆς χοινωνίας ἀπείργει. Εἰ γὰρ καὶ ἐν τῷ x6' κανόνι, ὃν xal ζήτει ἐν τῷ ιγ' κεφ. τοῦ Α στοιχείου, μετὰ τετραετίαν δοχεῖ λύειν τοῖς τοιούτοις τὸ ἐπιτίμιον, ἀλλ᾽ οὐχὶ γνώμην οἰχείαν, τὴν δὲ τῶν πρὸ αὐτοῦ Πατέρων εἰσήνεγχε" τήν γε μὴν ἑπταετίαν τῇ, ἰδίᾳ χρίσει τούτων κατεψηρφί- σατο, βαρύτερον ἢ οἱ πρὸ αὐτοῦ τὴν πορνείαν χο- λάζων, ὥσπερ ἄρα xai ἕτερα τῶν παθῶν οὐχ ὀλίγα. Περὶ δὲ τοῦ γυναιχὶ συνοιχοῦντος νομίμῳ xai παρ- νεύοντος ζήτει Bv τῷ tQ χεφαλαίῳ τοῦ Γ στοιχείου xavóva τοῦ μεγάλου Βασιλείου χα΄, Περὶ δὲ τοῦ γυναῖχα παρθένον φθείραντος βίᾳ ζήτει τὸ À' xsp. τοῦ Γ στοιχείου. 'O δὲ μέγας Βασίλειος ἐν χε’ χανόνι, Ὁ τὴν ἀμνήστευτον φθείρας παρθένον, φητὶ, χαὶ μετὰ τὴν φθορὰν oia συζύγῳψ χρώμενος, τὸ μὲν ἐπὶ τῇ φθορᾷ ἐπιτίμιον ὑποστήσεται. Τὴν δὲ γυναῖνα, τὴν μετ᾽ αὑτοῦ συμδίωσιν αἱρουμένην, οὐχ ἀφαιρεθήσεται, εἴ γε χαὶ οἱ γονεῖς τῆς χόρης δηλαδὴ χαταδέχοιντο ἔτ: οὔσης ὑπεξουσίου. Ἑχείνων γὰρ μὴ ἀνεχομένων, ὁ φθείρας χατὰ τοὺς πολιτιχοὺς νόμους τιμωρηθή- σεται, οὖς xai ζήτει χατὰ τὸ ῥηθὲν λ΄ χεφ. τοῦ Γ στοιχείου. Ἐπὶ τριετίαν δὲ xal ὁ φθείρας ἐπιτιμᾶται, xal ἡ φθαρεῖσα, xatd τοὺς χειμένοις τοῦ ἁγίου τούτου χανόνας lv τῷ η΄ χεφ. τοῦ Γ στοιχείου. ᾿Αχολούθως δὲ xai οὗτος τῷ ἀποστολιχῷ ζ΄ χανόνι, ὃν xal ζήτει ἐν τῷ αὐτῷ λ΄ χεφ. τοῦ I στοιχείου, τὸν τὴν παρθέ- νον φθείραντα νομίμως ταύτῃ συνάπτεσθαι διορί- ζεται. ἴσως γὰρ εἰ μὴ τούτῳ συναφθείη, ἄτιμος περιλειφθήσεται, οὐδενὸς ταύτην αἱρουμένου πρὸς γάμον λαθεῖν. Ἐν δὲ τῷ χς΄, Ἢ πορνεία γάμος οὐχ ἔστι, φησὶν, ἀλλ᾽ οὐδὲ γάμου ἀρχή " εἰ μὲν οὖν οἷόν τε τοὺς χατὰ πορνείαν συνχπτομένους χωρίζεσθαι, τοῦτο χράτι- στον “ σαθρὸς γὰρ ὡς ἄθεσμος ὁ τοῦ τοιούτου γά- goo θεμέλιος. Εἰ δὲ σττέργουσιν ἐχ παντὸς τρόπου xai ἄμφω τὸ συνοιχέσιον, τὸ μὲν τῆς πορνείας ἐπι- τίμιον γνωριζέτωσαν, ἀφιέσθωσαν δὲ συνο!χεῖῦ, ἵνα μὴ χεῖρόν τι γένηται, Ἢ γὰρ ἑτέρῳ συζυγεῖσα d qovi,, εἰς μοιχείαν ἐχκυλισθήσεται, τῷ πρώτῳ λάθρα συμφθειοομένη * ἢ στέργοντες ἀλλήλους διαχαῶς, xai συνεῖναι κωλυόμενοι, ἑαυτοὺς διαχειρίσοντσι, τῷ χατ' ἄκρας ἁλῶναι τῷ ἔρωτι, τὴν ἀπ᾿ ἀλλήλων μὴ ἐνεγκόντες διάζευξιν. Ζήτει χαὶ τὸν π΄ τού- τοῦ κανόνα ἐν τῷ δ᾽ χεφαλαίῳ τοῦ T στοι- χείου. Νόμοι. 'AAÀ' ὁ νόμος tov παλλαχῇ σώφρονι χρώμενον ἀναγχάζεσθαι χελεύει ταύτην χαὶ νόμῳ γάμου λα- δεῖν * τὴν δὲ καὶ ἑτέροις μιγνυμένην, xal μὴ τῷ ἑνὶ ἁρκουμένην προσώπῳ, καὶ τῆς οἰχίας τοῦ πορνεύον- τος ἐξωθεῖσθαι. SYNTAGMA ALPHABETICUM. --- t 9 CAP. XV. De fornicatione. Quare in 14 cap. litt. M canonem 4 magni Gre- gorii Nysseni, qui in novennium fornicatores ca- gtigari Jubet. Magnus autem Basilius, in canone nono, forni- catorem per septennium communione privat. Quam- vis onim canone 22 (quem videsis in capite 13 litt. A) videatur post quadriennium hisce corre- ctionem solvere, non tamen ibi propriam sententiam, sed Patrum precedentium attulit. Ex propria au- tem sententia eos in seplennium damnavit, gra- viusque adeo quam qui preecesserunt fornicationem punivit, sicuti et pleraque alia vitia. Jam vero de eo qui legitiina cum uxore sua co- B habitat, quamvis fornicetur, vide in capite 16 litt. T canonem magni Basilii numero 21. De eo qui virginem per vim stupraverit consule cap. 30 litt. T. Tum vero magnus Basilius in canone 25, Qui virginem nondum desponsstum, inquit, corru- perit, eaque post stuprum tanquara conjuge usus fuerit, constuprationis ponas dabit. Feminam vero, si cum illo una vivere velit, non repudiabit, nimirum dummodo parentes puella, qua adhuc sub potestate i!loruin sit, id fieri permiserint. Nam gi illi recusaverint, stuprator secundum leges civiles punietur: quod disces eliam ex dicto cap. 30 litt. T. Ponam autem triennalem luit tam stuprator (; quam stuprata, juxta canones hujus sancti Patris . in cap. 8 litt. T. Et in eo quidem convenit Basilius cum 7 canone apostolorum, quem consule in eodem 30 cap.litt. I, quod stupratorem virginis [6- gitime cum ea conjungi (tanquam maritum) de- cernat. Nisi enim illi juncta fuerit, fortean infamis relinquetur, quia nemo illam ducere velit. Canone autem 96, Fornicatio, ait ille, matrimo- nium non est, imo nec initium matrimonii. Idcirco si fieri possit, αἱ qui per fornicationem conjuncti eunt separentur, hoo multo melius. Pulre enim est, uti et illegitimum talis matrimonii fundamen- tum. Sin vero ambo omni modo cupiant cohabi- tationem, fornicationis quidem ponam sentiant, permittantur tamen una habitare, ne quid deterius contingat. Quippe aut alteri juncta mulier in adul- terium prolabetur, cuum altero clanculum con- gressa, aut, cum ardenter se depereant invicem, et tamen aconaubio prohibeantur, sibi manus vio- lentas inferent, pre sumio amore quo capiuntur, separationem ab invicem minime tolerantes. Quere et can. 80 ejusdem Basilii cap. 4 litt. T. Leges. Vult autem jus civile virum qui concubina pu- dica utitur, cogi ut illam tanquam uxorem traolet ; eam vero qua cum aliis se commiscet, neque uno viro contenta eat, etiam e domo fornicantis pelli. 115 MATTH/EI BLASTARIS 116 Quod autem mulieres attinet, que per vim for- Περὶ δὲ τῶν πορνευομένων ἐξ ἀνάγχης γυναιχῶν nicantur, magnus Basilius in can. 49, Stupra, ait, 408 per vim inferuntur, culpa vacant. [ta si ancilla a proprio domino vim passa fuerit, constuprationis quidem gratia, multari eam minime oportet ; si tamen fuerit diaconissa, &abstinebit a munere diaconico. Imo vero femina qua vel ἃ domino suo vel alio quovis corrupta fuerit, viro qui sacros ordines susceplurus est, nequaquam ma- trimonio jupgetur. 2723 Primus autem canon sanoti Gregorii Thau- maturgi, si femine, inquit, 8 barbaris corrupte vita prior damnata fuerit, neque status fornicarius, captive licet, suspicione vacat : quare cum ejus- modi facile orationibus communicare nou oportet. Sin vero aliqua in summa continentia vixerit, et priorem vitam commonstraverit omnis suspicionis liberam, jam vero ex vi allata ao necessitate in contumeliam lapsa fuerit, miseranda magis quam incusanda, juxta exemplum illud in Deuteronomio de adolescentula, quam homo ín agro reperit, et per vim corrupit : « Adolescepntule, inquit, nihil facietis : « Adolescentula delicti capitalis non est rea, quia quemadmodum si quis homo adversus proximum suum insurrexerit, et ipsum occiderit, sic et res ista sese habet. Exclamavit adolescen- tula, sed non erat qui ei openi ferret. Verumta- men et ille mediocriter punientur, elcuti ii qui cibos prohibitos invite licet degustant. De clericis autem qui in fornicationem prolapsi sint, ita in cononibus constitutum est : Primus quidem canon concilii Neocesariensis eum quí post susceptum sacerdotium matrimonio legitimo licet mulieri jungitur, munereillo privat, fornicantem vero aut in adulterio prehensum ex Ec- lesi& prorsus pellit, et in loca peenitentium rejicit, sed istis ponis plecti, sacerdotem fornicantem, neque canonibus apostolorum neque Patrum san- citum; quos videsis in cap. 10 littere Δ. Porro tertius canon magni Basilii diaconum fornicantem diaconatu quidem dejicit, et in laioo- rum locum trudit, sed tamen a communione sa- cra haud excludit. Illud quidem,;factum, ait, pro- pter legem veterem, que dicit : « Non vindicabis 6 μέγας Βασίλειος ἐν μθ΄ xavóvi, ΑἹ πρὸς ἀνάγκην, φησὶ, γενόμεναι φθοραὶ, ἀνεύθυνοι ἔστωσαν * ὥστα xai ἣ δούλη, εἰ παρὰ τοῦ ἰδίου δεσπότου βεδίασται, ἀνέγχλητος ἔστω ὥσπερ δὴ xai d ἐξ ἁρπαγῆς βια- σθεῖσα, ἢ ἣ τοῖς πολεμίοις ληφθεῖσα, xal ὑπ᾽ ἐχεί- νων φθαρεῖσα " ἀλλὰ τῆς μὲν φθορᾶς ἕνενεν ἐπιτι- μᾶσθαι ταύτην οὐ δέον. Εἰ δὲ διάχονος ἐτύγχανεν οὖσα, τοῦ διαχονεῖν παύσεται ^. ἀλλ᾽ οὐδὲ τῷ ἱερω- θήσεσθαι μέλλοντι dj ὑπὸ τοιούτων ἐφθαρμένη, f οἴουδήτινος ἄλλου, συναφθήσεται. 'O δὲ α΄ κανὼν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τόδ θαυμα- τουργοῦ. Τῆς ὑπὸ βαρδάρων φθαρείσης, φησὶ, εἰ μὲν xal ὃ πρότερος βίος κατέγνωστο, οὐδὲ δορυα- λώτου γενομένης 4j πορνικὴ ἕξις ἀνύποπτος, ταύτῃ p τοι καὶ προχείρως οὐ δεῖ ταῖς τοιαύταις εὐχῶν κοι- νωνεῖν. Εἰ δέ τις ἐν ἄκρᾳ ζήσασα σωφροσύνῃ, xai ὑπονοίας πάσης ἐλεύθερον τὸν πρότερον ἐπιδεδειγ- μένη βίον, νῦν ἐκ βίας xal ἀνάγχης περιπέπτωχεν ὕόρει, ἐλεεῖσθαι μᾶλλον, fj ἐγχαλεῖσθαι διχαία, κατὰ τὸ ἐν τῷ Δευτερομίῳ παράδειγμα ἐπὶ τῇ νεάνιδι, ἣν ἐν τῷ πεδίῳ εὑρὼν ἄνθρωπος ἐδιάσστο" « Τῇ νεάνιδι γὰρ, » φησὶν, « οὐ ποιήσεται οὐδέν. » Οὐκ ἔστ’ τῇ νεάνιδι ἁμάρτημα θανάτου, ὅτι ὡς εἴ τις ἀναστῇ ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ, xai θανατώσῃ αὐτύν - οὕτω xai τὸ πρᾶγμα τοῦτο " ἐδόησεν ἣ νεᾶνις, xa! ὃ βοη- θῶν οὐχ ἦν αὐτῇ. Πλὴν καὶ αὖται μετρίως ἐπιτι- μηθήσονται, ὥς γε δὴ xai οἱ βρωμάτων ἀπειρημένων κατ᾽ ἀνάγχην ἀπογευσάμενοι. Περὶ δὲ τῶν πορνείᾳ περιπεπτωχότων χληριχῶν ταῦτα τοῖς xavóct διείληπται * 'O μὲν γὰρ a' χανὼν τῆς ἐν Νεοκαισαρείᾳ συνό- δου τὸν μετὰ τὴν ἱερωσύνην νομίμῳ δῆθεν γυναικὶ συναφθέντα τῆς ἱερωσύνης ἀπογυμνοῖ" πορνεύσαντα δὲ ἢ μοιχεύσαντα τελέως τῆς ᾿Εχκλησίας ἐξοστρα- χίζει, καὶ ἐν τοῖς τόποις ἴστησι τῶν μετανοούντων * ἀλλὰ τὸ ἐπιτιμᾶσθαι ταύτῃ τὸν πορνεύσαντα ἱερέα, οὔτε τοὶς ἀποστολιχοῖς, οὔτε τοῖς Πατριχοῖς κανόσι δοχεῖ, οὖς xal ζήτει ἐν τῷ c χεφαλαίῳ τοῦ Δ στοι- χείου. Ὥσπερ δὴ xai ὁ γ' τοῦ μεγάλου Βασιλείου κανὼν τὸν πορνεύσαντα διάχονον τῆς μὲν διαχονίας ἐχδάλ- λει, xal εἰς τὸν τῶν λαϊκῶν ἀπωθεῖται τόπον, τῆς δὲ χοινωνίας οὐχ ἀπείργει τῶν ἁγιχσμάτων * τοῦτο piv, φησὶ, διὰ τὸν, « Οὐχ ἐχδικήσεις, » λέγοντα, « δὶς bisin idipsum. » Hoc autem, quiaspesomnis pre- ἢ ἐπὶ τὸ αὐτὸ, » παλαιὸν νόμον" τοῦτο δὲ, καὶ διὰ τὸ ciditur ad pristinum gradum redeundi. Quippe lai- cus, qui lapsus fuerit, post temporis cureum in ponitentie forma expressum redit unde disces- seral ; clericus autem semel luit permanens depo- sitionis supplicium. Porro auteu in genere verum remedium et preparatio ejus ad mysteriorum par- ücipationem est recessio ἃ peccato, per cordis contritionem et carnis subjectionem. Nam siadhuo persistat in fornicando, non solum ex communione, sed et conventu fidelium orantium excludetur, et correctionibus, ut laisci, subjicietur. μὴ ἔχειν ἔτι ἐλπίδα πρὸς τὸν πρότερον &xawiivat βαθμόν. Ὁ μὲν γὰρ λαϊκὸς ἐχπίπτων, μετὰ τὴν ἐντετυπωμένην ἐν σῇ μετανοίᾳ τοῦ χρόνου περίο- δον, ἐπάνεισιν ὅθεν ἐξελήλυθεν " οὗτος - δὲ ἅπαξ ἔσχε διαρκῆ τὴν χαταδίχην τῆς χαθα!ρέσεως “ καϑ- ὄλου γε μὴν ἀληθὲς αὐτῷ ἴαμα πρὸς τὴν μέθεξιν τῶν ἁγιασμάτων, fj τῆς ἁμαρτίας ἀναχώρησις, διά τε συντρίμμοῦ καρδίας, xai παιδαγωγίας τῆς σαρχός. Εἴ γὰρ ἔτι πορνεύων οὐ πέπαυται, μὴ ὅτι τῆς χοι- νωνίας, ἀλλὰ xal τῆς μετὰ τῶν πιστῶν εἰς τὰς sÜ- χὰς συνελεύσεως ἐκόληθήσεται, χαὶ ἐπιτιμίοις ὥσπερ οἱ τοῦ λαοῦ καθυποδληθήσεται. 441 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — Il. 148 'O δὲ μδ΄ vovaixa διάκονον Ἕλληνι συμπορνεύ- A — Deinde canon 44 diaconissam qua cum Greco cacav τῆς μὲν ἀξίας χαθαιρεῖ, χοινωνεῖν δὲ τῷ λαῷ στάσεως xai εὐχῶν οὐκ ἀπείργει " τῷ δὲ ζ΄ ἔτει τῆς τῶν ἀγιασμάτων χοινωνίας ἀξιοῦσθαι χελεύει, εἴ γε ἐν ἁγνείᾳ βιῴη xai σωφροσύνῃ. Τῇ πίστει δὲ προσ- ἐόντι τῷ Ἕλληνι καὶ ταύτην εἰς γάμου συνάφειαν αἱτουμένῳ, οὐχ οἴεται δεῖν ἐχδιδόναι, ἱεροσυλίαν σαφῆ λογιζόμενος, τὸ ἅπαξ ἀφιερωθὲν τῷ Θεῷ σῶμα εἰς χρῆσιν σαρχικχῆς ὑπάρχειν ἐπιθυμίας. ᾿Εντεῦθεν τοῖς ὀρθῶς σχυποῦσιν οὐχ ἄδηλον, ὡς οὐδὲ χληρι- χοὺς μετασχηματιζομένους, ἢ μοναχοὺς, γυναιξὶ συνάπτεσθαι θεμιτόν" οὐ μὲν οὐδὲ τὰς τῶν ἱερέων γυναῖχας ὅσιον, δευτέροις γάμοις προσομιλεῖν, tv σῶμα τῇ πρὸς τοὺς ἱερέας συναφείᾷᾳ γεγενὴη- μένας. Ζήτει xal τὸ χε' χεφ. τοῦ X στοιχείου, xal ἐν τῷ δ᾽ ou. τοῦ Γ στοιχείου χανόναχς τῶν ἁγίων ἀποστόλων ιζ΄ xai t», xai τὸν ξα΄ ἐν τῷ (0 χεφ. τοῦ M στοιχείου " xai ἐν τῷ θ΄ χεφ. τοῦ T στοιχείου χανόνα x& τοῦ μεγάλου Βασιλείου, καὶ τῆς ς΄ συν- ὁδοὺυ xg, xai ἐν τῷ ιε΄ χεφ. τοῦ αὐτοῦ στοιχείου xa- vóva τοῦ μεγάλου Βασιλείου ξθ΄.) Περὶ δὲ τῶν πόρνευσάντων μοναχῶν ζήτει xal τὸ t&' χεφάλαιον τοῦ M στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Ιζ΄. Περὶ τοῦ πορνεῦσαι ἐπιθυμήσαν- τος, χαὶ μὴ πράξαντος. Ἔθος γε μὴν ἀρχαῖόν ἐστι τῇ χαχίᾳ, μὴ ἀθρόον ἡμῖν, μηδὲ ἀπὸ σοῦ πρώτου παραστάντος ἐπιστρα- τεύειν τὰ πάθη, ἀλλὰ τέχνῃ τινὶ χαὶ περινοίᾳ σοφι- στιχῇ τὸ τῆς ἀπωλείας ἡμῖν βάραθρον xarà μικρὸν ὑπορύττειν, Ταύτῃ tot xal τοῖς λογισμοῖς ἠπίως τῷ δοκεῖν χαὶ ἱλαρῶς ἐπιμίγνυσθαι, προτέραν λεγομένην ἐφίησι προσδολὴν τῷ ἐπαγωγῷ τοῦ δειχνυμένον ἰνδάλματος ὑποφθεῖραι τούτους ἐπι- δούλως μηχανωμένη, xal τὰς τῶν ἡδονῶν ἀρχὰς, ὡς ψιλὰς ἐννοίας, χαὶ μηδὲν πλέον, τά γε εἰς βλά- 6o; ἐχούσας, ἀδεῶς εἰσδέξασθαι πείθουσα. Κρύπτει γὰρ τὸ τῆς ἁμαρτίας ἄγκιστρον, τῷ τῆς ἡδονῆς δελέατι, ὡς ἂν τούτῳ περιχανόντες, ἐχείνιν περι- παρῶσι, κἀντεῦθεν λαδοῦσα ὕποχειρίους, ὅσα xai ὑπηρέταις αὐτοῖς χρήσηται. Εἴθε μὲν οὖν μὴ xai συμμᾶἄχους ἐκλάμδανε χατὰ τῆς ψυχῆς, τοὺς διέ- πεῖν φεῦ! xai φρουρεῖν αὐτὴν ἐπιτετραμμένοος. Εἰ γὰρ γυμνωθείη τῆς ἐχ τῶν λογισμῶν συμμαχίας ἢ, χαθ' ἡμῶν ὀργῶσα xaxia, εἰς μάτην αὐτῇ τὰ τῆς ἐνέδρας ἔσται καὶ μαγγανείας, μὴ πεφυχυῖα μόνη κάθος δημιουργῆσαι, xai εἰς ἔργον προενεγχδῖν, τὸ πομφόλυγος δίχην ὁμοῦ τε φαινόμενον, xat εὐ- (oc ἀπολλύμενον χαὶ διαλυόμεγον, νεχρᾶς ὃν ἀτεχ- νῶς, ὡς εἰπεῖν, xai ἀνυπάρκτου φύσεως" ἀλλὰ τὸ dac καὶ τὸ ζῆν πρὸς τῶν ἡμετέρων δανειζόμενον λογισμῶν, vexpot τοὺς τὸ ζῇν διδόντας αὐτῷ. Τοι- ava γὰρ τὰ τῶν παθῶν τῆς κχαχίας ἐπίχειρα" αὕτη τοίνυν ἣ προσδολὴ ὡς ἥκιστα τῆς ἡμῶν προαι- ρέσεως ἠρτημένη, ἔγχλημα ἡμῖν οὐχ οἵα τε προσ- τρίψασθαι. Ὃ συνδυασμὸς ἔπεισι δεύτερος, ὃν ἡρέμα xzi xav ὀλίγον τὸ τῆς προσδολῆς θαμινὸν εἰώθει ἀπογεννᾷν, ἐμπαθῶς ἢ xai ἀπαθῶς τοῦ λογισμοῦ συλλαλοῦντος τῷ προσδαλόντι " τοῦτο τίς ot C fornicata fuerit, dignitato sua abdicat; non vetat tamen quin slatione ao precibus cum laicis una communicet : anno dein septimo ad sacram com- munionem admitti jubet, si in castitate ac pudi- citia vixerit. Greco vero isti, si ad fidem conversus feminam illam in matrimonium petierit, minime tradendam esse judicat, reputans manifestum esse sacrilegium corpus semel Deo consecratum in usum carnalis concupiscentiae cedere. Hino patet ista rite pensitantibus, quod neque clericos qui habitum mutant, sive monachos uxores ducere fas sit: imo neque pium uxores sacerdotum secun- das nuptias contrahere, cum per conjugium cum sacerdotibus facte fuerint unum corpus. Quere etiam cap. 25 litt. X, et in cap. ἀ litt. T Banctorum apost. canones 17 et 18, atque 61 cano- nem in cap. 14 litt, M, et in cap. 9 littere T canonem 27 magni Basilii, et syn. vi con. 26, οἱ in 15 cap. ejusdem litt. can. 69 magni Basilii. Denique de monachis fornicantibus consule cap. 15 littere M. 444 CAP. XVI. Deillo qui fornicari cupit, nec lamen actu fornicatur. Vetus ille mos est pravitatis, non confestim, ne- que ad primam instantiam passiones nostras inva- dere, sed arte quadam et astutia sophistioa bara- thrum perditionis ad pedes nostros paulatim suffo- dere. Quapropter et cogitationibus immittit ad im- miscendum sese placide, utquidem videtur, et jucunde primum qui vocatur impulsum, et hasce blanditiis speciei objectee corrumpere subdole ma- chinatur, atque principia voluptatum, tanquam conceptus meros, neque majus aliquod malum trahentes, temere recipere pereuadet. Nam hamum peccati sub esca voluptatis abscondit, ut qui huic iuhient, in istum incidant ; tum eos duoit captivos et tanquam mancipia traclat. Utinam igitur non sumeres contra animam auxiliatores ipsos illos, quibus illam persequendi ac custodiendi cur& est. Nam si privata fuerit cogitationum auxilio pravitas illa qus contra nos infensa est, frustra erunt om- nes ejus insidiae ac lenocinia, cum nequeant ex se solis regere, et in actionem producere affectum, ἢ qui tanquam bulla modo apparet, modo disparet et dissolvitur, mortalis plane ac parum subsistentis nature. Verum id quod esse et vivere accipit a cogi- tationibus nostris, interficit eas qua ipsi vitam dederunt. Ejusmodi enim sunt,pravorum affectuum premia. Hio igitur impulsus, cum minime a nostra voluntate dependeat, crimen nobis affricare nequit. Accedit secunda conjunctio quam sensim quidem et paulatim frequens impulsus solet generare, ra- tione vel cum passione vel citra impressioni con- sentiente* Quis vero asserat hoc anime rationali non nocere, quoad Dei cognilionem, cum cogita- tiones ejus talibus ocoupentur? Adest tertio in 119 MATTHJEI BLASTARIS 130 loco assensus, indicans ipsam anime inclinatio- A ἂν ἰσχυρίσαιτο μὴ ζημίαν εἶναι ψυχῆς λογικῆς, nem ad aífectum voluptuosum, quem tanquam syngrapham recipiens prohibitum sive captivitas presse quarto in loco sequitur, bonam que adhuc erat snimi dispositionem violans, persuadensque experiri fallax imaginationis malum. Sin vero tem- pore orationis obrepserit, impedit ne utilitatem inde ullam capiamus, et malis cogitationibus in- volutos ridet. Cum igitur intelligamus, quam mali simus, annitamur id colluctando superare quod nosmet supplantare conatur; et duorum alterum, aut scilicet vehementius anhelantes auxilio divino victores evaserimus, aut emolliti et terga dantes agemur et feremur [ta quidem spiritus ne- quitie diuturno tempore apud animam perma. mentes, et in suum habitum ipsam transferentes, dictum demum affectum tanquam tropeeum figunt et columnam in corde memoria crescentem et usu conservatam, et animam preparantem, ad per- petrandam in quavis re quamvis turpitudinem. τῆς τοῦ Θεοῦ ἐννοίας περὶ πλείονος τῶν λογισμῶν αὐτῆς ποιουμένων τὴν περὶ τὰ τοιαῦτα σχολήν; 'H συγχατάθεσις ἐφίσταται τρίτη, νεῦσιν χαὶ τῆς ψυχῆς κατηγοροῦσα πρὸς τὸ πάθος ἐνήδονον, ἣν καὶ ὡς γραμματεῖον ἤδη δεξαμένη ἀπόῤῥητον, ἣ aty pa- λωσία κατὰ πόδας τετάρτη κχατεξανίσταται, τὴν ἀρίστην ἡμῶν ἀχρειοῦσα κατάστασιν, τῆς χαρδίας ἤδη περιγενομένη, καὶ δρέπεσθαι πείθουσα τὴν ἀπατηλὴν βλάστην τῆς φαντασίας, Et δὲ xal τῷ χαιρῷ τῆς προσευχῆς εἴσφθαρείη, οὐδὲν ἀπόνασθαι ταύτης ἐᾷ, καὶ μάλιστα πονηροῖς ἐνθυμήμασιν αἷ- ρουμένους ἐγχαλινδεῖσθαι. Συνέντες δὲ Jj κακοῦ ve γόναμεν, διὰ πάλης περιγενέσθαι τοῦ πτερνίσαι πει- ρωμένου περώμεθα" καὶ δυοῖν θάτερον, ἢ σφοδρό- τερον πνεύσαντες ἐχρατήσαμεν θειοτέρᾳ ῥοπῇ, ἢ χαυνωθέντες, χαὶ τὰ νῶτα ὃόντες, ἀγόμεθα xal φερόμεθα. Οὕτω δὲ τὰ τῆς πονηρίας πνεύματα συχνῷ γρόνῳ τῇ ψυχῇ παραμείναντα, xal εἰς τὴν σφῶν αὐτῶν ἕξιν αὐτὴν μεταθέμενα, τελευτῶντα, τὸ λεγόμενον πάθος, ὡσανεὶ τρόπαιον, πήγνυσι, καὶ στήλην ἐν τῇ χαρδίᾳ τῇ μνήμῃ τρεφόμενον, καὶ τῇ συνηθείᾳ διατηρούμενον, xai τηταὰ. Propterea et 4 βγη. Neocesariensis canon eurn qui mulierem concupiscit et in animo habet cum ila una dormire, si modo propositum ejus non proceda! ad actum, per gratiam liberari affirmat ; attamen expedit eum mediocriter castigari, juxta canonem 70 magni Basilii. Ait enim, diaconum in labiis pollutum et confitentem se quoad oscula peccasse, ab officio abstinere aliquantisper oportet, sed cum diaconis interim sacra communicare. Ita et presbyterum. Sin vero deprehendatur in eodem delicto perseverans, cujuscunque gradus fueri!, deponi debere. τὴν ψυχὴν 72425 Conveniunt cum istis nonus etiam atque decimus ejusdem concilii Neoceesariensis canones, dicentes, Peccata que fornicationem antecedere solent, nimirum que spectant ad tactus, et alia hujusmodi, sermo obtinet apud complures ordina- tione solvi. Si tamen ante ordinationem fornioca- tionis teneatur vel presbyler, vel diaconus, et conscientia compulsus delictum ante ordinatio- nem commissum confessus fuerit, ἃ consecratione Rucharistie prohibebitur, sed tameu ad virtutem conversus a ceteris sacerdotii privilegiis non reji- cietur. At vero si nec ipse confiteatur, neque manifeste convincatur, oportet penes ipsummet potestatem esse vel cessandi si peccaverit, vel sacra obeundi, δὶ nihil sibi conscius fuerit. Quin imo si a quinque testibus, qui juramento accusa- tionem oonfirmaverint, convictus fuerit preter depositionem etiam privilegiis sacerdotii multabi- tur et ín laicorom locum retrudetur. Theophilus autem Alexandrinus in canone 5 ait, Lectorem fornicationis reum, si accurata exa- minatione facta aperte convincatur, a clero ejici oportet; et in clero quidem permanere, si non παρασχευάζον περὶ παντὸς ποιεῖσθαι πᾶσαν αἰσχρό- Δια δὴ τοῦτο χαὶ ὁ τέταρτος τῆς ἐν Νεοχαισαρείᾳ συνόδου χανὼν τὸν ἐπιθυμήσαντα γυναικὸς, xai συγχαθευδῆσαι ταύτῃ προθέμενον, εἰς ἔργον δὲ μὴ προδεδηχυίας τῆς ἐνθυμήσεως, ὑπὸ τῆς χάριτος ῥυσθῆναι διϊσχυρίζεται͵ πλὴν xai τοῦτον καλὸν ἂν εἴη μετρίως ἐπιτιμᾶσθαι, κατὰ τὸν ο΄ τοῦ μεγάλου Βασιλείου χανόνα. Φησὶ γάρ" Τὸν ἐν χείλεσι μιαν- θέντα διάκονον, χαὶ μέχρι φιλήματος γἡμαρτηκέναι ὁμολογήσαντα, τῆς μὲν λειτουργίας ἄχρι τινὸς Exc σχεθῆναι χρή * τῶν δὲ ἁγιασμάτων σὺν τοῖς διακόνοις μεταλαμδάνειν " ὡσαύτως xal πρεσδύτερον. Τὸν δέ τι πλέον φωραθέντα ἡμαρτηκέναι, ἐν οἵῳ ἂν εἴη βαθμῷ, καθαιρεῖσθαι. Ἕπεται τούτοις xai ὁ θ' προσέτι xal ὁ τι’ τῆς αὐ- τῆς ἐν Νεοχαισαρείᾳφ συνόδου, τὰ μὲν πρὸ τῆς πορνείας λέγοντες ἁμαρτήματα, ἅπερ ἔν ἐπαφαὶς xai φιλήμασι, xai ἑτέροις δή τισι θεωροῦνται το!ούτοις, λόγος αἱρεῖ παοὰ τοῖς πολλοῖς διαλύεσθαι τῇ χειροθεσίᾳφ. El μέντοι πρὸ τῆς χείροτονίας πορνείας ἥλω πρεσδύτερος ἢ διἄκονος, καὶ τῷ συνειδότι χρουόμενος ὁμολογήσειε τὸ πρὸ τῆς χει- ροτονίας ἁμάρτημα, τοῦ μὲν ἱερουργεῖν εἰρχθήσε- ται" ἀρετῆς δὲ μεταποιούμενος, τῶν λοιπῶν τῆς ἱεφωτύνης πρεσόείων οὐχ ἐχόληθήσεταί " μήτε δὲ αὐτὸς ὁμολογῶν, μήτε μὴν προφανῶς ἐλεγχόμενος, ἐπ᾽ ἐκείνῳ δέον τὴν ἐξουσίαν ποιεῖσθαι, ἢ παύσα- σθαι εἴ γε ἥμαρτεν, ἢ ἐνεργεῖν, ἐξ μηδὲν ἑαυτῷ σύνοιδεν, ᾿Ελεγχθεὶς δὲ ὑπὸ πέντε μαρτύρων, ὄρχῳ τὴν κατηγορίαν βεδαιωσχμένων, προς τῇ καθαιρέσει χαὶ τῶν γερῶν τῆς ἱερωσύνης ζημιωθήσεται, εἰς λαϊχοῦ διωθούμενος τόπον. Ὁ δὲ Θεόφιλος ᾿Αλεξανδρείας ἐν τῷ ε΄ κανόνι, ᾿Αναγνώστην πορνείαν φυγόντα, εἰ γενομένης ἀχρι- δοῦς ἐξετάσεως φανερῶςς ἐλεγχθείη, τοῦ κλήρου, φησὶν, ἐχδάλλεσθαι χρή" ἐν τῷ χλήρῳ δὲ μένε 421 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — π. 122 μὴ ἐλεγχθέντα - οὐ γὰρ δεῖ ταῖς ματαίαις mpoc- À fuerit convictus. Minime enim decet futilibus £y ttv διαδολαῖς. Νόμος. Φησὶ δὲ χαὶ ὁ νόμος, Κρεῖσσον τὰ ἁμαρτήμχτα χαταλιμπάνειν ἀνεχδίχητα, ἢ τινας ἀναιτίως χαλά- ζεσθαι. ΚΕΦΑΛ. IZ'. Περὶ παρνοδοσχῶν. 'O πε΄ τῆς 4 covóBoó χανὼν τοὺς ἐπ᾽ ὀλίσθιῳ ψυχῶν πόρνας συνάγοντας xal txtoíoovtae, χλη- ριχοὺς μὲν ὅντας χαθαιρεῖ " πρὸς τάύτῃ χελεύει xai ἀφορίζεσθαι, διπλῆν τούτοις ἐπάγων τὴν ἐπ- ἐξέλευσιν, λαϊχοὺς δὲ, ἀφορίζεσθαι. Νόμοι. Ὃ εἰδὼς πορνεύεσθαι τὴν ἑᾳυτοῦ γυναῖχα, xai σιωπῶν, πορνοδοσχός ἐστιν. incusationibus intendere. Lex. Dicit etiam jus civile melius esse delicta inulta relinquere, quam quempiam insontem puniri. CAP. XVII. De iis qui meretrices alunt. Canon 86 synodi sexte, qui in animarum perniciem scorta et cogunt et alunt, clericos qui- dem deponit, imo et excommunicandos decernit, geminum eis inferens supplicium ; laicos vero segregari vult. Lex. Qui, cum sciat uxorem suam fuisse, tacuerit tamen, ipse leno est. fornicatam Ot ix πορνείας γεγεννημένοι οὐ μόνου τῆς μη- B Ex fornicatione nati hereditatem non matris τρὸς, ἀλλὰ xai τῶν ἐκ μητρὸς συγγενῶν χληρονο- μοῦσ;, xai ὑπ᾽ αὐτῶν χληρονομοῦνται, Ἧ δὲ ἰλλου- στρία νομΐμους ἔχουσα παῖδας xal παρνογενεῖς, οὐδὲν δύναται παρασχεῖν τοῖς πορνογενέτιν, οὔτε ζῶσα, οὗτε τελευτῶσα. Ἢ τοῦ πορνογενοῦς χληρονομία οὐχ ἀνήχει τοῖς πρὸς πατρὸς συγγενέσιν * οὐ γὰρ λέγεται ἔχειν πατέρα, τῇ μητρὶ δὲ αὐτοῦ xai τοῖς ὁμομητρίοις ἀδελφοῖς. Οἱ δὲ περὶ γάμων νόμοι, καὶ οἱ κανόνες ἐπιγινώσχουσι xai τὴν ἐχ πορνείας συγγένειαν, καὶ συναπτομένους τοὺς ἐκ πορνείας συγγενεῖς, ὡς τοὺς ἐξ ἔἐννόμων γάμων αἱμομιξίᾳ περιπεσόντας χολάζου- σιν. Ὁ μέντοι παλλαχισμὸς νόμιμός ἐστιν" ὁ γὰρ γύ- ἑαῖχα σεμνὴν παλλαχευόμενος, xal ποιῶν ἐν ἐχμαρ- vuplq τοῦτο χατάδηλον, ὡς γαμετὴν αὐτὴν ἔχειν δοχεῖ" εἰ δ᾽ οὖν, ἀσέλγειαν πρὸς αὐτὴν πλημμελεῖ, ΚΕΦΑΛ. 1Π΄. Βερὶ πρεσθείων xal προνομίων, ὧν ἔχουσιν οἱ ἀρχιερεῖς xal αἱ ἐχχλησίαι, xai περὶ τῶν παροιχιῶν αὐτῶν. Ζήτει τὸ ta' χεφάλαιον τοῦ E στοιχείου, ΚΕΦΑΛ. θ΄. Περὶ ὧν ἔχουσιν ol πρεσδύτεροι δικαΐων, Ζήτει τὸ 0 χεφάλαιον τοῦ M στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. K' Περὶ μροιχῴων πρχγμάτων. Νόμοι. Ἢ διατετιμημένη προὶξ τῷ ἀνδρὶ χινδυνεύεται " eolum sed et cognatorum ejus adeunt, et heredes ab illis inscribuntur. Femina autem illustris qua et legitimos et naturales filios habes, nihil conferre potest spuriis, neque viva neque moriens. Hereditas spurii non pertinet ad patris cogna- tos ; non enim is patrem habere agnoscitur, per- venit autem ad matrem et fralres suos ex ea- dem parente. Leges aulem circa nuptias atque canones agoscunt eliam ortam ex fornicatione cognalionem, et cognatos ex fornicationes, qui matrimonium invicem trahunt, tanquam qui nup- tiis legitimis propter consanguinitatem exciderant, plectunt. C Conenbinatus autem licilus est. Nam qui mu- lierem gravem et ingenuau in concubinam sum- pserit, idque testibus adhibitis palam professus fueril, existimatur eam velut uxorem habere; secus vero, stuprum cum illa committere. 416 CAP. XVIII. De privilegiis et immunitatibus pralatarum ac. ecclesiarum, atque etiam de pro-. vincis istorum. Quaere cap. 11 littere E. CAP. XIX. De jure presbyterorum. Vide caput 9 littere M. CAP. XX. De re dotali. Leges. Dos estimata viro periculum gignit : licet ani- xiv ἀποθάνωσι τὰ ζῶα, χἄν τὴν ἐσθῆτα ἡ γυνὴ ἢ malia intermoriantur, aut mulier vester attriverit, χατχτρίψη, τὴν ἀποτίμησιν αὐτῶν δίδωσι" τῆς δὲ ἀδιχτιμήτου xal ἡ αὔξησ)ς καὶ $ μείωσις τὴν γυ- ναῖχα δρᾷ, xai αὐτὴ λαμδάνει τὸν τοχετὸν τῶν δούλων * τοὺς δὲ καρποὺς xal τὴν γονὴν τῶν θρεμ- μάτων ὁ ἀνὴρ λαμάνει, Tà ἐπαγγελθέντα χάριν προιχὸς, εἰ μὴ ἐντὸς δύο ἐτῶν χαταδληθεῖεν, ἀπαιτοῦνται xal οἱ τόχοι αὐτῶν ἀπὸ τρίτης ἱχατοστῆς. ᾿Αποροῦντος υοῦ ἀνδρὸς ἐν συνεστῶτι τῷ γάμῳ, δύναται 1j γυνὴ παραχρατεὶν τὰ πράγματα αὐτοῦ εἰς τὴν ἰδίαν προῖκα, προτιμωμένη παντὸς δανει- στοῦ καὶ ὑποθήκην ἔχοντος: πλὴν οὐ δύναται ἐχ- ipseestimationem eorum prestat.Inestimateautem dotis cum incrementum tum diminutio mulierem respicit, Ista quoque servoruur sobolem accipit, fructus vero ac pecorum fetum vir percipit. Promissa nomine dotis nisi mtra biennium 80] -- vantur, exiguntur eorum usurae ad irientem cen- tesime patris. Si constante matrimonio vir inopia laboret, polest mulier res suas pro dote ipsius retinere, ante oinnem creditorein et hypothecarium ; ve- rumiamen que retinet, abalienare nequit, quo- 123 MATTH/JEI BLASTARIS 124 niam ex istis seipsam et maritum et liberos suos Α ποιεῖν ἃ καραχρατεῖ " ἐπειδὴ ὀφεῖλει ἐξ αὐτῶν ἀπο- alere debet. Mulier non tenetur contraclibus viri, licet. ipsi desponsata fuerit neque etiam marito proscripto bona mulieris publicantur, sed nec extradotalia viri servitio sunt. Maritus, inops licet, integram dotem debet. Bi socer a genero et uxor a marito dotem quam stipulabantur, exposcant, ad facultatum mensuram evincunt. Si maritus cum uxore contrahat, ut ipse emor- tue hereditatem adeat, irritus est is contractus. Si autem ab initio pactum fuerit, ut si mulier prior obierit apud maritum dos maneat, atque pater dotem adeo reddiderit, pactum valet, et exclu- ditur pater. Si modo pater turpis adeo fuerit, ut metus sit ne dotem concreditam absumat, hunc prohibet actio; et judex tum isti prospicit tum fili. Si filiis adhuc superstitibus opus fuerit virum qui post obitum conjugis sue viduus manserit, neque ad secundas nuptias accesserit, a liberorum suorum convictu separari, debet is preter integras res suas etiam unius fllii sortem capere pro nu- mero liberorum, non tantum educationis gratis, sed conservata ipsi erga primas nuptias reveren- tie et honoria. Si propter sponsam suam egrotantem vir sum- ptus 337 aliquos fecerit, non potest post obitum 8ponse 8 socro repelere, ad quem dos fllie sue redierit, sed in ipslus beneplacito acquiescere debet. Sepultura autem sumptus reddit pater, cujus in manus dos redierit. Si filiusfamilias uxorem duxerit, pater tenetur et ipsum et conjugem alere. ls enim onera sustinet nuptiarum (lii sui. Quare caput 2 littere Δ. CAP, XXI. De proditoribus. Canon nonus GregoriiThaumaturgi, quicunque, inquit, cum captivi fuerint apud barbaros, et eo- rum impietate consirioti, in tantum ipsius fiant participes ut Christiane sue professionis obliti nonnullos suorum contribulium ligno aut laqueo interficiant, et vias ac domos barbaris istarum ignaris commonstrent, ex auditorum statione eji ciantur, usquedum sanctis simul congregatis ali- quod de iis communiter visum sit, et prius Spiri- tui sancto. Leges. Qui instigat hostes, aut in eorum manus prodit Romanos, capite plectitur. Qui vero in desertis locis, aut propter mare latronibus opitulantur, quam hostes aperti eo gravius puniuntur, quoclan- τρέφειν ἑχυτὴν xal τὸν ἀνδρα " xal τὰ τέκνα αὐτῆς. Οὐ χατέχεται 3j γυνὴ Ex τῶν τοῦ ἀνδοὸς συναλ- λαγμάτων, κἀν ἐγγυήσηται αὐτόν xai οὐδὲ Onutuo- μένου τοῦ ἀνδρὸς συναπάγονται τὰ πράγματα τῆς γυναιχός " οὐδὲ τὰ ἐξώπροιχα ὑπόχεινται ταῖς τοῦ ἀνδρὸς λειτουργίαις, Ὃ ἀνὴρ, xxi ἅπορος ὧν, πᾶσαν τὴν προῖχα χρεωστεῖ. 'O πενθερὸς ὑπὸ τοῦ γαμδροῦ, xal à γυνὴ ὑπὸ τοῦ ἀνάὰρὸς ἀπαιτούμενοι ἣν ἐπερωτήθησαν προῖχα, πρὸς τὸ μέτρον τῆς οὐσίας αὐτῶν χαταδιχάζονται, 'Exv ὁ ἀνὴρ συμφωνήσῃ πρὸς τὴν γυναῖχα, ἵνα τελευτῶσαν αὐτὴν χληρονομήσῃ, τὸ σύμφωνον ἄχρη- στόν ἐστιν. "Edv δὲ γένηται σύμφωνον ἐξ ἀρχῆς, ἵνα προτελευτώσης τῆς γυναιχὸς ἧ προὶξ ἀπομείνῃ παρὰ τῷ ἀνδρὶ, καὶ εἰ παρὰ τοῦ πατρὸς δεδομένη ἐστὶν ἡ προὶξ, ἔῤῥωται τὸ σύμφωνον, καὶ ἀποχλείε- ται ὁ πατήρ. Ἐὰν ὁ πατὴρ οὕτως ἐστὶν αἰσχρὸς. ὥστε δέος εἶναι, μήποτε λαδὼν τὴν προῖχα δαπανήσῃ, ἀρνεῖ- ται αὐτῷ dj ἀγωγή᾽ xal ὁ δικαστὴς προνοεῖ αὐτοῦ χαὶ τῆς θυγατρός. Εἰ παίδων ὑπόντων δεήσει τὸν ἐμμείναντα μετὰ τελευτὴν τῆς συζύγου αὐτοῦ, ἄνευ τοῦ περιελθεῖν εἰς ἕτερον συνοιχέσιον, τῆς τῶν οἰκείων τέχνων συνδιαγωγῆῇῆς χωρισθῆναι, μετὰ τὸ ἀπολαδεῖν ἐντελῆ τὰ ἴδια πράγματα, δεῖ λαμδάνειν αὐτὸν xal ἑνὸς παιδὸς μοῖραν χατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν τέχνων, τεχνο- τροφίας τε ἕνεχα, καὶ τῆς διασεσωσμένης αὐτῷ πρὸς τὸν πρῶτον γάμον αἰδοῦς xai τιμῆς. Εἴ τὶ ὁ ἀνὴρ ἐδαπάνησε πρὸς τὴν γαμετὴν αὐ- τοῦ νοσοῦσαν, μετὰ τὸν αὐτῆς θάνατον οὐ δύναται ἀπαιτεῖν τὸν πενθερὸν αὐτοῦ, πρὸς ὃν dj προὶξ τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ ἐπανήξει, ἀλλὰ τῇ διαθέτει αὐτοῦ ὀφείλει λογίζεσθαι * ὅσα δὲ εἰς τὴν ταφὴν ἠνάλωσεν, ὁ πατὴρ δίδωσι πρὸς ὃν fj προὶξ ἐπανῆλθεν. 'O τοῦ γήμαντος ὑπεξουσίου πατὴρ xal αὐτὸν ἀναγκάζεται τρέφειν, xai τὴν γαμετὴν αὐτοῦ " qu. τὸς γὰρ ὑπόχειται τοῖς βάρεσι τοῦ γάμου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Ζήτει τὸ f κεφάλαιον τοῦ Δ στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ΄. Περὶ προδοτῶν. 'O 0' κακὼν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ θαυματουρ- γοῦ, Ὅσοι, φησὶν, αἰχμάλωτοι τοῖς βαρῦδάροις γε- γόνασι, xal τῇ σφῶν δυσσεδείᾳ συναπαχθέντες, τοσοῦτον ταύτης μετέσχον, ὥστε καὶ ληθην λαδόντες τοῦ εἶναι Χριστιανοὺς, ἐνίους τῶν ὁμοφύλων ξύλῳ ἢ ἀγχόνῃ ἐφόνευσαν, καὶ ὁδοὺς ἢ οἰχίας ἀγνοοῦσι τοῖς βαρδάροις ὑπέδειξαν, xal τῆς ἀχροασέως ix- ληθήτωσαν, μέχρις ἄν συνελθοῦσι τοῖς ἁγίοις χοινῇ περὶ αὐτῶν τι δόξῃ, xai πρὸ αὐτῶν τῷ áyly Πνεύματι. Νόμοι. Ὁ ἐρεθίζων πολεμίους, ἤ προδιδοὺς πολεμίοις Ῥωμαίους, χεφαλιχῶς τιμωρεῖται. Ot δὲ κατὰ χέρ- συν, Tj θάλασσαν τοῖς λῃστεύουσι συλλῃστεύσαντες, τῶν φανερῶν πολεμίων μᾷλλον κολάζονται, ὅσῳ 125 SYNTAGMA ALPHABETICUM. --- P-*. 126 xai τοῦ φανεροῦ πολέμου ἣ ἀφανὴς ἐπιδουλὴ χαλε- Α destin insidie plus periculi ferunt quam apertum πωτέρα χαθέστηχε. Τοὺς ix τῶν Ῥωμαϊκῶν πρὸς τοὺς πολεμίους ἀποφεύγοντας ὡς πολεμίους ἔξεστιν ἀχινδύνως φο- νεύειν. Ὁ χατὰ τῆς σωτηρίας τοῦ βασιλέως ἢ τῆς πολι- τείας μηχανησάμενος, fj μελετήσας, φονεύεται xal δνη μεύεται. Οἱ πρὸς τοὺς πολεμίους αὐτομολοῦντες, καὶ τὰς ἡμετέρας βουλὰς ἀπαγγέλλοντες, ἀπαγχονί- ζονται. Ζήτει τὸ ta' χεφάλαιον τοῦ Σ στοιχείου. APXH TOY P ZTOIXEIOY. ΚΕΦΑΛ. Α΄. Περὶ τῶν ἐν ῥύσει ἀπροαιρέτῳ γι- νομένων ἀνδρῶν τε καὶ γυναιχῶν. bellum. Qui a castris Romanis ad hostes transeunt, tan- quam hostes absque ullo discrimine occidere licet. Qui adversus salutem imperatoris aut imperii quidquam molitur aut meditatur, summum suppli- cium ipse luit, et bona cedunt fisco. Qui ad hostem transfugiunt, οἱ consilia nostra produnt, strengulatione pereunt. Queere cap. 11 litt. Z. 4835 INITIUM LITTERE P. CAP. I. De viris ac mulieribus, qui involuntario pro- fluvio laborant. Ζήτει τὸ τς’ χεφ. τοῦ À στοιχείου xal τὸ χη χεφ. B. Vide caput 16 litt. A, et cap. 28 litt. K. τοῦ K στοιχείου. APXH TOY Σ ΣΤΟΙΧΕΊΟΥ. ΚΕΦΑΛ.Α᾽ Ὅτι τοῖς Σάδδασιν οὐ δεϊνηστεύειν Ζήτει ἐν τῷ AQ χεφαλαίῳ τοῦ K στοιχείου χα- νόνα τῶν ἁγίων ἀποστόλων Ec, xal τῆς ς΄ συν- δου ve', xal τῷ λε΄ χεφ. τοῦ E στοιχείου τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου κανόνα ις’, xal ἐν τῷ € χεφ. τοῦ T στοιχείου xavóva νε᾿ τῆς ς΄ συνόδου. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ σχηνιχῶν. Ζήτει ἐν τῷ α΄ χεφ. τοῦ Θ στοιχείου κανόνα a' τῆς ς᾽ συνόδου, xai ἐν τῷ ζ΄ xg. τοῦ M στοιχείου χανόνχ μς᾽ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου. Ζήτει xa! τὸ ια΄ χεφάλαιον τοῦ M στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Ὅτι σταυρὸν ἐν ἐδά ᾿ οὐ δεῖ, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὅνταν inedit 'O ογ΄ τῆς ς΄ συνόδου χανὼν τὸν τρῦ τιμίου σταυροῦ τύπον ἐν ἐδάφει γράφειν ἀπείρηχεν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς ἤδη γραφέντας διαγράφειν ἀνεν- δοιάστως ἐπισκήπτει xal ἐξαλείφειν, ὡς ἂν μὴ συμ- πατούμενον τοῖς βαδίζουσιν, ἐφυδρίζοιτο τὸ σωτής- piov τῆς ἡμῶν νίχης τρόπαιον " τὸ xai. διανοίᾳ αἰδοῖ τῇ πάσῃ τιμώμενον, xal λόγῳ διαφερόντως θχυμα- ζόμενον, χαὶ αἰσθήσει πραχτιχῶς προσχυνούμενον. Νόμος. Μηδεὶς ἐν ἐδάφει, fj ἐν μαρμάρῳ, ἐπὶ ἐδάφους κειμένῳ, ἢ ἐν μυλίτῃ λίϑῳ σταυρὸν ἐγγλυφέτω * καὶ οἱ ὄντες ἐν τούτοις περιαιρείσθωσαν - ὁ δὲ πα- ραδαίνων τὸν νόμον, τὴν βαροτάτην ὑπομενέτω ποινήν. ΚΕΦΑΛ. Δ΄. Περὶ συμδολαίων καὶ συμφώνων. Νόμοι. Ἢ τῶν συμδολαίων ἀπώλεια οὐχ ἀναιρεῖ τὰς ἀγωγὰς, ἐν ᾧ δυνατόν ἐστιν ἑτέρως ἀποδειχθῆναι τὸ ἐληϑές. Ἰὰ χωρὶς δόλου σύμφωνα χαὶ μὴ τοῖς νόμοις ἐναν- τιούμενα ἔῤῥωται. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ συμποσίων. Τῷ v* τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου χανόνι χληρι- χοὺς 7| λαϊχους συμπόσια ποιεῖν ἐξ ἐράνου xal συμδολῆς ἀπείρηται " ταῦτα γὰρ, ὡς ἐπίπαν, οὐ-- δενός εἶσιν ἀγαθοῦ, ὅτι μὴ καὶ πάσης αἱἰσχρότητος INITIUM LITTERE Σ. CAP. I. Quod in Sabbatis minime jejunare oporteat. Consule in 37 cap. litt. K canonem sancto- rum apostolorum 66, et synodi vi can 55, et in 35 cap. E littere syn. Laodicene canonem 16, et in 5 cap. T littere canonem 55 iv synodi. CAP. Il. De ludis scenicis. Quare in cap. 1 litt. 9 canonem primum synodi sexte, et in 7 cap. litt. M. canonem 46 synodi Carthaginensis. Quere et cap. 11 litt. M. C CAP. HI. Quod non oporlet in pavimento crucem describere, sed el ita expressas delere. Canon 63 concilii vi figuram pretiose crucis in pavimento describere vetat, neque hoc solum, sed et jam efformalas deformaudas indubie statuit et abolendas, ne forte, pedibus conculcatum, vilescat salutare victorie nostre tropaeum, quod et mente omnicum reverentia colitur, et. sermone eximie celebratur, e! quoad sensum reapse adoratur. —— Lez. Nemo in pavimento aut marmore quod super pavimento jacet, aut lapide molari crucem inscul- pat; si que autem jam scriptae fuerint, eradan- tur. Quicunque vero legem transgreditur, gra- vissimam pcenam fluat. CAP. IV. De pactis et contractibus Lez. Perditio rerum, de quibus conventum fuit, non tollit actiones, in quantum licet veritatem alio modo patefieri. Citra dolum malum pacta, et legibus quidem minime contraria, valent. 419 CAP. V. De conviviis. Interdicitur cum olericis tum laicis canone 55 concilii Laodiceni, convivia ex collatione celebrare, Ista enim utplurimum nihil prosunt, imo aliquando, omni turpitudine referla sunt. 427 pis, qua vocantur, conviviorum portiones clericos tollere, et domum referre. Hoc enim arguit gulosi- tatem et improbitatem illorum, qui ita fecerint; adeo ut contumelia exinde infligatur ordini 666]6- siastico. Quere etiam caput 3 litt. A. CAP. VI. De iis qui sacras synaxes vitant. Consule in cap. 9 litt. B can. quintum et sextum synodi Gangrensis. CAP. VII. De clericis qui extraneas mulieres alunt. Quaere caput 9 litt. T. CAP. VIII. De iis qui altis conscii sunt, nec. tamen delicta illorum clericis confitentnr. Canon 71 magni Basilii: Qui delicti alicujus cum alio conscius non tamen confessus fuerit, is con- victus tandiu penas dabit, quam ipsum malorum patratorem plecti oportuit. Non erat igitur ex mente viri sancti, ut ille puniretur, qui scientiam meram facti habet, impedire vero nequit, sed qui opem 86 consilium fert, et inhibere possit, si velit. Pro- pheta enim non vult simpliciter eum puniri, qui furem aut adulterum videt, sed qui concurrit cum fure, ei opitulatur, etin delinquendo cum adultero particeps est. Universim vero confessio ponam maxima ex parte minuit, convictio autem graviorem trahit. MATTH/EI BLASTARIS Canon autem 27 ejusdem synodi veluit in aga- A 128 λεγομέναις ἀγᾶἄπαις “- , etf 4 » ’ τῶν συμποσίων μέρη αἵρειν, χαὶ οἴχαδε χομίζειν τοὺς τοῦ χλήρου ἀπείρηχε" λιχνείαν γὰρ τοῦτο xal μοχθηρίαν τῶν δρώντων κατηγορεῖ, ὡς ἐντεῦθεν τὴν τῆς ᾿Εχχλησίας χατάστασιν ἐξυδρίζεσθαι. Ὃ δὲ xL ταύτης ἐν ταῖς Ζήτει καὶ τὸ γ᾽ χεφάλαιον τοῦ Α στοιχείου. ΚΕΦΑΛ, G'. Περὶ τῶν τὰς συνάξεις τὰς ἱερὰς ἁποστρεφομένων. Ζήτει ἐν τῷ θ΄ χεφ. τοῦ B στοιχείου κανόνα ε΄ xai ς΄ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου. ΚΕΦΑΛ. Z'. Περὶ τῶν συνεισάχτους γυναΐχας ἐχόντων χληρικῶν. Ζήτει τὸ ιθ΄ χεφάλαιον τοῦ Γ στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. H'. Περὶ τῶν συνεπισταμένων xÀvpt- Β κοῖς ἁμαρτήματα, καὶ μὴ ὁμολογούντων. Ὁ oa' τοῦ μεγάλου Βατιλείου χανὼν, Ὁ ἁἅμαο- τήματι συνεγνωχὸς, φησὶ, τινὶ, xal μὴ ὁμολογήσας, ἀλλ᾽ ἐλεγχθεὶς, ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ὃτ ὁ ἐργάτης τῶν χαχῶν ἐπιτετίμηται, καὶ αὐτὸς ἔσται ἐν ἔἐπι- τιμίῳ. Οὐχ ἦν δὲ ἄρα τῷ ἁγίῳ πρὸς τρόπου τὸν μόνην εἴδησιν ἔχοντα, xai μὴ ἀρχοῦντα χωλῦ- σαι, τιμωρεῖσθαι, τὸν δὲ γε συναράμενον xal συμ- ὀουλεύσαντα, χαὶ δυνάμενον ἐπισχεῖν, εἴπερ ἐδού- λετο. Καὶ ὁ προφήτης γὰρ οὐκ ἁπλῶς κολάζεσθαι ἀξιοῖ τὸν θεωροῦντα χλέπτην ἢ μοιχὸν, ἀλλὰ τὸν συντρέχοντα τῷ κχλέπτῃ, xxl συναιρόμενον, καὶ τὸν συμμεριζόμενον τῇ χοινωνίᾳ τῷ μοιχῷ τὸ ἁμάρ- τημα. Πανταχοῦ δὲ ἡ μὲν ἐξομολόγησις τῆς χολά- σεως ἀφαιρεῖται τὸ πλεῖστον " ὁ δὲ ἔλεγγος χαλεπωτέραν ταύτην ἐργάζεται. Querre et in 9 cap. litt. T canonem 25 synodi C Áncyrana. Lex. Qui criminis alicujus reum sciens suscipit, eamdem ponam subit; qui vero latrones recipit, neque in jus adducit, proscribitur, aut punitur juxta conditionem persone, prout judici visum fuerit. 280 CAP. IX. De $ynodis quolannis habendis. Sanctorum apostolorum canon 37 imperat, ut . quovis anno cis congregent concilium cujuvis provinci: episcopi, ad suum metropolitanum con- fluentes, seme! quidem quarta septimana Pente- coBtes. iterum vero autumno exeuntc, scilicet duodecino die Hyperberetei sive Octobris, ut ἢ ταίου, ἤτοι τοῦ Ὀχτωύρίου * dirimautur omnes controvereia, qu: circa dogmata et quitiones scriptas, e£ argumenta ecclesiastica oriuntur, imo et dissensiones, que inter ipsos contingant, et causas, atque lites. Convenit cum isto ferme quoad verba et vicesi- mus canon synodi Antiochene : adjicit tamen mi- nime licere quovis per seipsos synodos habere haud presente metropolitano provincie : tunc enim prefectum concilium habetur, cum adest primas una cum ceteris. Quin itno canon quintus synodi prime, autumno lapso ad Octobrem mensem alterum concilium con- Ζήτει xai ἔν τῷ θ΄ xeg. τοῦ Γ στοιχείου xavóva xt τῆς ἐν ᾿Αγχύρᾳ συνόδου. Νόμος. Ὁ ὑποδεξάμενός τινα ἐνεχόμενον ἐγκλήματι ἐν εἰδήσει τὴν αὐτὴν ὑφίσταται τιμωρίαν * ὃ δὲ λῃ- στὰς ὑποδεξάμενος χαὶ μὴ προσαγαγὼν αὐτοὺς τῷ δικαστηρίῳ δημεύεται, ἢ τιμωρεῖται, κατὰ τὴν ποιότητα τοῦ προσώπου, ὡς ἂν ὁ δικαστὴς συνίδῃ. ΚΕΦΑΛ. θ΄. Περὶ συνόδων τῶν ἐτησίως γινο- μένων. Ὁ λζ' τῶν ἀποστόλων κανὼν δὶς τοῦ ἔτους σύν-- οδον χελεύε: ποιεῖ τοὺς ἑχάστης ἐπαρχίας ἐπισχό- ποὺς τῷ οἰχείῳ συνιόντας μητροπολίτῃ * ἅπαξ μὲν͵ τῇ τετάρτῃ τῆς Πεντηχοστῆς ἑβδομάδι, δεύτερον δὲ, φθινούσης ἤδη τῆς ὥρας, τῇ tB τοῦ Ὑπερὄερε- ἐφ᾽ ᾧ πᾶσαν ἀμφιῦο- λίαν πεοί τε δογμάτων, καὶ γραφιχῶν ζητημάτων, xal ἐχχλησιαστικχῶν ὑποθέσεων λύεσθαι, καὶ uiv το! xal διαφορὰς ἔστιν ὧν πρὸς ἀλλήλους, xai δί- χας, καὶ ἔριδας. Τούτῳ καὶ ὁ x' τῆς ἐν ᾿Αντιοχεία συνόδου πρὸς λέξιν σχεδὸν ἕπεται “ μὴ ἐξεῖναι δὲ προστίθησιν ἐνίοις καθ’ ἑαυτοὺς συνόδους ποιεῖν, μὴ παρόντος τοῦ τῆς ἐπαρχίας μητροπολίτου * τότε γὰρ τελεία γίνεται σύνοδος, ὅτε xai ὁ μητροπολίτης σύνεστι τοῖς λοιποῖς. ᾿Αλλὰ xal ὁ ε΄ τῆς α΄ συνόδου κανὼν, φθινούσης μὲν ὥρας κατὰ τὸν Ὀχτώδριον, κελεύει τὴν μίαν 129 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — x. 130 τῶν συνόδων ἀθροίζεσθα! * τὴν δὲ ἑτέραν, οὐχ ἐν Α vocari jubet, allerur& veronon in Pentecoste. sed τῇ Πεντηχοστῆ, ἀλλὰ πρὸ τῆς Τεσσαοαχοστῆς σὺυν- ἐστάναι ^ ὡς Bv, πάτης ἀηδίας xal μικροψυχίας τῆς πρὸς ἀλλήλους περια!ρεθείσης, χαθαροὶ τῷ φύσει xxgapip τὸ τῆς νηστείας προσενέγχοιεν δῶ- ρον. ὋὉ δὲ ιθ΄ τῆς δ' συνόδου ἐν χαλῇ οἴετα:! χεῖσθαι τοὺς ἐπισχόπους δὶς τοῦ ἔτους συνόδους ποιεῖν, ἔνθα ἂν ὁ τῆς ἐπαρχίας δοχιμάσῃ μητροπολίτης, ἐπ᾿ ἐνίων ἐχχλησιαστιχκῶν διορθώσει πραγμάτων * τοὺς δὲ μὴ συνιόντας τῶν ἐπισχόπων, ὑγιῶς τοῦ σώματος ἔχοντας, χαὶ ταῖς αὐτῶν ἐπιχωριάζοντας πόλεσι, μηδὲ τινος ἑτέρου ἀναγχαίου πράγματος εἴργοντος, ἀδελφιχῶς ἐπιπλήττεσθαι. Ὃ δὲ τῆς ς΄ συνόδου η΄ τοῦτον μὲν ὡς ἔχει λέ- ξεως δίεισι, νομοθετεῖ δὲ, ἀπαξ τοῦ ἔτους xai μὴ Gig σύνοδον γίνεσθχι, καιρὸν ὁρίσας τὸν ἀπὸ τοῦ Hiícya μέχρις ὅλου τοῦ ᾿Οχτωύρίου, διά τε τὰς τῶν βαρδάρων ἐφόδους, xai τὰς ἑτέρας αἰτίας, ai δυσχερεῖς ποιοῦσι ποις τὰς συνεχεῖς ἀποδη μίας. Τοῦτον αὖθις ὁ ς΄ ἐπιχυοῶν καὶ τῆς ζ΄ συνόδου, ἀφορίζεσθαι ἀξιοῖ, εἶ τις ἄρχων εὑρεθείη εἴργων τινὰ τῶν εἰς τὴν σύνοδον ἀπιόντων ἐπισχύπων * συνιοῦσι δὲ τούτοις, προὔργου, φησὶ, μελέτω, ὥστε τὰς τοῦ Εὐαγγελίου ἐντολάς, χαὶ τὰς τῶν κανόνων μετιέναι διδάσχειν τοὺς ὑπὸ χεῖρα. Εἴ τινα δὲ τῶν συνεληλυθότων ἐπισχόπων χτῆνος, ἢ ἕτερον εἴδος, ὃ μητροπολίτης ἀπαιτήσας ἄκοντα ἑλεγχθείη, τε- τροπλάσιον ἀποτισάτω. προσπιπτούσας τοῖς ἐπισχό- Καὶ ὁ μ' τῆς ἐν Λαονιχείᾳ πολλῆς ἀξιοῖ φροντί- ὃος τὸ xa0' ἑχάστην ἐπαρχίαν ἐτησίως σύνοδον γί- νεςθαι, Διὸ xai τοὺς ἐπισχόπους εἰς ταύτην xa- λουμένους οὐχ ἀναδύεσθαι, ἀλλ᾽ ἀμελητὶ ἀπιέναι προστάττει * xai ἢ τοὺς σοφωτέρους, ἅττα ἴσασι διδσχειν, ἢ τοὺς ἀπλουστέρους, ἅπερ ἀγνοοῦσι pave θάνειν. Οὐτω γὰρ κχατορθοῦσθα: τὴν “χχλησίαν xai ἐπιδιδόναι συμύαίνοι, περί τε τὰ ἀρθὰ τῆς κίστεως δόγματα, χαὶ τὰς τὸν βίον ῥυθμιζούσας ἐντολάς ὁ Ot γαταφρονῶν, ἑαυτὸν ἐπιτιμηθεὶς αἰτιάσθω, εἰ μή τινι ἀνωμαλίᾳχψ ἢ τοῦ σώματος ἢ τῶν πριγμᾶτων ἐμποδισθείη. Καὶ ὁ ιθ΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ σύνοδον τοῖς ἐπι- σχόποις χατ᾽ ἐνιαυτὸν ἐπισχήπτει ποιεῖν ^ ἀλλὰ δὴ zai ὃ ογ΄, ὃν xai ζήτει ἐν τῷ ζ΄ χεφαλαίῳ στοιχείου. Τούτοις δὲ χαὶ ὁ o; ἐπιψηφίζεται, τὰς αὐτὰς τοῖς ῥηθεῖσι κανόσιν αἰτίας ἐπεξιών * τὸν δὲ μὴ πειθόμενον τῆς μὲν τῶν ἄλλων ἀφίστασθαι χοινω- νίας χελεύει, μόνῃ δὲ τῇ τῆς ἰδίας ᾿Εχχλτυσίας ἀρκεῖσθαι. Ἀλλὰ τῷ LU χανόνι οὐ τῶν ἀναγχαίων εἶναι δοχεῖ, xat' ἐνιαυτὸν σύνοδον υίοεσθαι τῶν ἐπισχό- πων εἰς Καρχηδόνα, ἵνα μὴ συντρίδωνται οἱ ἀδελ- φοί. ᾿Αλλ᾽ εἰ μὲν αἰτία: χνιναὶ ἀναχύψαιεν περὶ δογμάτων τυχὸν, τράμμασι χαλεῖσθαι τοὺς ἐπισχό- πους, xai χοινῆς γινομένης συνόδου, λύεσθαι τὸ ἀμοίδολον - εἰ δὲ ἰδικαὶ εἶεν, ἐν ἐπαρχίᾳ ἑκάστῃ τὴν λύσιν αὐτὰς λαμθάνειν, τοῦ Η ante Quadragesimam celebrari ; ut posita omni acritate ac illiberalitate animi, puri ipsi natura ex suapte puro jejunii donum offerant. Canon autem 19 synodi quarte equum bonum- que judicat, ut episcopi bis quotannis concilia celebrent, ubi, si proviccie metropolitano ita placuerit, de rebus ecclesiasticis reformandis de- cernant :episcopos autem, qui cum corpore bene valeant, et in urbibus suis versentur, neque ulla slia causa impediat, non conveniunt tamen, fra- teruo more iucropari. Dein canon sextus sydoni sexto hunc verbatim repelit, sancit aulem semel quideui in anno, non bis concilium haberi, atque tempus priescribit, a Paschate puta ueque a4 O:tobrem completum, cum propter burbarorum incursus, tum causas alias, qua obtingunt et. frequentes peregriuationes epi- scopis permolestas reddunt. Hunc cunonem confirmat etiau sextus synodi septiine, atque magistratum excommunicari vult, qui episcoporum ad synodum properantium quem- piam impediens deprehendatur. Cni autem con- gregati fuerint, precipua, inquit, cura esto seubdi- to3 suos summopere docere precepta evangelica et canonica. Siu vero metropolita jumentum, vel rem quainvis aliam, que ad episcopos confluentes pertineat, sibi vindicet, el convincatur, reddet quadruplum. Imo et 40 canon concilii Laodiceni sollicite admodum jubet, ut in qualibet provincia synodus quotannis convocetur. Adeoque episcopos, qui ad eam citantur, haud detrectare, sed protinus adire jubet, atque sapientioressi sint, docerequs norunt, vel simpliciores ea addiscere, quie nesciunt. [ta enim fit, ut reformetur Ecclesia, et circa recta d. g nata fidei, el mandata vite bene ordinande inservientia, Iprofectus faciat. Qui vero contempse- rit, quod reprehendatur, seipsum culpet, nisi forte aliquo discrunine, quod ad corpus vel facultates s,ectet, impediatur. ?33 lasuper canon 19 syn. Carthaginensis episcopos monet concilium quotannis habere. Ita et canon 73, quem vida in cap. 7 lit. II. Cum istis consentit et canon 76 easdemque rationes pariter affert. Illum tamen qui recusa- verit, caeterorum episcoporum coimnmunione abeti - nere jubot, Ecclesie sux sola contentum. At vero canoni 97 haud necessarium videtur, quotannis concilium Carthagine ceiebrari, ue fati- gentur fratres. Sed quoliescunque cause commu- nes contingant, de dogmatis puta, litteris convo- cari episcopos, et synodo communi habita, dubium solvi. Sin vero private cause fuerint, ipsas in- propria provincia determinari. 431 MATTH.JEI Lez. Justiniani novella 137 semel aut bis in anno, mense nimirum Junio aut Septembri, synodos celebrari jubet, metropolitarum quidem apud patriarchas et episcoporum apud melropolitas, causasque examinari, quas episcopi et clerici et monachi invicem sustinent cirea fidem et canones et res ecclesiasticas, et que facta suut contra canones corrigi ; magistratus vero qui non cogunt metropolitas, et episcopos moras trahentes statuta concilia celebrare, aut non idicant imperatorj inobedientes, extremis suppliciis subjici. At vero hec que ad concilia celebranda pertinent hodie prorsus negliguntur. CAP. X. De litleris commendatitiis. Qusere caput 9 litt. A. CAP. XI. De iis qui conjuraliones et fraternitates, aut seditiones siruunt. Canon 18 synodi quarte, et 34 synodi sexte, Legibus, inquit, civilibus, quarum plereque ἃ sapientibus extraneis seu gentilibus late sunt, crimen conjurationis vel fraternitatis prohibetur, multo vero magis in Ecclesia Dei. Quiquis igitur vel clericus vel monachus hujusmodi facinoris reus deprehensus, aut convictus fuerit, conspira- tiones coagulans quasi, sive moliens adversus episcopos aut clericos, gradu suo excidat. Conju- ralio autein est si aliqui contra aliquos consilium ineunt, etse invicem juramentis obligant a propo- sito non desistere, usquedum δὰ exitum perdu- xerint, sicuti alicubi in Actibus B. Lucas memo- rat. Videlicet Jude&orum nonnulli conspiratione facta, sua capita devoverunt, se neque cibum neque potum sumpturos, donec Paulum interfe- . cissent. Fraternitas autem proprie est cognatorum ᾿ς autalio modo conjunctorum compages. Hic autem malignatium innuit conventiculum, et ad faci- nora perpetranda consensionem. Coagulare vero Βἶνα τυρεύειν est perversa et improba stuere et moliri. Uti in illo loco, Coagulatum est cor eorum, pro, induruit. 2392 Leges. Qui conjurationis adversus rempublicam au- clor exstiterit, aut castris insidiatus fuerit, aut illa hosti prodiderit ; quive dolo malo impediverit, quominus hostes in potestatem populi Romani veni- rent, aut curaverit eos adjuvari copiis, vel armis, vel pecunia, vel alio 1nodo quocunque, lege maje- statis tenetur. Imo vero turbam concitare preter mandatum iimperatoris, gravi supplicio dignum lex decernit. Queere et cap. 21 litt. II. Novellaautem constitutio Constantini Porphyro- gennets», cum scientia Alexii patriarche et synodi, anathemati subjicit eos qui machinantur insidias aut tumultus, atque etiam eos qui istis opem ferun et in defectione gunt socii, aul illis consulunt, et BLASTARIS À 132 Νόμος. 'H δὲ ρλζ' ᾿ἸΙουστινιάνειος νεαρὰ ἅπαξ ἢ δὶς τοῦ ἔτους τῷ Ἰουνίῳ ἢ τῷ Σεπτεμδρίῳ συνόδους γίνε- σθαι βούλεται τῶν μητροπολιτῶν παρὰ τοῖς πα τριάρχαις xal τῶν ἐπισχόπων παρὰ τοῖς μητροπο- λίταις, xal ἐξετάζεσθαι τὰς αἰτίας, ἃς οἱ ἐπίσχο- ποι χαὶ οἱ χληριχοὶ καὶ οἱ μοναχοὶ πρὸς ἀλλήλους ἔχουσι περί τε πίστεως, χαὶ χανόνων, καὶ πραγμά- των ἐχχλησιαστιχῶν, xal τὰ παρὰ τοὺς κανόνας ἁμαρτανόμενα διορθοῦσθαι * τοὺς δὲ ἄρχοντας μὴ ἐπιτιθεμένους τοῖς μητροπολίταις xal τοῖς ἐπισχό- ποις, ὑπερτιθεμένοις τὰς τεταγμένας συνόδους ποιεῖν, ἢ τοὺς μὴ πειθομένους οὐ μηνόοντας τῷ βασιλεῖ ἐσχάτως τιμωρεῖσθαι. ᾿Αλλὰ τὸ τῶν συν- ὁδων τούτων πάντη τὸ νῦν ἔχον χαταπεφρόνηται. B ΚΙΕΦΑΛ. I. Περὶ συστατιχῶν γραμμάτων. Ζήτει τὸ θ’ χεφάλαιον τοῦ A στοιχείου. ΚΕΦΑΛ. IA'. Περὶ τῶν συνωμοσίας, f φατρίας, ἢ στάσεις ποιούντων, Ὁ ιη΄ τῆς 9 συνόδου χανὼν, καὶ ὁ λδ΄’ τῆς c' συ- νόδου, Ἐν τοῖς πολιτιχοῖς, φασὶ, νόμοις, ὧν οἱ πλείους πρὸς τῶν ἔξω σοφῶν συνετέθησαν, τὸ τῆς συνωμοσίας ἢ φατρίας ἀπείρηται τόλμημα, πολλῷ (€ δήπου τῇ τοῦ Θεοῦ ᾿Εχχλησίᾳ. Ὅστις τοίνυν τῶν μοναζόντων ἢ χληριχῶν τοιούτῳ ἀλοίη ἐγχλήματι, ἢ συσχευὰς ἐλεγχθείη τυρεύων, ἤτοι τεχταίνων, ἐπισχόποις ἢ χληρικοῖς, τοῦ οἰχείου ἐχπιπτέτω βαθ- μοῦ, Συνωμοσία δέ ἐστι τό τινας κατά τινων βου- λεύσασθαι, xal ἀλλήλους ὅρχοις συνδῆσαι, ἦ μὴν μὴ ἀποστήσεσθαι τοῦ βουλεύματος, μέχρις lv τοῦτο τε- C λεσθείη * ὥς που xal ἐν ταῖς Πράξεσι τῷ θείῳ Λουχᾷ ἱστόρηται, ὅτι ποιήσαντές τινες τῶν Ἰουδαίων συ-- στροφὰς, ἀνεθεμάτισαν ἑχυτοὺς, μήτε φαγεῖν, μήτε πιεῖν, ἔως ἂν ἀποχτείνωσι τὸν Παῦλου. Φατρία δὲ dott κυρίως τὸ τῶν συγγενῶν ἢ τῶν ἄλλως ἡνωμέ- νων σύστημα * ἐνταῦθα δὲ χαχοθελὲς δηλοὶ διαδού- λιον, καὶ συμφωνίαν τινῶν ἐπὶ πράξεσι φαύλαις. Τυρεύειν δὲ, τὸ σχληρὰ καὶ πονηρὰ χατασχευάγειν, καὶ μηχανασθαι * ὡς τὸ, « ᾿ξνυρώθη » ἡ καρδία αὐτῶν, ἀντὶ τοῦ « ἐσκληρύνθη.» Νόμοι. Ὃ συνωμοσίαν κατὰ τῆς πολιτείας παρασχεμάτσας γενέσθαι, χαὶ ἁ ἐπιδουλεύσας τῷ στρατοπέδῳ, ἣ D τοῖς πολεμίοις αὐτὸ προδοὺς, ἢ ὁ χατὰ δόλον ἐμπο- δίσας ὑπὸ Ρωμαίους γενέσθαι τοὺς πολεμίους, ἣ παρασχευάσας αὐτνὺς δοηζηθῆναι πλήθει, ἢ ὅπλοις, ἢ χρήμασιν, ἢ ἑτέρῳ οἰῳδήσοτε τρόπῳ, τῷ τῆς χαθ- οσιώσεως ὑπόχειται ἐγχλήμχτι. ᾿Αλλὰ xal τὸ συν- ἄγεσθαι ὅχλον χωρὶς βασιλικοῦ ἐπιτάγματος, πολ- λῆς ἄζιον τιμωρίας χρίνεται πρὸς τῶν νόμων. Ζήτει καὶ τὸ xa' χεφάλαιον τοῦ II στοιχείου. Ἡ δὲ νεαρὰ τοῦ βασιλέξως Κωνσταντίνου τοῦ Ilop- φυρυγεννήτου, εἰδήσει xai τοῦ πατριάρχον "AAstlox xai τῆς συνόδου, ἀναθέματι χαθυποδαλλει τοὺς μὲλ- λοντας ἢ ἐπιδουλαῖς ἐπιχειρεῖν, fj μούλτῳ - ἀλλὰ δὴ καὶ τοὺς συμπράττοντας xal συγχοινωγοῦντας τῇ αὐ. 133 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — x. 134 τῶν ἀποστασίᾳ, καὶ τοὺς συμθουλεύοντας ἢ παρορ- À ad ejusmodi facinora incitant, aut. commilitant, μῶντας εἰς τὰ τοιαῦτα, καὶ τοὺς συνεχστρατεύοντας, xai τοὺς δεχομένους αὐτοὺς εἰς μετάνοιαν, μὴ με- ταμελομένους ἀπὸ τῆς ἀποστασίας, καὶ χαταλιμπά- νοντας αὐτήν. Ζήτει περὶ ταύτης τῆς νεαρᾶς ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τῆς ἐν Γάγγρᾳ συνόδου, ἥτις ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ βιδλίου χεῖται. ΚΕΦΑΛ. IB'. Περὶ σχισματιχῶν. Ζήτει ἐν τῷ B' χεφαλαίῳ τοῦ A σοιχείου κανόνα a' τοῦ μεγάλου Βασιλείου, σοφῶς ὁριζομένου xai διαιροῦντος τὰ σχίσματα, καὶ τὰς αἱρέσεις, ταὶς ἑχατέρων ἰδιότησιν. Ὃ δὲ Aa τῶν ἁγίων ἀποστόλων χανὼν, Ὅστις, φησὶ, πρεσδύτερος, μηδὲν τι κατεγνωκὼς τοῦ ἰδίου ἐπισχόπου, μήτε πεοὶ τὴν εὐσέδειαν σφαλλομένου, μήτ᾽ αὖ χαίροντος ἀδιχίαις, ἀλλ᾽ εὐσεδοῦς μὲν τὰ πρὸς Θεὸν, δικχίοο δὲ τὰ πρὸς ἀνθρώπους ὑπαρχον- τος, πάθει οιλαρχίας κάτοχος Ov, ἰδίᾳ πήξει θυσια- στήριον, xx! παρασυνάξεις ποιῶν ἐν τούτῳ ἱερουρ- γεῖ, μετὰ μίαν καὶ δευτέραν xai τρίτην παραίνεσιν χαὶ παράχλησιν ἐπὶ τὴν προτέραν ὁμόνοιαν, ἔτι ἡνώμῃ χρώμενος αὐθεχκάστῳ, αὐτὸς μὲν ὡς φίλαρ- γος, χαὶ τυραννιχὸν ἔργον ἐπιδειχνύμενος, καθαι- ρείσθω. Οἱ δὲ συναπαχθέντες αὐτῷ, καὶ συνεχχλη- σιάζοντες, εἰ μὲν χληριχοὶ εἶεν, xai αὐτοὶ χαθαι- ρείσθωσαν, εἰ δὲ λαϊχοὶ, ἀφορισμῷ ὑποδεύλήσθων. Ἐναργῶς τοίνυν ἐκ τούτου παρίσταται, μηδ' ἡντιναοῦν ὄφλειν εὐθύνην, τοὺς τῶν ἰδίων ἐπισχό- πὼν ἀποσχιζομένους, καὶ ἀποφοιτῶντας χληριχοὺς, καταγινώσχοντας ὡς ἀσεθούντων ἢ ἀδικούντων. Av ἕτερον μέντοι γε τρόπον, χἂν τὰ yslotoxa. λέγη- και περὶ ἐπισχόπου ἢ πρεσθυτέρου, οὐ δίκαιον τῆς ἐχείνου χοινωνίας ἀφίστασθαι, πρὶν ἂν dj δι᾽ ἀχρι- δοὺς ἐξετάσεως χρίσις τοῦτον χαθέλῃ. Οὐ γὰρ τῶν ἀνθρώπων d, χάρις, ἀλλὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ὃ χαὶ διὰ τῶν ἀναξίων πορίζειν ταύτην εἰώθει τοῖς θερμότητι πίστεως προσιοῦσι, Πάντας γὰρ, φησὶν, ὁ θεὸς οὐ χειροτονεῖ, διὰ πάντων δὲ ἐνεργεῖ. Τὰ αὐτὰ xai ὁ τῆς ἐν ’Αντιοχείᾳ e' διέξεισι, προσ- θεὶς ὡς, εἰ μετὰ τὴν χαθαίρεσιν θορυδῶν ἐπιμέ- νει, καὶ τὴν Ἐχχλησίαν ἀναστατῶν, διὰ τῆς ἔξωθεν xxi πολιτικῆς ἐξουσίας σωφρονιζέσθω, εἴ πως ταύτῃ Ἰοῦν πρὸς μετάνοιαν ἐπιστρέψειεν. ᾿Επιτιμᾷν τὴν μόνον ἐφεῖται τοῖς ἐπισχόποις, ἀλλ᾽ οὐχὶ xal τιμω- ρεῖσθαι τοὺς πταίοντας p, πειθομένους δὲ τοῖς ἄρχουσι πρὸς σωφρονισμὸν ἐχδιδόναι, Ζήίτει χαὶ τὸν Àa' xai τὸν νϑ' τῆς ς΄ συνόδου ἐν τῷ αἱ κεφ. τοῦ B στυιχείου. Ὁ δὲ ιβ΄ κανὼν τῆς λεγομένης πρώτης «ai δευτέρας συνόδου, Τῷ λα΄, φησὶ, τῆς ς᾽ συνόδου χανόνι γινό- μενοι σύμψηφοι, ἀποχεχληρωμένους εἶναι, xai ἐπι- τετραμμένους χελεύομεν πρὸς τοῦ χατὰ χώραν ἐπισχόπου, τοὺς ἐν εὐχτηρίοις οἴχοις, ἔνδον οἰχίας οὖσι, λέιτουργοῦντας ἱερέας. El δέ τινες παρὰ τού- τοὺς ἄνευ γνώμης τοῦ ἐπισχόπου εἰς τὰς οἰχΐίας ἐμπίπτοντες ἄψασθαι λειτουργίαν τολμήσαιεν, ἐκεί- illos denique qui ipsos ad penitentiam suscipiunt, cum defectionis ponitentiam nedum agant, aut eam relinquant. Quare de hae novella in inscri- ptione syn. Gangrensis, que circa principium libri occurrit. CAP. XII. De schismaticis. Quere in cap. 2 lit. A canonem primum magni Dasilii, sapienter ibi definientis ac distin- guentis schismata atque haereses juxta suas quam- libet proprietates. Canon autem 31 sanctorum apostolorum, si quis, ait, presbyter, cum episcopum suum nequa- B quam incusare ac damnare queat, utpote nihil α contra pietalem peccuntem, neque improbitati indul gentem, sed e contra quoad homines justum piumque erga Deum, ambitione tactus privatim altare fixerit, et. convenlus colligens super illud celebret, atque post unam ac alteram, atque dein tertiam admonitionem et cohortationem ad priorem conformitatem, in sententia eua obstinate perse- veret, tanquam ambitiosus et aflectum tyrunnicum prodens, deponatur. Qui autem conveniunt et congregantur ad illum, si clerici fuerint, etiam et illi ordine semoveuntur, sin autem laici, excommu- nicentur. Exinde autem manifestum nihil impedire quomi- nus a Suis episcopis faciant divortia, et secedant ole- rici, si ipsos tanquam improbos aut injustos coar- guant et damnent. Alioqui, quamvis pessima per- hibeantur de episcopo et presbytero, non licet a communione ipsius secedere, antequam judicium postaecuratatn examinationem]latuim istum semove- rit. Non enim hominum ea gratia est, sed Spiritus gancti, qui pro meritis eam solet viris ardore fidei : precellentibus conferre. Omnes enim, inquit, (sci- licet D. Chrysostomus) non ordinat Deus, sed per omnes operatur. Eadem etiam percenset concilii Antiocheni canon quintus, atque addit : At vero, si post depositi- onem permanserit turbas et seditionem commovens in Ecclesia, per externam ac politicam potestatem casligetur, si forte illum ad poenitentiam conver- tere queut. Quippe conceditur episcopis duntaxat increpare delinquentes, non etiam punire, sed vero inobedientes magistratui castigandos tradere. Quare et can. 31 et 59 synodi sextae in cap. 1 littere B. 7233 Canon autem 12 concilii, quod primum ac secundum appellatur, Canoni, inquit, 31 con- cilii sexti consentientes, clericatu privandos de- cernimus, et episcopo istius ]loci subjiciendo: sacerdotes, qui in oratoriis; que intra edes pri- vatas habentur, sacra celebrant. Quicunque vero preter hosce, citra episcopi sententiam in sedes ingredientes ausi fuerint sacra facere, ipsos 135 quidem deponi, gari. Canon vero 13, Ut here ticorum zizaniorum ger- mina, inquit, ense sanoti Spiritus radicitus ex- scindebantur, ita schismaticorum insaniam, que pus Christi dividere studet, nosmet reprimentes sta- tuimus, quod si quie presbyter aut diaconua ob crimina quaedam, qua ad enraales affectus per- tinent, suum episcopum damnans, qui cum omní pietate ac innocentia vixerit, directo contra apo- stolico ac sacro canone definitum, ausus fuerit ἃ communione ejus secedere, ante cognitionem synodicam, ejusque nomen, quando sacra peragit, non referat, huuc depositioni subjici volumus, et omni sacerdotali honore privari. Illicitum enim est eum qui judicium metropolitanorum preripit, ante judicium, quantum ad illum spectat, adver- sus patrem suuin atque episcopum decernere. Sed et qui eurn sequuntur, si clerici fuerint, eas- dem ponas subire, siu vero monachi, aut laici, non tantum communione privuri, sed etiam eccle- sia penitus expelli, dunec conspirationem cum schismaticis respuentes, ad proprium episcopum reversi fuerint. communicantes vero MATTHJEI BLASTARIS segre- A νους μὲν χαθαιρεῖσθαι, τοὺς δὲ συγχοινωνοῦντας B 136 αὐτοῖς ἀφορίζεσθαι. Ὁ δὲ ιγ΄, Ὥταεο αἱ τῶν αἱρέτιχῶν ζιζανίων ἐχ- φύσεις, φησὶ, τῇ μαχαίρᾳ τοῦ Πνεύματος ῥίζαις αὐταῖς ἐξεχόπησαν, οὕτω καὶ τὴν τῶν σχισματιχῶν μανίαν, τὸ τοῦ Χοιστοῦ σῶμα μεοίζειν ἐπιχειροῦ- σαν, ἡμεῖς ἀναστέλλοντες, ὁριζόμεθα, de, εἴ τις πρεσδύτερος, ἢ διάχονος, ἐπί τίσι δῆθεν ἐγκλήμα- σιν, ἃ τῶν σαρχιχῶν ἐξῆπται παθῶν, τοῦ οἰχείου χατεγνωχὼς ἐπισχόπου, πάσης δυσσεδείας χάϊ ἀδί- χου πράξεως ἔχοντος τὸν βίον ἐχ διαμέτρου, ὡς τῷ ἀποστολιχῷ καὶ θείῳ χανόνι διείληπται, ἀποστῆνα, τῆς αὐτοῦ χοινωνίας τολμήσειε πρὸ συνοδικῆς δια- γνώσεως, χαὶ τοῦδε τὸ ὄνομα τὴν θείαν Ἐπιτελῶν ἱεροτελεστίαν μὴ ἀνχφέροι, τοῦτον ὑποχεῖσθαι χκαθ- αἱρέσει χελεύομεν, xal πάσης ἱερατιχῆς ἀποστε- ρεῖσθαι τιμῆς. ᾿Αθέμιτον γὰρ τὴν τῶν μητροπολιτῶν χρίσιν ἁρπάζοντα, πρὸ χρίσεως, ὅσον τὸ ἐπ᾽ αὐτῷ, τοῦ οἰχείου πατρὸς καὶ ἐπισχόπου χαταψη φίζεσθαι. ᾿Αλλὰ xal τοὺς ἐπομένους αὐτῷ, χληρικόὺς μὲν τυγ- χάνοντας, τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις ὑποδάλλεσθαι " μο- ναχοὸς δὲ, ἢ λαϊκοὺς, μὴ ὅτι τῆς ἱερᾶς ἀφορίζεσθαι χοινωνίας, ἀλλὰ xat τῆς ἐχχλησίας παντάπασιν ἐξωθεῖσθαι, μίχρις ἂν τὴν πρὸς τοὺς σχισματιχοὺς 4 LÀ 4 “- 4 συνάφειαν διαπτύσαντες, πρὸς τὸν οἰχεῖον ἐπιστραφῶσιν ἐπίτχοπον. 4 Canon porro 15 depositioneni etiam episcopi de- cernit, si a communione sui metropolitani defece- rit, aut recusaverit in officio sacro nomen ejus referre. Tum canon 15 paris criminis arguil etiam me- tropolitas qui ἃ 8uo patriarcha recedunt. Veruim- tamen, si patriarcha fortassesn aut metropolita, ait, aut episcopus heresin aliquam a sanctis Pa- tribus damnatam publice, et ut ita dicam nudo capite predicaverit, qui communioni ejus abre- nuntiant, et seipsos communiunt adversus eum, nou pona dignus, sed potius honore, qui ortho- doxis competit, habeatur. Non enim episcopos, Sed pseudepiscopos et pseudodidascalos damna- rubt, neque in schismata unitatem Ecclesie con- sciderunt, sed ἃ schismatis et divisionibus Ecclesiam liberare studuerunt, quantuin in eis erat. Quamobrem et nos reole facimus quod communionem veteris Homo abnuimus, etiam ante sgynodalem cognitionem ac judiciuin. Canon autem sexlus synodi Gangrensis ei, qui Ecclesiam contemnens privatas eonciones habel, atque sine licentia episcopi s&cra celebrat, ul- timum supplicium denuntiat : quid enim uspiam anathemate gravius et terribilius ? Ecclesiam au- tem vocat non templum, sed cotum fidelium. Templum enim secundum sanctum Isidorum Pe- lusiotam proprie ecclesiasterium appellare licet, sicuti θυμίαμα θυμιατήριον, οἱ θυσία θυσιαστή- ριον. Imo etiam canon 10 concilii Carthaginensis, presbyterum depositione muletatum, si ex inso- lentia novum altare struxerit, et privatim Deo sacra C 'O δὲ ιδ' καθαίρεσιν xai τοῦ ἐπισχύπου καταψη- φίζεται, εἰ τῆς χοινωνίας τοῦ ἰδίου ἀποσχισθείη μη- τροπολίτου, μηδὲ ἀναφέρειν ἀνέχοιτο ἐν ταῖς ἱεραῖς τελεταῖς τὸ αὐτοῦ ὄνομα. 'O δὲ ιε' τῶν αὐτῶν εὐθυνῶν xal τοῖς μητροπο- λίταις τιμᾶται, τοῖς ἀποσχιζομένοις τοῦ σφῶν πα- τριάρχου. Εἰ δ᾽ ὁ πατριάρχης τυχὸν, φησὶν, ἢ ὁ μητροπολίτης, Tj ὁ ἐπίσκοπος, οἱανδήτινα αἵρεσιν πρὸς τῶν θείων χατηγνωσμένην Πατέρων, δημοσίᾳ xai γυμνῇ, φάναι, κηρύττῃ τῇ χεφαλῇ, οἱ τῆς αὖ- τοῦ χοινωνίας ἀποδιαστελλόμενοι, xai ἀποτειχίζον-- τες ἑαυτοὺς, μὴ ὅτι χολάπτεως, ἀλλὰ καὶ τῆς προσ- ἡχούσης τοῖς ὀρθοδόξοις ἀξιούσθεν τιμῆς. Οὐ γὰρ ἐπισχύπων, ἀλλὰ ψευδεπισχόπων xal ψευδοδιδασχα- λων χατέγνωσαν, χαὶ οὐχ εἰς σχίσματα τὴν ἕνωσιν τῆς Ἐχχλησίας κατέτεμον, ἀλλὰ σχισμάτων xol μερισμῶν τὴν Ἐχχλησίαν ἐσπούδασαν ῥύσασθαι, có γε εἷς αὐτοὺς ἦχον. Διὰ τοῦτο xal ἡμεῖς εὖ ποιοῦν- τες, τὴν τῆς παλαιᾶς "Pony ἀπειπάμεθα χοι- νωνίαν, χαὶ πρό γε συνοδιχῆς διαγνώμης, καὶ xpl- σεως. Ὁ δὲ. ς’ τῆς ἐν Γάγηρᾳ συνόδου χανὼν τῷ περὶ ἐλαχίστου τιθεμἔένῳ τὴν Ἐχχλησίαν, καὶ ἰδία ἐκκλη- σιάζοντι, κἀὶ παρὰ γνώμην ἱερουργοῦντι τοῦ ἐπι- σχόπου, τῶν ἐσχάτων τιμᾶν ἀξιοῖ" τί γὰρ τοῦ ἀναθέματος ἐσχατώτερόν τε χαὶ φριχωδέστερον ; Ἐχχλησίαν δὲ οὐ τὸν νεὼν, ἀλλὰ τὸ τῶν πιστῶν φησι πλήρωμα ὁ γὰρ νεὼς, κατὰ τὸν Πηλουσιώτην ἅγιον ᾿Ισίδωρον, ἐχχλησιαστύήριον ἂν χυρίως λέγοιτο, ὡς θυμίαμα θυμιατήριον xai θυσία θυσιαστή- ριον. ᾿Αλλὰ καὶ 6 v τῆς ἐν Καρθαγένῃ, τὸν ἀφορισμῷ ἐπιτιμηθέντα πρεσθύτερον, εἰ ἐξ &novoloc νέον κή- ξις θυσιαστήριον, ἰδίαν τῷ Θεῷ ἱερουργίαν προσ- 131 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 138 φέρει, τῷ ἀναθέματι παραπέμπει, oia τὴν τῆς 'Ex- A feceril, anathemate ferit, tanquam corruptorem χλησίας πίστιν xal χατάστασιν λυμαινόμενον, xal βλασφημεῖσθαι ταύτην παρασχευάζοντα πρὸς τῶν τίς ἀληθείας ἐχθρῶν. Πρῶτον μὲν γὰρ παραγγε- λίαις πειρᾶσθαι δεῖ τοὺς τὰ σχίσματα ποιοῦντας ἐπανάγειν πρὸς τὴν ὁμόνοιαν" μὴ πειθομένους δὲ, καθαιρεῖν ἢ ἀφορίζειν * εἰ δὲ xal οὕτω μένοιεν ἄἅπαυ θαδιαζόμενοι, χαὶ στασιάζοντες, ὑποτιθέναι τούτους τῷ ἀναθέματι, καὶ ὡς σεσηπότα μέλη τοῦ ὑγιαίνον- τος σώματος τῆς ᾿Ἐκχλησίας ἐχτέμνειν. Τὰ αὐτὰ xai ὁ ια΄ ἀποφαίνεται" Τὸν χαταγνω- σθέντα πρὸς τοῦ ἰδίου ἐπισχόπου πρεσθύτερον, ὡς μὴ καλῶς βιοῦντα, προσαγγεῖλαι δεῖ τοῖς γειτνιῶσι τῶν ἐπισχόπων, ὡς ἂν δι᾽ ἐχείνων τῷ ἰδίῳ διαλλα- γείη ^ εἰ δὲ φυσιωθεὶς, ἀποσχισθείη μὲν τνῦ ἐπισχό- που, ἰδίᾳ δὲ ἱερουργεῖν βουληθείη, οὐ μόνον τὸν ἴδιον ἀπολέσει βαθμὸν, ἀλλὰ χαὶ ἀνάθεμα ἔσται. Χρὴ δὲ, φησὶ, σχοπεῖν, μὴ ἄρα διχαίως τὸν ἴδιον ἐπίσχοπον 6 χληριχὸς αἰτιῷτο, ἢ ἀδιχοῦντα βλέπων αὐτὸν, ἤ τῷ ὀρθῷ ἐναντιούμενον δόγματι, χαὶ οὐχ ἔξω λόγου τὴν αὐτοῦ χοινωνίαν ἐχχλίνοι. Ζήτει ἐν τῳ β΄ χεφ, τοῦ Α στοιχείου χανόνα λγ΄ τῆς tv Λαοδικείᾳ συνόδου, καὶ τὸ x' χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου. Ἢ δὲ πολύστομος τῆς Ἐχχλησίας σάλπιγξ, ὁ μαχάριος τῳόντι Χρυσόστομος, τὴν πρὸς Ἐφεσίους ἑρμηνεύων Ἐπιστολὴν, χάν τῷ ια΄ τῆς ἑρμηνείας λόγῳ, περὶ τῶν τὰ σχίσματα ποιούντων διαλεγόμε- voc, ᾿Ανήρ τις ἅγιος, φησιν, εἴρηχεν, ὅτι οὐδὲ μαρτυρίου αἷμα ἐξαλείφειν δύναναι τὴν ἁμαρτίαν ταύτην. Ἐν δὲ τῷ ξε΄ τῆς αὐτῆς χεφαλαίῳ, τοῦ εἰς αἵρεσιν ἐμπεσεῖν, τὸ τὴν ᾿Εχχλησίαν σχίσαι, οὐδὲν ἔλαττον χαχὸν δείχνυσιν * οὐδὲν δὲ οἷον xal τὴν ἐπι- στολὴν ἐνάριθμον θεῖναι τοῖς φθάσασι, τοῦ ἐν ἁγίοις Διονυσίου. ᾿Αλεξανδρείας καὶ μάρτυρος, ἤν πρὸς τὸν Ναυάτον πέπομφε, Ῥώμης ὄντα πρεσδύτερον, Ἐπιστολὴ Διονυσίου πρὸς Ναυάτον, ρώμης πρεσούτερον. Διονύσιος Ναυάτῳ ἀδελφῷ χαίρειν. Εἰ ἄχων, ὡς φὴς, ἤχθης, δείξεις, ἐὰν ἀναχωρήσῃς ἑκών - ἔδει μὲν γὰρ xal πᾶν ὁτιοῦν παθεῖν ὑπὲρ τοῦ μὴ διαχό- yat τὴν Ἐχχλησίαν τοῦ Θεοῦ xai ἦν οὐχ ἀδοξονέρα τῆς ἕνεκεν τοῦ μὴ εἰδωλολατρῆσαι γινομένης, d ἕνεχεν τοῦ μὴ σχίσαι μαρτυρία, κατ᾽ ἐμὲ δὲ καὶ μείζων * ἐχεῖ μὲν γὰρ ὑπὲρ μιᾶς τις τῆς ἑχυτοῦ fidei atque constitutionis ecolesiastice, et studen- tem illam contemptui exponere hostium veritatis. Primum quidem exhortationibus opus est, ut co- nemur hosce qui 384 schismata, faciunt redu- cere δὰ conformitatem, inobedientes tamen aut deponere, aut excommunicare. Sin vero adhuc permanserint obstinati, ac seditionem moventes, anathemati ipsos subjicere, et tanquam membra corrupta e corpore Ecclesie rescindere. . Eadem etiam asserit et 11 canon : Presbyterum a 800 episcopo damnatum, tanquam male viven- tem, denuntiare oportet episcopis vicinis, ut eorum gratia suo episcopo reconcilietur. Sin vero superbia elatus sese separet ab episcopo, et p Privatim celebrare velit, non solum gradum suum amittet, sed etiam anathema erit. Oportet autem dispicere, ait, num merito episcopum suum clericus accuset, videlicet aut injuste facientem, aut contra rectam doctrinam pugnantem viderit, et non sine ratione communionem ejus declinan- tem. Quare in cap. 2 lit. A can. 33 synodi Laodi- cene, et cap. 20 lit. K, Multisona autem Ecclesie tuba et vere Chry- sostomus, Epistolam ad Ephesios explicans, et in 11 Expositionis sue sermene de iis qui schismata faciunt disserens, Vir quidam san- ctus, inquit, neque martyrii sanguinem pecca- tum illud diluere posse dixit. Et in capite 65 ejusdem Expositionis, Ecclesiam scindere nihil minus malum prestat quam in heresin labi. Nibil etiam vetat quominus precedentibus adjiciumus Epistolam beati Dionysii episcopi Alexandrini ac martyris, quam ad Novatum Rome presbyterum misit. Epistola Dionysii ad — Novatum — presbyterum Romanum. Dionysius Novato fratri salutem. Si modo swgre tulisti, ut dicis, promotionem, sponte recedendo id ipsum ostendes. Oportuit enim et quodvis potius perpeti, quam discindere Ecclesiam Dei : neque minus gloriosum fuit martyrium propter evitandum schisma, quam cultum idolorum, imo meo qui- dem judicio magis. Illic enim propter sui ipsius ψυχῆς, ἐνταῦθα δὲ ὑπὲρ ὅλης τῆς Ἐχκλησίας pao- ἢ animam solam, hic propter totam Ecclesiam tupti* xal νῦν δὲ, εἴ πείσαιο, fj βιάσαιο τοὺς ἀδελ- φοὺς εἷς ὁμόνοιαν ἐλθεῖν, μείζων ἔσται σοι τοῦ σφάλ- paso; τὸ κατόρθωμα xal τὸ μὲν οὐ λογισθήσεται, τὸ δὲ ἐπαινεθήσεται " εἰ δὲ ἀπειθούντων, ἀδυνατεῖς, σώξων σῶζε τὴν σταυτοῦ ψυχήν. ᾿Εῤῥῶσθαί σε ἐχόμε- vov τῆς εἰρήνης, ἐν Κυρίῳ εὔχομαι. APXH TOY T ΣΤΟΙΧΕΊΟΥ. ΚΕΦΑΛ. Α΄. Περὶ τῆς τάξεως τῶν χληριχῶν, Ζήτει τὸ δ’ χεφάλαιον τοῦ Δ στοιχείου, '0 δὲ vc τῆς ἐν Λαοδιχείᾳ συνόδου χανὼν τοῦ ἐπισχόπου τὴν εἴσοδον ἐπὶ τὸ θυσιασνέριον ποιουμέ- Parnor, Gn. CXLV. martyrium obit. Jam vero si persuaseris aut coegeris fralres in concordiam conspirare, insi- gnis erit delicti emendatio; atque illud quidem minime imputabitur, hoc autem laudem mere- bitur. Si tamen inobsequentes servando nibil valeas, tuam animam serva. Bene te, ut pacem retines, valere exopto in Christo. 235 INITIUM LITTER/E T. CAP. I. De ordine clericorum. Quare cap 5 litt. Δ. Canon autem 56 synodi Laodicene, quando epi. scopus ad altare accedere vult, minime licere judi v 139 MATTHASI BLASTARIS 140 cat presbyteris preoccupare, atque inlroeuntes se Α vou, μὴ ἐξεῖναι χελεύει τοῖς πρεσδυτέροις προλαμ-- des capessere, et episcopum solum relinquere, Illud enim non tantum decoris violati, sed et con- temptus episcopi argumentum est : sed potius una cum episcopo ingredi vult, nisi quis corpore mi- nus valeat, et standi moram perferre neutiquam possit. CAP. II. De sepultura. Leges. Sepelire haud fas est, ubi constat corpus marty- ris jacere. Nemo quisquam de sepulcris materiem quamcun- que ad aliam domum exstruendam auferat. Cadaver hominis citra mandatum Imp. nemo in locum alium transferat. Qusere et in cap. 15 litt. M. CAP. III. Quod sortuos baplizare minime liceat, neque eorum cadaveribus sacra mysteria przbere. Quiere cap. 26 litt. K. CAP. IV. De clericorum filiis. Canon 33 concilii Carthaginensis minime opor- tere existimat episcopos 86 clericos facile liberis suis potestatem sui concedere, nisi per etatem aut morum probitatem fidem certam focerint,jposse se convenienter ac provide res suas adininistrare. Secus enim et ipsi liberorum suorum criminibus obnoxii erunt. Leges. Leges autem statuunt libertatem filiis non & patre solo, sive clericus sit, sive laicus, donari, nisi cognitio auctoritativa ita decernat. Non enim consensus merus patris natum patria potestate liberat, sed legitima actio. Liberi autem episcoporum, qui dignitate aliqua cohonestantur, sui juris juxta leges evadunt, ne- que pro illis patres rationem reddunt. Dicit enim Novella Justiniani 81 : Qui dignitatem indepti sunt, 86 officia publica sustinent, sue poteslalis sunt, quamvis per atatem non oporteat ipsos de manu patria liberari. $36 Delicta circa damnum que perpetrant filii sub patria potestate, ipsi patres merito luunt, non ita et crimina. Neque enim puniuntur patres propter filios, cum lex diserte dicat: Delicta caput sequuntur. CAP. V. De sacra Quadragesima, οἱ ritibus qui ín ea observantur. Qusre cap. & litt. N. ' Canon autem 65 synodis exte eos qui veterem Romam incolunt, monet ne in Sabbatis sacre Quadragesime jejunent, preterquam in uno tan- tum, eoque magno Sabbato. Sed arrogantes illi incorrigibiles perseverarunt, neque canonibus apostolicis, neque huic obsequentes, adeoque nec clerici depositionem metuunt, neque laici excom- municationem. Tanto autem turpiores evaserunt, ut non solum in istis, sed et aliis anni Sabbatis θάνειν, xal εἰσερχομένους καθίζειν, καὶ μόνον ἐᾷν τὸν ἐπίσχοπον (οὐχ ὅπως γὰρ ἀταξίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ περιφρονεῖν τὸν ἐπίσχοπον τοῦτο σημεῖον), ἀλλὰ τούτῳ συνεισιέναι, εἰ μήπου τις ἀνωμάλως ἔχει τὸ σῶμα͵ xal τὴν στάσιν ἥχιστα δύναται φέρειν. ΚΕΦΑΛ, Β΄. Περὶ ταφῆς. Νόμοι. Οὐχ ἔξεστι θάπτειν ἔνθα δῆλόν ἔστιν ὅτι μάρτυρος σῶμα ἀπόχειται. Οὐδεὶς ἀπὸ τῶν τάφων ὕλην τινὰ ἤ ἕτερον εἶχο- δόμημα μεταφέρει. Μηδεὶς σῶμα ἀνθρώπινον χωρὶς χελεύσεως Bac.- λικῆς εἰς ἕτερον τόπον μεταφερέτω. Ζήτει καὶ ἐν τῷ ιε΄ χεφ. τοῦ Μ στοιχείου. ΚΕΦΑΛ, I". “Ὅτι τοὺς τελευτήσαντας οὔτε βα- πτίζειν θεμιτον, οὗτε τοῖς σώμασιν αὐτῶν κοινωνίας μεταδιδόναι. Ζήτει τὸ xc χεφάλαιον τοῦ K στοιχείου, ΚΕΦΑΛ, Δ΄, Περὶ τῶν τέχνων τῶν χληρικῶν. Ὁ λε΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανὼν οὐχ οἴεται δεῖ) ἐπισχόπους xai χληριχοὺς εὐχερῶς τοῖς τέχνοις αὐτῶν διδόναι τὸ αὐτεξούσιον; εἰ μὴ ἀπὸ τῆς ἡλι- xla; χχὶ τῶν ἀγαθῶν τρόπων δοῖεν πληροφορίαν, ὅτι δυνήσονται δεόντως xai εὐλαδῶς τὰ καθ᾽ ἑαυτοὺς οἰκονομεῖν * εἰ δ᾽ οὖν, τῶν ἁμαρτημάτων αὐτῶν καὶ αὐτοὶ ἔσονται χοινωνοί. Νόμοι. Οἱ δὲ νόμοι κελεύουσι μὴ παρὰ μόνου τοῦ πατρὸς εἶτε χληριχοῦ, εἴτε λαΐχου, tiv τῶν τέχνων αὐὖτ- ἐξουσιότητα γίνεσθαι, εἰ μὴ «αἱ διχαστιχὴ διάγνωσις τοῦτο ἐπιψηφίσειε * φασὶ γάρ * Οὐ γυμνὴ συναίνε- σις τοῦ πατρὸς ἐλευθεροὶ τῆς ὑπεξουσιότητης τὸν παῖδα, ἀλλὰ νόμιμος πρᾶξις. Οἱ δὲ ὀφφιχίῳ τιμηθέντες παῖδες τῶν ἐπισκόπων, αὐτεξούσιοι παρὰ τοῦ νόμου γίνονται, χαὶ λόγον ὑπὲρ αὐτῶν οἱ πατέρας οὐ διδόασι - φησὶ γὰρ ἡ πα’ ἸΙοοστινιάνειος νεαρὰ, ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματιχοὶ, xal οἱ ἔχοντες ὀφῳοίγια ἄρχοντες, αὐτεξούσιοι ἔστω- σαν, καὶ εἰ τῆς πατρικῆς χειρὸς οὐχ ἔφθασαν ἀπο- λυθῆναι. Τῶν ψυχιχῶν μέντοι σφαλμάτων, ἅπερ ot ὑπεξ- οὔσιοι ἁμαρτάνουσι παῖδες, ἴσως οἱ πατέρες δίχην ὑπέχουσιν, οὐ μὴν xai τῶν ἐγχλη ματιχῶν " οὐ γὰρ χολάζονται πατέρες ὑπὲρ τέχνων * φησὶ γὰρ ὃ νόμος" D Τὰ ἁμαρτήματα τῇ χεφαλῇ ἕπονται, ΚΕΦΑΛ, E. Περὶ τῆς ἁγίας Τεσσαρχαχοστῆς, χαὶτῶν ἐν αὐτῇ τελουμένων ἐθῶν. Ζήτει τὸ 9' κεφάλαιον τοῦ Ν στοιχείου. Ὁ δὲ vt τῆς ς΄ συνόδου χανὼν τοῖς τὴν παλαιὰν οἰκοῦσι Ῥώμην πσρεγγυᾶται, μὴ νηστεύειν τὲ σλούατα τῆς ἁγίας τεσσασραχοστῆς, ἐχτὸς μόνον τοῦ ἑνὸς xai μεγάλου σαδδάτου * ἀλλ᾽ ἀδιόρθωτοι μεμε- νήχασιν οἱ ἀλαζόνες, μήτε τῶν ἀποστολικῶν κανό- νων, μήτε τούτου ἐπιστρεφόμενοι * xal μήτε τὴν χαθαίρεσιν οἱ ἱερωμένοι, μήθ' οἱ τοῦ δήμου τὸν ἀφορισμὸν εὐλαθούμενοι - μᾶλλον δὲ τοσοῦτον χεί- ρους γεγόνασιν, ὡς μὴ μόνον ἐν τούτοις, ἀλλὰ xdv 141 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 142 τοῖς ἄλλοις τοῦ χρόνου σάδδασι, παρανόμως νη- A illicite jejunent. Imo quod adhuc magis canonibus στεύειν * τὸ δ᾽ ἔτι τούτου παρανομώτερον, ὅτι τὴν τοῦ σαδόάτου χατάλυσιν ἐπὶ τὴν τετράδα μετενη- νόχασι xal παρασχευὴν, τὴν δ᾽ tv ταύταις νηστείαν ἐπὶ τὸ σάδόατον, ἔργον ὡσανεὶ ποιούμενοι, πάντα νόμον ἱερὸν τιθέναι ἀνάστατον. Ὃ δὲ vg. τὴν αὖθις ix διαμέτρου τῶν ᾿Αρμενίων διορθούμενος πλάνην, ἐν τοῖς σάδδασι xai ταῖς χυ- ριαχαῖς τῆς ἁγίας τεσσαραχοστῆς, τυροῦ χαὶ ὠῶν ἀπέχεσθαι καὶ τούτους χελεύει, οἷπ δὴ νόμος πάσῃ τῷ ὑφηλίῳ τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίᾳφ. Ὥσπερ γὰρ πάν- των τῶν θυομένων ἀπεχόμεθα ζώων, οὕτω δέον, καὶ ἀσα τούτων χαρπὸς, εἰς τροφὴν μὴ προσίεσθαι. Τοῦτο xai ἐπὶ τῶν τετράδων παρατηρητέον xal πα- ρασκευῶν τοῦ ὅλου ἐνιαυτοῦ" τοῖς δὲ παραθαίνουσι, χαθαιρέσει ἢ ἀφορισμῷ τιμᾶται, χληριχοῖς οὖσιν, f δημόταις τυχόν. ᾿Αλλὰ κἀν τούτῳ τοὺς Λατίνους μᾶλλον ἂν ἴδῃς εἰς ἔσχατον ἀφιγμένους παρανομίας, ὥσπερ ἐξεπίτηδες ὁμόσε γωροῦντας τοῖς θείοις χα- νόσιν * ἐν γὰρ τοῖς σάδδασι xal ταῖς κυριαχαῖς τῆς τεσσαραχοπτῆς, οὐ μόνον τυροῦ xal ὠῶν, àÀÀ γε χαὶ χρεῶν ἅπτονται, οὐχὶ τοῦ δήμου μόνον, ἀλλὰ χαὶ τῶν μοναχῶν οἱ ἀσθενῶς δῆθεν τοῦ σώματος ἔχοντες. Ζήτει xai ἐν τῷ α' χεφ. τοῦ B στοιχείου τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου κανόνα με΄, καὶ ἐν τῷ ζ΄ χεφ. τοῦ Il στοιχείου κανόνα πθ΄ νῆς ς΄ συνόδου. Ὁ δὲ τῆς ς΄ συνόδου νβ΄ χανὼν, ἐν μὲν ταῖς ἀλ-- λαις τῆς ἁγίας τεσσαρχχοστῆς ἡμέραις, οἷα πενθεῖν προστεταγμένον, καὶ νηστεύειν χαὶ χατανύσσεσθαι εἰς ἐξίλασμα τῶν οὔ καλὼς ἑχάστῳ βεδιωμένων, repugnat, solutionem Sabbati in feriam quartam et Parasceven referunt, atque istorum dierum ]je- junium in Sabbatum, quasi sollicite studentes om- nem legem sacram subvertere. Canon vero 56 contrarium plane Armenorum errorem corrigens, in Sabbatis et Dominicis Qua- dragesimalibus a caseoet ovis abstinere ipsos pre- cipit ; quod quidem preceptum in universa Dei Ec- clesia obtinet. Nam sicuti ab omnibus sacriflcatis animalibus temperamus, ita et fructus ipsorum in cibum minimeadhibere debemus. Hocetiam in feriis quartis et sextis per totum annum observare opor- tet. Qui secus fecerint, depositionis aut excommu- nicationis ponam iis intentat, prout clerici fue- rint, aut laici. Sed vel hinc videas Latinos ad aum- mam insolentiam pervenisse, tanquam de industria sacris canonibus resistentes, scilicet in Sabbatis et diebus Dominicis per Quadragesimam, non so- Jum caseum et ova, sed etiam carnes comedunt, neque plebeii duntaxat hoc faciunt, sed monachi etiam minus bene valentes. Quare et in cap. 1 litt. B. syn. Laodicena can. 42, et in cap. 7 litt. II concilii sexti can. 89. Rursus canon 52 synodi sexte, in ceteris qui- dem Quadragesime diebus, scilicet luctui, jejuniis, 86 compunctioni destinatis inexpiationem uniuscu- jusque perperam commissorum, officium presan- etificatorum celebrari jubet : attamen in Sabbatis τὴν τῶν προηγιασμένων λειτουργίαν χελεύει τελεῖ- C et Dominicis Quadragesime, οἱ die sacro Annun- σθαι - iv δέ γε τοῖς σάδόασι xal ταῖς κυριακαῖΐς αὖ- τῆς, καὶ τῇ ἁγίᾳ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέρᾳ, ἐπεί- wtp ἐν ταύταις νηστεύειν οὐκ ἔννομον, καὶ θυσίαν προσφέρειν, καὶ τελείαν γίνεσθαι λειτουργίαν " τι- μῶμεν γὰρ τὴν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέραν, πανηγυ- ρίζοντες ἐν αὐτῇ, ὡς ἀρχὴν xal χεφάλαιον τῆς ἡμῶν σωτηρίας. "Eotxsv οὖν μίαν εἶναι τὴν τεσσα- ραχονθήμερον νηστείαν. El γὰρ καὶ ἑτέρα τοῖς χα- νόσιν ἐπεγινώσχετο, ὡρίσθη Bv xal ἐν ἐκείνῃ, μὴ τελείαν ἱεροτελεστίαν, ἀλλὰ προηγιασμένην τε- λεῖσθαι. Διὰ τί ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μὲν τρίτην ὥραν τῆς tut ac ἡ θεία τελεῖται λειτουργία" ἔστι δὲ ὅτε xal πρὸς ἑσπέραν ἐν ταῖς pa χἷσταις τῶν ἑορτῶν. . D ᾿λλλὰ γὰρ ζητητέον ἐνταῦθα, τίνος χάριν ἐπὶ piv τῶν ἄλλων ἡμερῶν τοῦ ἐνιαυτοῦ, περί που τρίτην ὥραν ἀπὸ τῆς ἕω, νόμος τὴν θείαν τελεῖσθαι μυστα.- τωγίτν ^ τῶν δὲ περιφανῶν ἔστιν ἃς ἑορτῶν, xat- νότερον τρόπον οἱονεὶ πρεσδεύειν οἰόμενοι, τούτων τὴν τελετὴν εἷς τὴν ἑσπέραν ταμιευόμεθά, καὶ μετὰ τὰς ἑσπερίους εὐθὺς ἐπιτελοῦμεν δάς. Τουτὶ γοῦν τὸ ἔθος xat' ἑξαίρετον καὶ ἰδίᾳ τετήρηται τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ πέμπτῃ, τῷ τε ἁγίῳ κἀὶ μεγάλῳ xal exGaspiq σαδθδάτῳ * πρὸς δὲ, τῇ περιφανεῖ τῆς Xpi- στοῦ γεννήσεως ἡμέρᾳ, καί γε τῇ λαμπρᾷ xal φε- ρωνύμῳ τοῦ θείου φωτὸς, εἴγε μὴ συνέλθοιεν ἧἡμέ- tiationis, jejunare haud licet, licet tamen et sacrifi- cium offerre, et perfectam liturgiam peragere. Celebramus enim Annuntiationis diem feriando in ipso, tanquam principium ac caput salutis nostre. Videtur igitur unicum esse ac simplex Quadra- gesimale isthoo jejunium. Nam si aliud in canoni- bus agnosceretur, conatitutum esset et in illo non plenarium officirum, sed presanctificatorum obire. Quam ob causam ut plurimum tertia hora diei sa- cra liturgia ;peragatur - nonnunquam (amen, | in mazimis puta [estis, lempore vespertino. Jam verodisquirendum est quade causa, cum in aliis anni diebus circa horam tertiam a solis ortu lex 287 vult sacrum officium celebrari, festorum quorumdam ex usu moderno, quasi peculiari hono- re digna illa existimantes, oflicia in vesperam re- servamus, et pos( hymnos vespertinos statim ce- lebramus$. Hic autem usus peculiariter ac specialiter observatur in sacra magna feria quinta, et in sacroet magnoet venerandoSabbato,tum etiam illustri Nati- vitatis Christi die, ^tqueetiam in sacroet celeberrimo divini luminis,nisi forte diebuscoincidantquicummi nime patiuntur istorum causa ofíicia sibieximia inter 448 tiationis diem. Quippeconsimilis estratio atque ejua qui preecessit ; quia nam hoc ipso Paracletusad apo- stolos illustri modo adveniens, et triplex lumen perfe- ctumque perfecte illis demonstrans, nosmet cogno- mini sacrosancte Trinitati hora perfectum rniniste- rium tripersonali Deitati consecrare, per ipsos per- spicue docuit. Quamvis enim officii sacri admini- stratio ineffabilis Verbi dispensationem mysterio plenam ostendat : nihilo tamen minus gratiam habe- mus complacenti eterno cjus Patri, οἱ cooperanti Spiritui vivificanti. Verum in dictis iusignibus fe- etis, ea mysteria in profundo abscondita, et con- ceptum sapientie divine superantia, subobscu- re quidem, quasi soiagraphia quadam deteguntur et adumbrantur, ita ut ex ejusmodi, quantuin licet, initiatione, nobis detur ad divinum amorem magis erigl et attolli. Quamprimum autem perfecta et summa lux in terris apparuit hominibus tanquam in vespere, fine nimirum seculorum, diei legis, ut loqui licet, curriculum exitum vidit : Novi vero Testamenti splendor, polytheismi tene- bras dissipare primum potuit, quas umbratilis lex multo ante tollere debuerat. Quapropter et Ser- vator noster cum discipulis suis, qui tum quidem accipiebant, οἱ postea ministrabant illud myste- rium, communicans, non interdiu, sed in profundo vespere, magne puta ferie quinte ; etad sacra cer- tamina perungens, atque pariter admonens ab er- rore recedere animo plane tranquillo, et firmis cogitationibus, minime quidem instar eculorum, quatenus oportuit opera fore meliora, quam se- cundum veterem legem : Hoc proculum, inquit, Novum miscet Testamentum iis qui pro illo con- tendunt et dimicant : subinuens adeo per pocu- lum, nunquai fore ut ipsi periculorum οἱ tenta- tionum ad errorem immunes consisterent, vel eum penitus debellarent, cujus instantes eo temporis tenebre illustre signum erant. ld propter, quan- tum nobis scire licel, cum in aliis anni diebus ho- r& tertia Eucharistia peragatur, in diclis tamen eximiis diebus, iisque solis, vespertinum tempus ex deereto Patrum observatur. Solebant enim Patres officium Eucharisticum identidem subtmu- tare, et per varietatem hano mysteriorum incom- prehensibiliiatem perhumaniter nobis ostendere, MATTEHA/EI BLASTARIS mitti. Hisce etiam adde, si placet, etfelicem Annun- A oz«, τῶν οἰχείων οὐχ ἀνεχομέναις διὰ 144 ταύτας ἐχστῆναι πρεσδείων * ταύταις, εἰ βούλει, προστίθει, χαὶ τὴν εὐαγῆ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέραν. Καὶ ἡ μὲν ἐχ τῶν εἰχότων τοῦ ποοτέρου αἰτία, ὅτι τοὶ ἐν τούτῳ τῆς ἡμέρας ὁ Παράχλητος ἐναργῶς τοῖς ἀπο- στόλοις ἐπιφοιτήσας, καὶ τὸ τριττὸν φῶς ἤδη xai τέλειον τελέως τούτοις μυσταγωγήσας, χαὶ ἡμᾶς τῇ ἐπωνύμῳ τῆς θείας Τριάδος ὥρᾳ, τὴν τελείαν χαθιεροῦν ἱερουργίαν τῇ τρισυποστάτῳ θεότητι, 6€ αὐτῶν σαφῶς ἐδιδάξατο. Εἰ γὰρ καὶ τῆς θείας ἱερουργίας dj τελετὴ τὸ τῆς ἀῤῥήτου οἰκονομίας ὑπογράφει τοῦ Λόγου μυστήριον, ἀλλ᾽ οὐδὲν ἔττον τὴν χάοιν ἴσμεν τῷ τε εὐδοχήσαντι ἀνάρχῳ αὐτοῦ Πατρὶ, καὶ τῷ συνεργήέσαντι ζωοποιῷ Πνεύματι. "Ev γε μὴν ταῖς εἰρημέναις ἐπισήμοις ἡμέραις, ἕτερ᾽ ἅττα ἐν βάθει χεχαλυμμένα, xal ὑπὲρ ἕννοιαν τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας μυστήρια, ἀμυδρῶς πῶς ἡμῖν παραγυμνοῦται σχιαγραφηύμενα, ὡς ἄν xal ix τῆς τούτων, χαθόσον ἐφιχτὸν, μυήσεως, πρὸς τὸν θεῖον ἡμῖν ὑπάρξῃ πόθον ἐπὶ πλέον πτεροῦσθαι xal ἀνα- τείνεσθαι, Τοῦ γοῦν τελείου xal ἄχρου φωτὸς, ἐπὶ γῆς ὡς ἐν ἑσπέρᾳ τῷ τέλει τῶν αἴώνων τῷ χόσμῳ φανέντος, τέλος μὲν ὁ δρόμος τῆς τοῦ νόμου, ὡς εἰπεῖν, ἡμέρας Ἐλάμθανεν * di δὲ τῆς Καινῆς Διαθή- χης αὐγὴ τὸν τῆς πολυθέου σχότον χαχίας χατα- λύειν ὑπέρχετο, ὃν ὁ σχιώδης νόμος πολλοῦ γε ἄρα ἔδει περιελεῖν, Ταύτῃ τοι xal τοῦ μυστηρίου τού- του τοῖς συλληψομένοις ἤδη χαὶ ὑπουργήσουσι μα- θηταῖς χοινωνῶν ὁ Σωτὴρ, οὐ μεθ’ ἡμέραν, ἀλλ᾽ ἐν ἑσπέρᾳ βαθείᾳ, τῆς μεγάλης πέμπτης φημὶ, xai πρὺς θείους ἐπαλείφων ἀγῶνας, x«l ὁμόσε παραχα-- C λῶν τῇ πλάνῃ χωρεῖν, ἀτρεμιζούσῃ καθαρῶς τῇ ψυχῇ, xai τοῖς λογισμοῖς ἑστῶσιν, οὐχ ὅπως τοῖς ὀφθαλμοῖς, ὡς ἐντεῦθεν μελλόντων ἔργων ἔσεσθαι κρειττόνων ἢ κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, Τοῦτο τὸ ποὸ- τήριον ἣ Καινὴ, φησὶ, χίρνησι Διαθήχη, τοῖς ὑπερ- μάχοῦσι ταύτης καὶ προασπίζουσιν, ὑπεμφαίνων διὰ τοῦ ποτηρίου, μὴ ἄν ποτε τούτοις ὑπάρξαι, χινδύ- νων ἄνευ χαὶ πειρασμῶν τῆς πλάνης περιγενέσθαι, καὶ εἰς τέλος ταύτην καταγωνίσασθαι, ἧς τὸ ἐνιστά- μενον τηνικάδε σκότος, σημεῖον περιφανὲς Tv. Διὰ δὴ ταῦτα, ὅσα ἡμᾶς εἰδέναι χαὶ τὸ εἰκὸς ἀπαιτεῖ, ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἡμερῶν τοῦ χρόνου, ὥρᾳ τρίτῃ τὰ τῆς θείας τελεῖται ἱερουργίας " χατὰ μέν τοι τὰς δηλωθείσας ἐπέσήμους καὶ μόνον, ἑσπέρα θεσμοῖς Πατέρων τετήοηται * εἰώθασι γὰρ οἱ θεῖοι Πατέρες atque ad unicam, ineffabilem,et supremam cogni- |) τὰ τῆς ἱερᾶς ὑπαλλάττειν μυσταγωγίας, καὶ διὰ τῆς tionem etiam mirifice manuducere. Imo quidem, juxta Historiam, noctu Virgo Dominum peperit, quod etiam liquet ex illo evangeliste, « Erant au- tem pastores, » etc. Noctu etiam Dominus a Joan- ne baptizatus est, αἱ Spiritus in forma columbae ad illum accedens, et copioso lumine noctem illu- 8trans, populuaique percellens insolito spectaculo, ipsos Deo Servatori attendere moneret el obtesla- retur. Praeterea noctu Dominus de cona mystica cum discipulis communicabat; noctu etiam Resur- ποιχιλίας, ἔστιν ἃ τῶν ὑπὲρ ἔννοιαν μυστηρίων, φιλανθρώπως ἡμῖν ὑπεμφαίνειν, xai πρὸς τὴν ivi- αἷχν xal ὑπέρσοφον ἐντεῦθεν γνῶσιν, οὐχ ἥκιστά θαυμασίως χειραγωγεῖν. Καὶ xatà τὴν ἱστορίαν (1) δὲ͵ γύχτὸς 1j Παρθένος τὸν Κύριον τέτοχε * xai δῆ- λον ἐξ ὦ ὁ Εὐαγγελιστής φησιν, ὡς xal ποιμένες ἦσαν, καὶ τὰ ἕξξῆς " νυχτὸς δὲ ὁ Κύριος πρὸς τοῦ Ἰωάννου ἐδαπτίσατο, ἵνα τὸ Πνεῦμα ἐν εἴδει πε- ριστερᾶς πρὸς αὐτὸν ἐρχόμενον, δαψιλεῖ τῷ eni τὴν νύχτα περιαυγάσαν, χαὶ τὸν λαὸν ἐχπλῆξαν τῷ (() Καὶ κατὰ τὴν ἱστορίαν... ἐδέξατο. Monet editor Asthensis hec in condicibus mss. quos inspi- cere potuit deesse, 145 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 146 ἀσυνήθει τῆς θέας, ola Θεῷ τῷ Σωτῆρι προσέχειν A rectio salutaris contigit; noctu denique Virgo ἃ τούτοις διαμαρτύρηται * νοχτὸς δὲ δὲ τοῦ μυστιχοῦ Gabriele miram illam salutationem retulit. δείπνου ὁ Κύριος χεχοινώνηχε" νυχτὸς δὲ xai ἡ σωτήριος ᾿Ανάστασις γεγένηται * νυχτὸς καὶ dj Παρθένος πρὸς τοῦ Γαδριὴλ τὸν ἀσπασμὸν τὸν ξένον ἐδέξατο. Καὶ ὁ τῆς ἐν Λαιδιχείᾳ δὲ μθ΄ χατὰ τὴν τεσσαρα- χονθήμερον ταύτην ἄρτον προσφέρειν, ἥτοι τελείαν ποιεῖν ἱεροτελεστίαν οὐχ οἵεται δεῖν, εἰ μὴ ἐν τοῖς ταύτης σάδδασι xal χυριακαὶῖς. Ὁ δὲ va! μήτε ἐν ταῖς μνήμαις, μήοε ἐν τοῖς γε- υεθλίοις τῶν ἁγίων μαρτυρων, καθ᾽ ὅλην τὴν τεσσα- ραχοστὴν, διὰ τελείας θυσίας ἐπιτάττει πανηγυρί- Cetv, εἰ μήπου συνέλθοιεν ἡμέφᾳ σαδθάτου ἥ χυρια- χῆς " xai εἰ τῶν μαρτύρων τὰς μνήμας ἀθέμιτον ἐν ἡμέραις νηστίμοις ἐπιτελεῖν, σχολῇ qe δή που τῶν ἄλλως ἀποιχομένων, εἰ μόνον. Ὃ δὲ νβ΄ οὐδὲ γάμους, οὐδὲ τεσσαραχοστῇ συγχωρεῖ. Ὅπως ἀποδεχάτωσις τοῦ ὅλου χρόνου $ τεσ- σαραχοστὴ λέγεται, val διὰ ποίας αἰτίας τε- λεῖται ὅσα ἐν αὐτῇ τελεῖται. γενέθλια τελεῖν ἐν τῇ ᾿Αλλὰ γὰρ καλὸν ἄν εἴη καὶ τὰς τούτων αἰτίας, ὡς οἵόν τε, δήλας θεῖναι τοῖς ἀγνοοῦσιν" ἄγνωμον γὰρ ἐχείνων φθονῆσαι τοῖς βαθυτέρας ἐφιεμένοις Ῥνώσεως, ἅ τοὺς πολλοὺς ῥᾳθυμίᾳ διαπέφευγε γνώ- μης. Ἅπας ὃ παλαιὸς νόμος τοῖς ὁρατοῖς ἐχπα:δεύειν εἰώθει τὴν τῶν ἀοράτων κατάστασιν, χαὶ τοῖς σωμα- τικοῖς τῶν πνευματιχῶν πραγματεύεσθαι τὴν διόρ-- θωσιν * πρὸς δὲ τοῖς ἄλλοις, καὶ τὰς τῶν ὑπαρχόντων δεχάτας τῷ Θεῷ χαθιεροῦν ἑἐτησίως τοῖς παλαιοῖς προσετέταχτο * τὰ δὲ τυπιχῶς παρ᾽ ἐκείνοις τελού- μενα μυστιχῶς ἡμῖν ἐχλαμύχνεται. Ἡ οὖν θεία τῶν ἀποστόλων λογὰς, μὴ καταλύειν, ἀλλ᾽ ἀνχπληροῦν κάν τούτῳ τὸ ἐνδέον ἐγνωχότες τοῦ νόμου, οὐ τῶν ἐπιχαίρων πραγμάτων, ἀλλὰ τῶν ἡμερῶν τῆς ζωῆς ἡμῶν ἑκίστης τοῦ ἐνιαυτοῦ πεοιτροπῆς, τὰς δεχά- τας χαθιέροῦν τῷ Θεῷ τεθεσπίχασιν, ὡς ἂν διὰ τῆς ἐν αὐταῖς σπουδῆς xal θερμοτέρας μετανοίας, τὰ παρ᾽ ὅλον τὸν ἐνιχυτὸν τῆς Ψυχῆς ἀῤῥωσυήματα, Θεῷ βοηθῷ, δυνηθείημεν ἐξιάσασθα' “ τὸ δέχα- τον δὲ τοῦ ἐνταῦτοῦ, τὰς τῶν νηστειῶν ταύτας ἡμέ- ρας εἶναί φαμεν. Αἱ γὰρ ἑπτὰ τούτων ἑδδομάδες, χωρὶς τῶν σαδθάτωτ xal χυριαχῶν, ἡμέραι γίνονται πέντε πρὸς ταῖς τριάχοντα * προστιθεμένου δὲ xai τοῦ μεγάλου σαδθάτου, καὶ τοῦ ἡμίσεος τῆς λαμπρᾶς χαὶ φωτοειδοῦς νυχτὸς, ἡμέραι γινονται Ac! καὶ ἡμί- cua, τὸ τ ἀχριδῶς οὖσχι τῶν cbe τοῦ ἑνιαυτοῦ ἡμερῶν. Τῶν γὰρ τριαχοσίων τὸ δέχατον, τὰ τριχ- χονῖζ, xal τῶν ξ' τὰ ς΄, xal τῶν &€ τὸ ἥμισυ, ᾿Αλλὰ καὶ ἕτερόν τι μυστιχὸν ἐμφαίνει θεώρημα ὁ τοιαχο- στὸς ἕχτος οὗτος ἀριθμός " τρίγωνον γὰρ ὅντα φασὶν οἱ περὶ ταῦτα ἐσχολάχότες, xal εἰς σχῆμα τετραγώ- νου χαὶ κύχλου μεταδάλλειν. Ὁ γὰρ μόνος τέλειος ἐν μονάσιν ἕχτος ἀριθμὸς, πρὸς αὐτὸν αὐτὸς πολυ- πλασιαζόμενος, τοῦτον τοιοῦτον ἀπογεννᾷ. Διὰ μὲν οὖν τοῦ τριγώνου, ἡ τρισυπόστατος θεχρχία δηλοῦ- ται, διὰ δὲ τοῦ τετραγώνου, ἣἡ πρὸς αὐτὴν ὀρθὴ πί- στις xal πάγιος ^ ἕδραῖον γὰρ xal ἀεὶ ὡσαύτως σὺν μὴ ἐν σαδδάτῳ καὶ ἢ $?38 Atque Canon 49 concilii Laodiceni haud equum existimattempore quadragesimali aut panem offerri, aut perfectam liturgiam peragi, preter- quam in Sabbatis et Dominicis. Canon etiam 51 neque in memoriis, neque natalitus sanctorum martyrum, per totam quadra- gesimam, perfectum saeriflcium celebrari pre- cipit : nisi forte cum Sabbato aut die Dominica coiucidant. Haudquaquam vero si licet in diebus jejunii vel martyrum memorias celebrare, eo minus e vita discedentium licet, nisi die Sabbati, eoque solo. Proximus autem canon neque nuptias neque natalitia in Quadragesima celebrare permittit. Quanam ratione Quadragesima decima pars totws anni appellatur, et quas ob causas ea peraguntur, que in ipsa observari solent. Verumtamen haud injucundum fuerit et istarum rerum causas, his qui ignorant, quantum licet patefacere. Inscitum enim est ea invidere profun- diori scientias imbutos; quse plerosque pre sua ignavia fugiunt. Universa lex vetus visibilibus solita est rerum invisibilium naturam edocere, et corporeis spiri- tualium constitutionem prestare et exhibere. Inter alia decimas facultatum Deo consecrare quotannis priscis imperatum. Que vero ab illis typice peracta erant, 8 nobis mystice accipiuntur. Quocirca divi- num decus apostoli non dissolvere quidem, sed supplere hoc ipso volentes defectum legis, decreverunt non cujusvis tempestatis fructus, sed vite nostre cujuslibet annui decursus decimas Deo consecrare ; adeo ut per exercitationem in istis et poenitentiam aoriorem, infirmitates animse per totum annum, adjuvante Deo, sanare possimus. Decimam autem anni partem hosce jejunii dies conficere asserimus. Quippe septem horum septi- mane, omissis Sabbatis et Dominicis, conflunt dies 35, addito vero magno Sabbato, et dimidia parte insignis et splendidas noctis, colliguntur dies 36 cum semisse ; qui exacte constituunt decimam D partem 365 dierum unius anni. Nam decima pars 300 est 30, atque 606, et 5 semissis. Quin imo et aliam myeticam notionem innuit numerus iste 36. Triangularem enim numerum esse dicunt harum rerum periti, et transmutari iu quadratum et in circulum. Nam senarius, qui solus inter numeros monadicos perfectus est, in sese ductus procreat dictum numerum 36. Quare per trian- gulum divina essentia sub tribus personis osten- ditur, per quadratum recta in Trinitatem fides et firma. Stabilis enim est et eodem modo semper consistens figura quadra!a, paribus laterum angulis fulta. Circulus vero indicat virtutum inter se cir- oularem nexum. Quoniam enim hec ad Deum 141 MATTH/;/EI BLASTARIS 148 pertinent, recta scilicet circa Deitatem notio, et À ἐστὼς τὸ σχῆμα τοῦ τετραγώνου, ταῖς ἱσομέτροις mandatorum observatio, monet te numerus ille etiam in fide sanctse Trinitatis firmum et stabilem esse, et virtutum circulum haud obiter ponere: verum etiam utraque tanquam primitias totius anni Deo offerre, presertim tempore jejunii Ho- stig igitur et adversarius qui salutem coelitus con- cessam nobis invidet, videna nos pluris facientes virtutem, quam valde varias vitii species, et in- strumenta ipsius que in nobis sunt, tanquam anima pestem ejicere conantes, arma adversum nos sumit cum ipsolenti preparatione, et tanquam defectores reducere tentat, et quasi fugitivos per- suadere cupit ut ipsi nos 2389 submittamus, atque frena non excutiamus, neque pravis moribus abre- nuntiemus, sed assuetis affectibus indulgeamus. p Solet enim ut plurimum iniquus ille eos qui a passio nibug liberarisummo pere student, ferocius aggredi, et vehementiorem affectuum flammam accendere, seipsum oontra eos totis viribus opponens, ut anime fortitudinem tentationum volentia vincat; quod et Deus fleri permittit, ut. probi flant. mani- festi, et fortissimos ipsa colluotatio ostendat, atque etíam humiles nos gerere discamus, neque in nobismet fiduciam ponere, malumque penitus aversemur, quando plane compertam habeamus naturam ejus peraiciosam et fallacem et impetuo- Bam. Est autem insigne malignitatis iniqui exem- plum etiam Pharao ille, quiolim Igraelem subditum lenuii; iste enim Israelem suam diuturnam servitutem egre toleraptem, et liberari cupientem, eo gravioribus laboribus afflixit, et lateribus parandis incurvum fecit imaginem preeferre servi- tutis Satanice. Et iste pariter nos in terram et terrena inhiare cogit, et totum animum istis adjungere, cum omnibus una sensibus tam exter- nis quam internis, et ad res insensibiles minime eum erigere. Pharao quidem tributariam sibi ac Bubjectam habuit /Egyptum, que interpretanti est tenebre ; ita et hio intellectualium princeps appel- latur tenebrarum. Illi cure erst filios masculos perdere, et huic etiam potiores cogitationes : quare et Rex noster Christus, ubi nos erudit ad bellum cum eo gerendum, et concertandi rationem bene disponit, jejunio nos armat et oratione, et cordis compunctione. Nam istorum contraria Ἰωνίαις τῶν πλετρῶν ἐρειδόμενον " ὁ δὲ κύχλος τῶν ἀρετῶν ἐμφαίνει τὴν πρὸς ἑαυτὰς κυχλικὴν περίο- δον, Ἐπειδή γὰρ ταῦτα προσοιχειοῖ τῷ Θεῷ, ἢ τε ὀρθὴ περὶ τὸ Θεῖον ὑπόληψις, xal dj τῶν ἐντολῶν τή- ρησις, διδάσχει σε ὁ ἀριθμὸς xal ἐν τῇ πίστει τῆς ἁγίας Τριάδος ἑδραῖον εἶναι καὶ ἀμετάθετον, xai τὸν χύχλον τῶν ἀρετῶν μὴ ἐν παρέργῳ τιθέναι, ἀλλὰ xai ἀμφότερα ὡς ἀπαρχὴν τοῦ ὅλου ἐνιαυτοῦ πρὸσ- χομίζειν Θεῷ, ἐν τῷ τῆς νηστείας μάλιστα xatptp. Ὃ τοίνυν τῆς σωτηρίας ἡμῶν ἄνωθεν βασχαίνων ἐχθρὸς καὶ πολέμιος, ὁρῶν ἡμᾶς περὶ πλείονος τὴν ἀρετὴν ποιουμένους, τῶν τῆς κχαχίας εἰδῶν ὄντων πλειόνων, xal τὰ ἐν ἡμὶν αὐτοῦ σχεύν ὡς λύμην ψυχῆς ἄντιχρυς ἐχύάλλειν διεγερθέντας, τὰ ὅπλα xx0' ἡμῶν αἵρει μεθ᾽ ὑπερηφάνου παρασχευῆς, xal οἷα φυγάδας ἐπανάγειν πειρᾶται, xal ὡς ὃραπε- τευόντων ἀντιλαμθάνεται, ὑπείχειν αὐτῷ κελεύων καὶ μὴ ἀφηνιᾷν, μηδέ ταῖς πονηραῖς ἀπότάττεσθαι συνηθείαις, ἀλλὰ τοῖς εωθόσιν ἐγχαλινδοῦσθαι πάθε- σεν. Φιλεῖ γὰρ ὡς ἐπίπαν ὁ πονηρὸς, τοῖς ἐπειγο- μένοις τῶν παθῶν ἐλευθερωθῆναι, μανικώτερον ἐπι- τίθεσθαι, xal σφοδροτέραν τῶν παθῶν ὁπανάπτειν τὴν φλόγα, ἑχοτὸν τοῖς ὅλοις ἀντιτιθεὶς, ἵνα ψυχῆς ἀνδρίαν πειρασμῶν χρατήσῃ περιοοσίᾳ, τοῦ Θεοῦ τοῦτο συγχωροῦντος, ὅπως οἱ δόχιμοι φανεροὶ γένων- ται, xai δείξῃ τοὺς ἀρίστους 3, πάλη, xal ταπεινο- φρονεῖν διδαχθῶμεν, χαὶ ἡμῖν αὐτοῖς μὴ θαῤῥεῖν, καὶ τὴν xaxixv τελέως μισήσωμεν, ἐναργέστερον καταγνόντες αὐτῆς τὸ φονιχὸν ὁμοῦ καὶ ἀπατηλὸν καὶ ἐξάγιοτον. ᾿Εναργὴς δὲ τῆς τοῦ πονηροῦ σχαιό- τητος εἰχὼν, xai ὁ πάλαι τὸν Ἰσραὴλ ὑποχείριον ἐσχηχὼς Φαραώ" τοῦτον γὰρ χκἀχεῖνος παραπλησίως τῇ χρονίῳ δυσχεράναντα δουλείᾳ, καὶ τὴν ἐλευθερίαν ποθοῦντα τοῖς χαλεπωτέροις τῶν ἔργων τηνικαῦτα μᾶλλον ἐξέθλιδε, καὶ τῇ πλινθουργίᾳ συγχεκυφότα, τὸ τῆς δουλείας εἰσάπαν παρεσχεύαζε σχῆμα δεικνύ- ναι, Ὡς δὲ xai οὕτος πρὸς τὴν γὴν ἡμᾶς xal τὰ γήϊ- vx συνωθεῖ χεχηνέναι, xai τούτοις ὅλον προσέχειν τὸν νοῦν, σὺν πάσαις ὁμοῦ ταῖς ὁρωμέναις καὶ νοου- μέναισ αἰσθήσεσι, καὶ πρὸς τὰ ὑπὲρ αἴσθησιν ὅλως μὴ ἀνανεύειν, ὁπόφορον ἐχεῖνος εἶχε τὴν Αἴγυπτον, ἥτις ἑρμηνεύεται σχότος " ἄρχων xai οὔτος τοῦ νοη- τοῦ προσηγόρευται σχότους, ἐχείνῳ διὰ σπουδῆς ἦν τῶν παίδων φθείρειν τὰ ἄῤῥενα, xal τούτῳ τοὺς ἐῤ- ῥωμένους τῶν λογισμῶν. Ταύτῃ τοι καὶ ὁ βασιλεὺς accendere solent demonum rabiem non minus ἢ ἡμῶν Χριστὸς, τὸν πρὸς αὐτὸν πόλεμον ἡμᾶς ἐχπαι- quam oleosa ignem ; οἱ eic ille nos jubet adversus hostes contendere, qui ipse est dux, et defensor protegens, et cuin luciantibn: ung pugnans, ipse vincens, et Premium tamen nobis donans. Quanta est judiciorum tuorum abyssus omnem admira- tionem nostram superaus, Domine Creator! Sicut igitur milites diem preeliando insumentes, circa vesperam dispersi cibum querunt, parantes ex spoliis tumultuariam mensam ne vires eorum ponitus deficiant, quoniam postmodo alterum impetum in Barbaros facere cupiunt : nam boves genio sacrificare, et se saginare milites non decet, δεύων, xal τὴν ἀγωνίαν εὖ μάλα διατιθέμενος, vn- στείᾳ χαθοπλίζει xai προσευχῇ, καὶ κατανύξει καρ- δίας (τὰ γὰρ ἐναντία τούτων ἐξάπτειν χαθ᾽ ἡμῶν τὴν τῶν δαιμόνων πέφυχε λύϊταν, οὐχ ἧττον ἢ ux ἐλαιώ. ὃν τὸ πῦρ), xal οὕτω τοῖς πολεμίοις ὁμόσε χωρεῖν ἐπιτρέπει, αὐτὸς στρατηγῶν, αὐτὸς ὑπερμαχῶν, προασπίζων, προπολεμῶν, τοὺς ἀντιπάλους αὐτὸς νιχῶν, χαὶ τὸ βραύεϊΐϊον ἡμῖν χαριζόμενος. Οἷκ σου τῶν χριμάτων dj dóuccoc! μειζόνων ἤ xa9' ἡμᾶς θαυμάσαι πραγμάτων, δημιουργὲ Κύριε. Καθάπερ οὖν οἱ στρατιῶται, διημερεύοντες ἐν τῇ μάχῃ, μόλις πρὸς ἑσπέραν διαχριθέντες τροφῆς μέμνηνται, cyi- 149 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 130 διον ἐξ ἑώλων βρωμάτων αχρατιθέμενοι τράπεζαν, α quod solemne eis qui ex voluptate feriantur, ita πρὸς τὸ μὴ παντάπασι τὰς αὐτῶν ἐξασθενῆσαι δυνά- μεις, ἐπεὶ xal μέλλουσιν αὖθις τῆς ὑστεραίας ὁμόσε τοῖς βαρύαροις ἱέναι (βουθυτεῖν γὰρ ἢ σφαγιάζειν τοῖς πολεμοῦσιν οὐκ ἔξεστιν, ὅπερ τοῖς ἔπ’ ἀδείας πανηγυρίζουσιν ἴδιον), οὕτω xal ἡμεῖς τὸ χαινὸν ἡμῶν σφάγιον θύοντες σχδδάτου xai χυριαχῆς, ἡνί- κα τοῦ τόνου τῆς πολλῆς ὑποχαλῶμεν ἄσχήσεως, ἐξ ἐκείνων τῶν προτεθυμένων xal προηγιασμένων με-- ρίδων, ὅσον ἀποζὴν πρὸς ἑσπέραν σιτούμεθα, νόμῳ πενθούντων xal πολεμούντων ὁμοῦ * μάλλόν γε μὴν τῶν ἁγίων ἐχείνων μεταλαμδάνοντες σαρχῶν, vtu- ρούμεθα, πρὸς τὸ τοῖς ἐχθροῖς αὖθις εἰς χεῖρας ἐῤ- et nos novum nostrum sacrificium mactantes Sab- bato οἱ Dominica, quando laxamus paululum nervos severe exercitationis, ex illis praeemactatis et presanotificatis palribus quantum parce vioti- tantibus satis, circa vesperam sumimus, pro conditione lugentium atque simul pugnantium : seu potius sacras illas carnes accipientes corro- boramur ad validum impetam in hostes faciendum. Militi enim spirituali victus etiam spiritualis con- venit (puta tolerantia.) Quamobrem nobis mystice quidem tempore vespertino presauclificatorum officium celebrare imperatur. ῥώμένως ἴέναι * πνευματιχῷ γὰρ ὀπχίτῃ πνευματικὴ τροφὴ, σύστασις * διὰ δὴ τοῦτο μυστιχώτερον πρὸς ἑσπέ"» ραν, τὴν τῶν προηγιασμένων τελεῖν ἐπιτετράμμεθα λειτουργίαν. | Ὅπως οὐ τελεῖται μνημόσυνον τῶν ἀποιχο- μένων ἐν τῇ τεσσαραχοστῇ, εἰ μὴ τὸ oa6- 6atov. Πάλιν οἱ πρὸς μάχας ἔχοντες, περὶ τῇ ψυχῇ δεδιό-- τες, καὶ τὸν ὑπὲο αὐτῆς θέοντες, ὁσίαις αὐτίχα τιμᾷν εἴργονται, τοὺς ἔργον μαχαίρας Ὑεγενημένους, χαὶ εἰ τῶν τιμιωτάτων Tj φιλτάτων αὐτοῖς ὄντες τυγχά- γοίεν, τοῦ πάθους χρείττονος ὄντος, ἢ χατ᾽ ἀναίρεσιν τῶν νεχρῶν, μὴ ἀρὰ τοῦ πολέμου πανταχῇ περιῤ- θέοντος, καὶ τοῦ χινδύνου ἐπηρτημένου, τῇ περὶ τὸν χείμενον, ἀσχολίᾳ χαιρίων βληθῶσι, xal τῷ νεχρῷ συγκατενεχθῶσι. Πρὸς τὴν νοητὴν οὖν xai ἡμᾶς τῶν νεχρούντων παθῶν παραταττομένους μάχην, αὐτὰ θάπτειν ἀνάγκη πειρᾶσθαί, οὐ τῶν σώμασιν ἀπογι- νομένων ταῖς μνήμαις προσέχειν τὸν νοῦν, ὡς τὸ τοῦ Κυρίου ἐπίταγμα ^ ἐχεῖνοι πεπχυμένοι τοῦ πολε- μεῖν, πρὸς τὴν ἀναίρεσιν τῶν ἐσφχγμένων, καὶ τὰς νενομισμένας ποιοῦνται ταφάς - xal ἡμεῖς τοῦ συντόν- νου μεθέμενοι τῆς νηστείας ἔν ταῖς ἱλαρωτέραις τῶν ἡμερῶν, τῶν ἐν ταῖς μνήμαις τῶν ἀποιχομένων με- μνήμεθα τελετῶν. Ὅπως γάμοι καὶ ἄλλαι τινὲς τοιαῦται πανη- γύρεις ἐν τῇ μ' οὐ τελοῦνται. Τί δὲ γάμων μέλλει καὶ ὑμεναίων τοῖς δόρυ χι- νοῦσιν, fj ἑορταῖς ἐφεῖται χαίρειν xai πανηγύρεσι; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ" οὐ δῆτα οὐδ᾽ ἡμῖν ἐν τῇ πρὸς τοὺς δαίμονας πάλῃ, τοιούτου τινὸς μέλλειν ἀσφαλὲς xai χαθῆχον. Περὶ τοῦ θαύματος τοῦ διὰ χολλύδων τοῦ ἁγίου Θεοδώρου. Εἰ γὰρ μαρτύρων μνήμας ἐξῆν ἐν τοῖς τοιούτοις ἱορτάζειν χαιροῖς, παντὸς μᾶλλον ἔδει τοῦ χαλὸν ἐν μάρτυσι λάμποντος Θεοδώρου τοῦ Τύρωνος, ἐν τῇ πρώτῃ τῶν νηστειῶν ἡμέρᾳ τελεῖν, καθ᾽ ἣν τὸ μη- δενὸς ἔλαττον εἰς θαύματος λόγον θχῦμα πεποίηχεν, ἐλέγξας τοῦ παραδάτου σὴν χεχρυμμένην σχχιότητα, καὶ μὴ χρανθῆναι τὸν λαὸν τοῖς ἠλογισμένοις βρώ- μᾶσιν ἐν ταῖς νηστίμοις ἡμέραις παρασχευάσας, ἀλλ᾽ ἐπισκήψας τῷ τότε ἀρχιερεῖ, τοὺς μὲν χατ᾽ ἀγορὰν εἷς ὠνὴν προχειμένους ἄρτους, χαίρειν ἐᾷν, σῖτον δὲ ἕψειν, xal τούτῳ χρωμένους, τὴν τῆς φύσεως dvk[- xr» παραμυθεῖσθαι * ὃ xai πεποιηχότες, τὴν ἐπι- δουλὴὲν ἐφυλάξαντο, ἵνα μὴ τῆς ἀρετῆς d κχαχία καταχαυχήσηται, xai τῆς εὐσεύδείας dj δυσσέθεια B Quod non celebranda sit. defunctorum memoria. in tempore Quadragesimali, nisi diebus Sabbatinis. Rursus : Ii quiin acie. versantur, anime timen- tes in pro ipsa contendentes, a justis illorum ocele- brandis prohibentur qui ense verberati ceciderunt, quamvis ex optimis fuerint el charissimis ipso- rum amicis, ne videlicet in efferendo occupati, adhuc bello undique ingruente et imminente pe- riculo, propter cadaverum curam lethaliter ferian- tur, et cum jam defuncto una efferantur Pariter- que nosmet oportet, qui 240 aciem intelle- ctualem instruimus advereus mortiferos alfe- ctus, moliri ut ipsos sepeliamus, non tantum attendentes memoriae illorum qui a corpore reces- gerunt, quam mandato Domini. Illi quidem ces- santes ἃ bello, circa exsequias justaque interfe- clorum satagunt ; et nos sane defuncti rigore jejunii in diebus maxime festivis officia memoriis sanctorum debita persolvimus. Quod nuptim et alize istiusmodi solemnitatles in Quadragesima minüne celebrandz sint. Quid nuptias οἱ epithalamia curare debent, qui arma gerunt? an illis permittitur festis ac ludis indulgere * Minime quidem : neque etiam nobis tu- tum aut decens in certamine cum demonibus, ista- rum rerum curam ullam habere. De miraculo [rumenti cocti per S. Theodorum. Quippe si memorias celebrare in illis temporibus licuerit, maxime illam oportebat Theodori Tironis martyris percelebris primo die jejuniorum reco- lere, ubi nihil minus quam miraculum fecit redar- guens apostate celatamnequitiam, et populo per- suadens pollutis cibis in diebus jejunii neutiquam contaminari, atque adeo admonens episcopum, qui tum praefuit, ut panes qui in foro venum expone- bantur, nullum tangere frumentum autem eoquere, atque eo vescentes nature exigentie succurrere ; quod ipsi fecerunt adeoque periculum evaserunt, ne forte malitia adversus virtutem gloriaretur, et impietas pietatem superaret. Quoniam autem et jejunii austeritas, et festi hilaritas in Sabbatum UTR 151 MATTH/El BLASTARIS 152 proxime sequens coincidebant, ex Patrum insti- A περιγένηται * ἄλλ᾽ ἔπειδὴ τῷ τῆς νηστείας σχυ tutis mos iste merito obtinuit, eleemosynam festi- vitate cohonestandi. Quamobrem ante Quadragesimam | memoriam cele- bramus omnium in fide defunclorum, et sancto- rum Patrum. Idcirco ante initium jejunii, Sabbatum post diem Cinerum, omnibus defunctis, atque Sabbatum pro- xime sequens, sanctis Patribus solemni memorie consecrabantur, tanquam conclusio, ut loqui licet, istiusmodi festivitatum, cum nobis haud amplius vacel, jam ad certamina spiritualia prodeuntibus, ad ista attendere. Quare rursus post. Pentecosten, saactorum omnium memoria celebratur. Solemne est militibus post devictos Barbaros, tro. peum erigere, et ferre opima imperalori, atque tum ad sepulturam mortuorum se accingere. Pa- riterque nobis cure est, post spirituale bellum in jejunio, et resurrectionis victoriam tropeum in Pentecoste figere, et epinicia Christo, per quem vincimus, canere, atque ita defunctis debitum offi- cium persolvere post complelsm Pentecosten, et post dies septem omnium sanclorum festivitatem celebrare, primitias quasi offerentes festorum et memoriarum insequentium. Verum in festis Do. minicis defunctorum memorias facere, non est pium, neque decet martyrum obitus celebrare; nam quando epinicia regia personant, neque ritus vult lugere eos qui in bello ceciderunt, neque tro- peis Dominicis servilem virtutem commiscere. 4?41 Nam que sunt Domini (ejus scilicet qui pre- mia dispensat, et vincentes coronat), oum servi- libus permisceri justissimum el equissimum ; ser- viliaautem Dominicis adjungere, audaxetinsulsum, nisi forte nonnullorum sanctorum propter eximiam in certando virtutem. Rursus et alio modo considerare licet ritum bunc Quadragesimalem ; nimirum totos 48 dies jejunii agere illo tempore jubemur. Quadraginta quidem ad exemplum jejunii Christi, quo in- structus, quoad naturam humanam, nostrum ho- stem subegit. Sequentes autem octo, ad imitatio- nem salutarium ejus passionum. Atque hi quidem contemplationem animumque, nostrum accendunt, θρωπῷ, τὸ γεγανωμένον τῆς ἑορτῆς οὐ συνέδαινε, τῷ ἐπιόντι πρώτῳ σαδδάτῳ τὴν εὐποιίαν πανηγύρει τιμᾷν, ἄριστα θεσμοῖς Πατέρων ἐταμιεύθη. Διὰ τί πρὸ τῆς τεσσαραχοστῆς μνήμην τε- λοῦμεν πάντων τῶν πίστει χεχοιμημένων, κάἀὶ τῶν ἁγίων Πατέρων. Διά τοι τοῦτο πρὸ τῆς εἰσόδου τῶν νηστειῶν, τὸ τῆς ἀπόχρεω σάδῥατον, τοῖς ἀπ᾿ αἰῶνος χεχοιμημέ- νοις, τὸ δέ γε μετὰ τοῦτο, τοῖς ἁγίοις πᾶσι μνήμη δημοτελὴς ἀφωσίωται * συμπέρασμα ὡς ἂν εἴποι τις τῶν ἐπὶ τούτοις τελετῶν, ὡς μὴ σχολὴ ἐχόντων ἡμῶν πρὸς ἀγῶνας ἤδη χωρούντων πνευματιχοὺς, τοιούτοις προσανέχειν. Διὰ τί δὲ πάλιν μετὰ τὴν Πεντηκοστὴν, τῶν ἁγίων πάντων. Προὔργου τοῖς στρατιώταις μετὰ τὴν τῶν βαρδά-- ρὼν ἧτταν, τρόπαιον στῆσαι, καὶ ἐξελεῖν ἀριστεῖα τῷ βασιλεῖ, εἶθ᾽ οὕτως ἐπὶ τὰς τῶν ἀναιρεθέντων ἱέναι ταφάς * xal ἡμῖν ἐπιμελὲς, μετὰ τὸν ἐν νη- στείᾳ νοητὸν πόλεμον, καὶ τὴν νίκην τῆς ᾿Ανχστά- σεως, τρόπαιον τῇ Πεντηχοστῇ στῆσαι, χαὶ τῷ νιχο- ποιῷ Χριστῷ σαι τὰ ἐπινίχια, χαὶ οὕτω τοῖς κει- μένοις τὸ χρέος ἀφοσιοῦν, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς Πεντηχοστῆς, xai μεθ᾽ ἡμέρας ἑπτὰ τῶν ἁγίων πάντων πανήγυριν ἐπιτελεῖν, ἀπαρχὴν ὡσανεὶ ποιου- μένους τῶν ἐφεξῆς ἑορτῶν τε χαὶ μνημοσύνων. ᾿Αλλ᾽ οὐδ᾽ ἐν ἑορταῖς δεσποτικαὶς ἀποιχομένων μνη- μόσυνα ποιεῖν ὅσιον, fj μνήμας μαρτύρων ἐπιτε- λεῖν εὐπρεπές * βασιλικῶν γὰρ τελουμένων ἐπινι- κίων, οὔτε τοὺς πεσόντας ἐν μάχῃ νόμος πενθεῖν, οὔτε δεσποτιχοῖς τροπαίοις δουλιχὰς ἀριστείας ἄνα- μιγνύναι * τοῖς μὲν γὰρ δουλικοῖς ἀναμεμίχθαι τὰ τοῦ Δεσπότου, τῶν ἐννομωτάτων τε xai. δικαιωτάτων, ἀθλοθετοῦντός τε xai στεφανοῦντος νικήσαντας ^ τὰ δουλικὰ δὲ τοῖς δεσποτιχοῖς ἐπεισάγειν, τολμηρὸν καὶ ἀνόητον, εἰ μήπου τινῶν ἁγίων, διὰ τὸ περιφανὲς «ἧς ἀθλήσεως. Αὖθις γε μὴν xai καθ᾽ ἕτερον τρόπον τὰ τῆς νη- στείας ταύτης θεωρητέον. Ἡμέρας τὸ σύμπαν εἰπεῖν τεσσαράχοντα χαὶ ὀχτὼ νηστείαν ἄγειν ἐν τούτῳ τοῦ χαιροῦ προστετάγμεθα * τὰς μὲν τεσσαρἄχοντα, καθ' ἱστορίαν τῆς τοῦ Κυρίου νηστείας, ἧ φραξάμενος κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, τὸν ἡμέτερον εἷλε πολέμιον " τὰς δ᾽ ἑπομένας ταύταις ὀχτὼ, xav' εὐλάδειαν τῶν σωτηρίων αὐτοῦ παθημάτων * ἀλλ’ αἱ μὲν, τὸ θεω- et ad octavum et interminabilem diem erigunt, nos [) ρητιχὸν ἡμῶν ἀνάπτουσι, xal πρὸς τὴν μέλλουσαν reddentes filios lucis, et amorem filiis conve- nientem cum pietate ferentes. Illi verono passio- nibus nostris superiores praestant, et corpore atque terreuis nos levant, et timorem originalem cientes &ccendunt, qui carnificis adinstar conscientiam nostram delictorum recordatione, et poenarum ta- liter vitam trahentibus debitarum compungit. Quo- niam vero Quadragesima quatuor decadibus con- Slat, jam consideranda venit pars quarta, seu teiras, ut sese habet, tau in monadibus quam in decadibus. Sumitur quidem ut plurimum in sacro codice pro malo et poena: οἱ aliquando rerum di- ὀγδόην xal ἀκατάληπτον ἀναπτεροῦσιν ἡμέραν, qu- τὸς υἱοὺς χαθιστᾶδαι, xai τὴν υἱέσι πρέπουσαν ἀγάπην σὺν εὐλαδείᾳ πορίζουσαι * αἱ δὲ, τῶν παθῶν ἡμᾶς περιεῖναι ποιοῦσι, καὶ τοῦ σώματος, καὶ τῶν γηΐνων χουφίζουσι, καὶ ἀπανιστᾶσι τὸν στοιχείωτι- κὸν ἐντιθεῖσσι φόδον, δημίου δίχην τὸ συνειδὸς ἡλῶν στίζοντα τῇ μνήμῃ τῶν ἐπτχαισμένων, xxl τῶν ἐπ- Ἠρτημένων τοῖς οὕτω βιοῦσι χολάσεων, χατὰ τὸ φάσχον λόγιον, Τῷ φόδῳ Κυρίου ἐχκλίνει πᾶς ἀπὸ χαχοῦ. Ἐπεὶ δὲ ἡ τεσσαραχοστὴ ἐκ δεκάδων σύγκχει- ται πάντως τεσσάρων, αὐτὴν ἤδη τὴν τετράδα θεω- βητέον, ὅπως εἴτε ἐν μονάσιν, εἴτε ἐν δεχάσιν εὗρί- 153 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T 194 exstat, Ἐπὶ χαχώσεως μὲν ὡς ἐπίπαν xai τιμωρίας À vinarum exitus ostendit. Nam Deo quidem per AauÓáveta. παρὰ τῇ Γραφῇ * ἐνιαχοῦ δὲ xal θείων ἐχδάσεις ὑπογράφει πραγμάτων * ἡμέρας xai γὰρ μ’ χαὶ νύχτας ἴσας ὕοντος τοῦ Θεοῦ, ὁ μέγας τῇ γῇ κλύδων Exft: * πρὸς ὃ xal ἡμεῖς ἀφορῶντει παρά- δειγμα, τῷ ἴσῷ τοῦ κχαταχλυσμοῦ τῶν ἡμερῶν ἀριθμῷ κατανυσσόμενοι xal πενθοῦντει, τοῖς ὕδασι τῶν δαχρύων τὸ τῆς ἀμαρτίας διαγράφομεν ἄγος. Τετρακόσια ἔτη τῷ ᾿Αὐραὰμ ὁ Θεὸς χεχρημάτιχε, τὸ ἴδιον αὐτοῦ γένος δουλωθῆναι πρὸς τῶν Αἰγυ- πτίωτ, xal χαχωθῆναι, xai μυρίαν αἰχίαν ὑπενεγ- χεῖν, ὃ δὴ καὶ εἰς ἔργον ἐχδέόηχεν. ᾿Εν ἡμέραις οὐ πλείοσιν ἢ μ' ταῖς θεηλάτοις ἐχείναις πληχαῖς ὁ μέ- γὰς Μωσῆς τὴν Αἴγυπτον μαστίξας, τῆς τοῦ Φαραὼ δουλείας τὸν Ἰσραὴλ ἠλευθέρωσεν. Ἢ μυρία εὐερ- γετώθεϊσα χατὰ τὴν ἔρημον γενεὰ, καὶ δίὰ μυρίων ἐπιδειξαμένη τὸ ἀχάριστον, τῷ τεσσαρακοστῷ ἔτει, διὰ τὸ ἀνηχεστον, αὐθότι πᾶσα χατέστρωται * ἄχρατα quadraginta dies ac noctes depluente, diluvium terram superabat. Quod exemplum et nosmet respicientes pari numero dierum cum illis diluvii, compuncti ac fundentes lacrymarum undas, pec- cali exsecrationem ostendimus. Deus Abraamum admonuit fore ut posteri ejus per quadringentos annos /Egyptiis servirent, et misere tractarentur, et infinita mala paterentur; quod etiam factum est in diebus non pluribus quam 40, cum maguue Moses plagis illis a Deo missis /Egyplum percu- liens. Israelem ἃ servitute Pharaonis liberavit. Infinita progenies in eremo abande benedicta, et infinitis modis ingratitudinem suam demonstrans, anno quadragesimo propter pervioaciam ibi tota deleta est. Maduit enim polytheismo /Egypti, δὰ satielatem illum imbibens, et tandem insolenter sese contra Deum benefactorem efferens. γὰρ ἦν μεθύουσα τὸ τῆς Αἰγύπτου πολύθεον, εἰς xópov τούτου πιοῦσα, xxi διὰ τέλους εἰς τὸν εὐεργέτην Θεὸν ἐξυδρίζουσᾳ. ἾΑλλ᾽ οὐδ᾽ ὁ μέγας ἐν τῷ Δευτερονομίῳ Μωσῆς ἀξιοῖ πλείους τῶν τεσσαράχοντα παίειν τὸν πλημμε- λήσωντα, προσθήχην γὰρ ὕδρεως τὴν προσθήχην τῆς μάστιγος τῷ πάσχοντι ἐλογίζετο * ταύτῃ tot καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἤρεσε, μιᾶς δεούσης ταύτας ἐπάγειν, ἵνα μὴ τὸν τεσσαραχοστὸν ἐθελήσαντες πληροῦν ἀριθμὸν͵ χαὶ τῇ ῥύμῃ τῆς χειρὸς περιττοτέρας ἐπενεχθείσης πληγῆς, xai ἄκοντες τὸν τυπτόμενον ἀτιμάσωσι " παρὸ xal ὁ μέγας Παῦλος πεντάκις τεσσαραχόντα παρὰ μίαν εἰλήφει. '"Hvíctexo δὲ ὁ νόμος, ὡς αἱ μάστιγες ἁμαρτανόν- C των ἄχρι τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Χριστοῦ xal τῆς ix νεκρῶν αὐτοῦ ἀναστάσεως τὸ ἐνεργὸν εἶχον, πε- ραιτέρω δὲ οὐ προέδησαν, δωρησαμένου πᾶσι τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὑτὸν διὰ τοῦ βαπτίσματος ἐλευθε- ρίαν τῶν ἐπὶ τοῖς πεπλημμελημένοις κολάσεων. Τὸν γὸρ καθ᾽ ἡμᾶς τοῦτον αἰῶνα εἷς ε' διαιροῦντες και- ροὺς οἱ τοῦ Πνεύματος, a' μὲν εἶναί φασι καθ᾽ ὃν ἐν τῷ παραδείσῳ ᾿διάγων ἦν ᾿Αδάμ. β΄, τὸν ἐπὶ Νῶε * γ΄, ὃν μέγας ᾿Αὐραὰμ τῇ τῆς εὐσεδείας περιήγα- γεν αἴγλῃ * τὸν δ΄ σὺν τοῖς λοιποῖς προφήταις ὁ μέ- γασ ἐπλήρωσε Μωσῆς ᾿ εἰ μὲν τοι καὶ τελευταῖον, λνίχα ἣ τῶν ἀγαθῶν τελευταία φορὰ, ἡ τοῦ Σωτῆ- ρος, φημὶ, ἐνανθρώπησις, ὥρεξε παντὶ τῷ χόσμῳ τὴν ἀνακαίνισιν " ἐφ’ ἑκάστου γὰρ τούτων τῶν χκαι- Sed nec magnus Moses in Deuteronomio delin- quentem pluribus quam quadraginta plagis luere vult; quia reputabat aocessionem plagarum ignomi niam perpetienti addere. Quare et Judeeis placuit hasce unica dempta inferre, ne numerum quadra- genarium adimplere studentes, propler ipsum ma- nusimpetum pluribus illatis plagis, etiam inviti vapulantem lacerarent. De quo et magnus Paulus, Quinquies quadraginta una minus accepi, ait. Innuit autem lex quod plage peccantium usque ad incarnationem Christi et resurrectionem ipsius e mortuis obtinebant, ulterius tamen non procede- bant, concedente Christo omnibus in ipsum cre- dentibus per baptismum debitarum penarum de- lictis suis remissionem. Nam virispirituales mundi &tatea in quinque distribuentes, primam esse agse- runt, quam in paradiso egit Adam, secundam qua ad Noachum pertigit, tertiam quam magnus Abr&- hamus illustri pietate transegit, quartam Moses ille magnus et prophetarum ceteri coimplebànt ; quintam vero ac ultimam, quando ultima bonorum accessio, incarnatio, inquam, 8.4 Salvatoris toti mundo renovationem attulit. Cuilibet enim horum temporum etiam lex conveniens data esi; Ade ρῶν καὶ νόμος ὁ προσήκων ἐδίδοτο, τῷ μὲν ᾿Αδὰμ ὁ ἢ quidem naturalis, sive conscientie, quam ille post- φυσιχὸς, ὁ τῆς συνειδήσεως, ὃν ἠθετηχὼς, εὐθύνας εἰσεπράχθη τῆς παραδάσεως * ὁ τῆς χρεωφαγίας xai οἰνοποσίας τῷ Νῶε * τῷ ᾿Αβραὰμ, ὁ τῆς περιτομῆς " ὃ γραπτὸς νόμος ἐκ θείας ἐπιφροσύνης διὰ Μωσέως πᾶοι τοῖς ἐξ ἐχείνου περὶ πλείστου ποιουμένοις τὸ εὐσεδεῖν **O γε μὴν Σωτὴρ τελευταῖον, τὸ τῆς χάρι- τος Ἐθαγγᾶλιον, καὶ τὴν agr χορηγίαν τοῦ Πνεύ- ματος ἡμῖν ἐδωρήσατο * τὸν δὲ τελευταῖον τοῦτον καιρὸν αἰνίττεται χαὶ τὸ, Πέμπτῃ δὲ γενεᾷ ἀνέδησαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου " ἐν τούτῳ γὰρ τῆς τε τῶν δαιμόνων, xai τῆς τῶν παθῶν ἐλευθερωθέντες habens crimen apostasie inourrit; lex carnis comedende ac vinum potandi Noacho ; Abrahamo, illa Cireumcisionis ; lex &utem scripta ex divina providentia, per Mosem omnibus ex illa pietati operam navantibus. Salvator demum noster Evangelium gratie et copiosam Spirituslargitionem concessit, Novissimum hoc tempus significat et ascensus filiorum Israel generatione septima ex JEgyplo : in isto enim a servitute daemonum et vitiorum liberati salute per magnum sacrificium acquisita perfruimur. δουλείας, τῆς διὰ τοῦ μεγάλου θύματος ἀπηλαύσαμεν σωτηρίας, Τούτους, οἶμαι, τοὺς € καιροὺς ὁποσημαίνει xai d Tum etiam hec septem tempora, quod puto, 155 MATTHJEIL BLASTARIS 1856 subinnuit et parabola Domini, qui in vineam suam A παρὰ τοῦ μισθωσαμένου τοὺς ἐργάτας εἷς τὸν αὐτοῦ operarios conduxit. atque exivit, ot mane circa horam tertiam, et etiam sexta, et nona, et unde- cima ; qua quidem hora et Christus conduxit gentes δὰ opera spiritualium mandatorum vocatas. [ta etiam laborum premium, primum posterio- ribus datur. Nam nos regenerationem primi obti- nemus, apud quos macta!us est Christus, qui etiam resurgens a mortuis Spiritum sanctum in nostri renovationem — insufflavit. Quoniam vero etate mundi quinta carnem assumpsit Servator, resur- rexit autem die octavo (quippe post septimam, sive Sabbatum, sequitur dies octava, qui est Dominica): 8i ducas octo in quinque, habebis quadraginta, quem numerum delinquentium plage haud exsuperant ; nam 8i excesserint, inquit, vapulans infamis red- ditur: turpis enim revera est et infamis qui jam amplius vapulat, dico &utem post gratiam dicte remissionis. Nam t!anquam infidelis castigatur, aut tanquam post remissionem in priora delicta prolapsus. Quid autem dixeris de muliere que legi nature indulget, atque propter carnalem voluptatem in utero gestat, et postmodum in lucem fetum suum edit, an ad minus quam 40 dies ἃ (idelium com- munione atque sacris mysteriis excluditur? Mi- nime sane; tot enim diebus et originali labe et priore voluptate illam purgari jubet lex Mosrica. Anne etiam magnus ille Moses istius numeri obli- tus erat cum occasio ferebat ? Minime quidem; nam per quadraginta dies carnem macerans, et nubis instar attenuans, liberum animum attulit ad suscipiendum manifestationes divinas, et multo quidem meliora lapideis illis tabulis, quas a Deo accipiens, non multo post pre fervido zelo con- fregit. Ideo:(ue secundas leges rogans, iramque Dei a populo deprecans,totidem dies ac prius jejunabat. Pariterque nos tabulas peccati fraude in cordibus nostris concretas, dum legis precepta rejicimus, rureus puras reddi, et legem Dei ipsis insculpi dis- ciplinam per Quadragesimalem curamus, Neque isthoo multum a viri proposito abludere reor. Nam Moses iste vir summus ad tres annorum tessara- contades vitam traxit, atque earum primam tole. ravit in /Egypto scientie acquirende gratia : &ltera ipsum vidit, de rerum naturis sub forma pastoris, multo cum sudore philosophantem, ultima autem populum infinitis cum laboribus rexit. ἀμπελῶνα, ὃς ἐξῆλθεν ἅμα πρωΐ περὶ τρίτην ὥραν, καὶ ς΄, χαὶ θ΄, καὶ ια΄, xa0' ἢ ἐμισθώσατο τά ἔθνη ὃ Χριστὸς χεχλημένα πρὸς ἔργασίαν τῶν πνευματι- χῶν ἐντολῶν, ὅτε xai τῶν ἔργων ὁ μισθὸς πρῶτον τοῖς ὑστέροις ἀποδίδοται * πρῶτοι γὰρ ἡμεῖς τὴν ἀναγέννησιν χομιζόμεθα, οἷς ἐτύθη Χριστὸς, καὶ ἀναστὰς τὸ ἅγιον εἰς ἀναχαίνισιν ἡμῶν ἐνεφύσησε Πνεῦμα. ᾿Επεὶ τοίνυν ἐνηνθρώπησε μὲν τὸν πέμπτον καιρὸν ὁ Σωτὴρ, ἀνέστη δὲ τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ (μετὰ γὰρ τὴν ἑόδομην, ἤτοι τὸ σαάύδατον, ὀγδόη πάντως ἡ μετ΄ ἐχείνην Koptaxi), εἰ πεντάχις τὸν ἡ΄ μετρή- σεις, εὑρήσεις τὸν μ΄, ὃν οὐχ ὑπερθαίνουσιν αἱ μά- στιγες τῶν ἁμαρτανόντων " εἰ δ᾽ ὑπερδήσονται, φη- ci^, ἀσχημονέσει ὁ μαστιζόμενος, ἀσχήμων γὰρ ὄν- p τῶς καὶ ἄτιμος ὁ μαστιζόμενος ἔτι, λέγω δὴ μετὰ τὴν χάριν τῆς εἰρημένης ἀφέσεως " ἢ γὰρ ὡς μὴ πιστεύσας μαστίζεται, ἢ ὡς μετὰ τὴν ἄφεσιν τοῖς προτέροις περιπεσὼν ἁμαρτήμασιν. Τί δ᾽ ἂν εἴποις περὶ τῆς δουλευούσης νόμῳ φύ- σεως γυναιχὸς, xai xa0' ἡδονὴν ἐπιθυμίας σαρκός κυούσης, χαὶ εἰς φῶς προαγούσης τὸ κύημα ; Αρ᾽ εἰς ἐλάττους τῶν μ΄ ἡμερῶν, καὶ τῆς τῶν πιστῶν χοινωνίας xal oüv ἁγιασμάτων ἐχδάλλεται. Οὐ δῆτα’ διὰ τοσούτων γὰρ ἡμερῶν xal τοῦ προγονιχοῦ μιάσματος, καὶ τῆς πρὶν ἡδονῆς ταύτην ἐχχκαθαίρε- σθχι ó τοῦ Μωσέως νόμος διχχελεύεται. ᾿Αλλὰ τοῦ ἀριθμοῦ τούτου ἐν τῷ καλοῦντι τοῦ χαιροῦ ὁ μέγας, οὗτοσ Μωσῆς ἐπιλέλησται; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ * δι ἡμερῶν γὰρ μ’ νηστείᾳ τὴν σάρχα ἐχτήξας, xal ὥσ- περ τι νέφος λεπτύνας, ἐλευθερίως τῷ νῷ παρέσχε τὰς θείας ἐμφάσεις εἰσδέξασθαε * καὶ πολλῷ γε βέλ- τιον τῶν λιθίνων πλαχῶν, ἂς θεόθεν λαδὼν, μετ᾽ οὔ πολὺ θυμῷ δικαίῳ συνέτριψε * διὸ xal δευτέρας δεη- θεὶς νομοθεσίας, χαὶ τὸν λαὸν τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ παραιτούμενος, οὐχ ἐλάττους τῶν προτέρων ἡἣμέρας νενήστευχεν. Ὡς δὲ καὶ ἡμεῖς τὰς πεπονηχυίας τῇ τῆς ἁμαρτίας ἐπιδουλῇ τῆς xapBlac ἡμῶν πλάχας, τὰς ἐντολὰς ἀπωσαμένων τοῦ νόμου, ἀπειλικρινημέ- νας αὖθις χτισθῆναι xal τὸν τοῦ Θεοῦ νόμου ab- ταῖς ἐγχαραχθῆναι σπουδάζομεν διὰ τῆς τεσσαμα- χονθημέρου καχοπαθείας. Οὐδὲ τοῦτο οἶμαι τοῦ ἀν- δρὸς πόῤῥω βάλλειν τῆς ὑποθέσεως * εἰς τρεῖς γὰρ ἐτῶν τεσσαραχοντάδας Μωσῆς οὗτος ὁ πάνυ βεδιω- χὼς, τὴν μὲν περὶ τὴν ἀνάληψιν τῶν ἐν Αἰγύπτῳ παθημάτῶν χαχοπαθῶν διετέλεσεν " ἢ δὲ τοῦ- vov εἶχε περὶ τὴν θεωρίαν τῶν ὄντων, Ev σχήματι ποιμένος, πολλοῖς ἱδρῶσι φιλοσοφοῦντα " τῇ δὲ Ec τὴν τοῦ πλήθους ἡγεμονίαν μυρίοις διεχείριζε πόνοις. Quid vero admiratione dignius quam illud pro- phete Thisbite a Jezabel aufugiepntis? quid enim in hoc casu optimum et prophete maxime conve- niens visum fuit? annon presentissimum jejunii remedium ? Sed nec equum existimabat numerum illum preterire, quo in gravi ista contemplatione . usus est: quia e! nos oportet ambobus, quod dicitur, pedibus a Jezabel aufugere. Nam illa, qua interpre tando vis luctus est, peccatum significat, quod nobis Ti δὲ ἐκ Θέσδης προφήτῃ, οὗ τί Bv εἴποις θαυμα- σιώτερον, τὴν ἸΙεζάδελ ἀποδιδράςκοντι, τί ἄλλο κρά- τιστον ἐν τοῖς τοιούτοις, xai προφήτῃ μάλα πρός τρόπου νενόμισται ; οὐ τὸ ἀνυσιμώτατον τῆς νηστείας φάρμαχον ; ᾿Αλλὰ τὸν ἀοιθμὸν οὐχ ἐδικαίου τουτονὶ παριέναι, μεθ᾽ ὃν xal τῆς μέγάλης ἐκείνης θεωρίας ἠξίωτο * ἀνθ᾽ ὧν καὶ ἡμῖν τὴν ᾿Ιεζάδελ ἐκ δυοῖν πο- δοῖν, ὡς εἰπεῖν, ἀποδιδράσκειν προσῆχεν * αὕτη γὰρ πένθους ἰσχὺς ἑρμηνευομένη, τὴν τὸ ἰσχυρὸν ἡμῖν 151 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 158 πένθος προξενοῦσαν αἰνίττεται ἁμαρτίαν, xai τῷ À causa est validi gravisque meroris, minaturqueani- ψυχικῷ ἀπειλοῦσαν παφαδώσειν θανάτῳ * οὕτω xai τῶν ἱστοριῶν ἔστιν ἃς ὁ πνευματικῶς ἀναπτύσσων οὐχ ἀμοιρήσει παιδείας, ἦθος ἀποχρώσης ῥυθμίσαι. Πολλὰ xal τῷ Σωτῆρι τοῦ ἀριθμοῦ τοῦδε ἐμέλησε" τὴν γὰρ τριττὴν ἡμῶν γέννησιν, τὴν ἐχ σωμάτων, φημὶ, τὴν ἐχ βαπτίσματος, τὴν ἐξ ἀναστάσεως, xal αὐτὸς οἰκονομίᾳ μείζονι μετιὼν, Ov ἡμερῶν ἑχάστην τεσσαράχοντα ὥφθη τετελεκώς. Μετὰ- γοῦν τὸν ἀπόῤῥητον ἐν σαρκὶ τόχον, ἡμέρᾳ τεσσαραχοστῇ τῷ ἱερῷ πρρσενήνεχται, τὴν ἐμὴν ἀφοσιούμενος χάθαρσιν * οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ταύτης ἐδεῖτο, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ xócpou* μετὰ γοῦν τὸ βάπτισμα μ΄ ἡμέρας νηστείᾳ χαθοπλισάμενος, τοῦ πολεμίου κατεστρατήγησεν * οὐ τὰρ ἠξίου νηστεύων ὑπερύάλ- λεῖιν τὰ ἐσχαμμένα, xal τοῖς θείοις ἐχείνοις ἀνδράσι πάλαι διηνυσμένα, ἵνα μὴ τὸν ἄνθρωπον ὑποχρίνα- σθαι νομισθείη. Διὰ τοσούτων δὲ μετὰ τὴν ᾿Ανάστα- σιν, εἰς τὸ ὑπερουράνιον ἄνεισιν ἱερὸν, χαθαρὰν τὴν ἡμῶν φύσιν ἐν ἑαυτῳ παριστὰς τῷ Θεῷ καὶ Πατρί. ᾿Αλλὰ xai τὴν εἰς Αἴγυπτον φυγαδείαν, ἰτὴν νοητὴν, φημὶ, κακοπάθειαν, ὡς χάλλιστα διαθέμενος, τετρα- ετὴς ἐχεῖθεν τὸ χατὰ cdpxa ἐπάνεισιν. Ὡς ἐν χεφα- λαίῳ δὲ εἰπεῖν, συμδολιχῶς τούτοις πᾶσιν ἄν τις ἀποχρώντως τεχμήραιτο, ὡς συμπάσης τῆς ὑπ᾽ οὐ- ρανὸν, xai τῶν ἐν αὐτῇ ζώων τῷ ἀνθρώπῳ τὴν ἡἧγε- μονίαν ὁ Θεὸς ἐγχειρίσας, οὐχ ἠξίου τὴν τοῖς ἀλό- γοις βάσιμον ταύτην μόνην οἴχησιν ἔχειν xal τὸν κατ᾽ εἰχόνα ἐχείνου γενόμενον - παρὸ xai ἰδίᾳ πή- γέυσιν αὐτῷ πάντων ὕστατον ὠσανεὶ βασίλεια τὸν θεῖον παράδεισον, τρυφῆς ὄντως χωρίον, xal ψυχαῖς mam morti tradere. Occurrunt igitur 243 historie quas si quis spiritualiter explicet, non deslituetur doctrina que ad vitam beneordinandam sufficiat. Multum etiam placuit Salvatori hic numerus. Nam triplicem nostram generationem, corporalem, et baptismalem, ?et illam resurrectionis, ipse etiam prestantiori dispensatione sustinens, quamlibet, inquam, quadraginta diebus derfeciese visus est. Die enim post ineffabilem suam in carne nativi- talem quadragesima in templo offertur, nostram purificationem consecrans. Neque enim ipse ea opus habuit, qui tollit peccatum mundi. Post hap- lismum quadraginta dierum jejunio armatus ho- stem debellavit. Noluit enim jejunando limi- tes excedere, eave qua saneti illi viri olim pere- gerunt, ne humanitatem tantum simulare videre- tur. Posttotidem etiam dies a resurrectione ad celeste templum ascendit, naturam nostram in seipso coram Deo Patre puram sistens. Cete- rum etfugam suam in /Egyptum, intellectualem nempe afflictionem, quam optime disponens, post quatuor annos inde quoad carnem reversus est. Atque ut summatim dicam, typis hisce omnibus sufficienter ostendit, quod Deus, quando in manus tradidit homini totius sub colo regionis, et om- nium in illa animantium regimen, noluit illum qui factus est juxta imaginem suam, duntaxit hac habitatione frui, qua et brutis patet : quare et privatim ipsi struxit, novissim omnium, tan- quam palatium, celestem paradisum, locum deli- φιλοθέοις χατάλληλον ἐνδιαίτημα - ἵν᾽ ὁ ἄνθρωπος ( ciis affluentem, et animis Deum amantibus con- ἐν τούτῳ διαιτώμενος, ἐχεῖθεν, οἵά τις θεὸς, τοῖς ὑπὸ χεῖρα τὰ προσήκοντα χρηματίζῃ * διὰ γὰρ τοῦτο xal ἐκ δύο πολὺ τῇ φύσει διεστηχοτων, ἀλό- γου xal λογικῆς οὐσίας συντέθειται, ἵνα λόγῳ κατα- χοςμῆται τὰ ἐπίγεια, ὥς γε δὴ ταῖς ἀγγελικαῖς δυ- νάμεσι τὰ οὐράνια ἀλλὰ τῆς μὲν δοθείσης ἐντολῆς πρὸς τὸ παρεωραμένον αὐτῷ μᾶλλον ἀντὶ τοῦ mo- θεῖσθαι χατασυρείσης, τῆς δὲ χαχίας ἐπιφυείσης, καὶ ταύτῃ τὴν φύσιν ἀλλοιωθεὶς, εἰς φθορὰν τε καὶ τὸν χτηνώδη βίον ἀθλίως μεταπεσὼν, τὸ χοινὸν καὶ τοῖς ἀλόγοις ἡλλάξατο καταγώγιον ^ ὑπερόριος δὲ νῆς αὐτῷ δοθείσης ἁδρᾶς ἑστίας γενόμενος, οὐ γὰρ ἦν θέμις τὸ τὴν φθορὰν μὴ προσιέμενον χωρίον oi- χεῖν τὸν μετεχδύντα τὸ φαιδρὸν τῆς ἀφθαρσίας ἱμά- τιον, πρὸς τὸν σύνθετον τουτονὶ χαὶ ὁμοφυᾶ κόσμον εἰκότως ἀπεωθεῖτο, ὅθεν δὴ xal προσείληπτο“ (p οἵα συγγενεῖ τῆς οἰχείας σχχιόξητος μεταδοὺς, ματαιό- τητῆς ὑποχείριον, χαὶ, φθορᾶς xai χαχώσεως τόπον εἰργάσατο τοιοῦτος δὲ πάλιν xal οὐτοσὶ καταστὰς, δίκην ἐνδίχως ὥσπερ λαγχάνει πρώτῳ τῷ τὴν φθο- ράν αὐτῷ προξενήσαντι, φροντίσι, χαὶ λύπαις, καὶ μερίμναις βιωτικαῖς, οἷόν τισι τριδόλοις, σκχύτους πιχρότερον αὐτὸν αἰχιζόμενος * ὡς γὰρ πῦρ, xai σκώληξ, καὶ ἰὸς, εἰς φῶς προϊόντα, τοῖς γεννησαμέ-- νοις πρώτοις ἐπιδουλεύει, οὕτω xai jj χαχία τῷ xó- σμῳ ἐπεισελθοῦσα, ἀνθρώπῳ πρώτῳ διὰ τούτου λω- θᾶται, τῷ ταύτῃς δημιουργῷ. Διὰ πάντων τοίνυν D veniens hospitium, ut homo, qui ibi versatur, tanquam deus aliquis, subditis suis idonea dispen- aaret. Nam hanc ob causam ex duabus rebus valde inter se discrepantibus, irrationali atque rationali natura conflatur, ut ratione rite adminisrantur terrestria, sicuti potentiis angelicis coelestia. At vero cum mandatum, quod illi datum est, in cón- temptum potius quam desiderium traxerat, atque malo accedente, hoc ipso mutatus erat quosd na- turam, atque in corruptionem vitamque bestialem prolapsus, commune etiam brutis sortitus est ho- spitium. Exsulans quidem felici lare ipsi dudum concesso, (neque enim fas erat eum qui jam abje- cerat splendidam mortalitatis vestem, locum istum habitare, qui corruptionem ac inortalitatem novit), ia confusum hunc et cognatum mundum merito trudebatur, unde etiam assumptus fuerat; cui, tanquam comparilis nature de sua infelicitate impertiens vanitati eum subjecit, atque mortalita- tis et miserie locum reddidit. Hic autem istius- modi factus merito paria rependit ei, qui primum ipsi corruptionem intulit, curis et erumnis, et sollicitudine, tanquam sentibus, gravius quam fla- gello ipsum affligens. Nam ut ignis, et vermis, et virus in lucem emissa parentibus suis primum insidiantur, ita et malumintrans in mundum homi- nem primum auctorem per ipsus ledit. Huncigitur 150 MATTHJEI BLASTARIS 180 mundum ex quatuor clementis compositum, qui À ἡμεῖν ἐπέμδαίνοντα τὸν ἐχ τεσσάρων στοιχείων συγ- undique nos premit, atque mortalitatem nobis affert historiarum consideratio arguens ex opere describ per quatuor dierum descades nosmet mala pati ; subinnuens atque etiam adhortans, ut hunc vel inviti tanquam revera flagellum refugiamus, imo maxime ceu anime ?*mortem, quae iis supervenit qui semper in mundum inhiant, atque ad veram nostri patriam ascendere studeamus, paradisum, inquam, a septimo hoc et pereunte seculo valde discrepantem, sed summe convenientem felicitati ocfavi seculi, que ,post hoc nos manet. Plantis enim mire nature scatebat meliores fructus red- dentibus, quam priores, eosque pulchros visu, gestu autem pulchriores ; non enim verbis exprimi potest forme ac dulcedinis prestantia. Hoc in loco Adam olim commorans, si manda- tum perpetuo servasset, idoneus fuisset hwredita- tem suscipere 344 regni ipsi apparati ante mundum conditum. Paradisus enim istius quasi previum gymnasium fuit. At vero ille voluptatem corruptionis parentein mandato preferens, non solum regnum illum perdidit, sed et jussu Dei pa- radiso pulsus erat (corruptio enim corruptionem non hereditat); et in mundum cognominem septi- ma ctati relegatus est. Non tamen ita spe penitus excidit : reservatur enim inoctavam istorum bono- runi fruitio his, qui piam ac sobriam vitam agunt. Quare οἱ nostrum corpus concretum ex mate- riali hoc quaternione, cujus brutis desideriis ratio noslra demulsa, et nobis et omni creature mor- talitatis labem affricuit, ab elementis omnibus psi unitis, per discipilinam duram completo deca- dis dierum numero perfecte purgari oportet, et hac ratione grave onus peccali excutiens iler ad celestia anime quidem facile capessere. Nam - quanturn externus noster homo corrumpitur, eo et internus homo renovatur, juxta dictum apostoli- cum. Sicute contra Herodes (interpretanti quidem coriaceus) per quem affectus carnis repretentatur, tetrarchia inflatus, concretione, inquam, carnis &eostre, quam postea filiis suis filiis, cum non potuit rectum'doctrina verbum nobis auferre, infan- tibus tamen masculis, puta mentis primis et gene- rosis ad virlutem motionibus parere non novit. Annon vero filius hujusce tletrarche — quidvis κείμενον τουτονὶ, xai τῆς φθορᾶς ἡμῖν κοινωνήσαντα χόσμον,͵ ἡ θεωρία τῶν ἱστοριῶν ἐλέγχουσα, διὰ πρά- ξεως ὑπογράφει τῇ τετραπλῇ τῶν ἡμερῶν δεκάδι, καχ) παθεῖν ἡμᾶς ὑφηγησαμένη τε xxl νομοθετή- σασα͵ ὡς ἄν τοῦτον xai ἄχοντες ὡς ἀτεχνῶς μάστιγα φεύγωμεν - οὐ μὴν ἀλλὰ xai ψυχῆς ἄντιχρυς θάνα- tov, τοῖς πρὸς αὐτὸν ἀεὶ χεχηνόσι * πρὸς δὲ τὴν ἀλη- θινὴν ἡμῶν σπεύδωμεν ἐπανιέναι πατρίδα, φημὶ δὴ τὸν παράδεισον, τοῦ μὲν ἐθδόμου τοῦδε xzl φθαρτοῦ αἰῶνος πολὺ τῇ φύσει διεστηχότα, προσήχοντα δὲ κατ᾿ ἄχρας τῇ μετὰ τοῦτον ἡμᾶς ἐκδεξαμένῃ τοῦ ὀγδόου μαχαριότητί “ φυτοῖς γὰρ ἐντεθήλει θαυμαστῆς φύσεως χαρπὸν βελτίω προϊσχομένοις, ἥπερ τὰ πρό- : repa, χαλὸν μὲν ἰδεῖν, χαλλίω δὲ χρήσασθαι" ἄῤδητον γὰρ αὕτῷῳ τὸ τῆς ὥρας xai ἡδονῆς περιῆν. Ἐνταῦθα πάλαι, καθάπερ ἔφην, ὁ ᾿Αδὰμ ἐπιχω- ριάζων, ἐπίδοξος ἦν, εἰ τὴν ἐντολὴν διὰ τέλους τη- ρήσειε, καὶ τὴν χληρονομίαν ἐχδέξασθαι τῆς ἕτοι- μασθείσης αὐτῷ βασιλείας πρὸ καταδολῆς κόσμου" ταύτης γὰρ οἱονεὶ γυμνάσιον ὁ παράδεισος * τὴν πρό- ξενον δὲ τῆς φθορᾶς ἡδονὴν πρὸ τῆς ἐντολῆς ποιησά- μενος, οὐχ ὅπως ἐκείνης διήμαρτεν, ἀλλὰ καὶ τούτου θείᾳ ψήφῳ ἐχδέδληται" 3, γὰρ φθορὰ τὴν ἀφθαρσίαν οὐ χληρονομεῖ, xxi πρὸς τὸν τῆς ἑδδόμης ἐπώνυμον ἐξωστράκισται τουτονὶ χόσμον " ἀλλ᾽ οὐδ᾽ οὕτως ἐλ- πίδος εἰς ἅπαν διέψευσται ^ εἷς γὰρ τὴν ὀγδόην ἡ ἐχείνων ἀπόλαυσις τῶν ἀνθρώπων τετήρηται τοῖς θεοφιλῶς x«i σωφρόνως βεδιωχόσι ^ διὸ δὴ καὶ τὸ συγχραθὲν ἡμέτερον σῶμα ἐκ τῆς ὑλικῆς ταυτησὶ τετραχτύος, οὗ ταῖς ἀλόγοις ὀρέξεσι τὸ τῆς ψυχῆς χαταγοητευθὲν λογιζόμενον, ἡμῖν xal πάσῃ τῇ χτί- σει τὴν τῆς φθορᾶς ἐμνήστευσε λώδην, ἐφ’ ἑκάστου χρὴ τῶν ἠνωμένων αὐτῷ στοιχείων, δι᾽ ἀγωγῆς ἐπι- πόνου τελείαν τὴν κάθαρσιν δέξασθαι, τῷ τελείῳ τῆς δεκάδος τῶν ἡμερῶν ἀριθμῷ ^ καὶ ταύτῃ τὸ βαρὺ φορτίον τῆς ἁμαρτίας ἀποσεισάμενον, ῥᾳδίαν τῇ ψυχῇ τὴν πρὸς τὰ ἄνω παραχωρῆσαι πορείαν " xai Ὑὰρ ὅσον ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος φθείρεται, τοσοῦτον ὁ ἔσω ἀνχχαινοῦται, τοῦ ᾿Αποστόλου φωνῇ, ὥσπερ τοὐναντίον “Ἡρώδης (ἑρμηνεόεται δὲ ὁ δερμάτινος), 6€ οὗ τὸ τῆς σαρχὸς εἰχονίζετα! φρόνημα, τῇ τε- τραρχίᾳ φυσώμενος, τῇ συμπήξει, φημὶ, τοῦ ἧμε- τέρου σαρχίου, ἣν ὕστερον τοῖς υἱέσι διεῖλε, μὴ οἷός τε ὦν, τὸν παρ΄ ἡμῖν ὀρθὸν τῶν δογμάτων λόγον ἑλεῖν, τῶν γοῦν ἀῤῥένων βρεφῶν, τῶν πρώτων, φη- facere studet, quam ut videatur convenire cum pa- D ui, τοῦ νοῦ xzi γεννάίων πρὸς ἀρετὴν κινημάτων, tre, tam quoad mores quam genus et nomen ? Mi- nime quidem : et ille sane veri verbi preconem, cum occasio fert, decollat. οὐ πέφυχε φείδεσθαι - ὁ δὲ τούτου τετράρχης υἱὸς εἰκὸς τι νομίζει ποιεῖν, εἰ μὴ τοῖς τρόποις οὐχ ἧττον, ἢ τῷ γένει xal τῇ χλήσει τῷ πατρὶ συμθαίνων ὀφθείη ; Οὕμενουν * ἀμέλει τὸν κήρυχα τοῦ ὀρθοῦ λόγου, εἰ καιροῦ λάδοιτο, καὶ οὗτος ἐχτέμνει. Ceterum et decas isthaec, cum nata sit ex tetra- de, est et ipsa tetras; nam cum sequentibus nu- meris cornposita decadem produci; et propterea "puto et hancin malam partem sumi, Decima igi- tur generatione universale diluvium ingruebat. decem etiam plagis /Egyptum afflxit Moses. Qua- propter Dominus et nos naturam universam cor- ruptione elementorum inveterascentem, in pri- Οὐ μὴν ἀλλὰ xai ἣ δεκὰς αὕτη γέννημα τῆς τε- τράδος οὖσα, τετράς ἐστι xal αὐδή" συντιθεμένη γὰρ τοῖς χατόπιν αὐτῆς ἀριθμοῖς, τὴν δεχάδα γεννᾷ, xai παρὰ τοῦτο εἰς χάχωσιν οἶμαι xal ταύτην πα- ραλαμθάνεσθαι - δεκάτῃ οὖν γενεᾷ ὁ οἰχουμενικὸς ἐπεισέφρησε χλύδων " δέχα δὲ πληγαῖς ὁ Μωῦσῆς τὴν Αἴγυπτον ἐθασάνισε. Τοιγαροῦν ὁ Κύριος ἡμῶν xal ἡμᾶς, xal τὴν παλαιωθεῖσαν τῇ φθορᾷ τῶν στοι- 164 SYNTAGMA ALPHABETICUM. — T. 162 χείων σύμπασαν φύσιν, εἰς τὸ ἀρχαῖον βουληθεὶς A stinum statum restituere voiens et immortalita- ἀναπλάσαι, καὶ τὴν ἀφθαρσίαν αὖθις φιλανθρώπως χαρίσασθαι, ἀφ᾽ ἡμῶν, δι᾽ ὦν ἡ φθορὰ πάλαι τῷ παντὶ ἐπεχώμασεν, ψφήθη δεῖν τῆς ἰατρείας ἀπάρξα- σθαι, ᾿σαρίθμοις ὀργάνοις πρὸς τοῦτο χρησάμενος. Τὰς γὰρ ἐν ἡμῖν ἐπιῤῥώσας πρῶτον φυσιχὰφ τέσ- σαρας ἀρετὰς, ἐν χαλῷ χεῖσθαι νομίσας τὰ μεγάλα στοιχεῖα τῆς ἐν αὐτῷ χαινῆς χτίσεως, τὰ τέσσαρα, φημὶ, Εὐαγγέλια, ἐξ ἀντιῤῥόπου τοῖς ἀψύχοις ἐν ἡμῖν τοῖς λογιχοῖς ὑπιστήσατο, τέσσαρα ἄττα, χαὶ ταυτὶ περιέχοντα, δόγματα, ἐντολὰς, ἐπαγγελίας, καὶ ἀπειλάς * ὡς ἂν τοῖς πιστεύουσι μὲν τοῖς δόγμα- σι, καὶ περὶ πλείστου τὰς ἐντολὰς ποιουμένοις, τὴν ἐν ἐπαγγελίαις χομίσασθαι τῆς υἱοθεσίας ὑπάρξῃ μαχαριότητα, τῇ γχτίσει δὲ σὺν αὐτοῖς, εἰς τὴν τῇς ἀφθαρσίας μεταστοιχειωθῆναι λαμπρότητα - τοῖς δὲ μὴ οὕτω ποιητέον εἶναι πεφροντιχόσι μετὰ τὴν φρι- χτὴν ἐχείνην οἰχονομίαν, ἀλλὰ μέχρι παντὸς ἐπὶ τὴς xaxlac μεμενηχόσι, πᾶσαν ἐλπίδα δευτέρας ἀνα- πλάσεως περιαιρεθῆναι, τῶν δὲ ἠπειλημένων κολά- σεων αὐτίχα μάλα xAnoovopusiv, ᾿Αλλ’ ἐπειδή περ ἡ νηστεία, χατὰ τὸν ἅγιον εἰπεῖν Κύριλλον, χάθαρσις πέφυχε τῶν πέντε αἰσθήσεων, δι᾿ ὧν ἀστράπτειν, ἢ μολύνεσθαι τῇ ψυχῇ περιγίνε- ται, ἣ δὲ κάθαρσις αὕτη τὴν ἐν τῇ ὀγδόῃ ἐλπιζομένην ἐγγυᾶται μαχαριότητα, πολυπλασιασθέντων τῶν πέντε πρὸς τὰ ὀχτὼ, ὁ τεσσαραχηστὸς γεννᾶται ἀριθμός - διὰ δὴ ταῦτα πάντα, ὡς δέδειχται, τῇ tege σαϑαχονθημέρῳ νηστείᾳ τὰς ψυχὰς ἡμῶν ἀχρειου- μένας τῇ λώδῃ τῆς ἀμαρτίας ἐγχαινίζειν ἐν τούτῳ τοῦ καιροῦ προστετάγμεθα, x20' ὃν xai ξύμπας ὁ κόσμος τῇ πρὸς τὰ χρείττω μεταδολῇ κατ᾽ ἐνιαυτὸν C ἑγκαινίζεται. Νόμοι. Ὅτι al πρὸ τοῦ Πάσχας ζ΄ ἡμέραι xai αἱ μετὰ τὸ Πάσχα τοσαῦται, xal dj τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἡμέρα. καὶ ἣ τῶν ἁγίων θεοφανίων, καὶ dj τοῦ πά- θους τῶν ἀποστόλων, χαὶ ἡ Κυριακὴ, ἄπρακτοί εἰσι, xai οὔτε θέατρα ἐν αὐταῖς τελεῖται, οὔτε δίχη λέγε- ται. Ἔν ταῖς πῤολαδούσαις τοῦ Πάσχα τεσσχράχοντα ἡμέραις, πᾶσα ζήτησις τῶν ἐγχληματιχῶν βασάνων σχολάζει. ΚΕΦΑΛ. G". Περὶ τῆς ἐν τῇ τετράδι νηστείας. Ζήτε ἐν τῷ (B' κεφ. τοῦ Κὶ χανόνα ιε΄ τοῦ ἁγίου Πέτρου ᾿Αλεξανδρείας, καὶ ἕν τῷ δ΄ χεφαλαίῳ τοῦ N στοιχείου χανόνα ζθ΄ τῶν ἁγίων ἀποστόλων. KEPAA. Ζ΄. Ὅτι τόκους λαμᾶάνειν ἁπείρηται παντὶ χληριχῷ, καὶ περὶ τόκων. Ὁ μδ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανὼν, ἐπίσχοπου, ὃ πρεσδύτερον, ἢ διάκονον, τόχους εἰσπράττοντα τοὺς δανειζομένους, ἢ παύσασθαι, ἢ καθαιρεῖσθαι κελεύει " ὡς Évt μάλιστα τοῦτο δέος, μή ποτε χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἐπαγγείλαμενοι ζῇν», διπλῆν ὑπόσχω- μεν δίχην, περιπετεῖς γενόμενοι χαὶ οἷς ὁ παλαιὸς ἀπείρηχε νόμος. Ὁ μὲν γάρ, Οὐκ ἐχτοχιεῖς, φησὶ, τὸ ἀργυριόν cou τῷ ἀδελφῷ σου * ὁ δὲ ᾿Ιεζεχιὴλ ἐν τοῖς μεγίστοις τῶν χαχῶν τίθεται, τόχον λαδεῖν xal πλεονασμόν. Ὁδύρεται δὲ καὶ ὁ 'Haaíac, « δόλον ἐπὶ tem rursus benigne largiri, equum existimabat curationem inchoare a nolis, per quos olim in universum corruptio grassata est numeros paritus mediis in hanc rem utendo. Opportunum enim existimans primo quatuor virtutes naturales in nobis corroborare, magna puidem elimenta nove nostre creationis quatuor, inquam, Evangelia substituit, quae stupidis nostris cogitationibus equiponderarent. Isthec igilur quatuor cum sint, eadem tameu complectuntur, doctrinas, precepta, promissiones, et comminationes, ita ut illis qui doc- trine fidem habent,et mandata maximi faciunt, feli- citatem adoptionis, quam praeferunt promissiones, indipisci detur, atque etiam creature una cum ipsis in splendorem immortalitatis transmutari. Iis vero qui borum nihil prestare student, spem omnem secundae reformationis precidi, atque comminatas pcenas protinus subituros com- monel. Quoniam vero jejunium, ut cum sancto Cyrillo loquar, purgatio est quinque sensum, quibus animam vel nitidam dari vel pollutam contingit : hec autem purgatio istam quam in octava setate exspectamus beatitudinem spondet, certamque facit ex quinque duclis in octo, emergit numerus qua- dragenarius : propter ista omnia, ut ostensum est, quadraginta dierum jejunio animas nostras labe peccati debilitatas, renovare monemur hoo ipso tempore, quando etiam mundus universus in melius quotannis restaura!ur. Leges. Septem dies ante Pascha. et totidem post illud, atque dies nativitatis Christi, et SS. Theophanio- rum, et 245 passionis, et apostolorum, et Do- minici, sunt opere vacui, neque spectacula tum habentur, neque jus dicitur. | Per quadraginta dies Pascha immediate prteoe- dentes quastionum criminalium agitatio omnis cessat. CAP. VI. De jejunio ferie quariz. Quere in cap. 37 litt, K canonem 15 S. Petri Alexandrini, et in 4 cap. litt. N canonem 69 D 86netorum apostolorum. CAP. VII. Quod interdictum sit clericis usuras acci- pere, et de usuris. Canon 44 sanctorum apostolorum episcopum &ut presbyterum aut diacorum, qui a debitore usu- ras exigit, aut cessare precipit, aut deponi : tan- quam plane metus esset, ne cum juxta Evangelium vivere profitemur, duplas poenas demus, incurren- tes in ea qua lege veteri prohibita sunt. Dicit enim illa; « Non mutuo dabis in usuram argentum tuum fratri tuo. » Ezechiel etium inter maxima mala censet, usuram et augmentum accipere. Deinde plorat Isaias « dolum super dolo ac usuram super 163 MATTHJEI BLASTARIS 464 usura videns. » Et Psalmista de civitate quae A δόλῳ, xal τόκον ὁρῶν ἐπὶ τόχῳ ^ » xal. ὃ Ψαλυῳδὸς multitudine delictorum tenetur :« Neque usu- ra, inquit nec dolus plateas ejus dereliquit. » Dominus autem ipse : « Qui mutuo ate accipere vult ne dimittas : mutuo date eis a quibus neutiquam accipere speratis. » Nam « Qui mlseretur pauperis, mutuo dat Deo. » Idem enim illud et donum est, quia citra spem ullam recuperationis : el creditum propter Domini munificentiam, qui pro eo copio-